I SA/Sz 1215/13

PostanowienieWSA w Szczecinie2013-12-20

Skład orzekający: Aleksandra Jawoszek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, będący osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, z niskimi dochodami rodziny, znacznym zadłużeniem i zajęciem egzekucyjnym rachunku bankowego oraz nieruchomości, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Skarżącemu przyznano prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, ponieważ wykazał, że nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Niska wysokość dochodów, zadłużenie, zajęcia egzekucyjne oraz brak oszczędności uzasadniają takie rozstrzygnięcie.
Stan faktyczny
Skarżący B. K. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, w związku z wniesieniem skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koszalinie. Skarżący jest zarejestrowany jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku, a dochody jego rodziny pochodzą z wynagrodzenia żony, które jest częściowo zajęte przez komornika. Rodzina jest znacząco zadłużona, a wobec skarżącego prowadzone są egzekucje komornicze z rachunku bankowego i nieruchomości.
Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie - Aleksandra Jawoszek po rozpoznaniu w dniu 20 grudnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie z jego skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koszalinie z dnia 20 sierpnia 2013 r. Nr [...] w przedmiocie negatywnego stanowiska wierzyciela wobec zarzutów egzekucyjnych p o s t a n a w i a: przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych Skarżący B. K., w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie [...] zł, należnego od skargi wniesionej na wyżej powołane postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koszalinie, złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Z uzasadnienia wniosku oraz przedłożonych wraz z wnioskiem dokumentów wynika, co następuje. B. K. jest zarejestrowany jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku. Gospodarstwo domowe prowadzi z małżonką B. K. Dochody rodziny to wynagrodzenie za pracę żony w wysokości [...] zł brutto (netto [...] zł z uwagi na potrącenie komornicze w kwocie [...] zł). Skarżący jest zadłużony łącznie na kwotę ponad [...] zł; wobec urzędu skarbowego na kwotę [...] zł, wobec ZUS na kwotę [...] zł; skarżący przedstawił dokumenty potwierdzające zajęcie egzekucyjne wspólnego rachunku bankowego małżonków na łączną kwotę [...] zł. Skarżący wykazał, że miesięczne wydatki rodziny to opłaty za mieszkanie w kwocie ok. [...] zł (czynsz, energia elektryczna) oraz koszty leczenia wynoszące ok. [...] zł. Skarżący w ramach wspólności majątkowej małżeńskiej posiada nieruchomość rolną o powierzchni [...] ha, zajętą przez komornika sądowego. Ponadto, z urzędu jest wiadome (z innych spraw skarżącego toczących się przed tut. Sądem), że B. K. posiada [...] udziałów o wartości [...] zł, a B. K. [...] udziałów o wartości [...] zł w spółce kapitałowej, ale nie uzyskują żadnych dochodów z tego tytułu, żadne z nich nie jest także zatrudnione w spółce. Przedmiotowe udziały podlegają zajęciu przez komornika sądowego, a nadto ich istnienie jest sporne i w związku z tym toczy się sprawa sądowa. Do wniosku skarżący załączył także kopie postanowień o zwolnieniu go od kosztów sądowych w innych sprawach sądowych. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Stosownie do postanowień art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.), dalej zwana "P.p.s.a.", prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. Ustawy). W myśl art. 245 § 1 P.p.s.a prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżący ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w postaci zwolnienia od kosztów sądowych. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym następuje gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia, obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od oceny referendarza rozpoznającego wniosek należy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. Rozpoznając wniosek skarżącego należało mieć na względzie przede wszystkim fakt, że prawo pomocy jest instytucją, której zasadniczym celem jest umożliwienie realizacji prawa do sądu osobom ubogim, nie dysponującym wystarczającymi środkami na prowadzenie sporów przed sądem. Do osób tych można zaliczyć bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku lub osoby, oraz które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe. Biorąc pod uwagę powyższe należało stwierdzić, że z wniosku skarżącego oraz załączonych dokumentów źródłowych wynika, iż zasadnym jest zwolnienie go od kosztów sądowych w całości, gdyż wykazał, że nie jest w stanie ich ponieść bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną, uzyskiwany przez rodzinę dochód z jednego źródła utrzymania jaki stanowi wynagrodzenie za pracę żony skarżącego, wynosi około [...] zł miesięcznie (wynagrodzenie to podlega zajęciu komorniczemu na kwotę [...] zł) wystarcza jedynie na poniesienie koniecznych wydatków związanych z zaspokojeniem potrzeb rodziny. Rodzina jest w znacznym stopniu zadłużona, na kwotę ponad [...] zł z tytułu zobowiązań podatkowych, składek ZUS i prowadzone są egzekucje z rachunku bankowego, z nieruchomości oraz praw majątkowych. Powyższe okoliczności, a w szczególności bezrobocie, niski miesięczny dochód, w zestawieniu z ponoszonymi wydatkami oraz brakiem zgromadzonych oszczędności przemawiają za uwzględnieniem wniosku. Skarżący nie będzie w stanie w jakimkolwiek zakresie pokryć należnego na tym etapie sprawy wpisu od skargi, ustalonego w kwocie [...] zł, a także przewidywanych dalszych kosztów postępowania. Rozpoznając niniejszy wniosek referendarz sądowy uwzględnił także, że skarżący jest zobowiązany do poniesienia analogicznych kosztów sądowych w drugiej zainicjowanej przez siebie sprawie o sygn. akt I SA/Sz 1216/13. Dlatego też, mając na uwadze powyższe na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło