I SA/Sz 112/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marian Jaździński, Sędziowie Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka,, Sędzia WSA Joanna Wojciechowska (spr.), Protokolant Edyta Wójtowicz, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 6 kwietnia 2011 r. sprawy ze skargi T.M. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Dyrektor Izby Celnej odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] r. nr [...]. Z ustalonego stanu faktycznego wynika, co następuje. Postanowieniem z dnia [...] r. Naczelnik Urzędu Celnego wszczął wobec T.M. postępowanie w sprawie zgłoszenia celnego związanego z procedurą dopuszczenia do obrotu samochodu osobowego marki [...] (nr nadwozia [...], poj. [...]cm³, rok prod. [...] r.). Postanowieniem z dnia [...] r. (doręczonym stronie [...] r.) organ wyznaczył stronie siedmiodniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. W dniu [...] r. Naczelnik Urzędu Celnego wydał decyzję, mocą której zaksięgowano retrospektywnie z dniem [...] r. prawnie należną kwotę długu celnego w wysokości [...] zł. Jak wynika z notatki pracowników Urzędu Celnego, już w dniu [...] r. podjęto próbę doręczenia decyzji stronie w miejscu jej zamieszkania w trybie art. 149 Ordynacji podatkowej, z powodu nieobecności adresata, do rąk teściowej, jednak ta odmówiła przyjęcia pisma, z uwagi na to, że T.M. przebywał z żoną na wakacjach. Decyzję wysłano pocztą i jak wynika z adnotacji na zwrotnym potwierdzeniu odbioru decyzji (k. 61 akt administracyjnych), przesyłkę, z powodu niemożności doręczenia adresatowi osobiście pod wskazanym adresem; S., ul. [...], pozostawiono w dniu [...] r. na okres 14 dni w Urzędzie Pocztowym nr [...] w S., o czym umieszczono zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej adresata. Przesyłkę awizowano powtórnie [...] r. Pismem z dnia [...] r.(wpływ do organu [...] r.) T.M. zwrócił się z wnioskiem o przedłużenie terminu do zapoznania się z materiałem dowodowym sprawy do dnia [...] r. Z aktami sprawy zapoznał się w dniu [...] r. Z kolei w dniu [...]010 r. złożył do organu odwołanie od decyzji wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia odwołania. W lakonicznym uzasadnieniu powołał się ogólnikowo na urlop. Dyrektor Izby Celnej, odmawiając przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, przywołał przepisy Ordynacji podatkowej określające przesłanki przywrócenia terminu oraz przepisy regulujące tryb doręczania decyzji i powołując się na dane wynikające ze zwrotnego potwierdzenia odbioru decyzji (naklejonego na kopercie zawierającej decyzję), stwierdził, że decyzja Naczelnika Urzędu Celnego została skutecznie doręczona w trybie art. 150 ustawy Ordynacja podatkowa w dniu 30 lipca 2010 r. Odnosząc się do uzasadnienia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania sprowadzającego się do stwierdzenia, że powodem uchybienia był jego urlop, organ stwierdził, że T. M. nie wyjaśnił w jaki sposób czasowa nieobecność w miejscu zamieszkania związana z urlopem stanowiła przeszkodę nie do przezwyciężenia uniemożliwiającą odebranie skierowanej do niego korespondencji i wysłanie odwołania, np. za pośrednictwem osoby trzeciej (pełnomocnika). Zdaniem organu, strona nie uprawdopodobniła swojej winy w uchybieniu terminu, co stanowi podstawę odmowy przywrócenia uchybionego terminu do wniesienia odwołania. W kierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skardze na wyżej opisane postanowienie, skarżący wniósł o jego uchylenie w całości. Wskazał, że [...] r. zwrócił się do Dyrektora Izby Celnej z wnioskiem o przedłużenie terminu do zapoznania się z aktami sprawy i z uwagi a okres wakacyjny, wyjechał wraz z rodzina na wakacje. Nie zgadza się z wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia sugestią, że mógł przewidzieć, iż w okresie [...] r. zostanie wydana decyzja w sprawie. Wyprawę na wakacje w rejony M. i S. połączoną ze spływem kajakowym miał zaplanowaną od roku. Po powrocie z urlopu [...] r. zgłosił się do Urzędu Celnego i zapoznał z materiałami sprawy a [...] r. przygotował wniosek o przywrócenie terminu i tego samego dnia wysłał do organu. Skarżący stwierdził, że nie ustanowił pełnomocnika, który mógłby napisać i wysłać odwołanie od decyzji. T.M. podniósł również w skardze zastrzeżenia co do przyjętych przez organ dat, w których awizowano przesyłki oraz terminów przechowywania przesyłki w urzędzie pocztowym. Skarżący zakwestionował, że wydana [...] r. decyzja mogła być już [...] r. awizowana. Nieprawidłowym zdaniem skarżącego, było zwrócenie przesyłki organowi przed upływem [...]r., gdyż dopiero [...] r. upływał 7 dniowy okres od drugiego awiza ([...] r.). Takie wyliczenia skarżącego dokonane w oparciu o art. 150 § 1a ustawy Ordynacji podatkowej spowodowały, że po odbiór przesyłki udał się dopiero [...] r. Według skarżącego, doręczenie decyzji w trybie przepisów art. 150 ustawy Ordynacji podatkowej nastąpiło [...] r., czyli po upływie 3 lat od importu ([...] r.). W odpowiedzi na skargę, wnosząc o jej oddalenie, Dyrektor Izby Celnej podtrzymał argumentację jak w zaskarżonym postanowieniu. Wskazał, że wszystkie argumenty, które podniósł skarżący na etapie skargi oraz zarzuty wobec orzeczenia organu celnego, oparte były na okolicznościach, których nie przedstawił we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, co uniemożliwiło organowi ustosunkowanie się do nich. Odnosząc się do zarzutów skargi, organ wskazał, że przepis art. 150 Ordynacji podatkowej stanowi, że poczta przechowuje pismo w swojej placówce przez okres 14 dni, a doręczenie uznaje się za skuteczne po upływie ostatniego dnia z tego okresu. Przepis nakłada na pocztę obowiązek dwukrotnego zawiadomienia adresata o pozostawieniu przesyłki w placówce pocztowej, z tym, że powtórne zawiadomienie następuje w przypadku nie podjęcia przesyłki w terminie 7 dni. Organ podał również, że fakt zwrotu przesyłki nadawcy potwierdza pieczęć na kopercie oraz odręcznie naniesiona ta sama data ([...] r.), co poddaje w wątpliwość prawdziwość oświadczenia skarżącego, że w dniu [...] r. uzyskał na poczcie informację o zwrocie przesyłki. Odnosząc się do wyjaśnień skarżącego o złożonym [...] r. wniosku o przedłużenie terminu do zapoznania z materiałem dowodowym sprawy jako okoliczności mającej uprawdopodobnić brak winy w uchybieniu terminu, organ podkreślił, że wniosek ten wpłynął do organu dopiero [...] r., a więc już po wydaniu decyzji w sprawie (decyzja z dnia [...] r.). Dodatkowo organ zwrócił uwagę na sprzeczność w argumentacji skarżącego. Z jednej strony wskazał on, że w dniu [...] r. udał się na pocztę po odbiór przesyłki, co wskazywałoby na to, że nie przebywał już na urlopie, a z drugiej strony podał, że dopiero [...]r. wrócił z urlopu (w tym dniu skarżący zapoznał się z aktami sprawy w urzędzie). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie ustalił, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Po dokonaniu oceny legalności zaskarżonego postanowienia, Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Dla wyeliminowania z obrotu prawnego aktu wydanego przez organ administracji publicznej konieczne jest bowiem stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, jak również ustalenie, że postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c i pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a). W ocenie Sądu, w przedmiotowej sprawie nie wystąpiła żadna z takich przesłanek. Skarżący wniósł do Sądu skargę na postanowienie Dyrektora Izby Celnej odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia skargi kwestionując jednocześnie prawidłowość dokonanego doręczenia w trybie art. 150 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), dalej: O.p.; oraz kwestionując ustaloną przez organ na podstawie zwrotnego potwierdzenia odbioru datę doręczenia decyzji organu celnego dokonanego w trybie art. 150 O.p. przyjmując, że doręczenie zostało dokonane [...] r. t.j. już po upływie 3 letniego okresu przedawnienia, a nie jak ustalił organ[...] r. . Przepisy Ordynacji podatkowej przewidują, że w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Jednocześnie z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której był określony termin ( art. 162 § 1 i 2 ). Dla przywrócenia terminu konieczne jest kumulatywne spełnienie czterech przesłanek, a mianowicie: 1) uchybienie terminowi, 2) złożenie przez zainteresowanego wniosku o przywrócenie terminu w określonym terminie, 3) uprawdopodobnienie braku winy wnioskującego w uchybieniu terminowi oraz 4) dokonanie czynności, dla której termin jest przewidziany. Odnosząc się na wstępie do kwestionowanej przez skarżącego daty doręczenia, która wyznacza rozpoczęcie biegu terminu do złożenia odwołania, wskazać należy, że zdaniem Sądu, słusznie ustalił organ, że doręczenie decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] r. nr [...] zostało dokonane w trybie art. 150 ustawy O.p. z upływem 30 lipca 2010 r. , t.j. z upływem 14 dni od pozostawienia przesyłki w urzędzie pocztowym (pierwsze awizo). Przepisy ustawy Ordynacja podatkowa przewidują, że pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy ( art. 148 § 1); pisma mogą być również doręczane: 1) w siedzibie organu podatkowego; 2) w miejscu pracy adresata - osobie upoważnionej przez pracodawcę do odbioru korespondencji ( art. 148. § 2). W razie niemożności doręczenia pisma w sposób określony w § 1 i 2, a także w innych uzasadnionych przypadkach pisma doręcza się w każdym miejscu, gdzie się adresata zastanie (§ 3). Z kolei w przypadku nieobecności adresata w mieszkaniu pisma doręcza się za pokwitowaniem pełnoletniemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, gdy osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. Zawiadomienie o doręczeniu pisma sąsiadowi lub dozorcy domu umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub na drzwiach mieszkania adresata lub w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata ( art. 149 O.p.). Natomiast zgodnie z art. 150 O.p. w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 148 § 1 lub art. 149: 1) poczta przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez pocztę; 2) pismo składa się na okres 14 dni w urzędzie gminy (miasta) - w przypadku doręczania pisma przez pracownika organu podatkowego lub przez inną upoważnioną osobę (§ 1). Adresata zawiadamia się dwukrotnie o pozostawaniu pisma w miejscu określonym w § 1. Powtórne zawiadomienie następuje w razie niepodjęcia pisma w terminie 7 dni (§1a). Zawiadomienie o pozostawaniu pisma w miejscu określonym w § 1 umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. W tym przypadku doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy (§ 2). Zgodnie z przewidzianym w w/w przepisie trybie postępowania, przesyłka zawierająca decyzję organu celnego została pozostawiona w urzędzie pocztowym w dniu [...] r. o czym umieszczono zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej adresata, co wynika wprost z adnotacji na druku zwrotnego potwierdzenia odbioru (k. 60), czego nie kwestionuje skarżący. Drugie awizo pozostawiono w skrzynce pocztowej adresata w dniu [...]r. Dokonanie tej czynności zgodnie z art. 150 § 1a O. p. upoważniło organ do przyjęcia za skuteczne doręczenie decyzji z upływem 14 dni od pozostawienia pisma w placówce pocztowej licząc od pierwszego awiza, co wynika wprost z § 2 art. 150 O. p. Dlatego prawidłowo wskazał organ, że doręczenie decyzji z dnia [...]r. nastąpiło z upływem [...] r. Podkreślić należy, wbrew twierdzeniom skarżącego, że przepisy ustawy Ordynacja podatkowa nie przewidują dla skuteczności doręczenia przesyłki w trybie art. 150 tejże ustawy obowiązku przechowywania przez pocztę awizowanej po raz drugi przesyłki przez okres kolejnych siedmiu dni. Zgodnie z art. 223 § 2 O.p. odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie; zatem w dniu [...] r. upłynął termin do wniesienia odwołania. Skarżący zapoznał się z aktami sprawy w dniu [...] r., a wniosek o przywrócenie terminu złożył [...] r. (data nadania). Skarżący wskazał w uzasadnieniu wniosku jako przyczynę uchybienia terminu do wniesienia odwołania okoliczność przebywania na urlopie. Skarżący nie podał terminu urlopu, nie wskazał daty, kiedy ustała przyczyna uchybienia terminu. Zdaniem Sądu, Dyrektor Izby Celnej prawidłowo stwierdził, że T.M. nie uprawdopodobnił braku swojej winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Nie wyjaśnił bowiem w jaki sposób czasowa nieobecność w miejscu zamieszkania związana z urlopem stanowiła przeszkodę nie do przezwyciężenia uniemożliwiającą wniesienie odwołania w terminie, skarżący nie przedstawił okoliczności o charakterze nadzwyczajnym, nie do pokonania, uniemożliwiających przy zachowaniu należytej staranności dochowanie terminu. Okolicznością uprawdopodabniającą brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania nie może być też złożony przed wydaniem decyzji wniosek strony o przedłużenie terminu do zapoznania z aktami sprawy. Organ wniosek ten otrzymał już po wydaniu decyzji w sprawie i nie potwierdził stronie dokonania tego przedłużenia. W postępowaniu o przywrócenie terminu zadaniem organu podatkowego jest ustalenie, czy zainteresowany jest winny uchybienia. Kryteria oceny winy mogą być niekiedy dość surowo sformułowane. Jako kryterium przy ocenie winy w uchybieniu terminu procesowego przyjmuje się obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. Samo złożenie oświadczenia o przebywaniu na urlopie nie jest okolicznością uprawdopodabniającą brak winy w uchybieniu terminu do złożenia odwołania od decyzji z dnia [...] r. doręczonej skarżącemu w trybie art. 150 O.p. z upływem 30 lipca 2010 r. Skarżący nie podał w uzasadnieniu wniosku, jak i w uzasadnieniu skargi, w jakim okresie przebywał na urlopie i jakie były przeszkody uniemożliwiające sporządzenie i nadanie odwołania od decyzji. Termin do wniesienia odwołania upływał z dniem [...] r., a jak wynika z oświadczeń skarżącego związanych z próbą odebrania przesyłki w Urzędzie Pocztowym nr [...] w S., przebywał on w S. przynajmniej jeden dzień w terminie do wniesienia odwołania, t.j. [...] r. Zdaniem Sądu, w przedstawionych wyżej okolicznościach sprawy, słusznie odmówiono przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Nie znajdując więc podstaw do uwzględnienia skargi, nie stwierdzając przy tym, by zarzuty w niej podniesione zasadnie podważały trafność ustaleń i ocen dokonanych przez organ, Sąd orzekł o oddaleniu skargi na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).