I SA/Sz 1232/16
PostanowienieWSA w Szczecinie2017-03-21
Skład orzekający: Ewa Wojtysiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych powinien zostać uwzględniony, jeśli strona, mimo wykazywania trudnej sytuacji finansowej, w poprzednich latach osiągała znaczne przychody z działalności gospodarczej i nie wykazała, że nie dysponuje środkami na pokrycie kosztów sądowych?Ratio decidendi
Sąd utrzymał w mocy postanowienie referendarza sądowego odmawiające przyznania prawa pomocy, uznając, że strona nie wykazała, iż nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Pomimo wykazywania bieżących trudności finansowych, strona w poprzednich latach osiągała znaczne przychody z działalności gospodarczej i nie wykazała, że nie dysponuje środkami na pokrycie kosztów sądowych, co jest warunkiem koniecznym do uwzględnienia wniosku o prawo pomocy.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w związku ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej. W uzasadnieniu wskazał na trudną sytuację finansową, jednak referendarz sądowy, po analizie przedłożonych dokumentów, uznał, że Skarżący nie wykazał braku możliwości poniesienia kosztów, zwłaszcza w kontekście wznowienia działalności gospodarczej i osiągniętych w poprzednich latach przychodów. Skarżący wniósł sprzeciw od postanowienia referendarza, kwestionując ocenę jego sytuacji finansowej. Sąd rozpoznał sprzeciw.Rozstrzygnięcie
Utrzymano w mocy zaskarżone postanowienie referendarza sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Ewa Wojtysiak po rozpoznaniu w dniu 21 marca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu [...] od postanowienia referendarza sądowego z dnia 16 lutego 2017 r. o sygn. akt I SA/Sz 1232/16 w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi [...] na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej obecnie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 18 października 2016 r. nr 3201-[...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne za 2008 r. p o s t a n a w i a utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie.
[...] [...] (dalej: "Skarżący"), reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, w związku ze skargą na opisaną powyżej decyzję, złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] z dnia 19 grudnia 2016 r. ustalono wpis od skargi na kwotę [...] zł.
W uzasadnieniu wniosku Skarżący wskazał, że jego obecna sytuacja jest bardzo ciężka i nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych ani w całości, ani w części. Kolejne koszty sądowe, o zwolnienie od których wnosi, są zaś konsekwencją błędnie podjętych decyzji przez urząd skarbowy. Skarżący zwrócił przy tym uwagę na wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego o sygn. akt II FSK 33/14 i II FSK 34/14, uwzględniające skargi kasacyjne Skarżącego. W ocenie Skarżącego, kolejne wydane decyzje w sprawie są również błędne, co implikuje potrzebę ich zaskarżenia. Wskazał, że z każdą następną błędnie wydaną decyzją jego sytuacja finansowa ulega pogorszeniu, gdyż zwiększeniu podlegają odsetki, jakie jest On zobowiązany zapłacić.
Skarżący podał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z matką. Wykazał, że źródłem utrzymania jest jego renta w wysokości [...] zł i emerytura matki w kwocie [...] zł. Skarżący nie wskazał innych źródeł utrzymania. W kwestii stanu majątkowego, Skarżący oświadczył, że nie posiada nieruchomości, wartościowych rzeczy ruchomych ani oszczędności. Wskazał na ponoszone stałe wydatki na utrzymanie mieszkania ([...] zł), leki ([...] zł), wyżywienie ([...] zł) oraz kredyty ([...] zł).
Mając na uwadze ww. okoliczności oraz powszechnie dostępne dane o wznowieniu przez Skarżącego z dniem 10 grudnia 2016 r. działalności gospodarczej w zakresie robót budowlanych związanych ze wznoszeniem budynków mieszkalnych i niemieszkalnych (Centralna Ewidencja i Informacja o Działalności Gospodarczej, www.ceidg.gov.pl – dane z dnia 22 grudnia 2016 r.), referendarz sądowy uznał złożone oświadczenia za niewystarczające do oceny złożonego wniosku i wezwaniem z dnia 22 grudnia 2016 r. zobowiązał Skarżącego do złożenia dodatkowych dokumentów i oświadczeń.
W odpowiedzi na powyższe wezwanie, Skarżący nadesłał kopie następujących dokumentów:
– swojego zeznania podatkowego za 2015 r. o wysokości uzyskanego przychodu, wysokości dokonanych odliczeń i należnego ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych za rok 2015 (PIT-28) z zadeklarowanym przychodem z działalności w wysokości [...] zł opodatkowanym stawką podatku 5,5%, wraz z załącznikiem PIT-28A,
– zeznania podatkowego matki Skarżącego PIT-40A za 2015 r. z zadeklarowanym przychodem (dochodem ) z emerytury w wysokości [...] zł,
– umowy Skarżącego z ZUS z dnia 20 października 2016 r. o rozłożeniu na raty należności z tytułu składek wraz z harmonogramem spłaty,
– umowy Skarżącego z dnia 5 grudnia 2011 r. dotyczącej najmu pomieszczenia o powierzchni użytkowej [...] m² wraz z aneksem,
– decyzji ustalającej Skarżącemu zobowiązanie podatkowe z tytułu podatku od nieruchomości w wysokości [...] zł w odniesieniu do mieszkania o powierzchni [...] m² ,
– wydruku z ewidencji przychodów z działalności gospodarczej Skarżącego za grudzień 2016 r. – przychód [...] zł,
– wydruku z ewidencji przychodów z działalności gospodarczej Skarżącego za 2015 r.
– przychód roczny [...] zł,
– nakazów zapłaty z listopada i grudnia 2016 r. zobowiązujących Skarżącego do zapłaty na rzecz Banku [...] łącznie kwoty [....] zł.
Postanowieniem z dnia 16 lutego 2017 r., referendarz sądowy odmówił Skarżącemu przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, uznając,
że Skarżący nie wykazał, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy. Referendarz sądowy zważył przy tym, że aktualnie Skarżący jest zobowiązany do poniesienia w niniejszej sprawie oraz w kolejnej zawisłej przed Sądem z jego skargi (sygn. akt I SA/Sz 1231/16) wpisów od skarg w łącznej wysokości [....] zł.
Referendarz sądowy zważył także, że sytuacja Skarżącego podlegała już ocenie Sądu w sprawach o sygn. akt I SA/Sz 248/13, I SA/Sz 249/13, I SA/Sz 105/14 w związku z ubieganiem się o przyznanie prawa pomocy i w sprawach tych Skarżącemu przyznano prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Jednocześnie jednak, referendarz sądowy zwrócił uwagę na zmianę obecnej sytuacji finansowej Skarżącego. Wskazał, że wprawdzie na urzędowym formularzu sporządzonym w dniu 17 listopada 2016 r. Skarżący wskazał jedynie na rentę w wysokości [...] zł jako źródło swego utrzymania i emeryturę matki w wysokości [...] zł - prowadzącej ze Skarżącym wspólne gospodarstwo domowe, jednak w dniu 10 grudnia 2016 r., po złożeniu wniosku w sprawie, formalnie wznowił działalność gospodarczą w zakresie robót budowlanych związanych ze wznoszeniem budynków mieszkalnych i niemieszkalnych i zaewidencjonował przychód za grudzień 2016 r. w wysokości [...] zł (według Skarżącego opodatkowany stawką podatku dochodowego w wysokości [...]%). Ustalono w oparciu o dane z przywołanej wyżej ewidencji, że działalność tę zawiesił następnie 31 grudnia 2016 r. Jak wynika z kolei z przedłożonej ewidencji przychodów za 2015 r., Skarżący ewidencjonował przychody przez okres sześciu miesięcy (I, III, V, VI, X, XII), uzyskując przychód w wysokości [...] zł. Powyższe oznacza, że średni miesięczny przychód wyniósł w 2015 r. niemałą kwotę [...] zł.
Referendarz sądowy wskazał, że Skarżący, wiedząc o prowadzonych postępowaniach podatkowych, powinien był zabezpieczyć posiadane środki pieniężne
- w szczególności pochodzące z zaewidencjonowanego już po złożeniu wniosku w sprawie przychodu w wysokości [...] zł - na potrzeby ewentualnych kosztów z tym związanych. Taka okoliczność, niezależnie od stwierdzonego zadłużenia Skarżącego z tytułu zobowiązań podatkowych, kredytowych, czy z zakresu ubezpieczeń społecznych, nie pozwala na obciążenie kosztami prowadzonego postępowania innych współobywateli.
Referendarz sądowy zwrócił także uwagę na fakt, że na ocenę wniosku o przyznania prawa pomocy nie ma wpływu zasadność skargi, co akcentował Skarżący w uzasadnieniu wniosku.
Odpis powyższego postanowienia wraz z uzasadnieniem doręczono pełnomocnikowi Skarżącego w dniu 24 lutego 2017 r.
W dniu 3 marca 2017 r. pełnomocnik Skarżącego wniósł sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego, kwestionując podjęte w nim rozstrzygnięcie.
W uzasadnieniu sprzeciwu podniesiono, że Skarżący współpracował z Sądem w sprawie przedstawienia wszystkich dokumentów uzasadniających przyznanie mu prawa pomocy (wydruki z ewidencji przychodów, umowy, decyzje oraz zeznanie podatkowe). W ocenie Skarżącego, przedstawione zostały wszystkie wymagane dokumenty, które obrazują sytuację finansową Skarżącego i w pełni odzwierciedlają brak możliwości poniesienia przez niego kosztów sądowych zarówno w całości, jak i w części.
Stwierdzono, ze referendarz sądowy niezasadnie przyjął, że sytuacja majątkowa Skarżącego uległa zmianie, a w 2015 r. uzyskał on znaczny przychód, który powinien zabezpieczyć na okoliczność prowadzonych postępowań podatkowych. Wskazano, że referendarz sądowy, wydając postanowienie w sprawie, wydał rozstrzygnięcie w oparciu o uzyskane w poprzednich latach środki przez Skarżącego, nie oceniając w szczególności jego aktualnej sytuacji finansowej. Tymczasem kwestia uzyskania przychodu w 2015 r., w ocenie Skarżącego, nie może być powodem odmowy przyznania mu prawa pomocy. Skarżący w 2015 r. nie mógł bowiem przewidzieć przyszłych postępowań sądowych, które będzie toczył dwa lata później i w związku z tym zabezpieczyć dostępne wtedy środki.
Podniesiono także, że dla Skarżącego odmowa przyznania prawa pomocy w zakresie kosztów postępowania i obowiązek uiszczenia kosztów w wysokości [...] zł (łącznie ze sprawą o sygn. I SA/Sz 1231/16) doprowadzi w rezultacie do pozbawienia Skarżącego jego prawa do sądu, gdyż jego miesięczne dochody w porównaniu z wydatkami nie pozwolą mu na uiszczenie kosztów postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...] z w a ż y ł, co następuje:
Sprzeciw nie zasługiwał na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; dalej "p.p.s.a."), rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy (§ 1). W sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (§ 2). Sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym (§ 3).
Na wstępie podkreślenia wymaga, że instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi wyjątek od zasady przewidzianej w art. 199 p.p.s.a., zgodnie z którą strony samodzielnie ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Instytucja ta ma gwarantować możliwość realizacji, wyrażonego w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, konstytucyjnego prawa do sądu. Jednakże, z uwagi na fakt, że w przypadku przyznania prawa pomocy koszty postępowania sądowego pokrywane są z budżetu państwa, korzystanie z niej powinno mieć miejsce jedynie w wypadkach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami, gdy wnioskodawca rzeczywiście nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania. Stosując prawo pomocy, nie można bowiem chronić, czy też wzbogacać majątku osób prywatnych, gdyż celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie dostępu do sądu osobom, którym brak środków finansowych ten dostęp uniemożliwia. Prawo pomocy winno być zatem przyznane stronom, które znalazły się w trudnej sytuacji materialnej, a które jednocześnie podjęły maksimum wysiłku w celu jej przezwyciężenia. Innymi słowy - strona, która nie ma wystarczających środków finansowych na zainicjowanie sprawy sądowej, oprócz należytego wykazania swojego stanu majątkowego winna wykazać, że dochowała należytej staranności w próbach przezwyciężenia niskiej kondycji finansowej. Koszty sądowe należy traktować jako wydatki bieżące w budżecie rodziny, które winny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami. Dlatego też część uzyskiwanych środków powinna być przeznaczona na ich poniesienie. Jeśli bowiem strona decyduje się na zainicjowanie postępowania sądowego, to powinna liczyć się z koniecznością ich poniesienia, chyba że wykaże brak możliwości w tym zakresie, co w rozpoznawanej sprawie nie nastąpiło.
Stosownie do brzmienia art. 245 § 1 p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym. Przy czym, prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.).
Zgodnie z art. 243 § 1 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym może zostać przyznane na wniosek strony będącej osobą fizyczną, jeżeli wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Z powyższego wynika, że przesłanką zwolnienia od kosztów sądowych jest okoliczność, że strona postępowania z uzyskiwanych przychodów i posiadanego majątku nie jest w stanie wygospodarować wolnych środków finansowych na pokrycie tych kosztów, albowiem całość środków zużywana jest na niezbędne (tj. niedające się wyeliminować albo czasowo ograniczyć) wydatki związane z utrzymaniem strony i jej rodziny.
Z przytoczonej regulacji wynika również, że ciężar dowodu spoczywa na osobie fizycznej (skarżącym), albowiem zwrot "gdy osoba ta wykaże" oznacza, że podmiot składający wniosek o przyznanie prawa pomocy jest zobligowany z mocy ustawy do wykazania, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy, gdyż nie dysponuje dostatecznymi środkami na poniesienie kosztów postępowania.
Jak podkreśla się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego
(vide: postanowienie z dnia 30 listopada 2005 r., sygn. akt II FZ 781/05, niepubl.), stwierdzenie wystąpienia przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy wymaga zestawienia wysokości środków, jakimi strona dysponuje, z wysokością kosztów, do których zobowiązana jest na danym etapie postępowania. Jedynym kryterium, jakim kieruje się referendarz sądowy/sąd, rozpatrując wniosek w przedmiocie prawa pomocy, są bowiem możliwości finansowe wnioskującego. Z tego powodu strona skarżąca musi nie tylko uprawdopodobnić, ale i udowodnić zaistnienie okoliczności uzasadniających wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych.
W rozpoznawanej sprawie Skarżący wystąpił z wnioskiem o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Wobec tego, stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., jego obowiązkiem było wykazanie, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Dokonując analizy wniosku Skarżącego, dokumentów i oświadczeń przedłożonych na wezwanie referendarza sądowego oraz argumentacji zawartej we wniesionym sprzeciwie, Sąd uznał, że referendarz sądowy w pełni zasadnie stwierdził, iż Skarżący nie wykazał niemożności poniesienia pełnych kosztów postępowania i, w konsekwencji, odmówił przyznania mu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
W tym miejscu wskazać należy, że ani referendarz sądowy, ani na obecnym etapie postępowania – Sąd nie neguje faktu, że Skarżący wykonał zobowiązanie referendarza sądowego do nadesłania dodatkowych dokumentów i oświadczeń, celem zobrazowania jego aktualnej sytuacji, majątkowej, finansowej i rodzinnej. Okoliczność ta jednak sama w sobie nie może stanowić okoliczności przesądzającej o konieczności przyznania prawa pomocy. Dopiero bowiem analiza przedstawionych dokumentów i złożonych oświadczeń w ich wzajemnym powiązaniu pozwala finalnie stwierdzić, czy w danym przypadku zachodzą przesłanki przewidziane w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., umożliwiające pozytywne rozpatrzenie wniosku.
I tak, w opatrzonym datą 17 listopada 2016 r., a złożonym w Sądzie w dniu 16 grudnia 2016 r., wniosku o przyznanie prawa pomocy (formularz PPF) Skarżący wykazał, że:
– nie posiada jakiegokolwiek majątku, nieruchomości, zgromadzonych zasobów pieniężnych (w tym oszczędności);
– gospodarstwo domowe prowadzi wspólnie z matką;
– źródłem ich utrzymania jest renta Skarżącego w wysokości [...] zł i emerytura matki w kwocie [...] zł (Skarżący nie wskazał innych źródeł utrzymania);
– Skarżący ponosi stałe wydatki na utrzymanie mieszkania ([...] zł), leki ([...] zł), wyżywienie ([...] zł) oraz kredyty ([...] zł).
Z powyższego zestawienie wynika, że dochody rodziny Skarżącego są w całości konsumowane przez stałe miesięczne wydatki (a nawet trochę je przewyższają). Jednocześnie jednak nie można pominąć faktu, że w okresie od 10 grudnia 2016 r. do 31 grudnia 2016 r. Skarżący ponownie prowadził zawieszoną uprzednio działalność gospodarczą w zakresie robót budowlanych związanych ze wznoszeniem budynków mieszkalnych i niemieszkalnych, i za grudzień 2016 r. zaewidencjonował przychód w wysokości [...] zł (według Skarżącego opodatkowany stawką podatku dochodowego w wysokości 5,5%). Skarżący nie wykazał przy tym, ani w postępowaniu prowadzonym przez referendarza sądowego, ani we wniesionym sprzeciwie, że uzyskaną kwotą faktycznie nie dysponuje (np. że została zajęta w ramach prowadzonego postępowania egzekucyjnego), ani że wystąpiły takie zdarzenia, które obiektywnie uniemożliwiły mu - na obecnym etapie sprawy - pokrycie z niej należnego wpisu od skargi. Jakkolwiek bowiem Skarżący przedstawił kopię umowy z ZUS o rozłożeniu na raty należności z tytułu składek wraz z harmonogramem spłaty (raty w wysokości narastającej, obecnie w kwocie ok. [...]zł) oraz nakazów zapłaty z listopada i grudnia 2016 r., jednakże okoliczność ta, zdaniem Sądu, nie świadczy o tym, że Skarżący w ogóle nie jest w stanie wygospodarować kwoty [...] zł należnej tytułem wpisu od skargi w niniejszej sprawie (oraz kwoty [...] zł należnej tytułem wpisu od skargi w sprawie I SA/Sz 1231/16).
Zgodzić się zatem należy z referendarzem sądowym, że obecna sytuacja finansowa – w porównaniu do tej przedstawionej we wniosku oraz rozważanej uprzednio na gruncie innych, wcześniejszych spraw Skarżącego (postanowienia podjęte w dniach: 23 maja 2013 r. w sprawach o sygn. akt I SA/Sz 248-249/13 i 10 marca 2014 r. w sprawie o sygn. akt I SA/Sz 105/14) – uległa zmianie. Jednocześnie zaznaczyć wypada, że przejściowe problemy finansowe nie mogą per se przesądzać o konieczności przyznania prawa pomocy. Podobnież obciążenia finansowe powstałe poprzez zaciągnięcie pożyczek i zobowiązań kredytowych są indywidualną decyzją strony i konieczność ponoszenia kosztów powstałych z tytułu prowadzenia jakichkolwiek postępowań sądowych w żadnym razie nie może w takiej sytuacji skutkować automatycznym przerzuceniem na Skarb Państwa ciężaru ich ponoszenia, bez wykazania argumentów związanych z zagrożeniem bytu Skarżącego i jego rodziny.
Ponadto, wbrew stanowisku wyrażonemu w sprzeciwie, niewątpliwie istotne w sprawie było wykazanie przez Skarżącego, że pomimo podjęcia niezbędnych działań, Skarżący w sposób obiektywny nie był w stanie zgromadzić środków koniecznych na poczet wymaganych kosztów sądowych. W tym celu niezbędne było także zbadanie i ocena sytuacji finansowej Skarżącego nie tylko w momencie złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy, czy nawet skargi do Sądu, ale także w okresie wcześniejszym. Zastosowanie prawa pomocy nie może bowiem prowadzić do ochrony czy też wzbogacania majątku osób prywatnych, które występując na drogę postępowania sądowego winny mieć świadomość obowiązku ponoszenia kosztów tego postępowania i - w miarę możliwości - zgromadzić i zabezpieczyć środki na jego prowadzenie. Zapobiegliwości i przezorności w tym zakresie należy szczególnie wymagać od osób toczących spory sądowe w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 października 2014 r., sygn. akt II FZ 1509/14; por. też postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 sierpnia 2014 r., sygn. akt II FZ 1189/14 – orzeczenia dostępne w CBOSA).
W rozpoznawanej sprawie nie sposób zatem pominąć, że z akt sprawy wynika, iż opodatkowany przychód Skarżącego za 2015 r. wniósł przychód roczny [...] zł (średni miesięczny przychód w 2015 r. – [...] zł), co wskazuje, że w tym czasie prowadził dochodową działalność gospodarczą. Zasadnie zatem wskazał referendarz sądowy, że Skarżący osiągając w 2015 r. przychód w znacznej wysokości i wiedząc o toczących się postępowaniach podatkowych (postępowanie kontrolne wszczęto wobec Skarżącego w maju 2012 r., a pierwsza decyzja w sprawie została wydana 10 października 2012 r.), winien był podjąć działania, celem zgromadzenia odpowiednich środków na prowadzenie ewentualnych postępowań sądowych, jakie mogą wyniknąć w związku z wynikami tego postępowania, do czego był zobligowany. Podkreślić jednak należy, że okoliczność ta nie stanowiła wyłącznej przyczyny odmowy przyznania wnioskowanego prawa pomocy.
W okolicznościach niniejszej sprawy nie można przyjąć również, że odmowa przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych narusza prawo do sądu określone w art. 45 ust. 1 Konstytucji. Do naruszenia tego przepisu mogłoby dojść wówczas, gdyby Sąd odmówił stronie przyznania prawa pomocy, mimo ustalenia, że strona nie ma środków finansowych niezbędnych dla wypełnienia wymogów formalnych warunkujących dostęp do sądu.
Dodać również należy, że przekonanie Skarżącego o zasadności skargi nie jest wystarczającym argumentem, aby uznać, że zachodzi konieczność zwolnienia Go od kosztów sądowych. Rozstrzygając w przedmiocie wniosku o przyznanie prawa pomocy Sąd nie bada bowiem legalności zaskarżonego aktu, a jedynie - wystąpienie przytoczonych powyżej przesłanek, od których zaistnienia ustawa uzależnia możliwość przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Reasumując, w oparciu o dane zadeklarowane na formularzu PPF i wymienione powyżej dokumenty, brak było podstaw do przyjęcia, że Skarżący jest w tak złej sytuacji finansowej, że nie jest w stanie ponieść ciężaru kosztów sądowych w rozpoznawanej sprawie, gdyż zgromadzony na okoliczność możliwości finansowych Skarżącego materiał dowodowy wprost świadczy, iż Skarżący dysponuje możliwościami poniesienia pełnych kosztów postępowania.
W tym stanie rzeczy, Sąd, na podstawie art. 260 § 1-3 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło