I SA/Sz 1084/17

WyrokWSA w Szczecinie2018-03-07

Skład orzekający: Ewa Wojtysiak, Bolesław Stachura, Elżbieta Woźniak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji prawidłowo pomniejszył płatność rolnośrodowiskową z powodu stwierdzonych nieprawidłowości w zakresie koszenia i usuwania biomasy oraz niezadeklarowania wszystkich gruntów rolnych?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo pomniejszyły płatność rolnośrodowiskową. Ustalenia kontroli na miejscu, potwierdzone raportem, zdjęciami i szkicami, wykazały nieprawidłowości w zakresie koszenia i usuwania biomasy, a także niezadeklarowanie części gruntów rolnych. Beneficjent nie zgłosił zastrzeżeń do ustaleń kontroli, a przedstawione przez niego dowody w odwołaniu były niespójne z dokumentacją przyrodniczą. W związku z tym, stwierdzone uchybienia uzasadniały zastosowanie sankcji w postaci zmniejszenia należnej płatności.
Stan faktyczny
Beneficjent złożył wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2016. Kontrola na miejscu wykazała, że działka rolna A1 miała mniejszą powierzchnię niż zadeklarowana, była częściowo nieskoszona, a ścięta biomasa nie została usunięta w terminie. Organ I instancji przyznał płatność, pomniejszając ją z powodu tych nieprawidłowości. Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, szczegółowo uzasadniając zastosowane zmniejszenia płatności. Beneficjent złożył skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i niewłaściwe zastosowanie przepisów dotyczących zmniejszenia płatności.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Wojtysiak (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Bolesław Stachura,, Sędzia WSA Elżbieta Woźniak, Protokolant starszy sekretarz sądowy Gabriela Porzezińska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 7 marca 2018 r. sprawy ze skargi K. K. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 11 października 2017 r. nr [...] w przedmiocie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2016 oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia 11 października 2017 r. nr [...] D. Z. O. R. A. utrzymał w mocy decyzję K. B. P. A. dla P. K. z siedziba w S. z dnia 14 kwietnia 2017 r. przyznającą K. K. (dalej: "beneficjent", "skarżący") płatność rolnośrodowiskową na rok 2016 w łącznej wysokości [...] zł w wariancie 5.1. ochrona siedlisk lęgowych ptaków NATURA 2000 w kwocie [...]zł, wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości [...] zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności oraz zastosowanie z tego tytułu zmniejszenia, w tym środki budżetu Unii Europejskiej [...] zł, środki krajowe [...] zł. Skarga została złożona w następującym stanie faktycznym sprawy: W dniu 14 czerwca 2016 roku Beneficjent złożył do Biura Powiatowego ARiMR w S. wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej, w którym beneficjent zadeklarował jedną działkę rolną A1, na którą składają się działki ewidencyjne [...], [...], [...], o łącznej powierzchni [...] ha do przyznania płatności za realizację pakietu 5. Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych na obszarach Natura 2000 w wariancie 5.1 Ochrona siedlisk lęgowych ptaków - Natura 2000. W dniach 30.11. - 09.12.2016 r. w gospodarstwie beneficjenta przeprowadzono kontrolę na miejscu w zakresie kwalifikowalności powierzchni, w ramach której dokonano pomiarów powierzchni działek rolnych deklarowanych do płatności. Wykonano również zdjęcia w charakterystycznych miejscach oraz sporządzono szkice z pomiarów. Wyniki kontroli zapisano w raporcie nr dok. [...] Ustalono, że beneficjent zgłosił do płatności działkę A1 o powierzchni [...] ha, stwierdzono, że działka A1 ma powierzchnię [...] ha i była nieskoszona na obszarze [...] ha, stanowiącym [...]% powierzchni działki (dla wariantu 5) – nieprawidłowość N018 oraz stwierdzono nieprawidłowość N12 polegającą na niezłożeniu w stogi lub nieusunięcie ściętej biomasy na łące w odpowiednim terminie na obszarze [...] ha. Z protokołu kontroli wynika, że beneficjent był powiadomiony o kontroli i był obecny przy czynnościach kontrolnych. Beneficjent podpisał raport z czynności kontrolnych w dniu 9 grudnia 2016 r., tego dnia otrzymał ww. raport. Kontrolowanego pouczono o możliwości zgłoszenia na piśmie umotywowanych zastrzeżeń co do ustaleń zawartych w raporcie przed podpisaniem raportu, w terminie 7 dni od jego otrzymania. Kontrolowany takich zastrzeżeń nie zgłosił. Mając na uwadze powyższe, organ I instancji decyzją z dnia 14 kwietnia 2017 r., przyznał beneficjentowi płatność rolnośrodowiskową na rok 2016 w łącznej wysokości [...] zł w wariancie 5.1. ochrona siedlisk lęgowych ptaków NATURA 2000 w kwocie [...]zł, wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę [...]zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności. W uzasadnieniu wyjaśnił, że ustalenia kontroli uzasadniały przypisanie działce kodu nieprawidłowości N018 - Pozostawienie większej niż 10%, lecz mniejszej niż 50 % nieskoszonej powierzchni działki rolnej, a w przypadku występowania wodniczki większej niż 50%, lecz mniejszej niż 80% nieskoszonej powierzchni działki rolnej oraz N12 - Niezłożenie w stogi lub nieusunięcie ściętej biomasy na łące w odpowiednim terminie, za pozostawienie biomasy na obszarze 3,81 ha, mimo obowiązku jej usunięcia w terminie do 2 tygodni po pokosie. W odwołaniu beneficjent zwrócił uwagę, że deklarował do płatności powierzchnię [...] ha działki rolnej A1, zatem powierzchnia nieskoszona wynosząca [...] ha stanowi dopuszczalną powierzchnię wynoszącą nie więcej niż 10% powierzchni całej działki. W załączeniu odwołania beneficjent przedłożył mapę graficzną z zaznaczoną powierzchnią wykoszoną. Organ odwoławczy po rozpoznaniu sprawy w związku z wniesionym odwołaniem, decyzją z dnia 11 października 2017 r. nr [...], wydaną z powołaniem się m.in. na § 2 ust. 1 pkt 3, § 4 ust. 2, ust. 3, załącznik nr [...] część IV. ust. 2 pkt 4 lit. a rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2013r., poz. 361 z ze zm., zwanego dalej rozporządzeniem PRŚ), § 9 ust. 1, załącznik nr 6 część III. do rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 marca 2016 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2016r" poz. 344, zwane dalej: "rozporządzenie zmieniające z dnia 9 marca 2016 r."), utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ przedstawił stan faktyczny w sprawie i przywołał brzmienie § 2 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia oraz załącznika nr 3 do rozporządzenia PRŚ, część IV. ust. 2 pkt 4 lit. a. Stwierdził, że istotna w sprawie jest kwestia zmniejszenia płatności za nieprzestrzeganie wymogów z pkt 2 i 3, gdyż raport z kontroli na miejscu, szkic pomiarowy i zdjęcia dowodzą nieprawidłowości przy koszeniu działki A1, które zaistniały na obszarze mniejszym niż wymagany i w miejscu innym niż zaplanowane przez eksperta przyrodniczego. Organ ten stwierdził, że z dowodów kontroli wynika również, że beneficjent nie usunął ściętej biomasy z powierzchni [...] ha. Organ odwoławczy ustalił, że beneficjent na załączniku graficznym wskazał na położenie powierzchni nieskoszonej w 2016 roku w miejscu wyznaczonym przez eksperta na szkicu gospodarstwa, zwrócił jednak uwagę, że nie zostało to wykonane w terenie w sposób zgodny z założeniami szkicu, lecz na obszarze znacznie rozszerzonym. Organ odwoławczy stwierdził dalej, że zgromadzony materiał z kontroli uniemożliwił uwzględnienie informacji beneficjenta o błędach kontroli co do ustalenia wielkości powierzchni nieskoszonej i konieczności uwzględnienia przez inspektora obszaru niezadeklarowanego, nieużytkowanego rolniczo. Organ podkreślił, że obszar nieskoszony był usytuowany w części działki [...], dla której ekspert zaplanował wykonanie koszenia w 2016 roku, a sam beneficjent tę część działki zadeklarował do płatności i wyrysował na załączniku graficznym. Granice działki A1 w północno-wschodnim narożniku działki [...] i wzdłuż wschodniej granicy są spójne z granicą działki [...], co dowodziło deklaracji beneficjenta, którą należało skontrolować w terenie i ustalić, czy na obszarze tej części działki beneficjent skosił trwały użytek zielony i zebrał ściętą biomasę. Niezależnie od powyższego, organ odwoławczy dostrzegł także różnice w sposobie użytkowania części działki A1 położonej w północno-zachodniej części działki [...] i graniczącej z nią działce [...], na obszarze których beneficjent winien był wykosić trwały użytek zielony, a nie pozostawić nieskoszone obie części działki rolnej. Organ odwoławczy stwierdził, że wskazane okoliczności dowodzą niespełnieniu wymogów Programu rolnośrodowiskowego dla wariantu 5.1 związanych z koszeniem minimum 90% powierzchni działki rolnej. Zwrócił uwagę, że na brak przeciwdowodów w tym zakresie. Organ ten stwierdził, że załączony do odwołania załącznik graficzny, który ma dowodzić faktycznej powierzchni działki rolnej użytkowanej rolniczo, jest całkowicie niespójny ze szkicem gospodarstwa stanowiącym integralną część dokumentacji przyrodniczej, i nie może stanowić podstawy do zmiany wyników kontroli. Powyższe dowodzi, że beneficjent nie zaktualizował dokumentacji przed rozpoczęciem zabiegów agrotechnicznych w 2016 roku i nie poinformował organu I instancji o zmianie zagospodarowania działki poprzez aktualizację załącznika graficznego. Odwoławczy podkreślił, że Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w kontrolach gruntów objętych zobowiązaniem rolnośrodowiskowym w pakiecie 5. obowiązana jest do weryfikacji spełnienia założeń Planów działalności rolnośrodowiskowej i Dokumentacji przyrodniczych, opracowywanych na okres 5 lat, w tym co do podziału gospodarstwa na działki rolne i obowiązku pozostawienia 5-10% powierzchni tych działek nieskoszonych, każdego roku w innym miejscu. Organ stwierdził, że beneficjent nie dochował staranności w czynnościach wymagających kontaktu z autorem Planu i Dokumentacji, lecz we własnym zakresie zadecydował o zmianie zasięgu powierzchni użytkowanej rolniczo jako łąka trwała, jak na przykład w północno-zachodniej części działki [...], którą ekspert przyrodniczy uwzględnił w obszarze działki A, a beneficjent pozostawił poza granicami działki rolnej. Organ odwoławczy wyjaśnił dalej, że stwierdzone nieprawidłowości przy wykonaniu wymogów koszenia i usunięcia ściętej biomasy wpłynęły na konieczność obniżenia płatności, na podstawie § 9 ust. 1 rozporządzenia zmieniającego z dnia 9 marca 2016 r. zgodnie z którym w przypadku zobowiązania rolnośrodowiskowego podjętego przed dniem 15 marca 2014 r. wysokość zmniejszeń płatności rolnośrodowiskowej stosowanych w przypadku stwierdzenia uchybienia w przestrzeganiu przez rolnika wymogów w ramach pakietu 5. Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych n obszarach Natura 2000, jest określona w załączniku nr [...] do rozporządzenia. Z kolei zgodnie z załącznikiem nr [...] część III., 5.1 Ochrona siedlisk lęgowych ptaków, za pozostawienie większej niż 10%, lecz mniejszej niż 50 % nieskoszonej powierzchni działki rolnej, a w przypadku występowania wodniczki - mniejszej niż 30 % nieskoszonej powierzchni działki rolnej, ustawodawca ustalił zmniejszenie płatności o 30 %; za niezłożenie w stogi lub nieusunięcie ściętej biomasy na łące w odpowiednim terminie - o 10 %. Organ odwoławczy stwierdził dalej, że w wyniku uwzględnienia wskazanych przepisów, zmniejszenie płatności rolnośrodowiskowej nastąpiło o kwotę [...]zł i przedstawił sposób wyliczenia tego pomniejszenia. Organ odwoławczy wyjaśnił nadto, powołując się na art. 16 ust. 1 rozporządzenia (UE) Nr [...] że należało również obniżyć płatność rolnośrodowiskową o 1% za niezadeklarowanie wszystkich gruntów rolnych, w tym położonych na działkach ewidencyjnych [...], [...], [...] z zadeklarowaną na ich obszarze działką rolną A1 o powierzchni deklarowanej [...] ha i stwierdzonej w kontroli - [...] ha. Stwierdził organ odwoławczy na podstawie przedstawionego wyliczenia, że zmniejszenie z tego tytułu wyniosło [...] zł. Wyjaśnił dalej organ odwoławczy, że płatność rolnośrodowiskowa, po uwzględnieniu wszystkich zmniejszeń wyniosła [...] zł i została przekazana beneficjentowi w dniu 11 maja 2017 roku. Zwrócił przy tym uwagę, że nieprawidłowa informacja w decyzji organu I instancji o wysokości zmniejszenia płatności za niezadeklarowanie wszystkich gruntów w kwocie [...]zł, pozostaje bez wpływu na wynik sprawy, gdyż przyznaną płatność w wysokości [...] zł organ I instancji zrealizował w prawidłowej wysokości uwzględniającej zmniejszenie w kwocie [...]zł. W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skardze na opisaną wyżej decyzję, skarżący zarzucił: - naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, w związku z § 2 ust. 1 pkt 3, § 4 ust. 2, ust.3, załącznikiem nr [...] IV ust. 2 pkt 4 lit. a rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania " Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 - 2013 (Dz. U. z 2013r. poz. 361 ze zm.), § 9 ust. 1, załącznikiem nr [...] część III do rozporządzenia zmieniającego z dnia 9 marca 2016r., polegające na zmniejszeniu płatności za nieprzestrzeganie wymogu pozostawienia 5 - 10% powierzchni działki rolnej nieskoszonej, pomimo, że organ ten posiadał możliwości weryfikacji poprawności przeprowadzenia kontroli gospodarstwa, co miało istotny wpływ na wynik sprawy. Mając na uwadze powyższe, skarżący złożył wniosek o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia temu organowi. W uzasadnieniu zarzutów skargi Skarżący przedstawił wykaz deklarowanych działek, ustalenia kontroli i zarzucił, że kontrolerzy w trakcie kontroli gospodarstwa zmierzyli powierzchnię większą niezgłaszaną przez niego do dopłat, która nie może powiększać powierzchni niekoszonej i w konsekwencji spowodować wystąpienie błędu [...] W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. W dniu 1 marca 2018 r. (data nadania) skarżący złożył pismo procesowe, w którym ponownie podniósł kwestie związane z powierzchnią deklarowanej przez niego do płatności działki rolnej A1, twierdząc, że na działce [...] uprawia, zgodnie z wnioskiem, 5 ha jej powierzchni, zakwestionował dokonane ustalenia kontroli w zakresie powierzchni uprawy. Skarżący oświadczył, że uprawiał w rzeczywistości powierzchnię działki zgodnie z deklaracją powierzchni podaną we wniosku. Wyraził swoje niezadowolenie z powodu uwzględnienia w takiej sytuacji jedynie danych zawartych w załącznikach graficznych i braku weryfikacji podnoszonych przez niego w toku postępowania argumentów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje. Skarga jest niezasadna. Tryb składania wniosków o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na 2016 r. reguluje ustawa z dnia 13 marca 2013 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U. z 2013 r. poz. 173) oraz rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 ( Dz.U. z 2013 r. poz. 361 ze zm., dalej: "rozporządzenie PRŚ"). Zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia PRŚ płatność rolnośrodowiskową przyznaje się rolnikowi w rozumieniu art. 2 lit. a rozporządzenia nr 73/2009, jeżeli: 1) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, 2) łączna powierzchnia posiadanych przez niego działek rolnych w rozumieniu przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, na których jest prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu art. 2 lit. c rozporządzenia nr 73/2009, wynosi co najmniej 1 ha, 3) realizuje 5-letnie zobowiązanie rolnośrodowiskowe, o którym mowa w art. 39 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277 z 21.10.2005, str. 1, ze zm.), obejmujące wymogi wykraczające ponadpodstawowe wymagania, w ramach określonych pakietów i ich wariantów, zgodnie z planem działalności rolnośrodowiskowej, na gruntach, na których rolnik zadeklarował realizację tego zobowiązania we wniosku o przyznanie pierwszej i kolejnych płatności; 4) spełnia warunki przyznania płatności rolnośrodowiskowej w ramach określonych pakietów lub ich wariantów określone w rozporządzeniu. Wniosek o przyznanie pierwszej płatności rolnośrodowiskowej i kolejnych płatności rolnośrodowiskowych składa się do Kierownika Biura Powiatowego ARiMR, właściwego ze względu na miejsce zamieszkania albo siedzibę rolnika, terminie określonym do składania wniosków o przyznanie płatności bezpośredniej w rozumieniu przepisów o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, tj. od 15 marca do 15 maja (§ 23 ust. 2 rozporządzenia PRŚ). Decyzje w sprawie przyznania pierwszej i kolejnych płatności rolnośrodowiskowych są dawane przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR do dnia 1 marca roku następującego po roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności (§ 26 ust. 2 rozporządzenia PRŚ). Zgodnie z § 18 ust. 3 rozporządzenia PRŚ, przy ustalaniu wysokości płatności PRŚ przysługującej do działek rolnych uwzględnia się powierzchnię tych działek, nie większą jednak niż maksymalny kwalifikowalny obszar, o którym mowa w art. 5 ust. 2 lit. b rozporządzenia nr [...], określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. Płatność rolnośrodowiskowa jest przyznawana m.in. do działek rolnych - w przypadku pakietów wymienionych w § 4 ust. 1 pkt 1-6 i 8. W przypadku pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 5 płatność PRŚ jest przyznawana do działek rolnych użytkowanych jako trwałe użytki zielone położone na obszarach Natura 2000, na których występują siedliska lęgowe ptaków z gatunków wymienionych w ust. 2 pkt 1 załącznika nr [...] do rozporządzenia - w przypadku wariantu pierwszego pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 5 (§ 12 ust. 4 rozporządzenia PRŚ). Skarżący zadeklarował we wniosku z dnia 14 czerwca 2016 r. działkę rolną A1 o powierzchni [...] ha i zobowiązał się jednocześnie do niezwłocznego informowania na piśmie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa o każdej zmianie, która nastąpi w okresie od dnia złożenia niniejszego wniosku do dnia przyznania płatności lub pomocy finansowej objętej wnioskiem o przyznanie płatności, w szczególności gdy zmiana dotyczy: wykorzystywania gruntów rolnych, wielkości powierzchni upraw. Wysokość płatności rolnośrodowiskowej w danym roku ustala się jako iloczyn stawek płatności na: 1) hektar gruntu i powierzchni działek rolnych lub 2) sztukę zwierzęcia i liczby krów, klaczy, loch i owiec matek, lub 3) metr bieżący miedzy śródpolnej i długość tej miedzy, po uwzględnieniu zmniejszeń lub wykluczeń wynikających ze stwierdzonych nieprawidłowości lub niezgodności (§ 18 ust. 1 rozporządzenia PRŚ). Zgodnie z pkt IV ust. 2 pkt 4 lit. a) załącznika nr [...] rozporządzenia PRŚ, wymogi w ramach pakietu 5.1 kośne użytkowanie trwałych użytków zielonych realizowanego przez wnioskodawcę na działce A1 to: - koszenie w terminie od dnia 1 sierpnia do dnia 30 września; wysokość koszenia 5-15 cm, - pozostawienie 5-10 % powierzchni działki rolnej nieskoszonej, a w przypadku występowania wodniczki Acrocephalus paludicola - 30-50 %, przy czym w dwóch kolejnych latach należy pozostawić inne części tej działki nieskoszone, - usunięcie lub złożenie w stogi ściętej biomasy w terminie 2 tygodni po pokosie, a w uzasadnionych przypadkach w dłuższym terminie, niezwłocznie po ustaniu przyczyn ze względu, na które termin ten nie był przestrzegany, - zakaz koszenia okrężnego od zewnątrz do środka koszonej powierzchni trwałych użytków zielonych. Weryfikacja powierzchni zadeklarowanej przez rolnika jako użytkowana rolniczo następuje przy pomocy systemu identyfikacji działek rolnych, który określony został w art. 70 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz. Urz. UE Seria L z 2013 r. Nr 347, poz. 549 ze zm., zwane dalej: rozporządzeniem 1306/2013). Stosownie do art. 70 ust. 1 akapit 1 rozporządzenia 1306/2013, system identyfikacji działek rolnych ustanawia się w oparciu o mapy, dokumenty ewidencji gruntów lub też inne dane kartograficzne. Korzysta się z technik opartych na skomputeryzowanym systemie informacji geograficznej, w tym ortoobrazów lotniczych lub satelitarnych, przy zastosowaniu jednolitego standardu gwarantującego dokładność co najmniej równą dokładności kartografii w skali 1:10.000, a od 2016 roku w skali 1:5.000, przy uwzględnieniu obwodu i stanu działki. Należy to określić zgodnie z istniejącymi normami unijnymi. Stosownie zaś do art. 5 ust. 1 rozporządzenia 640/2014 system identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w art. 70 rozporządzenia 1306/2013, stosuje się na poziomie działek referencyjnych. Działka referencyjna obejmuje jednostkę gruntu stanowiącą powierzchnię użytków rolnych zgodnie z definicją w art. 4 ust. 1 lit. e) rozporządzenia 1307/2013. W stosownych przypadkach, działka referencyjna obejmuje również obszary, o których mowa w art. 32 ust. 2 lit. b rozporządzenia 1307/2013, oraz grunty rolne, o których mowa w art. 28 ust. 2. Państwa członkowskie wytyczają działkę referencyjną w sposób gwarantujący, że działka referencyjna jest mierzalna, umożliwia niepowtarzalną i jednoznaczną lokalizację każdej zgłaszanej corocznie działki rolnej i co do zasady jest stabilna w czasie. Jak stanowi już natomiast art. 5 ust. 2 lit. a) rozporządzenia 640/2014, państwa członkowskie dopilnowują ponadto, aby zgłaszane działki rolne były identyfikowane w sposób pewny. W szczególności państwa członkowskie wymagają, aby wnioski o przyznanie pomocy i wnioski o płatność były składane wraz z określonymi informacjami lub aby towarzyszyły im dokumenty określone przez właściwy organ, które umożliwią lokalizację i pomiar każdej działki rolnej. W odniesieniu do każdej działki referencyjnej państwa członkowskie określają maksymalny kwalifikowalny obszar do celów systemów wsparcia wymienionych w załączniku I do rozporządzenia 1307/2013. W myśl art. 4 ust. 1 lit. e) rozporządzenia 1307/2013, "użytki rolne" oznaczają każdy obszar zajmowany przez grunty orne, trwałe użytki zielone i pastwiska trwałe lub uprawy trwałe. Powyżej wskazany system identyfikacji działek rolnych (LPIS) ma na celu jednoznaczną w skali kraju identyfikację deklarowanej działki rolnej i jej położenia. W oparciu o ten system przeprowadzana jest kontrola prawidłowości zadeklarowanej powierzchni łącznie z oceną i kontrolą uprawnienia do dopłat. System ten obejmuje wszystkie podstawowe moduły zintegrowanego sytemu zarządzania i kontroli. Maksymalną powierzchnię referencyjną (PEG) określoną w systemie LPIS stanowią grunty rolne spełniające kryteria do przyznania dopłat, a jej ustalenie następuje w trakcie przeprowadzonej kontroli administracyjnej, w oparciu o bezpośrednio przeprowadzony pomiar na aktualnym obrazie ortofotomapy, tj. zdjęciu lotniczym bądź satelitarnym wykonanym w skali określonej przepisami prawa. Powierzchnie PEG stanowią różnicę pomiędzy powierzchnią działki referencyjnej, a powierzchnią obszarów nieuprawnionych do płatności (np. takich jak lasy, wody, drogi, siedliska), których granica określona jest na podstawie ortofotomapy. Zwrócić uwagę należy, że weryfikując dane zawarte we wniosku skarżącego o przyznanie płatności na 2016 r., organ w rozpatrywanej sprawie przeprowadził w dniach 30 listopada – 9 grudnia 2016 r. kontrolę na miejscu w zakresie kwalifikowalności powierzchni, która stwierdziła, w odniesieniu do zadeklarowanej działki A1, na którą składają się działki nr [...], [...], [...] o łącznej powierzchni [...] ha, że powierzchnia stwierdzona tej działki wynosi [...] ha, działka nie była skoszona na powierzchni [...] ha, co stanowiło [...] % powierzchni. Stwierdzono zatem, że beneficjent nie zadeklarował wszystkich gruntów rolnych będących w jego posiadaniu. Nadto stwierdzono nieprawidłowość N12 polegającą na niezłożeniu ściętej biomasy w stogi lub jej nieusunięciu. O przeprowadzeniu kontroli skarżący został zawiadomiony i był obecny w czasie kontroli, otrzymał raport kontroli wraz z pouczeniem o prawie do złożenia zastrzeżeń co do ustaleń zawartych w protokole. Takich zastrzeżeń skarżący nie składał. Ustalenia zaś poczynione w toku kontroli zawarte w protokole kontroli są dowodem w sprawie i podstawą wydanego rozstrzygnięcia. Raport z kontroli stanowi dokument urzędowy w rozumieniu art. 76 § 2 k.p.a., sporządzony w przepisanej formie przez powołane do tego organy. Z przeprowadzonej kontroli został sporządzony raport oraz zdjęcia (płyta cd) i w ocenie Sądu nie ma podstaw do podważenia wyników kontroli w odniesieniu do powierzchni użytkowanej rolniczo. Skoro bowiem Skarżący nie zgłosił w zakreślonym terminie zastrzeżeń co do opisanych wyżej ustaleń kontroli, zaistniała tym samym podstawa do uznania, że organy, związane treścią raportu, w zgodzie z prawem wydały rozstrzygnięcia w sprawie pomniejszając płatności z uwagi na stwierdzone odnośnie zadeklarowanej działki nieprawidłowości. Kwestię zmniejszeń w zakresie płatności rolnośrodowiskowej reguluje § 9 ust. 1 rozporządzenia zmieniającego z 9 marca 2016 r., zgodnie z którym w przypadku zobowiązania rolnośrodowiskowego podjętego przed dniem 15 marca 2014 r. wysokość zmniejszeń płatności rolnośrodowiskowej stosowanych w przypadku stwierdzenia uchybienia w przestrzeganiu przez rolnika wymogów w ramach Pakietu 2. Rolnictwo ekologiczne, Pakietu 4. Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych poza obszarami Natura 2000, z wyjątkiem wariantu pierwszego tego pakietu, Pakietu 5. Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych na obszarach Natura 2000, Pakietu 6. Zachowanie zagrożonych zasobów genetycznych roślin w rolnictwie, Pakietu 7. Zachowanie zagrożonych zasobów genetycznych zwierząt w rolnictwie i Pakietu 9. Strefy buforowe jest określona w załączniku nr [...] do niniejszego rozporządzenia. Stosownie do treści załącznika nr [...] część III 5.1. ochrona siedlisk lęgowych ptaków, za pozostawienie większej niż 10%, lecz mniejszej niż 50% nieskoszonej powierzchni działki rolnej, a w przypadku występowania wodniczki - mniejszej niż 30% nieskoszonej powierzchni działki rolnej, ustawodawca ustalił zmniejszenie płatności o 30%; za niezłożenie w stogi lub nieusunięcie ściętej biomasy na łące w odpowiednim terminie - o 10%. Jak ustaliły organy na podstawie ww. raportu z kontroli na miejscu, szkicu pomiarowego i zdjęć, na działce beneficjenta zaszły nieprawidłowości przy koszeniu działki A1, które beneficjent wykonał na obszarze mniejszym niż wymagany i w miejscu innym niż zaplanowane przez eksperta przyrodniczego. Z dowodów kontroli wynikało również, że beneficjent nie usunął ściętej biomasy z powierzchni [...] ha. Organ odwoławczy stwierdził prawidłowo, mając na uwadze ustalenia kontroli i zgromadzony materiał dowodowy w sprawie, że z dowodów kontroli brak jest podstaw do uwzględnienia informacji skarżącego o błędach kontroli przy ustaleniu wielkości powierzchni nieskoszonej, w której inspektorzy mieli uwzględnić obszar niezadeklarowany, nieużytkowany rolniczo, gdyż stwierdzony obszar nieskoszony był usytuowany w części działki [...], dla której ekspert zaplanował wykonanie koszenia w 2016 roku, a sam beneficjent tę część działki zadeklarował do płatności i wyrysował na załączniku graficznym. Granice działki A1 w północno-wschodnim narożniku działki [...] i wzdłuż wschodniej granicy są spójne z granicą działki [...], co dowodzi deklaracji beneficjenta, którą należało skontrolować w terenie i ustalić, czy na obszarze tej części działki beneficjent skosił trwały użytek zielony i zebrał ściętą biomasę. Niezależnie od powyższego podkreślić należy, że organ odwoławczy prawidłowo dostrzegł różnice w sposobie użytkowania części działki A1 położonej w północno-zachodniej części działki [...] i graniczącej z nią działce [...], na obszarze których beneficjent winien był wykosić trwały użytek zielony, a nie pozostawić nieskoszone obie części działki rolnej. Prawidłowo organ stwierdził, że zdjęcia nr [...] stanowiły dowód potwierdzający uwzględnienia tej części w powierzchni nieskoszonej mimo, że beneficjent nie odwzorował prawidłowo zasięgu działki A1 na załączniku graficznym, który winien uwzględniać zapisy szkicu gospodarstwa opracowanego przez eksperta przyrodniczego. Prawidłowo organ także stwierdził w sprawie brak przeciwdowodów w odniesieniu do wyniku kontroli w tym zakresie, i prawidłowo stwierdził, że załączony do odwołania od decyzji Nr [...] załącznik graficzny jest całkowicie niespójny ze szkicem gospodarstwa stanowiącym integralną część dokumentacji przyrodniczej, i nie może stanowić podstawy do zmiany wyników kontroli. Dowodzi on jedynie, że beneficjent nie zaktualizował dokumentacji przed rozpoczęciem zabiegów agrotechnicznych w 2016 roku i nie poinformował Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w S. o zmianie zagospodarowania działki poprzez aktualizację załącznika graficznego. Zgodzić się także należało z organem, że skarżący nie dochował staranności w czynnościach wymagających kontaktu z autorem Planu i Dokumentacji, lecz we własnym zakresie zadecydował o zmianie zasięgu powierzchni użytkowanej rolniczo jako łąka trwała, jak na przykład w północno-zachodniej części działki [...], którą ekspert przyrodniczy uwzględnił w obszarze działki A, a skarżący pozostawił poza granicami działki rolnej. W ocenie Sądu, w związku ze stwierdzeniem nieprawidłowości (kod NO18 i N12), prawidłowo zmniejszono płatność rolnośrodowiskową za 2016 rok o kwotę [...]zł. Wyjaśnić przy tym należy, że stosownie do art. 16 ust. 1 rozporządzenia (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r., jeżeli w danym roku beneficjent nie zgłosi wszystkich działek rolnych związanych z gruntami, o których mowa w art. 72 ust. 1 rozporządzenia (UE) nr 1306/2013, a różnica pomiędzy całkowitym obszarem zgłoszonym w pojedynczym wniosku o płatność a obszarem zgłoszonym wraz z całkowitą powierzchnią działek niezgłoszonych wynosi więcej niż 3 % zgłoszonego obszaru, całkowitą kwotę bezpośrednich płatności obszarowych lub wsparcia w ramach środków wsparcia obszarowego, wypłacanych temu beneficjentowi za dany rok zmniejsza się maksymalnie 3 %, w zależności od rozmiaru pominięcia. W związku ze stwierdzonym w toku kontroli niezadeklarowaniem (niezgłoszeniem) przez beneficjenta wszystkich gruntów rolnych, co spowodowało różnicę 4,88 % pomiędzy zadeklarowaną powierzchnią a stwierdzoną, zasadnie organy pomniejszyły płatność o 1%, tj. o kwotę [...]zł. Mając na uwadze powyższe Sąd stwierdził, że nie doszło w sprawie do naruszenia powołanych w skardze przepisów prawa. Analizując podjęte w prowadzonym postępowaniu administracyjnym decyzje Sąd stwierdził, iż zostały one wydane w oparciu o kompletny materiał dowodowy, na podstawie którego ustalono wszelkie istotne dla sprawy okoliczności. Skarżący nie zgłosił zastrzeżeń do ustaleń kontroli, w szczególności co do stwierdzonej wykorzystywanej rolniczo powierzchni działki rolnej A1. Zaskarżona decyzja w uzasadnieniu szczegółowo opisuje stan faktyczny i prawny sprawy oraz dowody, które stanowiły podstawę jego ustalenia. Dowody oceniono z poszanowaniem zasad logiki, wiedzy i doświadczenia życiowego, z ocenę poparto przekonującą argumentacją. Organ odwoławczy szczegółowo uzasadnił także kwalifikację prawną stwierdzonego stanu faktycznego sprawy. W kontekście powyższego podnoszone w skardze zarzuty należało uznać za bezpodstawne Mając na uwadze powołane okoliczności, Sąd działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.), orzekł o oddaleniu skargi jako niezasadnej.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło