I SA/Sz 1117/14
WyrokWSA w Szczecinie2015-02-19
Skład orzekający: Kazimierz Maczewski, Anna Sokołowska, Elżbieta Woźniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy rolnik, który sprzedał grunty rolne, ale nadal je uprawiał, może ubiegać się o przyznanie płatności bezpośrednich, jeśli twierdzi, że zawarł ustną umowę dzierżawy z nowym właścicielem?Ratio decidendi
Rolnik nie wykazał posiadania gruntów rolnych na dzień 31 maja 2010 roku, co jest warunkiem przyznania płatności bezpośrednich. Twierdzenia o ustnej umowie dzierżawy nie znalazły potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym, a dokumenty (akty notarialne) wskazywały na przeniesienie posiadania na nowego właściciela.Stan faktyczny
Rolnik złożył wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich na rok 2010 do gruntów, które sprzedał w 2009 roku. Twierdził, że zawarł ustną umowę dzierżawy z nowym właścicielem i nadal uprawiał te grunty. Organy administracji odmówiły przyznania płatności, uznając, że rolnik nie wykazał posiadania gruntów na wymagany dzień. Rolnik wniósł skargę do sądu administracyjnego, podtrzymując swoje stanowisko.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Kazimierz Maczewski, Sędziowie Sędzia WSA Anna Sokołowska,, Sędzia WSA Elżbieta Woźniak (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Kalisiak, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 19 lutego 2015 r. sprawy ze skargi G. W. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2010 oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z dnia 2 lipca 2014 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej zwany: "Dyrektorem ARiMR") utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa dla powiatu z siedzibą (zwanego dalej: Kierownikiem Biura Powiatowego ) z dnia 8 kwietnia 2014 r. w sprawie odmowy przyznania [...] (zwanemu dalej: "Stroną", "Producentem") płatności
w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.
Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że w dniu 04 maja 2010 roku [...] złożył w Biurze Powiatowym ARiMR wniosek
o przyznanie płatności do gruntów rolnych na 2010 rok, deklarując działki rolne
o łącznej powierzchni [...]. Wraz z wnioskiem Producent złożył materiały graficzne z oznaczeniem działek rolnych zadeklarowanych do płatności oraz oświadczenie
o zamiarze wykonania zabiegu agrotechnicznego.
W dniu 05 listopada 2010 roku Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [...] - w związku z obsługą wniosku o przyznanie płatności dla innego producenta rolnego podlegającego pod Biuro Powiatowe - wysłał do [...] wezwanie do złożenia wyjaśnień. Wezwanie dotyczyło ustalonych nieprawidłowości dotyczących deklaracji gruntów działki 29 położonej w województwie [...], powiecie [...], gminie [...], obrębie [...] przez dwóch producentów ubiegających się o dopłaty.
Ze wskazanej na wstępie decyzji wynika dalej, że w dniu 18 listopada 2010 roku złożył oświadczenie, w którym stwierdził, iż był właścicielem spornej działki ewidencyjnej do dnia 15 czerwca 2010 roku i pomimo faktu, iż po tej dacie zmienił się właściciel tych gruntów, Producent nadal uprawiał sporne grunty przy pomocy wskazanego w tym oświadczeniu świadka – [...], który wiosną 2010 roku wykaszał trawę na działce [...]. Wnioskodawca wskazał dodatkowo na fakt poczynionych ustaleń z drugim producentem rolnym, z których wynikało,
że Producent w 2011 roku miał przygotować, za opłatą grunt spornej działki pod sadzonki. Drugi z producentów - jak wynika ze złożonego oświadczenia - wyraził ustną zgodę na pobieranie płatności ONW do końca okresu trwającego zobowiązania z tego tytułu.
W dniu 21 stycznia 2011 roku do Biura Powiatowego wpłynęło wyjaśnienie drugiego producenta rolnego wnioskującego o przyznanie płatności do działki [...], z którego wynika, iż jest on współwłaścicielem ww. działki i prowadzącym uprawy rolne w imieniu swoim i drugiego współwłaściciela. Producent wyjaśnił również, iż z żadną osobą nie została zawarta umowa dzierżawy uprawniająca do wnioskowania o przyznanie płatności do gruntów rolnych, przesyłając za pośrednictwem poczty elektronicznej akt notarialny umowy przeniesienia własności nieruchomości zawarty
w dniu 15 czerwca 2009 r. W § 5 ww. aktu stwierdza się, iż wydanie nieruchomości już nastąpiło.
W decyzji wskazano także, że w dniu 14 marca 2011 roku do Biura Powiatowego ARiMR wpłynęło pismo - drugiego z producentów wnioskujących o przyznanie płatności do działki [...], w którym poinformował
o wykonanej opłacie za wykonanie prac agrotechnicznych na rzecz Strony niniejszego postępowania. Do pisma załączono potwierdzenie przelewu kwoty [...]zł tytułem:
Za obrobienie pola i posianie trawy [...]. Wyjaśniono dodatkowo, że wykonany
w 2008 roku przelew dotyczył prac zaplanowanych i wykonanych w 2009 i 2010 roku.
Odnosząc się do ww. informacji Producent wskazał ponownie na okoliczność poczynionych ustaleń pomiędzy producentami, z których wynikało, iż , z uwagi na trwające zobowiązanie ONW do 2010 roku miał użytkować sporną działkę. Otrzymana przez Stronę opłata w wysokości [...] zł dotyczyła przeprowadzenia zabiegów agrotechnicznych na działce nr [...], nie objętej konfliktem tzw. kontroli krzyżowej, która wskazywałaby na deklarację tej działki do płatności przez więcej niż jednego wnioskodawcę.
w dniu 14 czerwca 2011 roku złożył kolejne wyjaśnienia, w których podtrzymał wcześniejsze oświadczenie, że grunty działek [...] (numeracja sprzed podziału ewidencyjnego) i [...] dzierżawił w 2010 roku od [...] na podstawie ustnej umowy, w świetle której Producent mógł uprawiać ww. grunty do czasu zakończenia trwającego zobowiązania ONW, tj. do końca 2010 roku. Strona ponownie odniosła się do uzyskanej kwoty [...] zł utrzymując, że była to zapłata za wykonanie usługi w latach 2008,2009 i 2010 na działce o nr ewidencyjnym [...].
W wyjaśnieniu wskazani zostali świadkowie – [...].
W dniu 14 czerwca 2011 roku do Biura Powiatowego ARiMR wpłynęły oświadczenia:
* świadka [....], z którego wynika, że świadek za pobraną odpłatnością na prośbę [...] wykaszał w październiku 2010 roku, swoim ciągnikiem i kosiarką Producenta grunty działek [...];
* świadka [...], który stwierdził, że pod koniec sierpnia 2009 roku był świadkiem próby lotu motolotnią przez , co miało na celu potwierdzenie przygotowania przez [...] działek [...] i [...] oraz wykoszenie mulczerem drogi o nr ewidencyjnym [...].
Kierownik Biura Powiatowego ARiMR dołączył do akt przedmiotowej sprawy korektę wniosku wraz z oświadczeniem drugiego producenta rolnego, złożone
w Biurze Powiatowym ARiMR w dniu 27 czerwca 2011 roku, w którym , ponownie stwierdził, że wykonywanie czynności agrotechnicznych w 2010 roku przez [...] nastąpiło na skutek wypłaconego wynagrodzenia. Ustaleniem obu stron co do możliwości pobierania płatności przez [...] objęty był jedynie 2009 rok, w związku z czym wypłacona w 2008 roku płatność za wykonanie usługi na rzecz [...] dotyczyła 2010 roku. podniósł również, że niemożliwym było wypłacenie płatności za działania przeprowadzone na działce 30 z uwagi na brak trawy na tych gruntach w 2008 roku, kiedy to dokonano płatności - jak również - że nie był uprawniony do podejmowania decyzji co do wykonywania prac agrotechnicznych, z uwagi na fakt,
iż jest jedynie jej współwłaścicielem a nie posiadaczem. stwierdził natomiast, iż w 2010 roku był wyłącznym posiadaczem i użytkownikiem działek o nr [...], tj. powstałych z podziału działki [...]
W dniu 11 stycznia 2012 roku Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wydał decyzję w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, w której odmówił - z uwagi na poczynione ustalenia w kwestii posiadania działek [...] (po podziale ewidencyjnym działek o nr [...]) - przyznania płatności do gruntów rolnych.
Jak wynika dalej z zaskarżonej decyzji, sprawa była dwukrotnie rozpoznana przez organ odwoławczy, który nakazał przeprowadzenie organowi I instancji dodatkowego postępowania dowodowego, w celu ustalenia stanu faktycznego użytkowania gruntów działek ewidencyjnych [...] roku, zlecając przesłuchanie na tę okoliczność [...] w charakterze strony, a także innych osób w charakterze świadków, tj. wskazywanych przez stronę a także drugiego rolnika wnioskującego o płatności do spornych gruntów.
Organ pierwszej instancji przeprowadził postępowanie uzupełniające, podczas którego przesłuchany w charakterze świadka [...] zeznał, iż wykonywał na nich koszenie użytków zielonych jesienią 2010 roku, za co otrzymał zapłatę od [...]. Świadek stwierdził ponadto, iż w ówczesnym czasie był
w przekonaniu, iż właścicielem ww. działek jest strona niniejszego postępowania, natomiast drugi z producentów nie jest mu znany.
Z kolei [...] zeznał, że był właścicielem działki nr [...], odnośnie której dokonał sprzedaży (lecz w trakcie przesłuchania nie był w stanie wskazać terminu transakcji) - a ponadto wyjaśnił - iż we własnym imieniu użytkował działkę do zbioru zbóż. Zabieg zaorania gruntu po zbiorach oraz siew mieszanki traw wykonane zostały na zlecenie drugiego z Wnioskodawców, za określoną opłatą.
Na podstawie zgormadzonego materiału dowodowego, ostatecznie w dniu
08 kwietnia 2014 roku Kierownik Biura Powiatowego wydał decyzję
Nr [...] w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, w której odmówił przyznania wsparcia za 2010 rok.
W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, iż orzeczenie inne niż o odmowie przyznania płatności nie było możliwe, albowiem na podstawie zgromadzonego
w sprawie materiału dowodowego istniały uzasadnione podstawy do uznania drugiego rolnika za posiadacza spornych gruntów prowadzącego na nich działalność rolniczą w 2010 roku. Organ stwierdził, iż nie udowodnił, że posiadał sporne grunty na dzień 31 maja 2010 roku.
W odwołaniu od powyższej decyzji strona, niezadowolona z rozstrzygnięcia organu wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przyznanie Jednolitej Płatności Obszarowej, Uzupełniającej Płatności Obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych oraz Płatności do upraw roślin strączkowych i motylkowych drobnonasiennych.
Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie art. 7 ust. 1, 2 i 2b, art. 19 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2008 r., nr 170, poz. 1051, ze zm.), art. 58 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 roku ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina(Dz. Urz. UE L 316 z 02.12.2009 r., str. 1, ze zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem Komisji (WE) nr 1122/2009" oraz w związku z § 17 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 marca 2009r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. nr 40, poz. 326 ze zm.), zwanego dalej " rozporządzeniem w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą", a także art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013r., poz. 267), zwanej dalej "Kodeksem postępowania administracyjnego".
Dyrektor ARiMR, w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy oraz zarzutów odwołania, stwierdził, że decyzja organu I instancji odpowiada prawu.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia, organ odwoławczy zauważył, że organ
pierwszej instancji, który dwukrotnie przeprowadzał postępowanie o przyznanie płatności bezpośrednich za uprawę gruntów w 2010 roku, zgromadził obszerny materiał dowodowy, w związku z wyczerpującym rozpatrzeniem którego zasadnie stwierdził, iż strona nie udowodniła posiadania spornych działek w okresie objętym wnioskiem za 2010 rok.
W ocenie Dyrektora ARiMR, organ pierwszej instancji podjął wszelkie niezbędne czynności procesowe, zmierzające do udokumentowania stanu posiadania gruntów działek ewidencyjnych [...] (aktualnie nieistniejącej; po podziale na działki), do których o przyznanie płatności wnioskował również .
Zdaniem organu odwoławczego, materiał dowodowy nie pozwolił jednak na stwierdzenie, iż posiadaczem spornych gruntów był ,
co w efekcie oznacza, iż brak było podstaw - w świetle art. 7 ustawy o płatnościach
w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - do przyznania Jednolitej Płatności Obszarowej, Uzupełniającej Płatności Obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych do gruntów działek ewidencyjnych nr [...]
Organ odwoławczy, zwrócił uwagę, że okoliczność, iż nie był faktycznym posiadaczem gruntów na dzień 31 maja 2010 roku i nie utrzymywał ich zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym złożył wniosek o przyznanie płatności za rok 2010, wynikała przede wszystkim z wyjaśnień strony oraz z zeznań świadków. Zwrócono uwagę, że złożone przez Producenta wyjaśnienia w powyższej kwestii są niespójne, albowiem stwierdził on w listopadzie 2010 roku, iż usługa wykoszenia trawy na działce [...] została wykonana wiosną 2010 roku, podczas gdy
w wyjaśnieniu z dnia 10 czerwca 2011 roku i odwołaniu od decyzji Nr [...] stwierdził, iż wskazany ówcześnie świadek - [...] usługę powyższą wykonywał w miesiącu październiku (z akt sprawy wynika, iż powyższe potwierdził również sam świadek w oświadczeniu z 13 czerwca 2011 roku i podczas przesłuchania w dniu 25 lutego 2014 roku). Dyrektor ARiMR stwierdził także,
że w zebranym materiale dowodowym brak było również dowodów na twierdzenie Strony dot. wykonania zabiegów agrotechnicznych zmierzających do przygotowania gruntu pod założenie uprawy sadowniczej, albowiem zapytani o powyższe świadkowie przesłuchani w lutym 2014 roku - zarówno [...] jak i [...] - nie posiadali jakiejkolwiek wiedzy na ten temat.
W zgromadzonym pozostałym materiale dowodowym organ, nie uzyskał również potwierdzenia dla informacji strony o wykonywaniu bezpośrednio przez samego [...] określonych zabiegów na spornych gruntach wiosną 2010 roku.
Ponadto organ odwoławczy dokonał szczegółowej analizy kwestii wydania gruntów działek w posiadanie drugiemu z producentów wnioskujących
o płatności. Organ zauważył, że w uzyskanym od organu ARiMR prowadzącego postępowanie o przyznanie [...] akcie notarialnym, umowy przeniesienia własności nieruchomości z dnia 15 czerwca 2009 roku wprost wskazano, iż wydanie gruntów już nastąpiło. Dokument o wskazanej treści został przyjęty
i podpisany przez obie strony konfliktu, co dla organu wprost oznacza, że strona zaakceptowała jego zawartość i stwierdzone w nim fakty. Również i w przedstawionej
w dniu 02 lipca 2013 roku, warunkowej umowie sprzedaży z dnia 25 kwietnia 2008 roku, strony oświadczyły, iż kupujący miał zostać dopuszczony we wskazanej dacie
do posiadania przedmiotowych działek - a sprzedający wyraził zgodę kupującemu na dokonanie zasiewów i ewentualnych zbiorów.
Organ drugiej instancji odniósł się także, do informacji o istniejącej pomiędzy obiema stronami ustnej umowy dzierżawy, w związku z zawarciem której Producent działał w przeświadczeniu, iż ma prawo do użytkowania gruntów w 2010 roku, stwierdzając, iż w żadnym dowodzie niniejszej sprawy nie uzyskał potwierdzenia dla tej okoliczności.
Organ nie dał także wiary wyjaśnieniu Producenta, który twierdził, iż otrzymana kwota [...] zł dotyczyła zapłaty za prace agrotechniczne na działce [...] albowiem kwestia usług dotyczących wskazanej działki była przedmiotem uzgodnień z [...], jej poprzednim właścicielem, który płatność za wykonywane na działce prace otrzymał w gotówce. Zauważono także, że jednocześnie drugi z producentów, kilkukrotnie potwierdził, iż faktycznie poczynione były uzgodnienia co do możliwości uprawy sprzedanych gruntów przez [...], jednakże okoliczność ta dotyczyła wyłącznie 2009 roku.
Zdaniem organu odwoławczego również oświadczenie [...], przedłożone przez [...] do akt sprawy, nie stanowi przekonującego dowodu potwierdzającego użytkowanie przedmiotowych działek.
Końcowo Dyrektor ARiMR, stwierdził, iż Kierownik Biura Powiatowego ARiMR nie naruszył przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, uznając,
że w zaskarżonej decyzji szczegółowo opisano stan faktyczny oraz wskazano przepisy prawa na podstawie, których zasadnie odmówiono przyznania płatności bezpośrednich do spornych gruntów rolnych.
W skardze na powyższą decyzję Dyrektora ARiMR do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, wniósł o jej uchylenie
w całości jako bezpodstawnej i nieuzasadnionej, podjętej z naruszeniem prawa art. 7 ust. 1, 2 i 2b, art. 19 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego i art. 58 Rozporządzenia Komisji (WE)
Nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 rok oraz art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego i przyznanie odwołującemu się: jednolitej płatności obszarowej, uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych oraz płatności do upraw roślin strączkowych i motylkowych drobnonasiennych, ewentualnie o uchylenie zaskarżanej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, w celu uzupełnienia postępowania dowodowego, w tym głównie konkretnego wyjaśnienia czy w ogóle istnieje niezgodność ze stanem faktycznym wniosku skarżącego z dnia 4.05.2010 r. o przyznanie płatności na rok 2010 różnica między powierzchnią działek zadeklarowanych, a powierzchnią kwalifikującą się do objęcia płatnością.
W uzasadnieniu skargi, skarżący podtrzymał dotychczasowe stanowisko,
że w jego ocenie udowodnił faktyczne użytkowanie działek nr [...].
Zdaniem skarżącego okoliczność ta wynikała z ustnej umowy dzierżawy wiążącej go z [...], możliwej do potwierdzenia przez świadków [...], [...]. Oświadczenia tych osób wskazują także, w ocenie skarżącego, o wykonywaniu przez skarżącego zabiegów agrotechnicznych na wymienionych działkach. Zdaniem skarżącego, nabywca działek nie mógł ich uprawiać z uwagi na brak sprzętu i stałe zamieszkiwanie . Skarżący zarzucił nieprzeprowadzenie konfrontacji zeznań świadków [...], [...]) z wyjaśnieniami z dnia 28 czerwca 2013 r., przez co nie zostały wyjaśnione niejasności wynikające z jego zeznań, co do czasu wydania nieruchomości, istnienia ustnej umowy dzierżawy, a także dotyczące osób wykonujących na jego zlecenie prace agrotechniczne, rodzaju upraw i stosowanych nawozów. Odnośnie zapłaty kwoty [...] zł za przeprowadzenie zabiegów agrotechnicznych na działce nr [...] skarżący potwierdził otrzymanie zapłaty oraz ich wykonanie przez brata skarżącego [...].
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje.
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej: P.p.s.a.", zadaniem wojewódzkich sądów administracyjnych jest sprawowanie kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, obowiązującym w dniu ich wydania. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 P.p.s.a.),
a kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest
w granicach sprawy.
Oznacza to, że dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, ma prawo i obowiązek uwzględnić również okoliczności, wprawdzie nie wskazane
w skardze jako zarzut, ale mające wpływ na tę ocenę. Jednakże rozstrzygnięcie
"w granicach danej sprawy" oznacza także, że sąd nie może uczynić przedmiotem rozpoznania legalności innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę.
Istota sporu w rozpoznawanej sprawie sprowadzała się do ustalenia, czy na dzień 31 maja 2010 roku zgłoszone do płatności przez Skarżącego we wniosku z dnia 4 maja 2010 r. grunty w postaci działek oraz powstałych z podziału działki [...], były w jego posiadaniu. Ustalenie powyższe ma zasadnicze znaczenie, gdyż stosownie do treści art. 7 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2012 r., poz. 1164), który w ust. 1 stanowi, że rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa do będącej w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, powierzchni gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujących się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 124 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia nr [...] w dalszej części przepisu zakreślone zostały pozostałe warunki do przyznania płatności, a z kolejnych ustępów tego przepisu wynika,
że płatności uzupełniające przysługują rolnikom, którzy w danym roku spełnili warunki do przyznania jednolitej płatności obszarowej.
W świetle powyższego przepisu zatem niezwykle istotna jest zatem kwestia posiadania gruntów, co do których złożony został wniosek o przyznanie płatności na dzień 31 maja roku, w którym został złożony wniosek. W rozpoznawanej sprawie wniosek dotyczy płatności za 2010 rok, zatem kluczową datą, na którą powinno być wykazane posiadanie przez rolnika jest dzień 31 maja 2010 roku.
Skarżący twierdzi, że po sprzedaży na rzecz działek
oraz [...], zawarł z nim ustną umowę dzierżawy, dlatego też działki te pozostały w jego posiadaniu. Natomiast organ administracji dokonując oceny materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie uznał, że producent nie wykazał
w postępowaniu administracyjnym podnoszonej przez siebie okoliczności posiadania działek na dzień 31 maja 2010 roku.
W ocenie Sądu przeprowadzona przez organ i przedstawiona w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji ocena materiału dowodowego nie sprzeciwia się przepisowi art. 80 kpa, stosownie do którego organ administracji publicznej ocenia na postawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.
Zasadnie bowiem organ drugiej instancji wskazał na treść warunkowej umowy sprzedaży z dnia 25 kwietnia 2008 r. zawartej w formie aktu notarialnego, gdzie w § 4 strony zwarły oświadczenie, że "Strona kupująca zostanie dopuszczona w dniu dzisiejszym do posiadania przedmiotowych działek, a Strona sprzedająca wyraża zgodę Stronie kupującej na dokonanie własnym kosztem i staraniem Strony kupującej wszelkich zasiewów i ich ewentualnych zbiorów oraz oświadcza, że korzystnie przez Stronę kupującą z wydanych jej w posiadanie przedmiotowych działek będzie wolne od wszelkich opłat (za wyjątkiem mediów).". Z treści tego zapisu wynika zatem, że co najmniej od dnia zawarcia warunkowej umowy sprzedaży, kupujący – czyli był w posiadaniu działek będących przedmiotem umowy – czyli działek
o numerach [...] . W wykonaniu powyższej warunkowej umowy sprzedaży w dniu 15 czerwca 2009 roku strony zawarły również
w formie aktu notarialnego umowę przeniesienia własności nieruchomości. W umowie przenoszącej własność w § 5 zawarte zostało następujące postanowienie: "Wydanie nieruchomości będącej przedmiotem niniejszej umowy już nastąpiło, a z dniem dzisiejszym przechodzą na Nabywcę wszelkie korzyści i ciężary z tym związane". Tym samym w umowie przenoszącej własność nieruchomości strony potwierdziły okoliczność posiadania przez działek będących przedmiotem sprzedaży na dzień zawarcia tej umowy. W ocenie sądu brak jest podstaw, aby powyższe zgodne twierdzenia stron uznać za niewiarygodne, w umowie strony zawarły zgodne oświadczenie odnośnie posiadania, a z niczego nie wynika by oświadczenie to nie zostało zawarte w sposób swobodny. Ponadto oświadczenie to zawarte zostało
w dokumencie, który ma szczególną formę - aktu notarialnego. Oczywiście po wejściu w posiadanie działek nr [...], mógł to posiadanie przenieść na rzecz innej osoby na podstawie umowy, jednak okoliczności tej zaprzeczył, jednoznacznie wskazując w pisemnym oświadczeniu z dnia 9 stycznia 2011 roku,
że żadnej umowy dzierżawy nie zawierał (k.17 akt administracyjnych). W tej sytuacji okoliczność posiadania przez [...] na dzień 31 maja 2010 roku przedmiotowych działek powinna zostać przez niego wykazana, stosownie bowiem do treści art. 3 ust. 3 przywołanej powyżej ustawy z dnia 26 stycznia 2007 roku
o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, w postępowaniu
w sprawach dotyczących płatności bezpośredniej, płatności uzupełniającej, płatności cukrowej, płatności do pomidorów oraz wsparcia specjalnego, strony oraz inne osoby uczestniczące w tym postępowaniu, obowiązane są przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek, ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Zatem w postępowaniu dotyczącym płatności, podobnie jak to ma miejsce postępowaniu cywilnym ciężar dowodu spoczywa na tym, kto z wykazania określonej okoliczności wywodzi korzystne dla siebie skutki prawne. Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy wskazać należy, że to na skarżącym spoczywał ciężar udowodnienia posiadania przez niego działek będących przedmiotem wniosku
o przyznanie płatności na 2010 rok, na dzień 31 maja 2010 roku. Skarżący okoliczności tej przed organem administracyjnym w żaden sposób nie wykazał. Jak już bowiem powyżej wskazano, za wykazany w świetle zgodnych oświadczeń oraz [...] zawartych w umowie przeniesienia własności oraz umowie warunkowej, uznać należy fakt posiadania przez przedmiotowych działek co najmniej od dnia 15 czerwca 2009 roku. W oświadczeniu
z dnia 17 listopada 2010 roku zwarł twierdzenie o ustnym umówieniu się w trakcie sprzedaży z [...], że nadal będzie uprawiał tę działkę i pobierał płatności z ARiMR, gdyż nabywca nie posiada sprzętu oraz możliwości do jej uprawy. W trakcie postępowania administracyjnego rolnik wskazywał, że w ten sposób zawarł z nabywcą nieruchomości ustną umowę dzierżawy. W ocenie sądu podkreślenia wymaga, że w przedmiotowym oświadczeniu zawarte zostało stwierdzenie jedynie o dalszym uprawianiu działki. Uprawianie działki samo
w sobie, to nie posiadanie, uprawiać działkę można także w cudzym imieniu na podstawie umowy przedmiotem której będzie wykonanie określonych czynności. Skarżący nawet nie wskazał komu miałyby przypaść pożytki z uprawiania działki, jedynie wskazał, że będzie pobierał płatności z ARiMR.
Wskazać także należy, że ustawa z dnia 26 stycznia 2007 roku o płatnościach
w ramach systemów wsparcia bezpośredniego nie zawiera definicji pojęcia terminu "posiadanie", zatem zakładając spójność systemu prawnego definicji tej należy poszukiwać w prawie cywilnym. Stosownie do treści art. 339 kodeksu cywilnego posiadaczem rzeczy jest zarówno ten, kto nią faktycznie włada jak właściciel (posiadacz samoistny), jak i ten, kto nią faktycznie włada jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą (posiadacz zależny). Zatem posiadaczem zawsze będzie właściciel i to posiadaczem samoistnym, natomiast posiadacz zależny będzie posiadał rzecz na podstawie stosunku prawnorzeczowego bądź prawnozobowiązaniowego nawiązanego z właścicielem. Ponadto zgodnie z art. 338 kodeksu cywilnego kto rzeczą faktycznie włada za kogo innego, jest dzierżycielem. Tym samym w sytuacji gdy właściciel odda rzecz innemu do wykonania tam określonych czynności, na przykład właściciel gruntu odda go innej osobie celem wykonania prac rolnych, nie traci przez to posiadania, a ten komu rzecz została do wykonania czynności oddana jest jej dzierżycielem. W ocenie sądu
w przedmiotowej sprawie ze gromadzonego materiału dowodowego wynika,
że oddał grunt jedynie do wykonania określonych czynności. Już bowiem w samym oświadczeniu z dnia
17 listopada 2010 roku pisze jedynie o uprawianiu a nie wskazuje na żadne prawo łączące go z nabywcą działki, w dalszej części oświadczenia wskazuje na czynność wykaszania, którą miał wykonać [...], oraz wskazał na "odpłatne przygotowanie działki pod sadzonki w przyszłym roku". Potwierdzeniem okoliczności wykonywania przez skarżącego na rzecz nabywcy nieruchomości określonych czynności dotyczących przedmiotowych działek jest potwierdzenie operacji na rachunku bankowym – zapłaty w dniu 4.06.2008 r. kwoty [...] zł "za obrobienie pola i posianie trawy [...]". Wprawdzie skarżący w pisemnym oświadczeniu z dnia 12 kwietnia 2011 roku wskazał, że zapłata nastąpiła za przeprowadzenie zabiegów agrotechnicznych na innej działce – nr [...],
to w świetle całości zgromadzonego materiału, a zwłaszcza w świetle tego, że na fakt wykonywania czynności agrotechnicznych na rzecz , ale na innej działce, skarżący wskazał dopiero w reakcji na przedstawienie potwierdzenia operacji na rachunku bankowym, nie sposób jest mu dać wiary. Ponadto wskazać należy,
że z przedłożonego przez G. [...] oświadczenia [...] z dnia
13 czerwca 2011 roku, wynika, że działki ewidencyjne nr [...] zostały przez [...] przygotowane przed końcem sierpnia 2009 roku "do lotniska", tym samym czynności wykonywane na działkach będących przedmiotem sprawy oraz działce nr [...] nie były rozdzielone, a ponadto z oświadczenia tego wynika jedynie wykonanie czynności w postaci wykoszenia, a nie wynika, że skarżącego
z [...] łączył stosunek dzierżawy, na jaki wskazuje skarżący. Podobnie przesłuchany w charakterze świadka [...] wskazuje, że w 2010 roku wykonał prace polowe polegające na koszeniu trawy za [...] zł na zlecenie [...]. Z zeznań tych także nie wynika aby skarżącego
z nabywcą działek łączyła umowa dzierżawy, wręcz przeciwnie świadek zeznał, że nie wie, kto był w posiadaniu działek [...] r.
Kierując się powyżej przedstawionymi względami, sąd uznał, że organy podatkowe prawidłowo oceniły, że nie wykazał, aby na dzień
31 maja 2010 roku był w posiadaniu działek i w konsekwencji odmówiły przyznania wnioskowanych płatności. Ocena ta nie może być uznana za dowolną, gdyż znajduje poparcie w materiale dowodowym i zawiera logicznie wyprowadzony wniosek z całości zgromadzonego materiału dowodowego.
Ponadto wskazać należy, że podnoszony przez skarżącego w skardze zarzut braku konfrontacji z [...] i [...] nie zasługiwał na uwzględnienie, gdyż jak już podniesiono powyżej, ani [...] w swoim oświadczeniu, ani też [...] w swych zeznaniach nie wskazywali na fakt mającej łączyć skarżącego z [...] umowy dzierżawy, potwierdzili jedynie wykonanie prac polowych w postaci koszenia trawy.
W tej sytuacji wniosek organów o braku łączącej skarżącego z [...] umowy dzierżawy zawartej w ustnej formie należy uznać za słuszny.
Mając na uwadze powyższe należało na podstawie art. 151 p.p.s.a oddalić skargę jako niezasadną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło