I SA/Sz 1235/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Kowalewska po rozpoznaniu w Wydziale I w dniu 13 maja 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku H.K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie z jej skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 29 lipca 2014 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania egzekucyjnego postanawia: 1. ustanowić adwokata, 2. w pozostałym zakresie wniosek oddalić. H.K. w dniu 4 września 2014 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej (zwanego dalej: "organem II instancji") z dnia 29 lipca 2014 r., nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, jako wniesionej po terminie, a w przypadku jej merytorycznego rozpatrywania o jej oddalenie. W piśmie z dnia 4 listopada 2014 r. Skarżąca wniosła o zwolnienie jej od kosztów od skargi. Sąd w postanowieniu z dnia 4 grudnia 2014 r. orzekł o odrzuceniu skargi i oddaleniu wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów. W piśmie z dnia 5 stycznia 2014 r. zatytułowanym: "zażalenie", wniesionym w terminie na wniesienie skargi kasacyjnej, Skarżąca zażądała uchylenia postanowienia oraz przywrócenia terminu do złożenia skargi. W związku ze zwróceniem się przez Skarżącą w tym samym piśmie z wnioskiem o ustanowienie pełnomocnika z urzędu, przesłano jej urzędowy formularz PPF i wezwano Skarżącą do jego uzupełnienia i podpisania. Odpowiadając na wezwanie, Skarżąca nadesłała formularz PPF, w którym wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Uzasadniając swój wniosek wskazała, że "Abonament opłaca mąż P. Polska nie załączyła dokumentów opłaty przez męża L. K. który opłaca wszystkie opłaty i abonament od [...] roku. Poczta Polska ponownie wnosi abym opłacała jeszcze ja. Sąd powinien wystąpić o umowy do P.P. w [...] , a umowy sąd nie posiada w aktach sprawy". W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wyjaśniła, że we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje z mężem L. K. Podając stan majątkowy, wymieniła jedynie budynek mieszkalny o powierzchni [...] m2. Skarżąca wskazała, że wraz z mężem uzyskuje dochody miesięczne w łącznej wysokości [...] zł - brutto ([...] zł - jej emerytura, [...] – emerytura jej męża). Odpowiadając na wezwanie Sądu do przedłożenia stosownych dokumentów, nadesłała: – oświadczenie, że "dom przy ul. [...] wybudowaliśmy w latach 70 jest własnością"; – kserokopię decyzji z dnia 11 lutego 2015 r. ustalającej wymiar podatku od nieruchomości na 2015 rok w kwocie [...] zł; – kserokopię faktury VAT wystawionej na rzecz L.K., zawierającej rozliczenie za okres od 5 lutego 2015 r. do 2 kwietnia 2015 r. z tytułu zużycia energii elektrycznej, wartość usługi [...] zł; – kserokopię faktury VAT z dnia 30 maja 2014 r. wystawionej na rzecz L. K. z tytułu zużycia wody i opłaty za ścieki za okres od 25 kwietnia 2014 r. do 26 maja 2014 r. w łącznej wysokości [...] zł; – kserokopię faktury VAT z dnia 10 czerwca 2014 r. wystawionej na rzecz L. K. za okres od 9 grudnia 2014 r. do 9 lutego 2015 r. z tytułu sprzedaży paliwa gazowego w wysokości [...] zł; – kserokopię dowodu wpłaty z dnia 11 lutego 2015 r. kwoty [...] zł z tytułu gospodarowania odpadami komunalnymi, – kserokopię przekazu pocztowego – z dnia 6 kwietnia 2015 r. dotyczącego świadczenia [...] na rzecz H. K. w wysokości [...] zł; – kserokopię PIT-40A roczne obliczenie podatku przez organ rentowy za rok podatkowy 2014 znak [...] podatnika H. K., w którym wykazano przychód (dochód) w wysokości [...] zł, zaliczkę na podatek pobraną i odprowadzoną przez płatnika w wysokości [...] zł, kwotę składki na ubezpieczenie zdrowotne, o której mowa w art. 27b ustawy, tj. do wysokości 7,75 % podstawy jej wymiaru – odliczenie od podatku w wysokości [...] zł, podstawę obliczenia podatku [...] zł, podatek należny [...] zł; – kserokopię PIT-40A roczne obliczenie podatku przez organ rentowy za rok podatkowy 2014 znak [...] podatnika L. K., w którym wykazano przychód (dochód) w wysokości [...] zł, zaliczkę na podatek pobraną i odprowadzoną przez płatnika w wysokości [...] zł, kwotę składki na ubezpieczenie zdrowotne, o której mowa w art. 27b ustawy, tj. do wysokości 7,75 % podstawy jej wymiaru – odliczenie od podatku w wysokości [...] zł, podstawę obliczenia podatku [...] zł, podatek należny [...] zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uznał, co następuje: Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2012 roku, poz. 270 ze zm.), zwanej dalej: "p.p.s.a." prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Na podstawie art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). W zakresie częściowym następuje gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). W ocenie Sądu wniosek Skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie w pełnym zakresie. Skarżąca wniosła o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie jej od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika. Ciężar dowodu spoczywa na Skarżącej, albowiem zwrot: "gdy wykaże" oznacza, że na Skarżącej spoczywa ciężar wykazania, że znajduje się ona w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Według Sądu Skarżąca nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, albowiem uzasadniając swój wniosek wskazała, iż we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje tylko ze swoim mężem. Oboje utrzymują się ze swoich emerytur w łącznej wysokości [...] zł (brutto) miesięcznie, co stanowi dość wysokie przychody. Zauważyć należy, że z nadesłanych przez Skarżącą dokumentów wynika, że miesięcznie wraz z mężem ponosi wydatki w kwocie około [...] złotych, na którą składają się koszty: zużytej energii (faktura jest wystawiana za 2 miesiące – stąd [...] : 2) i [...] zużytego gazu (faktura jest wystawiana za 2 miesiące – stąd [...] : 2). Sąd nie wziął pod uwagę faktury VAT z dnia 30 maja 2014 r. z tytułu zużycia wody i opłaty za ścieki za okres od 25 kwietnia 2014 r. do 26 maja 2014 r. w łącznej wysokości [...] zł z uwagi na to, iż dane w niej zawarte nie są aktualne, bowiem faktura jest sprzed roku. Zauważyć należy, że nawet w razie uwzględnienia tej kwoty przez Sąd, wydatki Skarżącej wzrosłyby nieznacznie. Nie została również uwzględniona kwota [...] zł należna z tytułu podatku od nieruchomości na rok 2015, bowiem Skarżąca nadesłała jedynie kserokopię decyzji w sprawie wymiaru ww. podatku, nie przedłożyła natomiast dokumentu, z którego by wynikało, że kwota ta została już uiszczona. Ponadto Sąd zauważa, że Skarżąca nie jest zobowiązana do zapłaty jednorazowo całej kwoty (podatek ten może uiścić w czterech ratach, w kwotach i w terminach wskazanych w decyzji). Wobec tego, Sąd uznał, że Wnioskodawczyni nie spełniła przesłanek uzasadniających przyznanie jej prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i jednocześnie ustanowienie pełnomocnika. Ponadto zaznaczyć należy, że do tej pory strona skarżąca nie była wzywana do ponoszenia jakichkolwiek opłat z uwagi na okoliczność, że już z samej skargi wynikało, iż podlegała ona odrzuceniu (art. 222 p.p.s.a.). Zatem ewentualne koszty będą się wiązały z opłatą od skargi kasacyjnej, o ile zostanie ona złożona. Przy czym zauważyć należy, że zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału I z dnia 10 października 2014 r. ustalono wpis sądowy od skargi w niewielkiej kwocie - [...] złotych. Jednakże mając na uwadze fakt, że Skarżąca jest starszą osobą, mającą z tego powodu trudności ze znalezieniem dodatkowej pracy w celu pozyskania nowych środków pieniężnych, nie posiadającą przy tym żadnych oszczędności, Sąd postanowił przyznać jej adwokata. Dodatkowo należy podnieść, że ustanowienie pełnomocnika z urzędu ma szczególne znaczenie z uwagi na etap, na jakim znajduje się postępowanie w niniejszej sprawie ponieważ postanowieniem z dnia 4 grudnia 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odrzucił skargę. Od postanowienia tego przysługuje skarżącej skarga kasacyjna (art. 173 § 1 p.p.s.a.). Powyższy środek odwoławczy objęty jest przymusem adwokacko - radcowskim (art. 175 § 1 p.p.s.a.). W tym stanie rzeczy od przyznania prawa pomocy przez ustanowienie pełnomocnika z urzędu może być uzależniona realizacja przez skarżącą konstytucyjnego prawa do sądu. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 i pkt 2 p.p.s.a., orzec należało jak w sentencji postanowienia.