I SA/Sz 117/15

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie - Iwona Golec po rozpoznaniu w dniu 6 marca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. U. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania p o s t a n a w i a: 1) zwolnić skarżącego od kosztów sądowych, 2) ustanowić radcę prawnego. Skarżący S. U. (ur. w [...] r.), w odpowiedzi na wezwanie sądu do uiszczenia wpisu od skargi w sprawie, w wysokości [...] zł, złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. Skarżący wyjaśnił, że ma [...] lat, utrzymuje się wyłącznie z emerytury w kwocie [...] zł netto. Oświadczył, że jest bardzo schorowany i opisał stan swego zdrowia. Podał, że ma wykształcenie rolnicze i prowadził gospodarstwo rolne do [...] r. Oświadczył, że nie jest w stanie samodzielnie prowadzić czynności przed sądem. Z uzasadnienia wniosku skarżącego wynika, że prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną E. (ur. [...] r.), źródłem utrzymania małżonków jest emerytura skarżącego w wysokości brutto [...] zł. Co do majątku oświadczył, że posiada udział do [...] części nieruchomości o powierzchni [...] ha, nie wykazał żadnych oszczędności ani wartościowych przedmiotów. Skarżący przedłożył wraz z wnioskiem odcinek swojej emerytury za listopad 2014 r. w wysokości [...] zł (netto [...] zł). W aktach administracyjnych sprawy znajduje się dokumentacja medyczna dotycząca stanu zdrowia żony skarżącego (karty informacyjne leczenia szpitalnego w latach 2012 - sierpień, listopad i 2014 - wrzesień). Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Stosownie art. 245 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej w skrócie p.p.s.a., złożony w sprawie wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Przesłanki przyznania prawa pomocy w tym zakresie określa przepis art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Zgodnie z jego brzmieniem, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Strona występująca na drogę postępowania sądowego winna mieć świadomość obowiązku ponoszenia kosztów tego postępowania i wnosząc o zwolnienie od tego obowiązku uprawdopodobnić w sposób wiarygodny i rzetelny, że zachodzą przesłanki do uwzględnienia wniosku. Podnieść też należy, że opłaty sądowe, stanowią rodzaj danin publicznych. Zwolnienie od ponoszenia tego rodzaju danin stanowi odstępstwo od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia, wynikającego z art. 84 Konstytucji RP. Dlatego też mogą być stosowane w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby na współobywateli (por.: M. Niezgódka – Medek [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka – Medek: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005, s. 594). W ocenie referendarza sądowego, skarżący wykazał, że nie ma środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Rozpoznając wniosek skarżącego należało mieć na względzie przede wszystkim fakt, że prawo pomocy jest instytucją, której zasadniczym celem jest umożliwienie realizacji prawa do sądu osobom ubogim, nie dysponującym wystarczającymi środkami na prowadzenie sporów przed sądem. Mając na uwadze sytuację materialną, stan zdrowia oraz wiek skarżącego i jego żony, należało uznać, że wniosek skarżącego zawiera usprawiedliwione podstawy i dlatego został uwzględniony. Mając to na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., orzeczono, jak w sentencji.