I SA/Sz 1226/14

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie - Aleksandra Jawoszek po rozpoznaniu w dniu 26 listopada 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B.K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w opłacie targowej wraz z odsetkami p o s t a n a w i a: 1) zwolnić Skarżącą od kosztów sądowych 2) ustanowić adwokata B.K. (dalej zwana: "Skarżącą"), w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie [...] zł, od wniesionej skargi na wyżej powołaną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K., złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Z uzasadnienia wniosku, z oświadczeń o stanie rodzinnym i majątkowym, nadesłanych dokumentów źródłowych oraz akt sprawy wynika, co następuje. Skarżąca prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe, mieszka z siostrą i rodzicami w ich domu. Nie posiada majątku w postaci nieruchomości i wartościowych rzeczy ruchomych ani oszczędności. Otrzymuje wynagrodzenie za pracę w wysokości średniomiesięcznie [...] zł netto. Miesięczne konieczne wydatki Skarżącej związane z utrzymaniem wynoszą ok. [...] zł i składają się na nie: koszty leczenia (ok. [...] zł), opłaty za media ([...] zł), koszt dojazdów do pracy ([...] zł), dopłata do opłat mieszkaniowych ponoszonych przez rodziców ([...] zł). Ponadto Skarżąca spłaca raty dwóch kredytów: kredytu studenckiego w kwocie [...] zł miesięcznie oraz kredytu zaciągniętego w związku z prowadzoną wcześniej działalnością gospodarczą w kwocie [...] zł miesięcznie. Do wniosku Skarżąca przedłożyła następujące dokumenty: zaświadczenie Urzędu Gminy S. z 14.11.2014 r. o wysokości wynagrodzenia za pracę; wyciągi z rachunków bankowych osobistego, związanego ze spłacanymi kredytami oraz z karty kredytowej, dowody wpłat i faktury dokumentujące wydatki na opłaty ponoszone przez rodziców. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.), dalej zwanej "P.p.s.a."– prawo pomocy w zakresie całkowitym może być przyznane, gdy osoba wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Użyte w art. 246 P.p.s.a. sformułowanie "gdy osoba wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Powołany przepis nie pozostawia wątpliwości co do tego, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki pozytywne dla uwzględnienia wniosku spoczywa na wnioskodawcy. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych i przyznania kwalifikowanego zastępstwa prawnego, o co ubiega się w rozpoznawanej sprawie Skarżąca, stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić należnych kosztów jak i opłacić pełnomocnika z wyboru. Ubiegający się o taką pomoc winien więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest bowiem formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Kluczową zaś rolę dla oceny możliwości płatniczych Skarżącej ma fakt, iż zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy powinna być rozpatrywana w dwóch aspektach – z uwzględnieniem z jednej strony wysokości obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej strony jej możliwości finansowych. Przedstawiona przez Skarżącą sytuacja uzasadnia zwolnienie jej od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w przedmiotowej sprawie. Uzyskiwany przez Skarżącą dochód w kwocie ok. [...] zł wystarcza jej jedynie na opłaty, leczenie (ok. [...] zł), spłatę rat kredytów ([...] zł) oraz bieżące utrzymanie i to w niepełnym zakresie. Skarżąca zmuszona jest korzystać z pomocy finansowej rodziców. Wnioskodawczyni nie posiada majątku ani oszczędności. Stąd też, zdaniem referendarza sądowego, w obecnych okolicznościach, poczynienie jakichkolwiek oszczędności czy to na koszty sądowe czy na wynagrodzenie fachowego pełnomocnika, jest poza możliwościami płatniczymi strony skarżącej, zwłaszcza, że należny na tym etapie sprawy wpis od skargi wynosi [...] zł, co stanowi znaczną kwotę w zestawieniu z zarobkami Skarżącej. Przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym jest w związku z tym uzasadnione. Wobec powyższego, uznając, że Skarżąca wykazała istnienie przesłanek z art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a., należało orzec jak na wstępie.