I SA/Sz 1163/16
WyrokWSA w Szczecinie2017-01-17
Skład orzekający: Elżbieta Woźniak, Anna Sokołowska, Patrycja Joanna Suwaj
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny jest związany wiążącym stanowiskiem wierzyciela w zakresie zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym, nawet jeśli skarżący kwestionuje skuteczność doręczenia tego stanowiska?Ratio decidendi
Organ egzekucyjny jest związany wiążącym stanowiskiem wierzyciela w zakresie zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym, zgodnie z art. 34 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Organ egzekucyjny nie jest uprawniony do ponownego merytorycznego badania tych zarzutów. W przypadku, gdy wierzyciel uznał zarzuty za nieuzasadnione, organ egzekucyjny musi wydać postanowienie uwzględniające to stanowisko, chyba że wystąpią okoliczności uzasadniające umorzenie postępowania, które nie zostały stwierdzone na dzień wydania rozstrzygnięcia.Stan faktyczny
Organ egzekucyjny prowadził postępowanie egzekucyjne dotyczące zaległości abonamentowych RTV. Zobowiązany zgłosił zarzuty dotyczące braku wymagalności i przedawnienia obowiązku, wskazując m.in. na brak nadania indywidualnego numeru identyfikacyjnego. Wierzyciel (P. P. S.A.) uznał zarzuty za nieuzasadnione, wskazując na wydanie książeczki opłat i wysłanie zawiadomienia o nadaniu numeru identyfikacyjnego oraz stosując 5-letni termin przedawnienia. Organ egzekucyjny wydał postanowienie odmawiające uwzględnienia zarzutów, opierając się na wiążącym stanowisku wierzyciela. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał to postanowienie w mocy. Zobowiązany wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów i wnosząc o uchylenie postanowienia oraz zawieszenie egzekucji.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Woźniak, Sędziowie Sędzia WSA Anna Sokołowska, Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj (spr.), , po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 17 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi [...] na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 5 października 2016 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę.
1. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Ś. będący organem egzekucyjnym, prowadził postępowanie egzekucyjne wobec majątku G. Z. (Zobowiązanego) na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 23 lutego 2016 r., nr [...] wystawionego przez Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej P. P. S.A. Tytułem wykonawczym objęto zobowiązanie z tytułu nieuiszczonej opłaty abonamentowej RTV za okres od stycznia 2010 r. do października 2012 r.
2. Zawiadomieniem z dnia 13 kwietnia 2015 r., nr [...] Organ egzekucyjny zajął świadczenie z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego oraz renty socjalnej. Zawiadomienie wraz z odpisem tytułu wykonawczego doręczono Zobowiązanemu w dniu 23 kwietnia 2015 r.
3. W piśmie z dnia 28 kwietnia 2015 r. Zobowiązany złożył zarzuty w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego, wskazując na brak wymagalności egzekwowanego obowiązku oraz przedawnienie zaległości za rok 2010 i połowę 2011 r. Uzasadniając swoje stanowisko, Zobowiązany wskazał, że nie został mu nadany i doręczony, wymagany przepisami prawa indywidualny numer identyfikacyjny użytkownika. Skoro nie został dopełniony ww. obowiązek, to tym samym nie było podstaw do ściągania "zaległego" abonamentu, a więc egzekwowany obowiązek jest niewymagalny. Ponadto w ocenie Zobowiązanego ustawodawca ograniczył stosowanie przepisów Ordynacji podatkowej odnośnie abonamentu wyłącznie do kwestii odsetek za zwłokę. W związku z powyższym w stosunku do opłat radiowo-telewizyjnych należy stosować przepisy Kodeksu cywilnego, a konkretnie art. 118, z którego wynika 3 letni termin przedawnienia świadczeń okresowych i związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Zobowiązany wniósł o zawieszenie w trybie art. 97 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego prowadzonego postępowania egzekucyjnej do czasu wydania ostatecznej decyzji w sprawie przedmiotowych zaległości przez Krajową Radę Radiofonii i Telewizji.
4. Na podstawie art. 34 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2016 r., poz. 599 ze zm. - zwanej dalej: "u.p.e.a.") Organ egzekucyjny przekazał zgłoszone zarzuty do Wierzyciela celem zajęcia stanowiska.
5. Postanowieniem z dnia 2 maja 2016 r., nr [...] Wierzyciel uznał wniesione zarzuty za nieuzasadnione. Stwierdził, że po rejestracji odbiorników używanych pod adresem zamieszkania Zobowiązanego (zgłoszonych do rejestracji na jego imię i nazwisko), została wydana książeczka opłat RTV o numerze [...] , stanowiąca dowód zarejestrowania odbiornika telewizyjnego. Dalej wskazał, że zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego abonenta [..] wraz z pakietem zawierającym spersonalizowane blankiety wpłat zostało wysłane do Zobowiązanego w dniu 24 lipca 2008 r. Ponadto Wierzyciel nie uznał zarzutu przedawnienia egzekwowanego obowiązku wskazując, że opłaty z tytułu abonamentu przedawniają się zgodnie z art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej, tj. z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności.
6. W piśmie z dnia 18 lipca 2016 r. Wierzyciel poinformował Organ egzekucyjny, że powyższe postanowienie zostało odebrane przez osobę uprawnioną w dniu 6 maja 2016 r. W związku z faktem, że Zobowiązany nie złożył na nie zażalenia, postanowienie to stało się ostateczne.
7. Nie zgadzając się z powyższym, Zobowiązany zwrócił się do P. P. S.A. Centrum Obsługi Finansowej z prośbą o przedstawienie dowodu skutecznego doręczenia ww. postanowienia (wpływ pisma do Urzędu Skarbowego w Ś.
– 3 sierpnia 2016 r).
8. Postanowieniem z dnia 22 sierpnia 2016 r, nr [...] Organ egzekucyjny nie uznał zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym do majątku Zobowiązanego na podstawie tytułu wykonawczego
nr [...] . W postanowieniu Organ powołał się na wiążące stanowisko Wierzyciela w sprawie zarzutów.
9. W piśmie z dnia 1 września 2016 r. Zobowiązany wniósł zażalenie
na postanowienie z dnia 22 sierpnia 2016 r. Uzasadniając swoje stanowisko, ponownie wskazał, że nie zostało mu skutecznie doręczone postanowienie zawierające stanowisko Wierzyciela w zakresie podniesionych zarzutów. W związku tym wystąpił do P. P. S.A., jednakże do dnia sporządzenia zażalenia nie otrzymał
od Wierzyciela odpowiedzi w tej kwestii. W związku z powyższym w ocenie Zobowiązanego powoływanie się na ostateczne postanowienie Wierzyciela stanowi poświadczenie nieprawdy i nie może być podstawą do wydania zaskarżonego postanowienia. Mając powyższe na uwadze, Zobowiązany wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia.
10. W wyniku wniesionego zażalenia Dyrektor Izby Skarbowej w S. postanowieniem z dnia [...] r., nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
11. Na rozstrzygnięcie Organu odwoławczego Zobowiązany wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie. Zobowiązany zarzucił zaskarżonemu rozstrzygnięciu naruszenie przepisów u.p.e.a. w stopniu dającym podstawę do umorzenia bądź wznowienia postępowania. Wniósł o:
– uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości,
– umorzenie postępowania bądź przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia,
– zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania.
Jednocześnie złożył wniosek o "zawieszenie egzekucji administracyjnej, gdyż egzekwowana kwota stanowi znaczącą część jego budżetu, a egzekucja pogorszy znacznie jego warunki życiowe (należność główna [...] zł)".
Z uzasadnienia skargi wynikało, że dotyczy ona postępowania prowadzonego przed Wierzycielem w zakresie egzekwowanych należności. Skarżący powołał się na brak udostępnienia przez P. P. S.A. odpisów akt sprawy. W konsekwencji uznał, że postępowanie nie było prowadzone w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej i brak było podstaw do uznawania wszystkiego na co wskazywał Wierzyciel jako "pewnik". Nadto zobowiązany wniósł o zawieszenie postępowania egzekucyjnego.
12. W odpowiedzi na skargę Organ odwoławczego wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uznał, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
13. Stosownie do brzmienia art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo
o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych
w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 roku poz. 718 ze zm. - zwanej dalej: "p.p.s.a.") sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności
z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim
do naruszenia przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, a także ustalenie, że decyzja organu dotknięta jest wadą nieważności (art. 145 § 1 lit. a - c p.p.s.a.).
Mając na uwadze tak zakreśloną kognicję, Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżone postanowienie nie narusza przepisów prawa materialnego ani procesowego.
14. W pierwszej kolejności wskazać należy, że zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane na podstawie art. 34 u.p.e.a. Zgodnie z art. 34 § 1 u.p.e.a. zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 - 7, pkt 9 i pkt 10 u.p.e.a. organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1- 5 i pkt 7 u.p.e.a., stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące. Na podstawie art. 34 § 4 u.p.e.a. organ egzekucyjny, po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela lub postanowienia o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu, wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów, a jeżeli zarzuty są uzasadnione - o umorzeniu postępowania egzekucyjnego albo o zastosowaniu mniej uciążliwego środka egzekucyjnego.
Z brzmienia przytoczonych przepisów wynika, że stanowisko wierzyciela wydane na podstawie art. 34 § 1 u.p.e.a. jest wiążące dla organu odwoławczego, sprawującego jednocześnie nadzór nad egzekucją administracyjną. Organ egzekucyjny jest związany stanowiskiem wierzyciela, a zatem nie jest uprawniony do prowadzenia postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia podstaw do uwzględnienia zarzutów i merytorycznego badania stanowiska wierzyciela.
Skoro Wierzyciel postanowieniem z dnia 2 maja 2016 r., nr [...] uznał wniesione zarzuty nieistnienia i przedawnienia obowiązku za nieuzasadnione, to stanowisko to wiąże Organ, co oznacza, że Organ egzekucyjny wydając swoje rozstrzygnięcie, orzeka, biorąc pod uwagę to stanowisko. Przy czym Organ egzekucyjny nie może ponownie badać zarzutów pod względem merytorycznym.
Słusznie Organ odwoławczy zauważył w odpowiedzi na skargę, że jeżeli okaże się, iż w wyniku postępowania prowadzonego przed Wierzycielem zostaną umorzone zaległości abonamentowe dotyczące postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr [..] , to niewątpliwie okoliczność ta będzie stanowić podstawę umorzenia prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Jednakże na dzień sporządzenia odpowiedzi na skargę istnienia takich okoliczności Organ nie stwierdził.
15. Odnosząc się do zarzutu nieistnienia obowiązku objętego tytułem wykonawczym nr [...], zauważyć należy, że Wierzyciel wskazał,
iż obowiązki związane z rejestracją odbiorników RTV i opłatami z tytułu abonamentu RTV mają swoje źródło w przepisach ustawy o opłatach abonamentowych z dnia
21 kwietnia 2005 r. (Dz. U. z 2014 r., poz. 1204 ze zm.). Obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej trwa do dnia poprzedzającego zgłoszenie wyrejestrowania lub
do miesiąca, w którym dopełniono w placówce pocztowej P. P. S.A. formalności związanych ze zwolnieniem od opłat abonamentowych bądź uzyskano zwolnienie z mocy prawa na podstawie ustawy o zmianie ustawy o opłacie abonamentowej z dnia 23 lipca 2015 r. (Dz. U. z 2015 r., poz. 1324). Na mocy rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków
i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. nr 187 z 2007 r. poz. 1342), które weszło w życie w dniu 13 grudnia 2007 r., P. P. została zobowiązana do nadania z urzędu posiadaczom imiennych książeczek radiofonicznych indywidualnych numerów identyfikacyjnych i powiadomienia użytkowników o wprowadzonej zmianie (w terminie dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia, tj. do dnia 13 grudnia 2008 r.). Użytkownicy odbiorników RTV, którzy dokonali ich rejestracji na podstawie przepisów poprzedzających ustawę z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych, pozostali nadal abonentami zobowiązanymi do uiszczania opłat. Na podstawie obowiązujących przepisów nie anulowano zgłoszonych przez użytkowników wniosków rejestracyjnych, a wyłącznie imienną książeczkę opłat zastąpiono indywidualnym numerem identyfikacyjnym.
Wierzyciel wyjaśnił, że po rejestracji odbiorników używanych pod adresem zamieszkania zobowiązanego (zgłoszonych do rejestracji na jego imię i nazwisko), została wydana książeczka opłat RTV o numerze [...] , stanowiąca dowód zarejestrowania odbiornika telewizyjnego. Indywidualny numer identyfikacyjny zastąpił dotychczasowy dowód zarejestrowania odbiorników RTV w formie imiennych książeczek, o czym P. P. poinformowała Zobowiązanego w wymaganym terminie, wysyłając mu w dniu 24 lipca 2008 r. zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego abonenta nr [..] . Ponadto Wierzyciel wyjaśnił, że na mocy ww. rozporządzenia nie utraciły ważności dotychczasowe dowody zarejestrowania odbiorników RTV dokonane na podstawie przepisów poprzedzających ustawę abonamentową. Oznacza to, że użytkownicy posiadający przed dniem wejścia w życie ww. rozporządzenia zarejestrowane odbiorniki RTV pozostali nadal abonentami zobowiązanymi do uiszczenia opłat. Wyjątek stanowią osoby, które dopełniły formalności zwolnienia z opłat lub wyrejestrowały posiadane odbiorniki. W ocenie Sądu skoro Wierzyciel nie stwierdził okoliczności przemawiających za brakiem wymagalności egzekwowanego obowiązku, to w sposób uprawniony Dyrektor Izby Skarbowej w S. uznał podniesiony zarzut braku wymagalności dochodzonego obowiązku za nieuzasadniony.
Reasumując, wskazać należy, że skoro Organ odwoławczy stwierdził,
iż wierzyciel uznał, że obowiązek objęty ww. tytułami wykonawczymi istnieje i jest wymagalny, to w świetle obowiązujących przepisów prawa, to w jego gestii leżało utrzymać w mocy rozstrzygnięcie Organu egzekucyjnego co do odmowy uznania zarzutów w postepowaniu egzekucyjnym.
16. Jednocześnie odnosząc się do wniosku Skarżącego o zawieszenie egzekucji administracyjnej (zawartego w skardze), wskazać należy, że w niniejszej sprawie wniosek ten nie mógł być rozpoznany przez Sąd, bowiem złożony został
w postępowaniu sądowoadministracyjnym, którego przedmiotem jest ocena legalności postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w S. wydanego wskutek wniesionego zażalenia na postanowienie Dyrektora Oddziału Z. U. S. Oddziału w K. z dnia 11 lipca 2016 r. w przedmiocie odmowy uznania zarzutów wniesionych w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie wystawionych tytułów wykonawczych, dotyczących wykonania w całości lub w części obowiązku oraz przedawnienia należności sprzed 2011 roku. Wskazać należy, że Sąd nie ma kompetencji do wstrzymania postępowania egzekucyjnego. Kognicja wojewódzkich sądów administracyjnych określona została w art. 3 i 4 p.p.s.a. Z treści tych przepisów wynika, że wstrzymanie prowadzenia egzekucji wykracza poza właściwość sądów administracyjnych, w związku z czym Sąd nie jest uprawniony do wstrzymania prowadzonej egzekucji, o której mowa we wniosku Strony skarżącej.
Na koniec dodać należy, że wstrzymania czynności egzekucyjnych może dokonać organ egzekucyjny na podstawie art. 35 § 1 u.p.e.a. Stosowny wniosek podlega rozpoznaniu w postępowaniu egzekucyjnym przez organ właściwy
do jego przeprowadzenia, a następnie orzeczenie organu egzekucyjnego podlega kontroli sądowej w zakresie wyznaczonym przepisami ustawy - Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sądy administracyjne jedynie sprawują kontrolę działalności administracji publicznej w zakresie wyznaczonym przez art. 3 p.p.s.a.
17. Nie znajdując w tych warunkach, podstaw do stwierdzenia, że zaskarżone postanowienie nie odpowiada prawu, stosownie do przepisu art. 151 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło