I SA/Sz 1220/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Marzena Kowalewska,, Sędzia WSA Elżbieta Woźniak, Protokolant sekretarz sądowy Anna Furtak-Biernat, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 4 czerwca 2014 r. sprawy ze skargi A. M. i G. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia po wznowieniu postępowania, decyzji w sprawie podatku od nieruchomości na rok 2013 oddala skargę. Decyzją z [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta K. z [...] r. o nr [...] w sprawie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej tego organu z [...] r., nr [...], w części dotyczącej stawki podatku od nieruchomości od części wspólnych budynku ustalającej A. i G. M. podatek od nieruchomości na rok 2013 za nieruchomość przy ul. [...] - lokal użytkowy. Stan sprawy przedstawia się następująco: Postanowieniem z dnia [...] r. organ pierwszej instancji, na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, na wniosek podatników wznowił postępowanie podatkowe zakończone decyzja ostateczną, nr [...], z dnia [...] r., ustalającej podatnikom wymiar podatku od nieruchomości na 2013 rok albowiem, jak wynikało ze złożonego przez G. M. w dniu [...] r. pisemnego uzasadnienia korekty informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych za nieruchomość położoną w K. przy ul. [...], podatnik wnioskuje, aby udział w częściach wspólnych budynku opodatkowany był stawką właściwą dla budynków mieszkalnych. Organ podatkowy nie podzielił tego stanowiska, stwierdzając, że posiadany przez podatników lokal jest związany z działalnością gospodarczą pomimo tego, że znajduje się w budynku mieszkalnym. Z tego też względu charakter tego lokalu, w którym prowadzony jest sklep spożywczy, przesądza o tym, że części wspólne budynku, jako nierozerwalnie związane z tym lokalem, powinny być opodatkowane wyższą stawką podatkową, a zatem brak jest jakichkolwiek przesłanek do uwzględnienia wniosku o uchylenie decyzji ostatecznej w zakresie żądanym przez podatników. Jednocześnie, organ pierwszej instancji przywołał brzmienie art. 245 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, który stanowi, że organ odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej w całości lub w części jeżeli nie stwierdzi zaistnienia przesłanek określonych w art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej. Z wydaną decyzją nie zgodzili się podatnicy – A. i G. M. i wnieśli odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K.. W odwołaniu zarzucono ustalenie wysokości zobowiązania podatkowego lokalu użytkowego przy przyjęciu, że wysokość zobowiązania podatkowego dla udziału w częściach wspólnych obliczona została przy zastosowaniu stawki podatku dla nieruchomości związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, podczas gdy w rzeczywistości budynek, w którym znajduje się wyodrębniony lokal użytkowy posiada funkcję mieszkalną, zaś żaden element części wspólnej nie jest przyporządkowany do tego lokalu użytkowego. Skarżący wnieśli o zmianę zaskarżonej decyzji w części dotyczącej ustalenia wysokości podatku od części wspólnych nieruchomości. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, rozpatrując odwołanie, stwierdziło, że decyzja organu pierwszej instancji wydana została zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Kolegium nie podzieliło zarzutów odwołania oraz argumentów przytaczanych na ich poparcie. Uzasadniając swoje stanowisko organ drugiej instancji, po przytoczeniu stosownych przepisów prawa, wskazał, że przynależny do lokalu udział w częściach wspólnych budynku jest nierozerwalnie związany z lokalem użytkowym i dlatego musi być opodatkowany przy zastosowaniu takiej samej stawki podatku jaką zastosowano do powierzchni użytkowej lokalu. Kolegium nie dopatrzyło się również uchybień proceduralnych popełnionych przez organ pierwszej instancji. Odnosząc się do argumentów przedstawionych przez podatników na poparcie formułowanych zarzutów oraz przytoczonych w odwołaniu rozstrzygnięć Kolegium wskazało, że organ podatkowy pierwszej czy drugiej instancji nie jest związany stanowiskiem sądu administracyjnego czy też innego organu podatkowego. Orzeczenia wydawane przez sądy administracyjne wydawane są w konkretnie indywidualnych sprawach i wiążą organ podatkowy jedyne w zakresie tej sprawy. Nie mogą one więc służyć jako podstawa do orzekania w innej sprawie zawisłej przed organem podatkowym, podobnie jak stanowiska wyrażane przez inne organy podatkowe, gdyż każde z nich dotyczy innego stanu faktycznego. Nie zgadzając się z takim rozstrzygnięciem podatnicy wnieśli skargę podnosząc zarzuty naruszenia: - prawa materialnego, tj. art. 1 a ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 1 a ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz. U. z 2012 r. Nr 95, poz. 613) poprzez jego błędną interpretację, wyrażającą się w przyjęciu, że powierzchnia części wspólnych nieruchomości budynkowej o funkcji mieszkalnej, w której jeden z wyodrębnionych lokali służy prowadzeniu działalności gospodarczej, które to części wspólne nie są przeznaczone do prowadzenia działalności gospodarczej, podlega stawce podatku właściwej dla budynków lub ich części związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, w sytuacji gdy prawidłowa interpretacja wskazanej normy prowadzi do wniosku, że części wspólne nieruchomości winny w nakreślonej sytuacji podgalać stawce podatku od nieruchomości właściwej dla budynków mieszkalnych lub ich części niezwiązanych z prowadzeniem działalności gospodarczej; - prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a konkretnie art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. poprzez brak wszechstronnego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego w niniejszym postępowaniu, wyrażający się m.in. w wydaniu decyzji administracyjnej w oparciu o bierną, niepopartą wnikliwą analizą transpozycję stanowiska organu administracji pierwszej instancji. Mając powyższe na uwadze skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji w całości. W uzasadnieniu skargi skarżący ponownie, podobnie jak w odwołaniu, podnieśli, że nie sposób przyjąć, aby ocena obowiązku podatkowego w zakresie części wspólnych nieruchomości budynkowej o funkcji mieszkalnej, miała być dokonywana przez pryzmat działalności gospodarczej prowadzonej w wyodrębnionym lokalu. Konkluzji tej nie zmienia w żaden sposób okoliczność, iż z własnością lokalu użytkowego związany jest ułamkowy udział w gruncie i częściach wspólnych budynku. Przeciwny wniosek skutkowałby wprowadzeniem fikcyjnego, oderwanego od rzeczywistego sposobu użytkowania poszczególnych części nieruchomości, obowiązku podatkowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. w odpowiedzi na skargę wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie u z n a ł, co następuje: Stosownie do treści przepisu art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) zwana dalej: "p.p.s.a." sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, a także ustalenie, że decyzja organu dotknięta jest wadą nieważności (art. 145 § 1 lit. a-c tej ustawy). Na wstępie niniejszych rozważań wskazać należy, że jedną z naczelnych zasad postępowania podatkowego jest, wyrażona w art. 128 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), zasada trwałości decyzji ostatecznych, stanowiąca, że decyzje, od których nie służy odwołanie w postępowaniu podatkowym, są ostateczne. Uchylenie lub zmiana tych decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania mogą nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w Ordynacji podatkowej lub w ustawach podatkowych. W konsekwencji, wzruszenie takich decyzji nie jest poddane pełnej swobodzie, lecz ogranicza się do ściśle określonych przypadków. Odstępstwem od powyższej zasady są tzw. tryby nadzwyczajne wzruszania decyzji ostatecznych, w tym tryb wznowienia postępowania. Wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym decyzję wydano, było dotknięte przynajmniej jedną z kwalifikowanych wad procesowych wyliczonych wyczerpująco w przepisach prawa procesowego. Celem wznowionego postępowania jest ustalenie, czy postępowanie zwykłe było dotknięte określonymi wadami i usunięcie ewentualnych wadliwości tego postępowania oraz ustalenie, czy i w jakim zakresie wadliwość postępowania zwykłego wpłynęła na byt prawny decyzji ostatecznej wydanej w jego wyniku. Postępowanie uruchamiane na skutek wznowienia postępowania nie jest bowiem kontynuacją postępowania instancyjnego, a wobec tego brak jest w nim podstaw do pełnej merytorycznej kontroli decyzji, którą zakończono sprawę w postępowaniu zwykłym. Instytucja wznowienia postępowania nie jest środkiem, za pomocą którego można wzruszać każdą wadliwą decyzję ostateczną niezależnie od stopnia tej wadliwości. Omawiana instytucja ma na celu stworzenie prawnej możliwości ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i podjęcia rozstrzygnięcia sprawy zakończonej ostateczną decyzją podatkową, tylko wówczas, gdy postępowanie podatkowe przed organami podatkowymi było dotknięte wadami procesowymi, enumeratywnie wskazanymi w art. 240 Ordynacji podatkowej. W zależności zatem od poczynionych ustaleń, zgodnie z art. 245 § 1 pkt 1 tej ustawy, organ podatkowy po przeprowadzeniu postępowania, określonego w art. 243 § 2 Ordynacji podatkowej, wydaje decyzję, w której uchyla w całości lub w części decyzję dotychczasową i w tym zakresie orzeka, co do istoty sprawy jedynie wówczas, gdy stwierdzi istnienie jednej z przesłanek określonych w art. 240 § 1 wymienione j ustawy. Oceniając decyzje organów podatkowych w niniejszej sprawie, w świetle przedstawionych kryteriów, Sąd stwierdził, że akty te odpowiadają prawu. Prowadząc postępowanie wznowieniowe, w trybie art. 240 Ordynacji podatkowej i następnych, organy były związane ogólnymi zasadami postępowania wynikającymi z przepisów tej ustawy. W ocenie Sądu, badanie podstaw wznowieniowych zostało dokonane z uwzględnieniem regulacji zawartych w Dziale IV Ordynacji podatkowej, zgodnie z którymi organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy (art. 122). W ramach realizacji tego obowiązku organy podatkowe - w myśl art. 187 § 1 - w niniejszej sprawie w sposób wyczerpujący zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy, a następnie, zgodnie z art. 191 Ordynacji podatkowej, dokonały oceny, na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję. W świetle powołanego przepisu wznowienie postępowania wymaga kumulatywnego spełnienia następujących przesłanek: nowe okoliczności faktyczne i nowe dowody muszą zostać ujawnione po wydaniu decyzji ostatecznej. Nadto, okoliczności te i dowody musiały istnieć już wcześniej, to jest w chwili wydawania decyzji ostatecznej, lecz dla tego organu są one nowymi tylko dlatego, że nie były mu wcześniej znane. Z kolei, przez nową okoliczność istotną dla sprawy należy rozumieć taką, która mogła mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy, co oznacza, że w sprawie zapadłaby decyzja co do swej istoty odmienna od rozstrzygnięcia dotychczasowego. Obowiązkiem organu podatkowego było zatem ustalenie, czy zaistniała podstawa wznowienia w postaci nowych okoliczności faktycznych oraz, czy ujawnił się nowy dowód w sprawie w rozumieniu art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, a zatem, czy powołane przez stronę okoliczności spełniają wymagania z art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej i czy może to być uznane za podstawę do przystąpienia do merytorycznej weryfikacji decyzji ostatecznej. W ocenie Sądu, organy podatkowe słusznie stwierdziły brak podstaw do uchylenia decyzji w trybie wznowieniowym, albowiem nie ulega wątpliwości, że nie wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody, nieznane organowi i istniejące w dniu wydania decyzji. Przesłanki tej z pewnością nie wyczerpuje przekonanie podatników, wyrażone w złożonej korekcie oraz piśmie z 25 kwietnia 2013 r., że charakter lokalu użytkowego nie przesądza o tym, że części wspólne budynku, przypisane do tego lokalu, nie mogą być opodatkowane inną stawką podatkową jak ten lokal. A zatem, niewątpliwie, w przedmiotowej sprawie nie zaistniała przesłanka z art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. Przeprowadzenie zatem powtórnego postępowania dotyczącego wymiaru podatku na 2013 r., co do którego funkcjonuje w obrocie decyzja ostateczna z 14 lutego 2013 r., w toku postępowania prowadzonego w trybie nadzwyczajnym, jest niedozwolone. Zaaprobować jednak należy wyjaśnienie zawarte w decyzji organu odwoławczego, gdzie wskazano, że na podstawie obowiązujących przepisów ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t. j. z 17 maja 2010 r. Dz. U. Nr 95, poz. 613 ze zm.) skarżący poza wyodrębnionym lokalem użytkowym są także współwłaścicielami części wspólnych nieruchomości i gruntu w zakresie odpowiadającym częściom ułamkowym wynikającym ze stosunku powierzchni użytkowej lokalu do powierzchni użytkowej całego budynku, tj. [...] m2 w przypadku części wspólnych budynku oraz [...] m2 w przypadku gruntu. Udział w częściach wspólnych budynku jest nierozerwalnie związany z lokalem użytkowym, gdyż to od powierzchni wyodrębnionego lokalu użytkowego zależy wysokość udziału w częściach wspólnych. Z tego względu niewątpliwie udział ten uznać należy za części gruntu i budynku znajdującego się w posiadaniu przedsiębiorcy. Prowadzi to w konsekwencji do opodatkowania tych udziałów stawką podatku jak dla lokalu użytkowego związanego z prowadzeniem działalności gospodarczej, jak zostało to dokonane w decyzji ostatecznej organu pierwszej instancji z 14 lutego 2013 r. Reasumując powyższe okoliczności, stwierdzić należy, że organy obu instancji wydały decyzje w wyniku prawidłowo przeprowadzonego postępowania wznowionego, które pozwoliło na prawidłowe ustalenie stanu faktycznego, jak i jego ocenę. W tym miejscu wskazać jeszcze należy, że organy podatkowe działają na podstawie przepisów ustawy – Ordynacja podatkowa, a nie na podstawie, przywołanych w skardze przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Przytoczone przez skarżących orzeczenia sądów administracyjnych nie mogą mieć wpływu na rozpoznanie niniejszej sprawy także z tego względu, że dotyczą odmiennych stanów faktycznych. Mając na uwadze powyższe Sąd uznał zarzuty skargi za niezasadne. Wobec braku stwierdzenia w sprawie uchybień procesowych, jak i naruszeń przepisów prawa materialnego, Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę jako nieuzasadnioną oddalił.