I SA/Sz 1137/13

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie - Aleksandra Jawoszek po rozpoznaniu w dniu 22 listopada 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. R. i Z. R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia 18 lipca 2013 r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia w części zaległości podatkowych w podatku od nieruchomości za lata 2005-2008 wraz z odsetkami oraz odmowy umorzenia zaległości w tym podatku w pozostałym zakresie p o s t a n a w i a: odmówić skarżącym przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych M. R. i Z. R., w skardze na wyżej oznaczoną decyzję, skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, zawarli wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, który w dniu 21 października 2013 r. uzupełnili składając urzędowe formularze PPF. W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazali, że od kilku lat zmagają się z ciężką chorobą Z. R., który od lat jest [...], a w 2008 r. doznał [...] i zdiagnozowano u niego [...]. W związku z wykazaną sytuacją zdrowotną Z. R. wymaga stałej opieki i rehabilitacji, co pochłania miesięcznie kwotę ok. [...] zł. Ze złożonych oświadczeń i dokumentów wynika, że w złym stanie zdrowia jest również M. R., która od dwóch lat leczy się z powodu [...], a od pół roku - z powodu [...] (k. [...]). Skarżąca oświadczyła, iż stan zdrowia uniemożliwił jej prowadzenie działalności gospodarczej, w załączeniu przedstawiając wydruk z CEIDG (k. [...]). Skarżąca wyjaśniła również w tym zakresie, że nieruchomość położona w [...], wykorzystywana dotychczas do prowadzenia działalności gospodarczej w sezonie letnim, została użyczona nieodpłatnie dzieciom, które w związku z tym usamodzielniły się i nie zostały ujęte w oświadczeniu rodzinnym. W oświadczeniu tym natomiast, jako osoby prowadzące wspólne gospodarstwo domowe zostali podani M. R. i Z. R. Z oświadczenia o majątku skarżących wynika, że M. R. posiada mieszkanie o pow. [...] m kw. (według dołączonych dokumentów - położone we [...]) oraz nieruchomość – obiekt letni do wynajmu w [...] oraz grunt w [...]. W odniesieniu do tej ostatniej nieruchomości skarżąca wyjaśniła, że wartość tej nieruchomości wynosi [...] zł, wskazując na zawyżone jej opodatkowanie podatkiem od nieruchomości w kwocie ponad [...] zł. Z przedłożonych dokumentów w postaci zawiadomienia o zmianach w danych ewidencyjnych Starosty z dnia 12 sierpnia 2013 r. (k. [...] i [...]) oraz kopii fotografii terenu (k. [...]), a także kopii opinii biegłego sądowego w sprawie sygn. [...] (k. [...]) wynika, że nieruchomość ta nie jest w żaden sposób wykorzystywana, według ewidencji sklasyfikowana jest jako "N" - nieużytki, zaś jej powierzchnia wynosi [...] ha. Natomiast Z. R. nie wykazał żadnego majątku w postaci nieruchomości, wartościowych ruchomości, zgromadzonych zasobów pieniężnych (oszczędności, papiery wartościowe itp.). Jednakże z akt sprawy wynika, że jest współwłaścicielem (wspólność majątkowa małżeńska z M. R.) działki gruntu położonej w [...]. Z formularza i dołączonych dokumentów wynika także, że dochody dwuosobowej rodziny to: wynagrodzenie za pracę na stanowisku [...] M. R., które po potrąceniu spłaty raty pożyczki pracowniczej ([...] zł miesięcznie) wynosi ok. [...] zł (k. [...]), oraz renta Z. R. w wysokości [...] zł miesięcznie (k. [...]). Skarżący wykazali, że miesięczne wydatki na konieczne utrzymanie to: opłaty za czynsz, gaz, prąd, telefon, internet, ubezpieczenie samochodu. Skarżący podali także, że w utrzymaniu wspomagają ich brat i matka Z. R., a pomoc ta obejmuje zakup środków chemicznych, odzieży oraz żywności, zastrzegając jednocześnie, że osoby te nie pozostają we wspólnym gospodarstwie domowym. Do wniosku zostały dołączone kopie rachunków za opłaty oraz kopie faktur za leki. W aktach sprawy znajdują się także wydruk (strona [...] i [...] z [...]) z historii rachunku bankowego M. R. posiadanego w Banku P. obejmujący okres od 6 do 13 września 2013 r., wyciąg z tego rachunku za okres od 1 października 2013 r. do 17 października 2013 r. z saldem końcowym w kwocie [...] zł oraz oświadczenie skarżących, iż M. R. posiada tylko jedno konto bankowe o nr [...]. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.), dalej: zwana "P.p.s.a.", prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, o co się ubiegają skarżący w niniejszej sprawie następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 §1 pkt 2 P.p.s.a.). Ciężar wykazania zasadności wniosku spoczywa, zatem na osobie ubiegającej się o prawo pomocy. Owe wykazanie polegać więc będzie w rzeczywistości na przedstawieniu w sposób przekonujący, że wnioskodawca nie dysponuje środkami, które mógłby przeznaczyć na uiszczenie kosztów wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru. Wniosek skarżących nie może zostać uwzględniony, bowiem nie sprostał obowiązkowi wskazanemu w treści art. 252 § 1 P.p.s.a., zgodnie z którym wniosek o prawo pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach wnioskodawcy. W ocenie referendarza sądowego, wniosek skarżących jak i dołączone do niego dokumenty nie obrazują w pełni ich możliwości płatniczych. Przede wszystkim należy wskazać, że sytuacja finansowa skarżących podlegała juz ocenie w postępowaniach o prawo pomocy w innych sprawach zawisłych przed tutejszym Sądem. Według ustaleń poczynionych w rozpoznawanej sprawie, skarżący nadal otrzymują dochody z renty z tytułu niezdolności do pracy Z. R. oraz wynagrodzenia za pracę M. R. w łącznej kwocie ok. [...] zł miesięcznie, co zostało udokumentowane. Skarżący ponoszą znaczne wydatki związane z leczeniem w kwocie ok. [...] zł. Z oświadczeń i dokumentów wynika, że zła sytuacja zdrowotna obojga małżonków uniemożliwiła prowadzenie sezonowej działalności gospodarczej w [...]. Skarżący w chwili obecnej prowadzą dwuosobowe gospodarstwo domowe, bowiem wykazywane dotychczas w nim dzieci usamodzielniły się. Skarżący oświadczyli, że udostępnili dzieciom nieruchomość w [...] do prowadzenia działalności w sezonie letnim 2013. Należy także wskazać, że skarżący, co jest z urzędu wiadome, mieszkają w [...], w lokalu mieszkalnym, należącym do matki Z. R. Natomiast posiadana we [...] kawalerka o pow. [...] m kw., zajmowana była przez dzieci skarżących. Oceniając opisaną sytuację materialną i rodzinną, należy stwierdzić, że złożone przez skarżących oświadczenie w zakresie braku środków pieniężnych jak i oszczędności budzi istotne wątpliwości. Po pierwsze, strony, po złożeniu formularzy PPF, zostały wezwane do przedłożenia dodatkowych dokumentów w tym wyciągów z posiadanych rachunków bankowych na okres od 25 lipca 2013 r. do 25 października 2013 r. i nie wykonały należycie tego zobowiązania. Skarżący nie nadesłali bowiem wyciągów obejmujących cały ww. okres, przedkładając jedynie [...] i [...] stronę z [...] stron wydruku internetowego z historią rachunku M. R. w P. obrazujące operacje bankowe w okresie od 6 września 2013 r. do 13 września 2013 r. oraz wyciąg za okres od 1 października 2013 r. do 17 października 2013 r. Po drugie, analizując nadesłane wydruki, referendarz zauważył, że konto bankowe M. R. wykazuje, oprócz wpływów wynagrodzenia i renty oraz przelewów na opłaty, również wpływy innych środki pieniężnych, pochodzących z wpłat własnych jak i przelewy (kwoty [...] zł). Ponadto skarżąca oświadczyła, iż posiada jeden tylko rachunek o nr [...]. Tymczasem, w dniu 11 września 2013 r. ze wskazanego konta nastąpił przelew środków w kwocie [...] zł na rachunek o nr [...], należący - według danych adresowych odbiorcy - również do M. R.. Z uwagi na niekompletność wyciągów bankowych oraz wyżej wskazane wpływy na to konto, oświadczenie o nieposiadaniu środków pieniężnych jak też o posiadaniu jednego tylko rachunku bankowego należało uznać za niewiarygodne. Ponadto nie jest również wiarygodne oświadczenie skarżących o ponoszonych wydatkach na konieczne utrzymanie. Skarżący podali bowiem, że wydatki te oprócz kosztów leczenia obejmują opłaty za mieszkanie, a z nadesłanych rachunków wynika, że dotyczą mieszkania położonego we [...]. W ocenie referendarza sądowego, brak jest podstaw do wykazywania takich wydatków po stronie skarżących, wobec twierdzenia, że dzieci są samodzielne, mieszkają oddzielnie, uzyskały dochody z nieruchomości położonej w [...], a także z uwagi na niewykazanie żadnych nadzwyczajnych okoliczności uzasadniających dalsze obciążanie swojego budżetu domowego tymi wydatkami, w sytuacji, gdy sami – jak również twierdzą - mają problemy finansowe. Niezależnie od powyższego, wniosek skarżących jest niezasadny również z tego powodu, że posiadają oni, oprócz nieruchomości w [...] (użytkowanej przez dzieci), także niewykorzystywaną jak dotychczas gospodarczo nieruchomość w [...] o pow. [...] ha sklasyfikowaną jako nieużytek, której wartość przekracza należne koszty sądowe w sprawie; aktualny brak uzyskiwania przez nich dochodów z tego tytułu nie może sam w sobie uzasadniać przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Należy wskazać, iż zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowym posiadanie majątku, w szczególności nieruchomości w zasadzie wyłącza możliwość przyznania prawa pomocy. Niewykorzystywanie posiadanego majątku, w sytuacji gdy obiektywnie jest to możliwe, bądź nierozważne rozporządzanie nim, oceniane jest jako świadome pozbawianie się środków koniecznych do zaspokajania potrzeb swoich i rodziny, ale i do prowadzenia postępowania sądowego. W takiej sytuacji strona powinna liczyć się z konsekwencjami swojego działania i z tym, że wpłynie to na ocenę jej zdolności do poniesienia kosztów sądowych. W warunkach niniejszej sprawy skarżący, posiadając wolny od obciążeń majątek – nieruchomość gruntową, nie wykazali wiarygodnie, że wykorzystując racjonalnie ten majątek nie są w stanie przezwyciężyć swych problemów finansowych. Reasumując, analiza złożonego w sprawie oświadczenia o stanie majątkowym i rodzinnym nie daje podstaw do uwzględnienia wniosku, oświadczenia te są niepełne, podane informacje są zbyt ogólnikowe i budzą wątpliwości co do ich wiarygodności, a skarżący nie wykazali w sposób należyty, poprzez złożenie wszystkich żądanych dokumentów, że opłacenie przez nich wpisu sądowego będzie stanowić uszczerbek dla koniecznego utrzymania rodziny. Wobec tego, uznając, że skarżący nie wykazali przesłanek prawa pomocy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., orzeczono jak na wstępie.