I SA/Sz 1152/16

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie - Aleksandra Jawoszek po rozpoznaniu w dniu 25 stycznia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z.W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi na postanowienie [...] Spółki Akcyjnej z siedzibą [...] z dnia 2 września 2016 r. nr [...] w przedmiocie stanowiska wierzyciela w sprawie zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym p o s t a n a w i a: odmówić skarżącemu przyznania prawa pomocy. Skarżący Z.W. w dniu 14 grudnia 2016 r. zwrócił się na urzędowym formularzu PPF z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Z uzasadnienia wniosku wynika, że skarżący zamierza złożyć skargę kasacyjną od postanowienia WSA w Szczecinie z dnia 30 listopada 216 r., sygn. akt I SA/Sz 1152/16 odrzucającego skargę na postanowienie [...] W oświadczeniu o stanie rodzinnym skarżący nie wykazał żadnych osób prowadzących wspólne gospodarstwo domowe. W oświadczeniu o stanie majątkowym podał, że posiada mieszkanie o pow. [...] m kw. o wartości [...] zł, oszczędności w banku w kwocie [...] zł, samochód osobowy [...] r. Dochody skarżącego to kwota [...] zł netto miesięcznie z tytułu emerytury, zaś wydatki i zobowiązania to: czynsz najmu w kwocie [...] zł, opłata za dzierżawę gruntu pod garaż [...] zł miesięcznie, podatek od nieruchomości [...] zł miesięcznie, ogrzewanie gazowe w kwocie [...] zł miesięcznie, opłaty za media – energia el., woda, odpady, telefon, internet, telewizja [...] zł miesięcznie, zakup leków –[...] zł miesięcznie. W związku z tym, że złożone oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącego, wezwaniem z 21 grudnia 2016 r. zobowiązano go do udzielenia dodatkowych informacji oraz złożenia określonych dokumentów. Wezwanie to obejmowało: dokument potwierdzający wysokość otrzymywanej emerytury; kopię rocznego zeznania podatkowego za 2015 r. wraz z potwierdzeniem złożenia w urzędzie skarbowym; wyciągi z posiadanych przez skarżącego rachunków bankowych, w tym lokat za okres ostatnich sześciu miesięcy; dokumenty potwierdzające wysokość koniecznych wydatków na utrzymanie z ostatnich dwóch miesięcy; dodatkowe oświadczenie w zakresie sytuacji rodzinnej, wykazujące jaki jest stan cywilny skarżącego, czy w zajmowanym lokalu mieszkalnym mieszkają inne osoby, jaki jest stopień pokrewieństwa tych osób ze skarżącym, czy osoby te partycypują w kosztach utrzymania mieszkania, w jakiej wysokości; jeżeli skarżący pozostaje w związku małżeńskim – oświadczenie skarżącego oraz dokumenty dotyczące stanu majątkowego oraz wysokości dochodów małżonki, jeżeli skarżący jest rozwiedziony lub ma orzeczoną separację – dokumenty potwierdzające takie okoliczności. Przedmiotowe wezwanie zostało doręczone skarżącemu w dniu 28 grudnia 2016 r., zgodnie ze zwrotnym potwierdzeniem odbioru. Skarżący w zakreślonym terminie siedmiodniowym, nie odpowiedział na wezwanie. Wymienionych wyżej dokumentów nie przedłożył, ani też nie udzielił żadnych wyjaśnień odnośnie przyczyn niewykonania ww. wezwania. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje: Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm. – zwana dalej: "p.p.s.a.") konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 § 1 p.p.s.a. może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia fachowego pełnomocnika z urzędu może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Należy przy tym wyraźnie podkreślić, że skorzystanie z tej formy prawa pomocy zostało przewidziane dla osób, które znajdują się w wyjątkowo trudnym położeniu materialnym, a z przedstawionych okoliczności wynika, że nawet przy najdalej idących wysiłkach nie są w stanie samodzielnie wygospodarować środków na ten cel. Z treści przytoczonego przepisu jednoznacznie wynika, że to osoba ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy powinna "wykazać", iż jej sytuacja majątkowa i rodzinna uzasadnia całkowite zwolnienie od kosztów. W tym celu strona zobowiązana jest do przedstawienia wiarygodnych i kompletnych informacji w tym zakresie, referendarz sądowy zaś dokonuje oceny przedstawionych przez stronę danych. Jeżeli strona ubiegająca się o zwolnienie od kosztów opisuje swoją sytuację majątkową w sposób niewiarygodny lub nie podaje wszystkich istotnych danych oraz nie dostarcza wszelkich dokumentów źródłowych pozwalających na wolną od wątpliwości weryfikację złożonego w tym zakresie oświadczenia, prawo pomocy nie może zostać przyznane. Odnosząc powyższe do realiów rozpatrywanej sprawy stwierdzić należy, że skarżący we wniosku podał, że posiada stałe źródło dochodów w postaci emerytury, posiada majątek w postaci mieszkania, ponosi określone wydatki związane z koniecznym utrzymaniem. Nie podał żadnych informacji na temat swojej sytuacji rodzinnej. Skarżący został wezwany pismem z dnia 21 grudnia 2016 r., w trybie art. 255 p.p.s.a. do złożenia określonych dokumentów źródłowych oraz oświadczeń uzupełniających dane, które w pełni zobrazowałyby jego sytuację majątkową, finansową oraz rodzinną, w której się znajduje. Wezwanie to do dnia dzisiejszego pozostało bez odpowiedzi. Przyjąć zatem należy, że skarżący nie wykazał jakoby zasługiwał na przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie. Skarżący, swoją bierną postawą procesową, brakiem współpracy z rozpoznającym wniosek, uniemożliwił bowiem zweryfikowanie złożonych oświadczeń w zakresie wysokości dochodów, stanu posiadania, jak też wysokości wydatków, a także dokonanie ustaleń w zakresie sytuacji rodzinnej oraz ewentualnie tego czy ma to wpływ na zdolność skarżącego do poniesienia kosztów sądowych. Wskazać bowiem należy, że sąd, czy referendarz sądowy, decydując o przyznaniu prawa pomocy, winien jednocześnie brać pod uwagę nie tylko sytuację majątkową skarżącego, ale również możliwości finansowe współmałżonka oraz innych osób z rodziny. W ocenie rozpoznającego wniosek skarżący w swoim wniosku o przyznanie prawa pomocy przedstawił zatem swoją sytuację materialną w sposób niekompletny, a ponadto nie starał się w jakikolwiek sposób uprawdopodobnić przytaczanych przez siebie okoliczności. Takie postępowanie skarżącego sprawia, że referendarz sądowy nie jest w stanie ocenić, czy w stosunku do skarżącego są spełnione przesłanki do udzielenia mu prawa pomocy. W takiej sytuacji, brak było zatem podstaw, aby przyjąć, że skarżący zasługuje na dofinansowanie z budżetu państwa, gdyż prawo pomocy jest właśnie taką formą dotowania. Niezależnie od powyższego zauważyć trzeba, że wnioskodawca dysponuje oszczędnościami ([...] zł), które mogą być przeznaczone na opłacenie zarówno kosztów postępowania jak i usług fachowego pełnomocnika. Wnioskodawca nie podał przy tym przeznaczenia tych środków, co pozwala założyć, że może on nimi swobodnie dysponować. W takiej zaś sytuacji nie można uznać, że zasadnym byłoby zwolnienie wnioskodawcy od kosztów sądowych oraz ustanowienie dlań fachowego pełnomocnika z urzędu. Z powyższych względów, na podstawie art. 245 § 1 i § 2 p.p.s.a., art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.