I SA/Sz 1137/13
WyrokWSA w Szczecinie2014-08-20
Skład orzekający: Alicja Polańska, Anna Sokołowska, Elżbieta Woźniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy podatkowe prawidłowo odmówiły umorzenia w całości zaległości podatkowych z tytułu podatku od nieruchomości, uwzględniając jedynie częściowe umorzenie (10%) w sytuacji trudnej sytuacji materialnej i zdrowotnej podatników?Ratio decidendi
Organy podatkowe, rozpatrując wniosek o umorzenie zaległości podatkowych, działają w ramach uznania administracyjnego. Nawet w przypadku stwierdzenia istnienia ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego, organ nie jest bezwzględnie zobowiązany do umorzenia zaległości w całości. W niniejszej sprawie organy prawidłowo oceniły, że sytuacja podatników, choć trudna, nie ma charakteru wyjątkowego i nadzwyczajnego, a częściowe umorzenie (10%) stanowiło odpowiedni kompromis między interesem podatnika a interesem publicznym, nie naruszając przy tym przepisów prawa.Stan faktyczny
Skarżący M. R. i Z. R. złożyli wniosek o umorzenie zaległości podatkowych z tytułu podatku od nieruchomości za lata 2005-2008, powołując się na trudną sytuację materialną i zdrowotną. Organ pierwszej instancji umorzył 10% zaległości, odmawiając umorzenia pozostałej części. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Skarżący wnieśli skargę do WSA, zarzucając naruszenie art. 67a Ordynacji podatkowej oraz przepisów postępowania.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alicja Polańska, Sędziowie Sędzia WSA Anna Sokołowska,, Sędzia WSA Elżbieta Woźniak (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Edyta Wójtowicz, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 20 sierpnia 2014 r. sprawy ze skargi M. R. i Z. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia w części zaległości podatkowych w podatku od nieruchomości za lata 2005-2008 wraz z odsetkami oraz odmowy umorzenia zaległości w tym podatku w pozostałym zakresie oddala skargę.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] wydaną na podstawie art. 233 § 1 pkt 1, art. 67a § 1 pkt 3, art. 67b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t. j.: Dz. U. z 2012 r. nr 749), po rozpoznaniu sprawy z odwołania [...] od decyzji [...] z dnia [...]
- umarzającej 10 % zaległości podatkowych z tytułu podatku od nieruchomości za rok 2005 w wysokości [...] zł wraz z odsetkami w wysokości [...] zł;
- odmawiającej umorzenia pozostałej części zaległości podatkowych z tytułu podatku od nieruchomości za rok 2005 w wysokości [...] zł;
- umarzającej 10 % zaległości podatkowych z tytułu podatku od nieruchomości za rok 2006 w wysokości [...] zł wraz z odsetkami w wysokości [...] zł;
- odmawiającej umorzenia pozostałej części zaległości podatkowych z tytułu podatku od nieruchomości za rok 2006 w wysokości [...] zł;
- umarzającej 10 % zaległości podatkowych z tytułu podatku od nieruchomości za rok 2007 w wysokości [...] zł wraz z odsetkami w wysokości [...] zł;
- odmawiającej umorzenia pozostałej części zaległości podatkowych z tytułu podatku od nieruchomości za rok 2007 w wysokości [...] zł;
- umarzającej 10 % zaległości podatkowych z tytułu podatku od nieruchomości za rok 2008 w wysokości [...] zł wraz z odsetkami w wysokości [...] zł;
- odmawiającej umorzenia pozostałej części zaległości podatkowych z tytułu podatku od nieruchomości za rok 2008 w wysokości [...] zł;
- wskazującej, iż umorzenie zaległości podatkowych powoduje również umorzenie odsetek za zwłokę w całości lub w takiej części, w jakiej została umorzona zaległość podatkowa, utrzymało w mocy decyzję organu podatkowego pierwszej instancji.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że wnioskiem z dnia [...] zwrócili się do [...] o umorzenie zaległości podatkowej z tytułu podatku od nieruchomości, położonej w [...], oznaczonej jako działka, za okres od 2005 do 2008 r. w łącznej wysokości należności głównej [...] zł.
Jako uzasadnienie wniosku podatnicy wskazali na bardzo trudną sytuację materialną i rodzinną, podając, że mają na utrzymaniu dwójkę uczących się dzieci oraz spłacają kredyt zaciągnięty na modernizację nieruchomości położonej w [...]
Ponadto wskazali, że [...] jest poważnie chory - cierpi na cukrzycę
o ostrym przebiegu, a w 2008 r. doznał udaru i rozpoznano u niego chorobę Parkinsona. W związku z tym, do wydatków obciążających comiesięczny budżet należą wydatki na zakup leków, a także na rehabilitację. Źródłem utrzymania Wnioskodawców jest renta a [...], która w całości jest przeznaczana na leczenie
i rehabilitację oraz wynagrodzenie za pracę [...] i dochody
z prowadzonej przez nią działalności gospodarczej w zakresie wynajmu pokoi w ośrodku w [...].
W ocenie wnioskodawców, spłata zaległości podatkowych doprowadzi do pozbawienia ich środków niezbędnych do utrzymania siebie i swojej rodziny i tak niewystarczających aktualnie na ich niezbędne potrzeby.
Ponadto podatnicy podali, że nie osiągają żadnej korzyści z opodatkowanej nieruchomości, która faktycznie jest nieużytkiem.
Decyzją z dnia [...] r. [...] umorzył 10 % zaległości podatkowych z tytułu podatku od nieruchomości za lata 2005 – 2008 wskazując jednocześnie wysokości umorzonych zaległości i wysokość umorzonych odsetek, odmówił umorzenia pozostałej części zaległości podatkowych za 2005 – 2008 roku w pozostałej części oraz wskazał, iż umorzenie zaległości podatkowych powoduje również umorzenie odsetek za zwłokę w całości lub w takiej części, w jakiej została umorzona zaległość podatkowa.
Organ pierwszej instancji w pierwszej kolejności wskazał, że wniosek podatników o umorzenie zaległości w podatku od nieruchomości za lata 2005-2008 nie stanowi pomocy publicznej z uwagi na to, że prowadzona działalność gospodarcza ma charakter lokalny.
Ponadto zadaniem [...] podnoszone przez podatników okoliczności nie stanowią wystarczających przesłanek do zastosowania ulgi w postaci umorzenia zaległego zobowiązania podatkowego w całości. Podatnicy znajdują się w trudnej sytuacji od kilku lat, nie jest to zatem okoliczność nowa lub nadzwyczajna. Ponadto podatnicy już dwukrotnie otrzymali pomoc w postaci umorzenia zaległości podatkowych.
W ocenie organu pierwszej instancji, za względu na potrzeby finansowe gminy
i podatników, wysokość 10% umorzenia zaległości jest odpowiednia, ponieważ uwzględnia interes publiczny, jak również stanowi istotną ulgę dla strony.
Rozpoznając odwołania małżonków [...] od powyższej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowił m. in. art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej. Uwzględniając zgromadzony przez organ pierwszej instancji materiał dowodowy, SKO stwierdziło, że organ podatkowy pierwszej instancji podjął wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, czym uczynił zadość naczelnym zasadom postępowania podatkowego.
SKO wskazało, iż z akt sprawy wynika, że [...] posiadają na utrzymaniu syna [...], który jest studentem i nie uzyskuje żadnych dochodów. Majątek nieruchomy podatników stanowi mieszkanie własnościowe o pow. 30,00 m2 oraz nieruchomość oddana w użytkowanie wieczyste, zabudowana obiektem nieogrzewanym o letnim charakterze, przeznaczonym - wg oświadczenia podatników - dla potrzeb rodziny oraz częściowo na wynajem pokoi w okresie letnim. Podatnicy posiadają samochód osobowy marki [...]
Źródłem utrzymania podatników jest wynagrodzenie [...] ze stosunku pracy w wysokości [...] zł oraz renta [...] w wysokości [...] zł. Zgodnie z oświadczeniem podatników, wynagrodzenie [...] jest co miesiąc pomniejszane o spłatę pożyczki z zakładu pracy, zaś świadczenie rentowe [...] przeznaczane jest na leki i rehabilitację. W prowadzeniu gospodarstwa domowego im pomaga rodzina. Miesięczne wydatki małżonków na utrzymanie mieszkania wynoszą: energia elektryczna ok. [...] zł plus wyrównanie niedopłaty za sezon grzewczy ok. [...] zł, czynsz mieszkaniowy [...] zł, gaz ok. [...] zł, telefony ok. [...] zł, internet [...] zł.
Z ustaleń organu wynika także, że [...] prowadzi działalność gospodarczą w zakresie sezonowego wynajmu miejsc pod namioty, z której w 2012 r. osiągnął dochód w wysokości [...] zł, natomiast [...] prowadzi działalność gospodarczą w zakresie sezonowego wynajmu pokoi gościnnych, z której w 2012 r. osiągnęła dochód w kwocie [...] zł.
Za niezasadny SKO uznało zarzut naruszenia art. 67b Ordynacji podatkowej, wskazując, że do wyjaśnień z dnia 15 marca 2013 r. podatnicy dołączyli bowiem oświadczenie o nie korzystaniu z pomocy de minimis, lokalnym charakterze prowadzonej działalności, braku zagrożenia zakłóceniem konkurencji i braku wpływu na wymianę handlową pomiędzy państwami członkowskimi Unii Europejskiej oraz nie pozostawaniu w trudnej sytuacji ekonomicznej. W konsekwencji zasadnie organ podatkowy pierwszej instancji zasadnie uznał, że wniosek o umorzenie zaległości podatkowych za lata 2005-2008 nie stanowi pomocy publicznej z uwagi na to, że prowadzona przez podatników działalność gospodarcza ma charakter lokalny, ponadto działalność ta jest prowadzona na terenie jednej gminy a z usług podatników korzystają osoby fizyczne, obywatele Polski, w związku z czym powyższa działalność nie zagraża zakłóceniu oraz nie wpływa na wymianę handlową między członkami Unii Europejskiej.
Oceniając sytuację podatników organ drugiej instancji wskazał, iż sytuacja zdrowotna [...] jest trudna, to po stronie Podatników, którzy ubiegają się o przyznanie ulgi, jako tych, którzy występują o określone uprawnienie, leży obowiązek wykazania, że spełnione zostały przesłanki, o których mowa w art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej. Dalej SKO wskazało, że sytuacja strony nie jest sytuacją skrajną i nie rokującą na poprawy, spowodowaną zaistnieniem nadzwyczajnych, losowych przypadków. Sytuacja ta jest stała, gdyż pomimo poważnej sytuacji zdrowotnej strona uzyskuje stałe dochody w postaci renty [....], wynagrodzenia za pracę [...] oraz dochody z prowadzonej działalności gospodarczej.
Analizując wysokość tych dochodów organ drugiej instancji zauważył, że sytuacja finansowa i rodzinna podatników nie może zostać oceniona jako skrajnie i nadzwyczajnie trudna. Ponadto podatnicy nie wykazali, iż w analizowanym okresie ponieśli inne nadzwyczajne wydatki, które mogły zachwiać codzienną egzystencją.
SKO wskazało także na powszechność obowiązków podatkowych wyraźnie uregulowanych w ustawie oraz na pozostawienie przez ustawodawcę rozstrzygnięcia w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowej uznaniu administracyjnemu.
Organ drugiej instancji za uprawnione uznał stanowisko organu, podjęte w ramach uznania administracyjnego, zgodnie z którym organ ten tylko w części przychylił się do wniosku podatników z dnia [...] r., umarzając 10 % wysokości, będących przedmiotem tego wniosku, zaległości podatkowych z tytułu podatku od nieruchomości za lata 2005-2008.
Zdaniem organu podatkowego zaistniałe w sprawie okoliczności pozwalają przyjąć, iż po stronie podatników w istnieje ustawowa przesłanka umorzenia wnioskowanych należności w postaci "ważnego interesu podatnika", jednocześnie jednak względy społeczne przemawiają przeciwko uwzględnieniu wniosku w całości. Organ podkreślił również należy, że wykładnia pojęć nieostrych, będących przesłankami możliwości zastosowania ulg, o których mowa w art. 67a Ordynacji podatkowej, stanowiących wyjątek od zasady, powinna mieć charakter zawężający, a zbyt szerokie i dowolne wykorzystanie uprawnień w przyznawaniu ulg podatkowych doprowadziłoby bowiem do naruszenia dyscypliny podatkowej.
W ocenie SKO każdy podatnik powinien w taki sposób układać bieg swoich interesów oraz podejmować takie decyzje finansowe, które pozwoliłyby mu na wywiązywanie się z ciążących na nim należności publicznoprawnych. Natomiast udzielenie ulgi podatkowej nie może być traktowane jako sposób na rozwiązanie problemów finansowych podatnika, co skutkuje przerzuceniem ciężarów podatkowych na resztę społeczeństwa.
Zestawiając sytuację dochodową podatników z wysokością zaległości podatkowej organ stwierdził, że ustalony stan faktyczny choć istotnie wskazuje aktualnie trudną sytuację materialną a także zdrowotną, to jednocześnie sytuacji tej brak jest znamion wyjątkowości, jaką odznaczają się wypadki losowe.
Dodatkowo organ drugiej instancji zauważył, że w postępowaniu o umorzenie zaległości podatkowych w podatku od nieruchomości nie może podlegać ocenie organu podatkowego merytoryczna zasadność wymiaru tego podatku.
Skargę od powyższej decyzji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie wnieśli [...] zarzucając jej naruszenie:
- art. 67a Ordynacji podatkowej polegające na przyjęciu, iż w niniejszej sprawie nie zachodzi ważny interes podatnika oraz interes publiczny uzasadniający umorzenie zaległości podatkowej w całości, mimo iż zebrany w sprawie materiał dowodowy wskazuje na konieczność i możliwość umorzenia zaległości w całości
- art. 122 i art. 187 § 1 w zw. z art. 235 Ordynacji podatkowej i art. 191 tej ustawy poprzez nierozpoznanie sprawy co do istoty i pominięcie naruszeń podniesionych w odwołaniu od decyzji organu podatkowego, a mających znaczenie w sprawie oraz poprzez naruszenie przez organ podatkowy obowiązku wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego i naruszenia zasady swobodnej oceny dowodów.
Wskazując na powyższe zarzuty skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz o zasądzenie na rzecz skarżących kosztów postępowania wg norm przepisanych.
Za nieuzasadnione skarżący uznali twierdzenia organów podatkowych, że fakt, iż choroba [...] zaistniała przed kilkoma laty nie uzasadnia nadzwyczajności i losowości obecnej sytuacji skarżących, gdyż od kilkudziesięciu lat cierpi on na cukrzycę, choroba ciągle postępuje, nadto w 2008r. doznał udaru, a kolejno zdiagnozowano u niego chorobę Parkinsona. Rehabilitacja skarżącego oraz leczenie trwa do dnia dzisiejszego, nie jest zatem stanem przejściowym i pochłania ciągle większe środki finansowe.
Skarżący podnieśli także, że ich stałe dochody to kwota około [...] zł miesięcznie (renta [...] plus wynagrodzenie [...])- z czego ponad połowa jest przeznaczona na leczenie skarżącego, przypomnieli, że skarżący mają na utrzymaniu syna w wieku 21 lat, który jest studentem i nie osiąga żadnych dochodów oraz wskazali, że we wspólnym gospodarstwie pozostaje córka, która pracuje na 1/3 etatu i jej zarobki to [...] zł miesięcznie. Skarżący przyznali, że prowadzą działalność gospodarczą, lecz jest to działalność sezonowa przynosząca nieznaczne dochody, a w 2013 r. [...] nie prowadziła w ogóle działalności gospodarczej ze względu na swój stan zdrowia.
Następnie skarżący przedstawili wysokość kosztów utrzymania rodziny i podnieśli, że miesięczny budżet, jakim dysponują nie wystarcza nawet na spłatę wszystkich ciążących na nich zobowiązań, dlatego korzystają z pomocy rodziny. W ich ocenie zatem przesłanka ważnego interesu podatnika została w pełni spełniona.
Spełnienia przesłanki ważnego interesu publicznego skarżący upatrywali w tym, że poprzedni właściciel nie był obciążony podatkiem od wspomnianej nieruchomości, będącej nieużytkiem, a w początkowych latach tj. od 1995 r. do 1998 r. skarżący także nie byli obciążani podatkiem od nieruchomości. Od początku jednak skarżący kwestionowali decyzje [...]o naliczeniu podatku od nieruchomości- twierdząc, że wskazana nieruchomość nie jest kopaliną, lecz stanowi nieużytek o klasie bonitacyjnej IV b. Przez wiele lat skarżący starali się zmienić zapis w ewidencji , tak aby był zgodny z rzeczywistym stanem faktycznym, jednak ciągle napotykali na opór ze strony organów administracji publicznej. Ostatecznie dnia [...] r. udało się zmienić niezgodny ze stanem rzeczywistym wpis w ewidencji i obecnie działka jest oznaczona w ewidencji jako nieużytek, którym od ponad 20 lat jest. Zdaniem skarżących podatek od nieruchomości był wymierzany skarżącym bezpodstawnie.
Skarżący podnieśli także, że obecna wartość nieruchomości jest o wiele niższa aniżeli wysokość zobowiązania z tytułu podatku od nieruchomości.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) "Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej". "Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej" (art. 1 § 2 cyt. ustawy).
Tylko zatem stwierdzenie, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.).
Rozpatrując sprawę w wyżej zakreślonych granicach Sąd stwierdził, że skarga nie jest zasadna, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Sąd podzielił stanowisko organów podatkowych, w tym też uznał za niewadliwe, ustalenia organu w zakresie stanu faktycznego, które znajdują potwierdzenie w zebranym materiale dowodowym.
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja dotycząca odmowy umorzenia z tytułu podatku od nieruchomości 2005-2008 wraz z odsetkami za zwłokę w części przekraczającej 10%.
Przystępując do rozważań w przedmiocie ulg podatkowych, należy zaznaczyć, że zastosowanie ulgi jest instytucją o charakterze wyjątkowym, bowiem zasadą jest terminowe płacenie podatków. Wszelkie ulgi podatkowe są wyjątkiem i istotnym odstępstwem od zasady powszechności i równości opodatkowania. Wobec takiego charakteru ulg podatkowych oraz w związku z faktem, że udzielanie ulg w spłacie podatków traktowane jest co do zasady jako jedna z form pomocy udzielanej przez państwo, pomoc taka dopuszczalna jest w ściśle określonych w przepisach prawa sytuacjach.
Materialoprawną podstawę rozstrzygnięcia stanowi art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, na którego treść prawidłowo powołały się organy. Stosownie do tego przepisu organ podatkowy w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może na wniosek podatnika umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. Słuszne jest zatem wskazanie wynikające z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, że decyzje dotyczące umorzenia zaległości podatkowych podejmowane są w ramach tzw. uznania administracyjnego. W przepisie art. 67a Ordynacji podatkowej, dopuszczono możliwość umorzenia zaległości podatkowej w wypadku zaistnienia ściśle określonych przesłanek, tj.: ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego. Każdy z tych warunków samodzielnie, albo też oba łącznie mogą stanowić podstawę umorzenia zobowiązania podatkowego.
Użycie zwrotu "może" w tym przepisie oznacza, że decyzje organów podatkowych dotyczące udzielania ulg podatkowych podejmowane są w ramach tzw. uznania administracyjnego. Tak więc nawet w sytuacji zaistnienia okoliczności wskazujących na istnienie chociażby jednej z przesłanek, o jakich mowa w powołanym przepisie ("ważny interes podatnika" lub "interes publiczny") organ nie jest bezwzględnie zobowiązany do umorzenia wnioskowanych zaległości. Rozstrzygnięcie organu nie może mieć jednak charakteru dowolnego, lecz musi być wynikiem wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, wszechstronnego zebrania oraz rozpatrzenia w sposób wyczerpujący materiału dowodowego (art. 122 i art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej). Ponadto oceniając zgromadzony materiał dowodowy organy podatkowe muszą kierować się regułami zapisanymi w art. 191 Ordynacji podatkowej. Należy jednocześnie podkreślić, że w przypadku postępowania w sprawie umorzenia, ciężar dowodzenia wystąpienia przesłanek umorzenia zdecydowanie przesuwa się na stronę podatnika. Z kolei sądowa kontrola tego rodzaju decyzji sprowadza się do oceny, czy organ zbadał sprawę pod kątem wystąpienia przesłanek wymienionych w art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej, tj. istnienia w danej sprawie ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego. Sądową kontrolą nie jest natomiast objęte rozstrzygnięcie, będące wynikiem dokonania przez organ wyboru. Sądy administracyjne nie są bowiem uprawnione do badania merytorycznej zasadności (celowości) decyzji uznaniowej.
Podstawowym kryterium oceny zasadności udzielenia ulgi jest istnienie "ważnego interesu podatnika" lub "interesu publicznego", przy czym są to pojęcia nieostre, co oznacza, że ich treść musi być wypełniona przez okoliczności występujące w konkretnej sprawie. Dla organu podatkowego oznacza to, że w każdej rozpatrywanej sprawie indywidualnie musi on ustalić i ocenić na czym polega ważny interes podatnika oraz interes publiczny. Kryterium "ważnego interesu podatnika" wymaga wykazania konkretnych okoliczności, które są wyjątkowe, niezależne od woli oraz sposobu postępowania podatnika (np. klęski żywiołowe, zdarzenia losowe) i jednocześnie uniemożliwiają mu wywiązanie się z ciążących na nim obowiązków względem Skarbu Państwa i które to w żaden sposób nie mogą zostać zaspokojone bez doraźnej pomocy ze strony organów skarbowych. Ważnego interesu podatnika nie można utożsamiać z subiektywnym przekonaniem podatnika o potrzebie umorzenia zaległości podatkowej (por. wyrok NSA z dnia 7 października 2010 r., sygn. akt II GSK 1000/09, lex nr 746018). Z kolei nakaz uwzględnienia "interesu publicznego" oznacza dyrektywę postępowania, zgodnie z którą należy mieć na względzie respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, równość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy, sprawność działania aparatu państwowego, a także sytuację, gdy zapłata zobowiązania podatkowego spowoduje konieczność sięgania przez podatnika do środków pomocy państwa (por. wyrok NSA z 22 kwietnia 1999 r., sygn. akt SA/Sz 850/98, lex nr 36843).
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy Sąd stwierdził, że organy obu instancji prawidłowo przeprowadziły postępowanie. Zgromadziły materiał dowodowy co do sytuacji materialnej, osobistej i zdrowotnej skarżących i ich rodziny oraz dokonały odpowiadającej wymogom prawa oceny materiału dowodowego. W tym zakresie organ dał temu wyraz w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podkreślając, że w przedmiotowej sprawie nie została zrealizowana w całości przesłanka wystąpienia ważnego podatnika oraz ważnego interesu publicznego. Przy dokonywaniu oceny w kontekście przyznania przedmiotowej ulgi organy wzięły pod uwagę m. in. fakt, że skarżący posiadają stałe źródła dochodów, a ponadto prowadzą sezonową działalność gospodarczą, która stanowi dodatkowe źródło ich dochodów. Słusznie organy wskazały także, że podatnicy nie wykazali by w analizowanym okresie ponieśli inne poza bieżącym utrzymaniem nadzwyczajne wydatki, które by mogły zachwiać ich codzienną egzystencją. Słusznie także organy zwróciły uwagę na okoliczność, że udzielenie ulgi podatkowej nie może być traktowane jako sposób na rozwiązanie problemów podatnika polegający na przerzuceniu ciężarów podatkowych na resztę społeczeństwa.
Zdaniem Sądu, ocena powyższych okoliczności, dokonana przez organy podatkowe w aspekcie przyznania ulgi podatkowej (umorzenia), nie wykracza poza granice przyznanego organom uznania administracyjnego i nie nosi cech dowolności. Oceny tej organy dokonały opierając się na sytuacji wnioskodawcy, ustalonej na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego w ramach przeprowadzonego postępowania.
W świetle zarzutów skargi podkreślenia wymaga to, że rola organów podatkowych nie sprowadza się tylko do udzielania ulg podatkowych osobom znajdującym się w trudnej sytuacji, ale ich generalnym obowiązkiem jest egzekwowanie poszanowania prawa, a w tym zasady powszechności opodatkowania.
Wbrew stanowisku skargi Sąd podkreśla, że organy podatkowe dokonały prawidłowego ustalenia jego sytuacji materialnej, na podstawie zebranego materiału dowodowego, a przyjęte w oparciu o ten materiał rozstrzygnięcie o odmowie umorzenia zaległości podatkowych w podatku od towarów i usług - nie narusza prawa. Organy dokonały analizy przedstawionych przez stronę argumentów, w tym także jej warunków materialno – finansowych.
Skarżący w skardze do sądu zwracają uwagę na swoją bardzo trudną sytuację materialną i zdrowotną. Należy podkreślić, że zarówno organ podatkowy pierwszej instancji, jak i organ odwoławczy nie polemizują z twierdzeniami dotyczącymi trudnej sytuacji zdrowotnej [...], nie kwestionują także przedstawianej przez skarżących ich sytuacji materialnej. Co więcej w uzasadnieniach decyzji wyraźnie zwraca się uwagę na wysokość dochodów osiąganych przez podatników i ich rodzinę, wskazując jednocześnie, że w rozpatrywanym przypadku nie uzasadnia to udzielenia wnioskowanej ulgi podatkowej i co czyni bezzasadnym podnoszone w skardze zarzuty.
W ocenie Sądu nie można zgodzić się z tezą, jaką stawiając skarżący, że trudna sytuacja zdrowotna i materialna w zestawieniu z wysokością zobowiązania, a więc wystąpienie przesłanki "ważnego interesu podatnika" obliguje organ do zastosowania wnioskowanej ulgi w całości. Okoliczność ta stanowić może wyłącznie podstawę oceny, czy spełnione są ustawowe przesłanki zastosowania ulgi określone w art. 67a Ordynacji podatkowej. Natomiast nawet w razie ustalenia, że warunki takie występują, organ może podjąć decyzję odmowną, podając w uzasadnieniu rozstrzygnięcia stosowne motywy takiej decyzji. Jak już wcześniej zaznaczono organ podatkowy, dokonując umarzając zaległość podatkową częściowo wskazał, że podatnicy znajdują się w sytuacji umożliwiającej mu częściowe wywiązanie się z obowiązków podatkowych, co oznaczało brak przesłanej uzasadniających udzielenie pomocy publicznej, przewidzianej art. 67a Ordynacji podatkowej.
Nie zasługuje także na uwzględnienie zarzut błędnej oceny ważnego interesu publicznego w kontekście zmiany przeznaczenia przedmiotowej działki w ewidencji gruntów. W tej kwestii wskazać należy, że zapisy w ewidencji gruntów w kontekście określenia wysokości zobowiązania podatkowego miały fundamentalne znaczenie w postępowaniach rozpoznawczych, gdzie okoliczność ta była rozważana. W sytuacji, gdy postępowania rozpoznawcze dotyczące wysokości podatku od nieruchomości za poszczególne lata zostały zakończone nie tylko ostatecznymi decyzjami organów podatkowych, lecz także prawomocnymi wyrokami sądów administracyjnych, okoliczność zmiany przeznaczenia gruntu w 2013 roku nie może stanowić podstawy kwestionowania wysokości zobowiązania podatkowego za lata wcześniejsze. Okoliczność zmiany przeznaczenia gruntu nie może zatem stanowić o spełnieniu przesłanki interesu publicznego.
W ocenie Sądu zatem, brak podstaw do tego, by kwestionować ocenę dokonaną w rozpatrywanej sprawie przez organy podatkowe i dopatrywać się naruszeń prawa, których stwierdzenie skutkować musiałoby uchyleniem zaskarżonej decyzji.
Wyrażone w decyzji stanowisko organu zostało dostatecznie pod względem formalnym uzasadnione. Decyzja ta nie uchybia także przepisom prawa materialnego, gdyż poczynione rozważania należy podzielić. W istocie bowiem trafnych ustaleń organ wysnuł zasadne wnioski.
Powyższe okoliczności, w kontekście normy art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, dają podstawę do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Organy podatkowe podjęły czynności zmierzające do szczegółowego ustalenia sytuacji finansowej skarżących, odniosły się do wszystkich podnoszonych przez skarżącego argumentów, szczegółowo uzasadniając rozstrzygnięcie. W procesie poprzedzającym wydanie zaskarżonej decyzji, organy podatkowe uwzględniły całokształt okoliczności faktycznych mających wskazywać ważny interes podatników lub interes publiczny, nie naruszając przy tym przepisów postępowania podatkowego, w tym nie przekraczając granic określonych w art. 191 Ordynacji podatkowej.
Stwierdzając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jej uchylenie, Sąd na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło