I SA/Sz 1090/11

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie - Aleksandra Jawoszek po rozpoznaniu w dniu 7 marca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A.G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego p o s t a n a w i a: odmówić skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych W dniu 16 stycznia 2012 r. A.G., w odpowiedzi na wezwanie Sądu do uiszczenia opłaty sądowej w kwocie 100 zł, od wniesionej skargi na wyżej powołane postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w S., złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, który następnie uzupełnił składając urzędowy formularz PPF. W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, że prowadzone są wobec niego postępowania egzekucyjne na kwotę ok. [...] zł, w związku z tym zajęciu podlegają rachunek bankowy firmy oraz wierzytelności wynikające z faktur wystawianych dla głównego kontrahenta. W oświadczeniu o stanie rodzinny skarżący podał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z matką, a w oświadczeniu majątkowym wykazał, że posiada jedynie mieszkanie spółdzielcze własnościowe o pow. 31 m kw., w którym mieszka z matką. W rubryce formularza dotyczącej dochodów wnioskodawca wpisał, że z działalności gospodarczej w roku ubiegłym poniósł stratę a także podał wysokość renty otrzymywanej przez matkę w kwocie [...] zł brutto. Pismem z dnia 2 lutego 2012 r. skarżący został wezwany do przedłożenia dodatkowych dokumentów obrazujących jego sytuację majątkową i rodzinną w terminie siedmiodniowym pod rygorem rozpoznania wniosku na podstawie informacji znajdujących się w aktach sprawy, w tym o: - wyciągi z posiadanych przez skarżącego i prowadzącą z nim wspólne gospodarstwo domowe matkę rachunków bankowych, osobistych, związanych z działalnością gospodarczą (w tym zajętego w postępowaniu egzekucyjnym), lokat, kart kredytowych z ich stanem za okres od 1 listopada 2011 r. do 2 lutego 2012 r.; - odpisy rocznego zeznania podatkowego skarżącego i jego matki za 2010 r. wraz z potwierdzeniem ich złożenia w urzędzie skarbowym, a także za 2011 r. jeśli zostały już złożone; - dokumenty dotyczące uzyskanych przez skarżącego przychodów, ponoszonych kosztów uzyskania przychodów oraz dochodów (straty) z działalności gospodarczej za okres od 1 października 2011 r. do 31 stycznia 2012 r., np. kopii miesięcznych deklaracji podatkowych (PIT i VAT) lub wyciągu z prowadzonej ewidencji podatkowej dla podatku dochodowego i VAT; - wykaz ponoszonych miesięcznie wydatków na konieczne utrzymanie rodziny (opłaty za mieszkanie, wyżywienie, leczenie itp.) oraz dokumentów potwierdzających wysokość tych wydatków z ostatnich 2 miesięcy, a także stan zaległości finansowych rodziny na dzień 2 lutego 2012 r.; - dokument potwierdzający wysokość otrzymywanej przez matkę skarżącego renty. Skarżący w zakreślonym terminie ani dotychczas nie przedłożył żadnych dokumentów określonych ww. wezwaniem, nie ustosunkował się także w żaden sposób do zobowiązania. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje. Zgodnie z zasadą obowiązującą w postępowaniu przed sądem administracyjnym - wyrażoną w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a. - strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Zwolnienie od kosztów sądowych, stanowiące prawo pomocy w zakresie częściowym, o które ubiega się w rozpoznawanej sprawie skarżący, jest wyjątkiem od powyższej zasady i może zostać przyznane osobie fizycznej, o ile wykaże ona brak możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Z treści tego przepisu wynika, że ciężar dowodu co do wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie ubiegającej się o przyznanie tego prawa. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie na urzędowym formularzu stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Natomiast rozstrzygnięcie Sądu (referendarza sądowego) w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (J. P. Tarno - "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2004). Należy zauważyć, że postępowanie w przedmiocie udzielenia prawa pomocy, stanowiącego rodzaj dotacji z budżetu państwa, powinno charakteryzować się współdziałaniem strony i Sądu (referendarza sądowego). Dane wykazane przez stronę w formularzu powinny być na tyle szczegółowe, wiarygodne i rzetelne, aby umożliwiały dokonanie oceny rzeczywistej sytuacji finansowej strony. W razie pojawienia się wątpliwości, co do przedstawionych informacji, bądź jeśli okażą się one niewystarczające dla oceny, strona wezwana na podstawie art. 255 p.p.s.a. o nadesłanie dodatkowych dokumentów i oświadczeń jest zobowiązana do ich dostarczenia, a w sytuacji gdy nie jest to możliwe lub utrudnione – do jakiegokolwiek ustosunkowania się do wezwania. Ze złożonego wniosku wynikało, że skarżący prowadzi działalność gospodarczą, która w ubiegłym roku przyniosła straty, prowadzi dwuosobowe gospodarstwo domowe z matką, posiada mieszkanie o pow. ok. 31 m kw, nie ma oszczędności ani żadnych innych zasobów pieniężnych. W związku z tym, że złożone oświadczenie okazało się niewystarczające do dokonania oceny możliwości płatniczych strony i jej zdolności do poniesienia kosztów sądowych pismem z dnia 2 lutego 2012 r. została wezwana do przedłożenia dodatkowych dokumentów pozwalających zweryfikować podane informacje jak i uzupełniających jej wniosek m.in. w zakresie wysokości dochodów z wykazanych źródeł utrzymania rodziny i ponoszonych wydatków. Wymagało bowiem potwierdzenia, że skarżący nie posiada oszczędności, jak też ustalenia wysokości uzyskiwanych aktualnie dochodów, a także wysokości wydatków na konieczne utrzymanie, ponieważ okoliczności te rzutują na sytuację skarżącego i jego zdolność do poniesienia kosztów sądowych. Skarżący przesyłkę zawierającą ww. wezwanie otrzymał w dniu 13 lutego 2012 r., termin na wykonanie zobowiązania upływał 20 lutego 2012 r. Jak wynika z akt sprawy skarżący jak dotychczas nie wywiązał się z zobowiązania, co stanęło na przeszkodzie wyjaśnieniu wątpliwości co do jego sytuacji finansowej i w konsekwencji uniemożliwiło poczynienie kategorycznych ustaleń w tej kwestii. Wobec tego należało uznać, że skarżący nie wykazał przesłanek prawa pomocy, dlatego na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzeczono jak na wstępie.