I SA/Sz 1150/14

PostanowienieWSA w Szczecinie2014-12-04

Skład orzekający: Iwona Golec

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, której nieruchomość (stanowiąca miejsce zamieszkania rodziny) jest przedmiotem egzekucji z powodu znacznych zaległości podatkowych i innych zobowiązań, a której jedynym źródłem utrzymania jest działalność gospodarcza przynosząca stratę, wykazała, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, uzasadniając tym samym przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym?
Ratio decidendi
Osoba fizyczna ubiegająca się o prawo pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych) musi wykazać, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W przypadku, gdy nieruchomość stanowiąca miejsce zamieszkania rodziny jest przedmiotem egzekucji z powodu znacznych zaległości podatkowych i innych zobowiązań, a jedynym źródłem utrzymania jest działalność gospodarcza przynosząca stratę, a dodatkowo brak jest oszczędności i majątku, należy uznać, że przesłanki do przyznania prawa pomocy zostały spełnione.
Stan faktyczny
Skarżący J.L. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, w związku ze skargą na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej odmawiające umorzenia postępowania egzekucyjnego. Skarżący wskazał na egzekucję z nieruchomości stanowiącej jego dom, znaczne zadłużenie podatkowe i inne zobowiązania, a także na stratę generowaną przez jego działalność gospodarczą, która jest jedynym źródłem utrzymania czteroosobowej rodziny. Skarżący oświadczył, że nie posiada oszczędności ani innych nieruchomości.
Rozstrzygnięcie
Zwolniono skarżącego od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie - Iwona Golec po rozpoznaniu w dniu 4 grudnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J.L. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego p o s t a n a w i a: zwolnić skarżącego od kosztów sądowych. Skarżący J.L., w związku ze skargą złożoną na wyżej powołane postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w S., w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie [...] zł, złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał na prowadzoną wobec skarżącego egzekucję z nieruchomości (dom skarżącego). W oświadczeniu o stanie rodzinnym i majątkowym skarżący podał, że prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną oraz [...] dzieci w wieku [...] lat [...] lat ([...] i [...]). Źródłem utrzymania rodziny jest działalność gospodarcza skarżącego; aktualnie przynosząca stratę w wysokości ok. [...] zł miesięcznie. Odnośnie do majątku, skarżący wskazał na dom o powierzchni użytkowej [...] m2 (zajęty przez komorników); oświadczył, że zarówno on, jak i pozostali członkowie rodziny, prowadzący ze skarżącym wspólne gospodarstwo domowe, nie posiadają żadnych oszczędności, innych nieruchomości, wartościowych rzeczy ruchomych. Z akt sprawy wynika, że zaskarżone postanowienie dotyczy prowadzonego postępowania egzekucyjnego do majątku skarżącego w oparciu o tytuły wykonawcze wystawione przez Naczelnika D. Urzędu Skarbowego w [...]. Organ ten dokonał zajęcia nieruchomości skarżącego w dniu 12 marca 2014 r. Według stanu na dzień 14 lipca 2014 r. zaległości podatkowe skarżącego stanowiły (wraz z odsetkami, kosztami egzekucyjnymi i kosztami upomnienia) kwotę [...] zł. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: W niniejszej sprawie skarżący ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm., zwanej dalej: p.p.s.a.). Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia, obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od oceny referendarza sądowego rozpoznającego wniosek należy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. Rozpoznając wniosek skarżącego należało mieć na względzie przede wszystkim fakt, że prawo pomocy jest instytucją, której zasadniczym celem jest umożliwienie realizacji prawa do sądu osobom ubogim, nie dysponującym wystarczającymi środkami na prowadzenie sporów przed sądem. Do osób tych można zaliczyć bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku lub osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe. Biorąc pod uwagę okoliczności wskazane we wniosku i dane wynikające z akt sprawy, w szczególności znaczne zadłużenie skarżącego (z tytułu zobowiązań podatkowych) oraz posiadane z urzędu (akta sprawy I SA/Sz 280/14, I SA/Sz 279/14, w których zwolniono skarżącego od kosztów sądowych) informacje o dodatkowym zadłużeniu skarżącego z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, należności wobec [...] S.A. w W., należności z tytułu zaległego podatku od nieruchomości; prowadzenie wobec skarżącego egzekucji z nieruchomości stanowiącej miejsce zamieszkania czteroosobowej rodziny skarżącego, utrzymującej się z dochodów z działalności gospodarczej skarżącego, brak oszczędności i majątku skarżącego, należało uznać, że wykazał on, że nie ma realnych możliwości finansowych pozwalających na poniesienie kosztów sądowych w niniejszej sprawie bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Skarżący znajduje się w trudnej sytuacji i nie będzie w stanie pokryć należnego na tym etapie sprawy wpisu od skargi, ustalonego w kwocie [...] zł, a także przewidywanych dalszych kosztów postępowania. Dlatego też, mając na uwadze powyższe na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło