I SA/Sz 1068/14

Dnia 16 lutego 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Sędzia WSA –Patrycja Joanna Suwaj po rozpoznaniu w dniu 16 lutego 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Gminy W. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi na decyzję Zarządu Województwa [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zwrotu środków otrzymanych w ramach umowy na realizację projektu wraz z odsetkami. p o s t a n a w i a: wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji Gmina W., pismem z dnia 29 lipca 2014 r. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na decyzję Zarządu Województwa [...] z dnia [...] r., w przedmiocie zwrotu środków otrzymanych w ramach umowy na realizację projektu wraz z odsetkami. W treści skargi, Gmina W. zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wniosku Gmina wskazała, że iż w przedmiotowej sprawie zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Skarżąca realizując inwestycje pn. "Budowa kanalizacji w K." założyła prawie 75 % udział dofinansowania zewnętrznego ze środków, tak przygotowując montaż finansowy inwestycji, aby zapewnić prawidłowe funkcjonowanie budżetów Skarżącej, na lata realizacji inwestycji i lata następujące po nich. Realizując tak dużą inwestycję na kwotę około [...] zł, uwzględniono również konieczne przychody z tytułu emisji obligacji komunalnych oraz środki własne na pokrycie odsetek w celu częściowego, wyprzedzającego finansowania inwestycji (dotyczącego tej części dofinansowania, która wypłacana jest po wykonaniu inwestycji, zapłacie wykonawcy i rozliczeniu z instytucja zarządzającą). Przedłużające się procedury rozliczeniowe, trwające już ponad 18 miesięcy generują dodatkowe koszty odsetek bankowych (około [...] zł rocznie liczone tylko od kwoty dofinansowania [...] zł), których Skarżąca planując inwestycje nie zakładała a musiała ponosić. W celu ograniczenia kosztów odsetkowych na początku 2014 r. Skarżąca wykupiła za własne środki, obligacje służące wcześniej prefinansowaniu wkładu dofinansowania UE. Skarżąca w latach ubiegłych wykorzystała swój potencjał inwestycyjny w dużej mierze realizując przede wszystkim tylko te inwestycje, które otrzymywały dofinansowanie z zewnątrz. Niezbędny wkład własny zapewniano emitując obligacje komunalne. Wykorzystując swoją zdolność do zadłużania Skarżąca zbliżyła się do określanego jeszcze przez poprzednie przepisy ustawy o finansach publicznych 60 % granicznego progu zadłużenia. Taki poziom zadłużenia był planowany i akceptowany przez radę Gminy W. Bieżąca konstrukcja budżetu, jego realizacja oraz stan rachunku budżetu nie pozwalają na zwrot określonej decyzją kwoty. Bieżący stan rachunku budżetu oscyluje w granicach [...] zł, a więc wyegzekwowanie pieniędzy z tytułu redukcji udziału dofinansowania od Skarżącej, spowodowałoby załamanie płynności finansowej, czyli brak środków pieniężnych na rachunku bankowym na podstawowe wydatki, a wiec przede wszystkim wydatki związane z utrzymaniem placówek oświatowych, wydatki związane z funkcjonowaniem ośrodka pomocy społecznej wydatki na oświetlenie ulic, bieżące naprawy dróg, utrzymanie Urzędu Gminy i obsługę petentów. Skarżąca wskazała następnie, że aby przywróć płynność finansową konieczne byłoby finansowanie z zewnątrz, a wiec konieczność zwiększenia przychodów z kredytów lub emisji obligacji, co powodowałoby wzrost i tak już dużego zadłużenia Skarżącej. Nie pozostawałoby to bez wpływu na wysokość tak zwanej nadwyżki operacyjnej (art. 242 ustawy o finansach publicznych), której zachowanie warunkuje możliwość uchwalania budżetów, zarówno w roku bieżącym jak i latach następnych. Wymusiłoby to tez rekonstrukcje harmonogramu spłat i wydłużenie terminu spłat długu a wiec również wzrost jego kosztu, w celu zachowania warunków określonych art. 243 ustawy o finansach publicznych. Końcowo Skarżąca wskazała, że zwrot tak dużej kwoty dofinansowania zrealizowanej już inwestycji to dla Skarżącej ogromne konsekwencje i trudności finansowe mogące doprowadzić do konieczności uchwalania programu naprawczego lub nawet uchwalania budżetów w trybie nadzorczym przez Regionalną Izbę Obrachunkową. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Stosownie do art. 61 § 3 zd. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej: p.p.s.a.), sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności będącej przedmiotem zaskarżenia, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Rozstrzygając w oparciu o art. 61 § 3 ustawy p.p.s.a. sąd jest związany zamkniętym katalogiem przesłanek pozytywnych zawartym w wymienionym przepisie. Instytucja wstrzymania wykonania ma bowiem charakter wyjątkowy i jej zastosowanie może mieć miejsce wyłącznie w sytuacji stwierdzenia, iż zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdyby akt lub czynność zostały wykonane. Wniosek Gminy W. zasługuje na uwzględnienie, jego uzasadnienie w sposób jasny i przejrzysty przedstawia argumenty pozwalające Sądowi na jego pozytywne rozpatrzenie. Wydając orzeczenie dotyczące wstrzymania wykonania decyzji, Sąd opiera swoje rozstrzygnięcie zarówno na ocenie złożonego wniosku, jak i materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy, badając wystąpienie bądź też niewystąpienie przesłanek wstrzymania aktu, to jest niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W realiach niniejszej sprawy, decyzją Zarządu Województwa Zachodniopomorskiego z dnia 27 czerwca 2014 r. po ponownym rozpatrzeniu sprawy – określono Gminie W., kwotę przypadającą do zwrotu w wysokości [...] zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych i zobowiązano stronę skarżącą do zwrotu wymienionej kwoty. W myśl art. 126 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz.U. Nr 157, poz. 1240 ze zm.) dotacje są to podlegające szczególnym zasadom rozliczania środki z budżetu państwa, budżetu jednostek samorządu terytorialnego oraz z państwowych funduszy celowych przeznaczone na podstawie niniejszej ustawy, odrębnych ustaw lub umów międzynarodowych, na finansowanie lub dofinansowanie realizacji zadań publicznych. Dotacja rozwojowa to wydatki budżetu państwa przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków pochodzących z środków UE lub projektów realizowanych w ramach tych programów. Przechodząc do oceny wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, zauważyć należy, jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 27 lipca 2011 r. sygn. akt II GZ 371/11, że gmina jako jednostka samorządu terytorialnego jest specyficzną instytucją działającą na podstawie i w granicach określonych przepisami prawa, a jej swoboda w dysponowaniu środkami pieniężnymi jest znacznie ograniczona i odmienna niż w przypadku przedsiębiorstw prywatnych działających w ramach swobody działalności gospodarczej. Ewentualny natychmiastowy zwrot wymienionej wyżej kwoty, spowodowałby konieczność zaciągnięcia dodatkowych zobowiązań przez Gminę W. ( zwiększenia przychodów z kredytów lub emisji obligacji), na co zwrócił uwagę pełnomocnik strony skarżącej w treści wniosku. W efekcie mogłoby dojść do zachwiania płynności finansowej i trudności w prawidłowej realizacji ciążących na skarżącej Gminie zadań, a także konieczności dokonania przesunięć środków z innych zadań planowanych do realizacji w bieżącym roku budżetowym. Powyższe mogłoby skutkować zmniejszeniem środków m.in. na realizację zadań publicznych na rzecz ogółu mieszkańców gminy, a w perspektywie ograniczeniem w jakimś stopniu wykonywania niezbędnych zadań należących do jej kompetencji, zatem zasadnym jest wstrzymanie wykonania decyzji do czasu rozpoznania skargi przez Sąd. W tych okolicznościach sprawy, Sąd doszedł do przekonania, że przytoczone wyżej argumenty w wystarczającym stopniu uprawdopodobniają obawę wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, na podstawie art. 61 § 3 i 5 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.