I SA/Sz 1224/16
WyrokWSA w Szczecinie2017-03-15
Skład orzekający: Elżbieta Woźniak, Marzena Kowalewska, Bolesław Stachura
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja określająca wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi może zostać wydana, jeśli postanowienie o wszczęciu postępowania nie określa jednoznacznie zakresu przedmiotowego i czasowego postępowania?Ratio decidendi
Postanowienie o wszczęciu postępowania podatkowego musi zawierać pełną, jasną i zgodną z prawem informację o zakresie przedmiotowym i czasowym postępowania, aby strona mogła znać swoją sytuację prawną. W niniejszej sprawie postanowienie o wszczęciu postępowania nie spełniało tych wymogów, co stanowiło naruszenie prawa procesowego mające wpływ na wynik sprawy, skutkujące uchyleniem decyzji organów pierwszej i drugiej instancji.Stan faktyczny
Stowarzyszenie zostało obciążone opłatą za gospodarowanie odpadami komunalnymi za lata 2015, 2016 i kolejne na nieruchomości niezamieszkałej, będącej terenem rodzinnych ogrodów działkowych. Organ I instancji wszczął postępowanie z urzędu z powodu niezłożenia deklaracji przez Zarząd Stowarzyszenia i wydał decyzję określającą wysokość opłaty. Stowarzyszenie kwestionowało zasadność opłaty, wskazując m.in. na brak odbioru odpadów przez gminę oraz brak podstawy prawnej do naliczenia opłaty za rok 2016 i lata następne.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza i zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Woźniak, Sędziowie Sędzia WSA Marzena Kowalewska, Sędzia WSA Bolesław Stachura (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Beata Radomska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 15 marca 2017 r. sprawy ze skargi N."S." w D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 24 października 2016 r. nr [...] w przedmiocie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za 2015 r., 2016 r. i lata następne 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza z dnia 29 sierpnia 2016 r. nr [...], 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej N. "S." w D. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., utrzymało w mocy decyzję Burmistrza [...] nr [...] z dnia [...] r., w sprawie określenia [...] (dalej: Stowarzyszenie lub Strona) wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi na terenie nieruchomości niezamieszkałej, zlokalizowanej na działkach ewidencyjnych o numerach: [...] obręb [...] miasta [...], dla której prowadzona jest Księga Wieczysta o nr [...] w wysokości:
1) [...] zł za rok 2015 oraz
2) [...] zł za rok 2016 i lata następne.
Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, Stowarzyszenie wniosło odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K., kwestionując konieczność składania przez Zarząd Stowarzyszenia, deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, fakt powstawania odpadów komunalnych na terenie ogrodów oraz zarzucając, że w okresie dla którego określono opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi, odpady nie były odbierane, a gmina swoimi działaniami szuka interesu i zarobku.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., utrzymując w mocy decyzję Burmistrza [...] wskazało, że z akt sprawy wynika, iż organ I instancji, postanowieniem z dnia [...] r. działając na podstawie art. 165 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa ( Dz.U. z 2016 r., poz. 613) – dalej zwanej "O.p." w związku z art. 6o i art. 6q ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach ( Dz. U. z 2016 r., poz. 250), - dalej zwanej "u.c.p.g.", wszczął z urzędu postępowanie w sprawie ustalenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi na nieruchomości niezamieszkałej, zlokalizowanej na działkach ewidencyjnych o numerach: [...], obręb [...] miasta [...], dla której prowadzona jest Księga Wieczysta - grunty oddane w użytkowanie wieczyste nr [...], stanowiącej [...]. Właścicielem powyższej nieruchomości jest gmina [...] i Stowarzyszenie. Na podstawie Krajowego Rejestru Sądowego, organem uprawnionym do reprezentacji w/w podmiotu jest Zarząd.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wskazało, że z dniem 1 lutego 2015 r., weszła w życie ustawa z dnia 28.11.2014 r. o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz niektórych innych ustaw. Na podstawie powyższego przepisu, dla rodzinnych ogrodów działkowych, znaczenie ma przede wszystkim dodany do u.c.p.g. art. 6j ust. 3b i 3c, który zmienił system opłat za wywóz śmieci z terenów rodzinnych ogrodów działkowych. Dla nieruchomości tego typu, obowiązuje roczna zryczałtowana stawka wywozu śmieci. Zakwalifikowanie ogrodów działkowych do nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne wynika bezpośrednio z przepisów ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych (Dz.U. z 2014 r. poz. 40 ze zm.).
Zdaniem organu odwoławczego, w rozumieniu u.c.p.g., ogrody działkowe są to nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne i w myśl art. 6c ust. 2 tej ustawy, mogą być objęte systemem odbierania odpadów komunalnych w drodze uchwały rady gminy, która jest aktem prawa lokalnego i jest wiążąca dla organów administracji publicznej z zastosowaniem art. 6j ustęp 3b i 3c u.c.p.g., do ustalenia opłaty za odbiór odpadów komunalnych z ogrodów działkowych.
W rozpoznawanej sprawie, na podstawie powyższych przepisów u.c.p.g., Rada Miejska w [...] objęła systemem odbierania odpadów komunalnych nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne podejmując pakiet uchwał, m. in. uchwały:
- nr X/64/2015 z dnia 28.05.2015 r. w sprawie postanowienia o odbieraniu odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne,
-nr X/65/2015 z dnia 28.05.2015 r. w sprawie metody ustalania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz stawki tej opłaty, stawki opłaty za pojemniki o określonej pojemności oraz ryczałtowej stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za rok, od domku letniskowego lub innej nieruchomości wykorzystywanej na cele rekreacyjno-wypoczynkowej zmienioną uchwałą nr XVII/139/2015 z dnia 17.12.2015 r.
Jak wskazał organ odwoławczy, z uchwały nr X/64/2015 wynika, iż z dniem 24 czerwca 2015 r. z terenu gminy [...] będą odbierane odpady komunalne od właścicieli nieruchomości, na których znajdują się domki letniskowe, lub inne nieruchomości wykorzystywane na cele rekreacyjno- wypoczynkowe, wykorzystywane jedynie przez część roku. Natomiast według uchwały nr X/65/2015 ustala się ryczałtową stawkę opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za rok 2015, a według uchwały XVII/139/2015 za rok 2016. Powyższa stawka ryczałtowa została wyliczono jako 9-krotność stawek opłaty za odbiór odpadów komunalnych z pojemników 0,12 m3.
Organ I instancji przeprowadzając weryfikację danych o właścicielach nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne dopatrzył się, iż właściciele Stowarzyszenia, nie złożyli wymaganej deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, do złożenia której byli zobowiązani w/w przepisami od dnia 24 czerwca 2015 r. Wg organu właścicielem nieruchomości jest Zarząd Stowarzyszenia, który jest obowiązany do składania deklaracji i wnoszenia opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi na przedmiotowej nieruchomości. Kwestia rozliczeń poszczególnych działkowców i wybór metody, czy też sposobu rozliczania jest domeną Stowarzyszenia, co wynika z definicji pojęcia właściciela nieruchomości dla potrzeb u.c.p.g., zawartej w art. 2 ust. 1 pkt 4 przedmiotowej ustawy.
Jak wskazał organ odwoławczy, podstawą materialnoprawną wszczęcia
postępowania z urzędu na podstawie art. 165 § 1 i § 2 O.p., są następujące przepisy u.c.p.g.:
- art. 6m ust. 1 i 1a, zgodnie z którym właściciel nieruchomości jest obowiązany złożyć do wójta, burmistrza lub prezydenta miasta deklarację o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w terminie 14 dni od dnia zamieszkania na danej nieruchomości pierwszego mieszkańca lub powstania na danej nieruchomości odpadów komunalnych. Deklaracja zawiera dane niezbędne do określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi,
- art. 60 ust. 1, w myśl którego w razie niezłożenia deklaracji o wysokości opłaty albo uzasadnionych wątpliwości co do danych zawartych w deklaracji, wójt, burmistrz, lub prezydent miasta, określa w drodze decyzji wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi.
W trakcie przeprowadzonego postępowania, organ umożliwił Zarządowi Stowarzyszenia, dostarczenie dodatkowych dowodów i wypowiedzenie się co do zaistniałej sytuacji, pismem z dnia 30.05.2016 r. i z dnia 20.06.2016 r. Dostarczonymi dokumentami były:
- pismo z dnia 13.06.2016 r., z którego uzyskano informację, że na przedmiotowej nieruchomości znajduje się [...] altan wykorzystywanych sezonowo, potwierdzone planem sytuacyjnym,
- pismo z dnia 05.06.2016 r. i 19.07.2016 r., informujące o sposobie gospodarowania odpadami komunalnymi na terenie nieruchomości wraz ze stanowiskiem Zarządu w tej sprawie.
W związku z nie złożeniem przez Stowarzyszenie wymaganej deklaracji, organ I instancji samodzielnie wyliczył należną opłatę w sposób następujący:
- ryczałtowa roczna kwota opłaty za odpady komunalne zbierane selektywnie według uchwały nr X/65/2015 za rok 2015, wynosiła [...] zł (stawka opłaty [...] zł
x [...] altanek = [...] zł), przy czym stawka opłaty to: (3 pojemniki miesięcznie x 3 miesiące użytkowania w roku x [...] zł, stawka opłaty za pojemnik
o pojemności 0,12 m3 = [...] zł),
- ryczałtowa roczna kwota opłaty za odpady komunalne zbierane selektywnie według uchwały nr XVIII/139/2015 za rok 2016 wynosiła [...] zł (stawka opłaty [...] zł x [...] altanek = [...] zł), przy czym stawka opłaty to: (3 pojemniki miesięcznie x 3 miesiące użytkowania w roku x [...] zł, stawka opłaty za pojemnik o pojemności 0,12 m3 = [...] zł). Powyższa wysokość opłaty obowiązuje do momentu zmiany danych potrzebnych do określenia jej wysokości (art. 6 o ust. 2 u.c.p.g.).
Jak wskazał organ odwoławczy, powyższa opłata na podstawie art. 6o u.c.p.g., ustalana jest w drodze decyzji. Decyzja (określająca opłatę) na podstawie art. 6o u.c.p.g. stanowi decyzję określającą wysokość zobowiązania podatkowego (art. 21 § 3 O.p.).
Ustosunkowując się do zarzutów podniesionych w odwołaniu, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wskazało, że na podstawie u.c.p.g. - gmina [...] zobowiązała się do zorganizowania odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne. Odbiór odpadów komunalnych jest dokonywany zgodnie z ww. uchwałami rady gminy, a opłaty za powyższe są pobierane na podstawie składanych deklaracji.
Jak wskazało Kolegium, przedmiotowa opłata ma charakter "daniny publicznej" będąc opłatą określoną w u.c.p.g. i stanowi dochód gminy przeznaczony na działania wykonywane w interesie publicznym i dlatego ponosi się ją, bez względu na ilość wytwarzanych odpadów czy fakt ich odbioru.
Wobec powyższego, zdaniem Kolegium zarzuty Stowarzyszenia, wobec decyzji organu I instancji, nie znajdują uzasadnienia.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, Stowarzyszenie wniosło o uchylenie w całości zaskarżonych decyzji w związku z:
- naruszeniem art. 210 § 1 pkt 5 O.p., brak podstawy prawnej do ustalenia opłaty za rok 2016 i lata następne,
- niedopełnienie przez Gminę, obowiązku wynikającego z § 1 ust. 9 uchwały Nr XVII/132/2015 Rady Miejskiej w [...] z dnia 26 listopada 2015 r. w sprawie określenia szczegółowego sposobu i zakresu świadczenia usług w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości i zagospodarowania tych odpadów, w zamian za uiszczoną przez właściciela nieruchomości na rzecz gminy [...], opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz trybu i sposobu zgłaszania przez właścicieli nieruchomości przypadków niewłaściwego świadczenia usług przez przedsiębiorcę odbierającego odpady komunalne od właścicieli nieruchomości lub przez prowadzącego punkt selektywnego zbierania odpadów komunalnych.
W uzasadnieniu skargi Strona podniosła, że nie wiedziała o obowiązku złożenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, gdyż nie śledzi na bieżąco powstającego prawa miejscowego, a Gmina po podjęciu przez Radę Miejską w [...] uchwały nr X/64/2015 z dnia 28 maja 2015 r., nie zawiadomiła Stowarzyszenia o chęci odbioru odpadów z terenu ogrodów działkowych, jak również nie wezwała do złożenia stosownej deklaracji.
Nadto, Stowarzyszenie wskazało, że gmina nie postawiła pojemników na odpady, a także nie odbierała i nadal nie odbiera żadnych odpadów z terenu ogrodów działkowych.
Stowarzyszenie wskazało, iż zgodnie z regulaminem, każda działka wyposażona jest w kompostownik, na którym składowane są odpady biodegradowalne, a pozostałe odpady, każdy działkowicz ma obowiązek zabrać ze sobą do swojego miejsca zamieszkania. Działkowicze przebywają na swoich działkach po kilka godzin dziennie, gdyż nie są to działki wykorzystywane do celów rekreacyjnych, na których działkowicze przebywają przez całe weekendy. Altanki na terenie ogrodów działkowych służą głównie jako miejsce składowania narzędzi niezbędnych przy prowadzeniu upraw ogrodniczych i ewentualne schronienie przed złymi warunkami atmosferycznymi, a nie domkami letniskowymi służącymi wyłącznie do celów rekreacyjno-wypoczynkowymi wg. interpretacji gminy. W wyniku przebywania na działce, działkowiec nie produkuje odpadów komunalnych, a te które przyniesie z sobą na działkę, ma obowiązek zabierać je ze sobą. Stowarzyszenie nie ma problemów z utrzymaniem ładu i porządku na terenie ogródków działkowych, chociaż przez lata z działek nie odbierano odpadów komunalnych, użytkownicy i Stowarzyszenie sami dbali i dbają o czystość na terenie ogródków.
Stowarzyszenie podniosło, że Gmina naliczyła opłatę za odpady komunalne (których nie odbierała) po roku od wejścia w życie uchwały (za lata wstecz) i żąda zapłaty za odbiór odpadów za rok 2015 i 2016, kiedy nie dopełniła obowiązku wynikającego z § 1 ust. 9 uchwały Nr XVII/132/2015 Rady Miejskiej
w [...] z dnia 26 listopada 2015 r.
Stowarzyszenia nie zaopatrzono w pojemniki na odpady komunalne, dopiero po decyzji wydanej przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., przedstawiciele gminy dowiadywali się o ewentualne miejsce na terenie działek, na którym można byłoby usytuować pojemniki (pojemników brak do dnia dzisiejszego). W tej sytuacji Stowarzyszenie zobowiązano do zapłaty za odbiór i gospodarowanie odpadami komunalnymi bez oficjalnego przejęcia i wskazania, od kiedy gmina przejmuje świadczenia usługi w zakresie wywozu odpadów.
W odczuciu Stowarzyszenia, takie działanie Gminy jest bezprawne, gdyż Stowarzyszenie w latach 2015 i 2016 ponosiło koszty utrzymania czystości na terenie ogrodów działkowych.
Zdaniem Stowarzyszenia, wykonując decyzję Burmistrza poniosłoby dwukrotnie koszty za utrzymanie czystości i gospodarowanie odpadami komunalnymi na terenie ogrodów działkowych. Sama wielkość opłaty i sposób naliczenia opłaty ryczałtowej budzi, w ocenie Stowarzyszenia, wiele zastrzeżeń, opłata została naliczona tak jak dla domków letniskowych w których stale przebywają (24 godz. mieszkają ludzie) i jest niewspółmierna do działki z altanką na terenie ogrodu działkowego (czasowe przebywanie bez bytowania) od trzech pojemników, na terenie ogrodów działkowych naliczanie opłaty i stawianie pojemnika na odpady "biodegradowalne" jest bezcelowe, gdyż odpady tego typu składowane są na kompostownikach, a następnie wykorzystywane jako naturalny nawóz.
Jak wskazało Stowarzyszenie, na terenie gminy rodzina 2 osobowa rocznie przy stałym zamieszkaniu ponosi koszty na wywóz nieczystości w wysokości ([...] zł x 2 osoby x 12 m-cy = [...] zł) a ryczałt za wywóz nieczystości z terenu ogrodów działkowych (gdzie okresowo działkowiec przebywa w okresie letnim 5 m-cy) wyliczono na [...] zł od działki z altaną.
Podsumowując Stowarzyszenie stwierdziło, że zaskarżona decyzja jest wadliwa i niezgodna z prawem, gdyż nie zawiera podstawy prawnej do naliczenia opłaty za rok 2016, narusza niedopełnienie przez Gminę obowiązku wynikającego
z § 1 ust. 9 uchwały Nr XVII/132/2015 Rady Miejskiej w [...] z dnia 26 listopada 2015 r. w sprawie określenia szczegółowego sposobu i zakresu świadczenia usług w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości i zagospodarowania tych odpadów, w zamian za uiszczoną przez właściciela nieruchomości na rzecz gminy [...], opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz trybu i sposobu zgłaszania przez właścicieli nieruchomości przypadków niewłaściwego świadczenia usług przez przedsiębiorcę odbierającego odpady komunalne od właścicieli nieruchomości lub przez prowadzącego punkt selektywnego zbierania odpadów komunalnych.
Końcowo Stowarzyszenie wskazało, że zaskarżona decyzja jest dla niego krzywdząca, gdyż na terenie miasta [...], funkcjonują jeszcze dwa inne [...] oraz działki gminne wydzierżawione pod ogródki działkowe, na których również zlokalizowane są altany, a które nie ponoszą opłat za odpady komunalne.
W odpowiedzi na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze, wniosło o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, z w a ż y ł, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocenie sądu podlega zgodność aktów, w tym decyzji administracyjnych, zarówno z przepisami prawa materialnego, jak i procesowego. Zgodnie natomiast z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718, ze zm.), dalej zwanej: "p.p.s.a.", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Podstawowym celem i efektem kontroli sądowej jest więc eliminowanie z obrotu aktów i czynności organów administracji publicznych niezgodnych z prawem i przywrócenie stanu zgodnego z prawem poprzez wydanie orzeczenia odpowiedniej treści.
Dokonując kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, sąd rozpoznając sprawę bada, czy organy do ustalonego stanu faktycznego zastosowały właściwą normę prawa materialnego oraz czy nie uchybiły przepisom prawa regulującym zasady postępowania, a jeśli dopuściły się takich uchybień, to czy te uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Uchylenie zaskarżonej decyzji następuje bowiem m.in. wówczas, gdy sąd stwierdzi, że w sprawie doszło do naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy bądź gdy dopuszczono się naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Sąd rozpoznając niniejszą sprawę uznał, iż doszło do naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, dlatego skarga okazała się zasadna, niezależnie od oceny trafności podnoszonych zarzutów.
Otóż zauważyć należy, że postępowanie w ramach którego wydano zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji było wadliwe od samego momentu jego wszczęcia.
Zauważyć należy, że jak stanowi art. 6q ust. 1 u.c.p.g. w sprawach dotyczących opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi stosuje się przepisy O.p., z tym że uprawnienia organów podatkowych przysługują wójtowi, burmistrzowi lub prezydentowi miasta (...).
Stosując się do powyższej normy, Burmistrz [...], opierając się o podstawę prawną w postaci art. 165 § 1 O.p. wydał w dniu 12 maja 2016 r. postanowienie o wszczęciu postepowania, wskazując że w związku z niezłożeniem deklaracji postanawia wszcząć z urzędu postępowanie w sprawie ustalenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi na nieruchomości niezamieszkałej o numerze księgi wieczystej [...], położonej w [...] stanowiącej [...] zlokalizowanej na działkach ewidencyjnych o numerach: [....] obręb [...] miasta [...]. Następnie postanowieniem z dnia [...] r. postanowił sprostować z urzędu oczywistą pomyłkę w ww. postanowieniu z dnia [...] r. o wszczęciu postępowania, w ten sposób, że zamiast wyrazów [...] jest [...]. W uzasadnieniu sprostowania zaś wskazano, że powyższa omyłka jest oczywista ponieważ omyłkowo wskazane w przedmiotowym postanowieniu ogrody działkowe nie stanowią własności Strony, oraz nie znajdują się na obszarze działek ewidencyjnych wskazanych w ww. postanowieniu o wszczęciu postępowania.
Wskazać należy tutaj, że jak przyjmuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. np. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 14 września 2016 r. sygn. akt I SA/Bk 174/16 publ. w systemie LEX) postanowienie o wszczęciu nie tylko inicjuje postępowanie podatkowe ale z jego treści strona winna czerpać pełną, wszechstronną, zgodnie z prawem umotywowaną informację o swojej sytuacji prawnej, w zakresie zarówno prawa procesowego, jak i materialnego. Uwzględniając dodatkowo skutki prawne, jakie pociąga za sobą wszczęcie postępowania, niezbędne jest dokładne określenie zakresu przedmiotowego inicjowanego postępowania. Z jednej zatem strony postanowienie wskazuje stronie jaki będzie przedmiot postępowania, a z drugiej zakreśla organowi podatkowemu jego granice, poza które wykroczyć mu nie wolno.
Tymczasem oceniając postanowienie o wszczęciu postępowania w niniejszej sprawie uznać należy, iż nie zachowuje ono niezbędnych wymogów na które wskazał sąd w powyższym wyroku.
Po pierwsze wskazać trzeba, że zgodnie z art. 6o ust. 1 u.c.p.g. w razie niezłożenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi albo uzasadnionych wątpliwości co do danych zawartych w deklaracji wójt, burmistrz lub prezydent miasta określa, w drodze decyzji, wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. U.c.p.g. uprawniła zatem Burmistrza do wydania decyzji określającej wysokość opłaty. Także organ w treści decyzji wskazał, iż wydana decyzja stanowi decyzję określającą wysokość zobowiązania podatkowego w rozumieniu art. 21 § 3 O.p. Na gruncie doktryny prawa, ale przede wszystkim O.p. którą należy stosować z mocy art. 6q ust. 1 u.c.p.g. w sprawach dotyczących opłat, istnieje podstawowa różnica pomiędzy decyzją określającą wysokość zobowiązania, a decyzją ustalającą wysokość zobowiązania. O.p. wielokrotnie rozróżnia te dwa rodzaje decyzji ( por. choćby art. 14m § 3, 33 § 2 pkt 1 i pkt 2, 33a § 1 pkt 1 i pkt 2, 35 § 2 pkt 1 lit. a i lit. b i inne O.p.).
Z mocy art. 6o ust. 1 u.c.p.g., jak wskazano, Burmistrz był uprawniony do wydania decyzji określającej wysokość opłaty i w tym też wyłącznie zakresie był uprawniony do wszczęcia postępowania. Tymczasem jak wynika z treści postanowienia z dnia [...] organ wszczął postępowanie w zakresie ustalenia wysokości opłaty, a zatem w zakresie innym niż uprawniała go do tego ustawa i w zakresie innym niż została wydana następnie w tym postępowaniu decyzja określająca wysokość opłaty.
Niezależnie od tego należy też wskazać, że w postanowieniu z dnia [...]r. jak i postanowieniu je prostującym nie określono też czasowego zakresu wszczynanego postępowania, tzn. jakiego okresu ono dotyczy. Strona nie może domyślać się jaki jest zakres czasowy prowadzonego wobec niej postępowania, winno to bowiem wynikać z postanowienia o jego wszczęciu. Organ natomiast nie może prowadzić postępowania w sobie tylko wiadomym zakresie czasowym, bez jednoznacznego poinformowania o tym Strony w postanowieniu wszczynającym postępowanie. W tym względzie nie sposób zatem też uznać, że prawidłowo określono zakres przedmiotowy inicjowanego postępowania.
Wobec powyższych uchybień tylko na marginesie należy wskazać, iż także co do prawidłowości sprostowania postanowienia, w tym jasności jego uzasadnienia istnieją poważne wątpliwości. Z rozstrzygnięcia wynika bowiem, że wyrazy [...] zastąpiono wyrazami [...]. W uzasadnieniu sprostowania wskazano, że powyższa omyłka jest oczywista ponieważ omyłkowo wskazane w przedmiotowym postanowieniu ogrody działkowe nie stanowią własności strony, oraz nie znajdują się na obszarze działek ewidencyjnych wskazanych w ww. postanowieniu o wszczęciu postępowania. Takie uzasadnienie zdaniem Sądu jest niezrozumiałe i nie koresponduje z treścią rozstrzygnięcia Z rozstrzygnięcia bowiem wynika raczej, iż omyłkowo wskazano nazwę ogrodów, nie zaś, że ogrody te nie stanowią własności Strony i nie znajdują się na terenie działek wymienionych w postanowieniu. Takie uzasadnienie nie potwierdza też oczywistości sprostowanej omyłki.
Niezależnie jednak od powyższego, wobec wcześniejszych, wskazanych wyżej uchybień Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 135 p.p.s.a., uchylił decyzje organu pierwszej i drugiej instancji.
Z uwagi na charakter stwierdzonych naruszeń Sąd uznał za przedwczesne odnoszenie się do pozostałych zarzutów skargi.
Ponownie rozpoznając sprawę organ winien mając na uwadze zaprezentowane stanowisko Sądu prawidłowo wszcząć i przeprowadzić postępowanie w zakresie objętym wydanym postanowieniem.
O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 oraz art. 205 § 1 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło