I SA/Sz 114/13
PostanowienieWSA w Szczecinie2013-08-19
Skład orzekający: Anna Sokołowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej, która nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, powinno zostać przyznane prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata?Ratio decidendi
Sąd przyznał prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata, uznając, że skarżąca wykazała, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Analiza sytuacji finansowej, dochodów i posiadanych zasobów wykazała, że jedyny stały dochód czteroosobowej rodziny stanowiła renta męża skarżącej, a sama skarżąca była bezrobotna i niezdolna do pracy ze względu na stan zdrowia, mając na utrzymaniu dwoje uczących się dzieci.Stan faktyczny
Skarżąca M. T. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie z opłat i ustanowienie adwokata do skargi kasacyjnej) po tym, jak Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił jej skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Skarżąca uzasadniła wniosek naruszeniem jej praw do rzetelnego procesu i całościowego rozpoznania sprawy, wskazując na problemy związane z postępowaniem egzekucyjnym opartym na rzekomo sfałszowanym dokumencie. W oświadczeniu o stanie rodzinnym podała, że prowadzi czteroosobowe gospodarstwo domowe z mężem i dwójką uczących się dzieci, a jedynym dochodem jest renta męża. Rodzina nie posiada oszczędności, a jedynym znaczącym składnikiem majątku jest samochód.Rozstrzygnięcie
Przyznano M. T. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Anna Sokołowska po rozpoznaniu w dniu 19 sierpnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. T. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie stanowiska wierzyciela w sprawie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym p o s t a n a w i a: przyznać M. T. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata.
Wyrokiem z dnia 17 maja 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę M. T., na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie stanowiska wierzyciela w sprawie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym.
Pismem z dnia [...] r., M. T. zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia z obowiązku ponoszenia opłat sądowych i przyznanie adwokata do wniesienia skargi kasacyjnej.
Zarządzeniem z dnia [...] r. zobowiązano skarżącą do uzupełnienia braków formalnych wniosku poprzez złożenie go na urzędowym formularzu PPF, w terminie 10 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Skarżąca w terminie wykonała zobowiązanie sądu.
Uzasadniając wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata skarżąca wskazała, że wydanie wyroku w niniejszej sprawie naruszyło jej prawa strony do rzetelnego procesu i do całościowego rozpoznania sprawy. Obecny stan prawny w jakim skarżąca się znalazła - stan po umorzeniu sprawy nie rozwiązuje zdaniem skarżącej problemu, ponieważ przez [...] lata opierano się na nieistniejącym dokumencie służącym do wykonania egzekucji. Skoro dokument do egzekucji sfałszowano- samo umorzenie sprawy nie załatwia problemu.
W oświadczeniu o stanie rodzinnym skarżąca wskazała, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem i z dwójką uczących się dzieci. Córka M. T. obecnie zdała do [...] klasy [...], a syn T. T. jest studentem [...] roku studiów w [...]. W oświadczeniu majątkowym skarżąca wskazała dom o pow. [...] m kw. oraz samochód osobowy marki [...] o wartości około [...] zł.
Podała także, że rodzina nie posiada żadnych oszczędności oraz papierów wartościowych. Stan majątkowy całej rodziny jest zły. Obecnie majątek stanowią długi. Oprócz ww. samochodu [...] rodzina nie ma żadnego przedmiotu o wartości zbliżonej do [...] zł. Źródło dochodu rodziny stanowi renta C. T. w wysokości [...] zł brutto. W załączeniu skarżąca przesłała decyzję o waloryzacji [...] renty z dnia [...] r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż ył, co następuje:
Instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Zapewnia ona osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możliwość obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym ( art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r., poz.270 ze zm.)., zwana dalej: P.p.s.a.
Zgodnie z art. 245 § 2 P.p.s.a., prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Zgodnie z art. 246 § 1 P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym w sytuacji, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), zaś w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia, obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym.
Skarżąca wniosła zarówno o ustanowienie adwokata, jak i o zwolnienie od kosztów sądowych (prawo pomocy w zakresie całkowitym), jednak z uwagi na to, że sprawa skarżącej jest wolna od kosztów sądowych z mocy art. 239 pkt.1 lit. b P.p.s.a., nie jest możliwe przyznanie tego zwolnienia na mocy orzeczenia Sądu.
Po dokonaniu analizy sytuacji finansowej skarżącej, wydatków a także posiadanego majątku Sąd uznał, iż M. T. spełnia przesłanki określone w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., gdyż nie jest w stanie uiścić pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Przede wszystkim należy wskazać na sytuację materialno-bytową skarżącej oraz fakt, iż jedyny stały dochód czteroosobowej rodziny stanowi kwota [...] zł ( brutto) z renty otrzymywanej przez męża skarżącej. Skarżąca jest bezrobotna i nie ma możliwości podjęcia pracy ze względu na stan zdrowia. Na utrzymaniu małżonków T. pozostaje dwoje kontynuujących naukę dzieci.
Z uwagi na powyższe, orzeczono na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a., jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło