I SA/Sz 124/21
WyrokWSA w Szczecinie2021-04-08
Skład orzekający: Anna Sokołowska, Bolesław Stachura, Ewa Wojtysiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił przyznania płatności ekologicznej, stwierdzając, że wnioskodawca sztucznie stworzył warunki do uzyskania tej płatności, w szczególności poprzez zawarcie umowy kontraktacyjnej z podmiotem, którego jest właścicielem, i prowadzenie uprawy niezgodnie z zasadami prawidłowej agrotechniki?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy ARiMR prawidłowo odmówiły przyznania płatności ekologicznej. Stwierdzono, że wnioskodawca stworzył sztuczne warunki do uzyskania płatności, co jest sprzeczne z celami prawa wspólnotowego. Działania te obejmowały zawarcie umowy kontraktacyjnej z podmiotem, którego jest właścicielem, oraz prowadzenie uprawy pomidorów niezgodnie z zasadami prawidłowej agrotechniki, co skutkowało niską wydajnością plonu i brakiem spełnienia wymogów dotyczących uprawy ekologicznej.Stan faktyczny
Wnioskodawca złożył wniosek o przyznanie płatności ekologicznej na 2019 r. W trakcie postępowania organy ARiMR ustaliły, że wnioskodawca dokonał sztucznego podziału swojego gospodarstwa rolnego na kilka podmiotów, w celu uniknięcia stawek degresywnych i limitów powierzchniowych. Stwierdzono również nieprawidłowości w uprawie pomidorów, w tym niską jakość sadzonek i sprzeczność sposobu uprawy z zasadami agrotechniki. Wnioskodawca zawarł umowę kontraktacyjną z firmą, której jest właścicielem, a która miała jedynie pośredniczyć w sprzedaży pomidorów. Organy odmówiły przyznania płatności, co zostało utrzymane w mocy decyzją Dyrektora ARiMR. Wnioskodawca zaskarżył decyzję do WSA.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Sokołowska Sędziowie Sędzia WSA Bolesław Stachura (spr.) Sędzia WSA Ewa Wojtysiak po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w dniu 8 kwietnia 2021 r. sprawy ze skargi M. G. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] listopada 2020 r. nr [...] w przedmiocie płatności ekologicznej na 2019 r. oddala skargę.
W dniu [...] maja 2019 r. M. G. (dalej: "Wnioskodawca", "Strona" "Skarżący") złożył do Biura Powiatu [...] wniosek o przyznanie płatności na rok 2019 r., w tym deklarując do: jednolitej płatności obszarowej - powierzchnię 308,72 ha, płatności ONW - powierzchnię 270,55 ha ; płatności ekologicznej w wariancie 1.1 - powierzchnię 79,23 ha i w wariancie 7.1 - powierzchnię 59,58 ha.
W dniu [...] czerwca 2019 r. złożył zmianę do powyższego wniosku, wnioskując dodatkowo o płatność do uprawy pomidorów – na powierzchni 191,55 ha. Dodano również do płatności RE pakiet 3.1 i powierzchnię 21,64 ha z uprawą pomidora.
Kolejna zmianą z tego samego dnia (16 czerwca 2019 r. ) Wnioskodawca zmienił powierzchnię deklarowaną do płatności JPG, ONW i do płatności do uprawy pomidora. Do płatności JPG zadeklarowano powierzchnię 311,44 ha, do płatności do uprawy pomidora zadeklarowano powierzchnię 194,27 ha, do płatności ONW powierzchnię--273,27 ha, do płatności RE w wariancie 1.1 - 57,59 ha, w wariancie 2.1 - 24,36 ha i w wariancie 7.1 - 59,58 ha.
W dniu [...] czerwca 2019 r. Wnioskodawca złożył kolejną zmianę do wniosku, jednakże nie zmodyfikował jego zapisów. Do tego wniosku dołączył umowę kontraktacyjna ważną do roku 2020 zawartą w dniu [...] czerwca 2019 r. pomiędzy F. (kupujący), a M. G. Gospodarstwo Rolne (Sprzedający). Umowa dotyczyła wytworzenia i dostarczenia 57,30 ton pomidorów pozyskanych z upraw o powierzchni 191,55 ha.
W dniu [...] maja 2019 r. wnioski o przyznanie płatności na rok 2019 r. o przyznanie jednolitej płatności obszarowej, płatności za zazielenienie oraz płatności dodatkowej, płatności ONW oraz płatności ekologicznej złożyły następujące osoby: P. K., A. W., C. D., S. G..
Organ I instancji ustalił, że w dniu [...] maja 2019 r. wnioski o przyznanie płatności na 2019 r. o przyznanie JPO, płatności za zazielenienie oraz płatności dodatkowej, płatności ONW oraz płatności ekologicznej złożyli:
1) P. K., który zadeklarował 72,82 ha (województwo [...], gmina B.: obręb: S. - dz. nr [...], nr [...]; obręb B. - nr dz. [...]) i obręb W. - nr dz. [...]) do JPO i ONW oraz uprawę ostropestu plamistego w wariantach 7.1 i 9.1. W zmianie z dnia [...] czerwca 2019 r. uprawę ostropestu plamistego zastąpił uprawą pomidorów w wariancie 8.1 w zakresie płatności ekologicznej oraz dodał płatność JPO i ONW do powierzchni uprawy pomidorów (72,82 ha). W zmianie z dnia [...] czerwca 2019 r. załączył umowę kontraktacyjną na pomidory zawartą z F. w dniu [...] czerwca 2019 r.;
2) A. W., który zadeklarował 52,33 ha (województwo [...], gmina B.: obręb W. – dz. nr [...]) do JPO i ONW oraz uprawę ostropestu plamistego w wariancie 7.1. W zmianie z dnia
[...] czerwca 2019 r. uprawę ostropestu plamistego zastąpił uprawą pomidorów w wariancie 8.1 w zakresie płatności ekologicznej oraz dodał płatność JPO i ONW do powierzchni uprawy pomidorów (52,33 ha). W zmianie z dnia [...] czerwca 2019 r. załączył umowę kontraktacyjną na pomidory, zawartą z
F. w dniu [...] czerwca 2019 r.;
3) C. D., który zadeklarował 95,87 ha (województwo [...], powiat [...] gmina B.: obręb W.
– dz. nr [...]) do JPO i ONW oraz w wariancie 7.1 uprawę ostropestu plamistego
(51,65 ha), pszenicy ozimej (35,93 ha) i żyta ozimego (8,29 ha) do płatności ekologicznej. W zmianie z dnia [...] czerwca 2019 r. uprawę ostropestu plamistego zastąpił uprawą pomidorów w wariancie 8.1 i pozostawił bez zmian uprawę pszenicy ozimej (35,93 ha) i żyta ozimego (8,29 ha) w zakresie płatności ekologicznej. Ponadto dodał płatność JPO i ONW do powierzchni uprawy pomidorów (51,65 ha). W zmianie z dnia [...] czerwca 2019 r. załączył umowę kontraktacyjną na pomidory, zawartą z F. w dniu [...] czerwca 2019 r.;
4) S. G., która zadeklarowała 265,87 ha (województwo [...], powiat [...], gmina G., obręb K. – dz. nr [...]; powiat [...] gmina W., obręb D. – dz. nr [...], [...], [...] [...], [...]; obręb G.
- dz. nr [...], [...], [...], [...] obręb K. – dz. nr [...], [...], [...]; obręb L. W. – dz. nr [...], [...]; obręb S. – dz. nr [...]) do JPO i ONW oraz w wariancie 7.1: uprawę ostropestu plamistego (191,10 ha), pszenicy ozimej
(26,54 ha), żyta jarego (42,79 ha) i żyta ozimego (1,17 ha) do płatności ekologicznej. W zmianie z dnia [...] czerwca 2019 r. uprawę ostropestu plamistego zastąpiła uprawą pomidorów w wariancie 8.1 i pozostawiła bez zmian uprawę pszenicy ozimej
(26,54 ha), żyta jarego (42,79 ha) i żyta ozimego (1,17 ha) do płatności ekologicznej. Ponadto dodała płatność JPO i ONW do powierzchni uprawy pomidorów (191,10 ha). W zmianie z dnia [...] czerwca 2019 r. załączyła umowę kontraktacyjną na pomidory, zawartą z Kontraktującym w dniu [...] czerwca 2019 r.;
W dniu [...] maja 2019 r. wnioski o przyznanie płatności na rok 2019 o przyznanie jednolitej płatności obszarowej, płatności za zazielenienie oraz płatności dodatkowej, płatności ONW oraz płatności ekologicznej złożyły A. S. - K., A. S..
A. S. zadeklarowała 54,88 ha (województwo [...], gmina B., obręb W.
– dz. nr [...]) do JPO i ONW oraz w wariancie 7.1: uprawę ostropestu plamistego (54,88 ha) do płatności ekologicznej. W zmianie z dnia [...] czerwca 2019 r. uprawę ostropestu plamistego zastąpiła uprawą pomidorów w wariancie 8.1 w zakresie płatności ekologicznej oraz dodała płatność JPO i ONW do powierzchni uprawy pomidorów (54,88 ha). W zmianie z dnia [...] czerwca 2019 r. załączyła umowę kontraktacyjną na pomidory zawartą z F. w dniu [...] czerwca 2019 r.
A. S. - K. zadeklarowała we wniosku o przyznanie płatności 52,55 ha do płatności JPO, ONW oraz do płatności ekologicznej w wariancie 7.1 uprawę ostropestu plamistego. W zmianie do wniosku z [...] czerwca 2019 r. zadeklarowała 52,55 ha do płatności JPO, ONW i ekologicznej w wariancie 8.1 uprawę pomidora. W zmianie tej zmieniła rodzaj uprawy z ostropestu plamistego na uprawę pomidora oraz dodała płatność do powierzchni uprawy pomidorów. W zmianie z [...] czerwca 2019 r. dołączyła umowę kontraktacyjną na pomidory, zawartą w dniu [...] czerwca 2019 r. z F. . Działka ewidencyjna nr [...], na której prowadzona jest uprawa, znajduje się w województwie [...], powiecie [...], gminie B., obręb B..
W związku z wątpliwościami dotyczącymi powiązań gospodarstwa Strony z działalnością rolniczą innych producentów rolnych, w dniu [...] czerwca 2019 r.
Organ I instancji zwrócił się do Kierownika Biura Kontroli na Miejscu o przeprowadzenie kontroli u producentów, którzy złożyli ww. wnioski.
W dniach [...].06.2019 r. - [...].07.2019 r. w gospodarstwie Wnioskodawcy przeprowadzono kontrolę na miejscu w zakresie kwalifikowalności powierzchni. Wnioskodawca, poinformowany o kontroli, nie uczestniczył w niej. W wyniku kontroli stwierdzono uprawę pomidora jedynie na części działek rolnych (B1, R1, U1) Stwierdzono nadto na całej działce rolnej wysianą uprawę pomidora z niskimi sadzonkami nieprzekraczającymi wysokości 20 cm, w większości w wysokości 2-10 cm. Część stwierdzonych na działce sadzonek wyschła z braku wody. Ich rozmieszczenie było równomierne na całej działce rolnej. Uprawa była miejscami mocno poprzerastana chwastami. Na części działek rolnych z deklaracją pomidora, kontrolerzy nie stwierdzili deklarowanej rośliny i do tych działek (M1, N1, O1, P1, T1) został nałożony kod DR7 Wnioskodawca nie wniósł zastrzeżeń do protokołu.
Podczas kolejnej kontroli przeprowadzonej w gospodarstwie Wnioskodawcy w dniach [...] sierpnia – [...] sierpnia 2019 r. (rolnictwo ekologiczne), stwierdzono, że nie wszystkie działki z uprawą pomidora były deklarowane w 2019 r. do płatności RE, szczegółowe zapisy odnośnie uprawy pomidora dokonano do działek B1 A, B1B, B 1C, B1D, R1A, U1A. W przypadku działki B1A, B1B, B1C, B1D stwierdzono wysiew pomidora na całej powierzchni. Uprawa pomidora na tych działkach była średnio i mało zachwaszczona, miejscami nawet brak chwastów. Uznano, że stan uprawy jest bardzo dobry, rośliny duże, posiadają dobrze rozwinięte pędy i owoce pomidora już dojrzewające. Odnośnie działek R1A i U1A stwierdzono wysiew pomidora na całej powierzchni działek rolnych, jednak uprawy były bardzo zachwaszczone; pokryte w 100% różnego rodzaju chwastami jednorocznymi, które zagłuszyły uprawę pomidora.
Z kontroli sporządzono bardzo obszerną dokumentację fotograficzną, która obrazuje stan faktyczny uprawy pomidora na poszczególnych działkach.
W dniu [...] września 2019 r. Wnioskodawca złożył kolejną zmianę do wniosku, w zakresie deklaracji powierzchni i pakietów we wniosku RE, w której zadeklarowano w pakiecie 1.1 powierzchnię 39,66 ha, w pakiecie 2.1 - 24.36 ha, w pakiecie 5.1 - 23,25 ha i w pakiecie 7.1 - 54,26 ha.
Dnia [...] marca 2020 r. do Biura Powiatu [...] wpłynął Formularz kontroli wymogu odpowiedniego przeznaczenia zbioru, w którym widnieje zapis, że zbiory pomidora Wnioskodawca przekazał do firmy P. , która to firma sprzedała firmie O. S. A. Organ zwrócił uwagę, że M. G. przedłożył umowę kontraktacyjną zawartą pomiędzy nim jako wnioskodawcą, a firmą F. (której de facto jest właścicielem) i która to firma zobowiązała się przetworzyć kupionego pomidora, a podczas kontroli przedłożył fakturę sprzedaży pomidora do innej firmy.
W dniu [...] lipca 2020 r. organ I instancji wezwał Wnioskodawcę do przedłożenia dowodów potwierdzających, iż jako podmiot zarządza i prowadzi gospodarstwo rolne jako odrębną jednostkę zarówno pod względem technicznym jak i ekonomicznym. M. G. nie odpowiedział na powyższe wezwanie.
W dniu [...] lipca 2020 r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w M. wydał decyzję nr [...] odmawiającą Wnioskodawcy przyznania wszystkich płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi i innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW) na 2019 rok.
Decyzja ta została wydana na podstawie art. 26 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2020 r. poz. 217, ze zm.), zwanej dalej "ustawą PROW", § 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Rolnictwo ekologiczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz.U. 2018, poz. 1748), zwanego dalej "rozporządzeniem ekologicznym", art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78. (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz.U. L 347 z 20.12.2013, s. 549) zwanego dalej: " rozporządzenie 1306/2013", art. 4 ust. 3 rozporządzenia Rady (WE,EURATOM) nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz.U. L 312 z 23.12.1995 r., ze zm.), zwanego dalej: "rozporządzenie 2988/95", art. 11 ust. 4, art. 61 ust. 4, art. 41 ust. 7 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1307/2013 dnia 17 grudnia 2013 r. (Dz. Urz. UEL 347 z 20.12.2013, str. 608, ze zm., dalej: "rozporządzenie nr 1307/2013"), art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256, dalej: "k.p.a.").
Organ przedstawił treść przepisów stanowiących podstawę prawną wydanej decyzji i w oparciu o całokształt materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy stwierdził, że Wnioskodawca w sposób sztuczny dokonał podziału swojego gospodarstwa rolnego na kilka podmiotów, w celu stworzenia sztucznych warunków do uzyskania korzyści sprzecznych z celami poszczególnych systemów wsparcia. W jego opinii, Wnioskodawca dokonał tej czynności w celu uniknięcia zastosowania modulacji lub stawek degresywnych lub limitu powierzchni, do której można uzyskać płatności.
W opinii Kierownika Biura ARiMR w M. grunty rolne zgłaszane do dopłat przez następujące podmioty :
• M. G., zam. ul. [...], [...],
• S. G., zam. ul. [...], [...],
• P. K., zam. ul. [...] A, [...],
• A. S. - K., zam. ul. [...] A, [...].
• C. D., zam. ul. [...], [...]
• A. W., zam. D. [...], [...]
• A. S., zam. ul. [...], [...]
są faktycznie zarządzane i koordynowane przez jednego zarządcę – Wnioskodawcę. Powiązania i zależności pomiędzy ww. podmiotami jednoznacznie wskazują, iż mamy do czynienia z jednym gospodarstwem .
Czynności podejmowane przez Wnioskodawcę wskazują na celowe działanie polegające na podziale jednego gospodarstwa, w celu uniknięcia zastosowania modulacji lub stawek degresywnych lub limitu powierzchni, do której można uzyskać płatności.
Organ ten wyjaśnił dalej, że w przypadku płatności ekologicznej obowiązują degresywne stawki płatności; powołując się na § 15 ust. 1 rozporządzenia ekologicznego wskazał, że płatność ekologiczna jest przyznawana w wysokości:
1) 100% stawki płatności za powierzchnię gruntów od 0,1 ha do 50 ha,
2) 75% stawki płatności za powierzchnię gruntów powyżej 50 ha do 100 ha,
3) 60 % stawki płatności za powierzchnię gruntów powyżej 100 ha.
Organ przedstawił w formie tabeli mechanizm wielokrotnego przekazywania działek między wskazanymi wyżej osobami.
Wskazał na skoordynowane działania związane ze składaniem wniosków, dołączenie przez wszystkie ww. osoby umowy kontraktacji zawartej z tym samym przetwórcą F. skoordynowane działania w zakresie ewidencji producentów oraz uczestnictwo Wnioskodawcy we wszystkich kontrolach terenowych prowadzonych u ww. podmiotów. Nadto, dostawcą nasion do wysiewu pomidora przez ww. osoby jest firma F. , której właścicielem jest M. G.. Wskazana firma wnioskodawcy jest wskazana jako przetwórca w zawartych przez ww. podmioty umowach.
Weryfikując wniosek o przyznanie płatności Wnioskodawcy i pozostałych sześciu podmiotów tj. A. S.- K., A. S., P. K.. S. G., A. W., C. D., organ I instancji stwierdził, że jest to jedno gospodarstwo, zarządzane przez M. G., który je sztucznie podzielił w celu uniknięcia zastosowania stawek degresywnych w przypadku płatności ONW, płatności rolno-środowiskowo- klimatycznych oraz ekologicznych w ramach PROW 2014-2020, limitów powierzchniowych w przypadku płatności ONW, płatności dodatkowej, płatności rolno – środowiskowo – klimatycznej oraz ekologicznej w ramach PROW 2014-2020. Zdaniem organu miało miejsce stworzenie pozorów prowadzenia działalności rolniczej dla uzyskania pomocy, podział gospodarstwa dokonany w celu uzyskania statusu rolnika aktywnego zawodowo uprawniającego do ubiegania się o płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, płatności ONW i płatności ekologicznej, oraz w celu uniknięcia obowiązku dywersyfikacji upraw i utrzymywania obszarów ekologicznych w przypadku ubiegania się o płatność na zazielenienie.
W ocenie organu I instancji, Wnioskodawca w sposób sztuczny dokonał podziału swojego gospodarstwa rolnego na kilka podmiotów, w celu stworzenia sztucznych warunków do uzyskania korzyści sprzecznych z celami poszczególnych systemów wsparcia. W niniejszej sprawie doszło do sztucznego stworzenia warunków w celu uzyskania korzyści finansowej, co pozostaje w sprzeczności z celami prawa wspólnotowego i ma na celu ominięcie przepisów dotyczących modulacji lub stawek degresywnych lub limitu powierzchni, do której Wnioskodawca otrzymałby płatność deklarując wszystkie grunty w samodzielnym wniosku.
W odwołaniu od ww. decyzji, Wnioskodawca, reprezentowany przez pełnomocnika, zarzucił naruszenie:
- art. 7 i 77 k.p.a. tj. zasadę obiektywizmu, poprzez zinterpretowanie wszelkich niejasności i niedopowiedzeń na niekorzyść podmiotu, nie podjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a w konsekwencji niezasadne przyjęcie że Wnioskodawca stworzył sztuczne warunki uzyskania pomocy, rezultatem czego była odmowa płatności na 2019 r;
- art. 7, 77 § 1 i art. 80 k.p.a. polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w tym niezasadne przyjęcie stworzenia sztucznych warunków, pomimo że Wnioskodawca jest faktycznym użytkownikiem jedynie działek objętych jego wnioskiem i prowadzi na nich działalność rolniczą, w tym podejmuje decyzje dotyczące gospodarstwa i czerpie korzyści
- art. 8 k.p.a. poprzez brak pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji publicznej poprzez wydawanie odmiennych decyzji w przypadku tożsamych stanów faktycznych i prawnych;
- art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. poprzez nieprecyzyjne uzasadnienie wydanej decyzji oraz pominięcie w uzasadnieniu okoliczności faktycznych wskazujących na brak celowości działania Wnioskodawcy w szczególności faktu, że Wnioskodawca prowadził działalność rolniczą przed wprowadzeniem zasady modulacji i degresywności płatności, a zatem jego działanie nie miało na celu obejścia przepisów i tym samym nie zaistniał subiektywny czynnik niezbędny dla stwierdzenia stworzenia sztucznych warunków;
- § 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program Rolnośrodowiskowy" objętego PROW na lata 2007-2013 poprzez bezpodstawną odmowę przyznania wnioskowanych płatności w sytuacji spełnienia przez Wnioskodawcę wszystkich formalno-prawnych warunków jej przyznania;
- art. 64 ust. 2 oraz art. 77 ust. 2 rozporządzenia 1306/2013, poprzez niezastosowanie powyższych przepisów, w sytuacji kiedy organ dopuścił się nieprawidłowości podczas ustalania zaistnienia przesłanek zastosowania przepisu art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013, jak również błędnie ocenił materiał dowodowy;
- art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013, poprzez jego błędną wykładnię
i niezasadne zastosowanie na skutek błędnego uznania, że w sprawie doszło do stworzenia przez Wnioskodawcę sztucznych warunków, poprzez utworzenie w roku 2019 powiązanych ze sobą podmiotów, w ocenie organu, tylko i wyłącznie w celu pobierania zwiększonych dopłat do gruntów rolnych i poprzez sztuczny podział gospodarstwa rolnego na kilka mniejszych, stwarzając pozory prowadzenia działalności rolniczej na gruntach, w celu zawyżenia przysługującej Wnioskodawcy kwoty płatności bezpośrednich, podczas gdy w rzeczywistości szereg podmiotów prowadziło już działalność przed datą wprowadzenia degresywności płatności (2014) i nie miał miejsca podział gospodarstwa a obejmowanie nowych gruntów następowało w wyniku ich dzierżawy, dzierżawy w wyniku przetargów, poddzierżawy lub wykupu, a same działania Skarżącego dotyczące uprawiania gruntów, nie stoją w sprzeczności z celami systemów wsparcia unijnego;
- art. 4 ust. 3 Rozporządzenia Rady (WE, Euratom) nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich, w sytuacji, gdy w świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego przepis ten nie ma zastosowania, wobec bezpodstawnego uznania, iż doszło po stronie Wnioskodawcy do sztucznego stworzenia warunków w celu uzyskania tej korzyści w sytuacji, gdy w rzeczywistości takie zdarzenia nie miały miejsca.
Zawnioskował o uchylenie decyzji i orzeczenie co do istoty sprawy, ewentualnie o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania.
Zaskarżoną do Sądu decyzją z dnia [...] listopada 2020 r. nr [...], wydaną z powołaniem się na art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013, Dyrektor Z. Oddziału Regionalnego ARiMR utrzymał w mocy opisaną wyżej decyzję Kierownika ARiMR.
W uzasadnieniu organ ten wyjaśnił, że w tym samym dniu, tj. w dniu [...] listopada 2020r., wydał decyzję nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Kierownika ARiMR z dnia [...] lipca 2020r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania Wnioskodawcy płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Dodał, że podstawą faktyczną ww. decyzji było stwierdzenie, iż Wnioskodawca stworzył sztuczne warunki do uzyskania płatności.
W ocenie Dyrektora ARiMR, ww. decyzje w przedmiocie odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, "konstytuują stan prawny, zgodnie z którym ustalone zostało, że Pan M. G. stworzył w roku 2019 sztuczne warunki do uzyskania płatności w ramach sektorowego wsparcia dla rolnictwa".
Organ ten wyjaśnił, że ww. rozstrzygnięcia są ostateczne i wywierają skutki prawne w nich wyrażone, nie tylko w zakresie odmowy przyznania płatności tego rodzaju, ale także przyczyn, dla których orzeczenia takie zapadły. W ocenie Dyrektora ARiMR nie zmienia tej oceny okoliczność, iż w dacie wydania zaskarżonej decyzji nie upłynął jeszcze termin na wniesienie ewentualnej skargi do sądu administracyjnego na opisane wyżej rozstrzygnięcie organu II instancji (z dnia [...] listopada 2020 r.).
Dokonane w ww. decyzji ustalenie, że podstawą odmowy przyznania pomocy było stwierdzenie stworzenia sztucznych warunków dla jej uzyskania ma wpływ nie tylko na kwestię płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, ale wszelkich form pomocy dla rolnictwa. Przywołując treść art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013, Dyrektor ARiMR wyjaśnił, że skoro zostało stwierdzone, że Wnioskodawca sztucznie stworzył warunki do uzyskania jednej z wielu wnioskowanych płatności, to automatycznie traci prawo do uzyskania wszelkich innych form wsparcia w ramach sektorowego prawodawstwa rolnego, do których bez wątpienia zalicza się również płatność ekologiczna PROW 2014-2020.
Mając na uwadze powyższe, stwierdził, że merytoryczne odniesienie się do zarzutów odwołania w sprawie "byłoby bezprzedmiotowe", gdyż, niezależnie od ich zasadności, "konieczna jest" odmowa przyznania Wnioskodawcy płatności ekologicznej PROW 2014-2020 na rok 2019.
W skierowanej do Sądu skardze na opisaną wyżej decyzję, Skarżący zarzucił naruszenie:
- przepisu art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a. i § 3 k.p.a. oraz art. 15, 6 ,7 i 8 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie sprowadzające się do wydania decyzji utrzymującej w mocy zaskarżoną decyzję, w oparciu o rozstrzygnięcie i ustalenia stanu faktycznego zawarte w innej, nieprawomocnej decyzji, przy jednoczesnej zmianie stanu faktycznego i prawnego rozstrzygnięcia, bez poinformowania strony o przedmiotowych okolicznościach oraz wydanie decyzji bez sporządzenia uzasadnienia faktycznego i prawnego, jak również z pominięciem merytorycznego ustosunkowania się do zarzutów podniesionych w odwołaniu;
- przepisu art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 80, 77, 6, 7a, 8, 15 i 16 k.p.a. oraz art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie sprowadzające się do wydania decyzji utrzymującej w mocy wydaną decyzji w oparciu o niepełny i dowolnie oceniany materiał dowodowy, jak również w oparciu o nieprawomocne rozstrzygnięcie i stan faktyczny ustalony w innym postępowaniu administracyjnym, oraz nie zawieszenie postępowania do czasu prawomocnego zakończenia postępowania w sprawie odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego;
- przepisu art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 127 § 1 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie sprowadzające się do nierozpoznania zarzutów złożonego odwołania, a pomimo to wydania decyzji utrzymującej decyzję w mocy przy jednoczesnej zmianie podstawy faktycznej i prawnej rozstrzygnięcia, bez poinformowania strony o okolicznościach budzących wątpliwości i przyjęciu wątpliwości na niekorzyść Skarżącego oraz związaniu rozstrzygnięcia w sprawie z inną, nieprawomocną decyzją;
- przepisu art. 80 k.p.a. w zw. z art. 10 § 1, 7a, 8, 9 k.p.a. sprowadzające się do niewyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, i wydania w oparciu o niepełny i subiektywnie oceniany materiał dowody decyzji w sprawie;
- przepisu art. 60 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 poprzez dokonanie przez organ II instancji ich wadliwej wykładni obejmującej założenie, że przepisy te przewidują nałożenie kary (sankcji) w postaci odmowy przyznania korzyści stanowiących przedmiot wniosków w takich postępowaniach, w których warunki do ich otrzymania nie były stworzone sztucznie
i niezgodnie z celami właściwych przepisów, a skierowanej przeciwko podmiotowi takich postępowań, z tej przyczyny, że ciąży na nim zarzut współudziału w tworzeniu sztucznych warunków niezbędnych do uzyskania przez inne podmioty korzyści wnioskowanych w ramach odrębnych postępowań administracyjnych.
Mając na uwadze powyższe, wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do dalszego prowadzenia przez organ oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi uszczegółowił przedstawione wyżej zarzuty.
Skarżący złożył nadto w skardze wniosek o przeprowadzenie dowodu z opinii prof. dr hab. E. S. na okoliczność prawidłowej produkcji pomidora ekologicznego oraz ekonomicznej zasadności jego produkcji.
Dołączył do skargi kopię ww. opinii z dnia [...] grudnia 2020 r.
Dyrektor ARiMR wniósł w odpowiedzi na skargę o jej oddalenie.
Wojewódzki sąd Administracyjny w Szczecinie uznał, co następuje.
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Przedmiotem sporu w sprawie jest ocena, czy w okolicznościach sprawy organy ARiMR prawidłowo uznały, że zaistniały podstawy do odmowy przyznania Skarżącemu płatności w ramach płatności ekologicznej na 2019 rok.
Organ I instancji uznał, że skoro Skarżący podjął działania polegające na zadeklarowaniu do płatności strukturalnych uprawy pomidorów prowadzonej niezgodnie z zasadami prawidłowej agrotechniki gruntowej (właściwej dla takich upraw), oraz przedłożył umowę kontraktacji zawartą z samym sobą - podmiotem, o którym Skarżący z góry wiedział, że nie ma dokonać skupu i przetworzenia plonu, a jedynie być pośrednikiem, przekazującym pomidory właściwemu przetwórcy. W konsekwencji utracił on automatycznie prawo do uzyskania wszelkich form wsparcia, w tym płatności ekologicznej.
Dyrektor ARiMR, utrzymując w mocy decyzję organu I instancji odwołał się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji na ustalenia zawarte w wydanej przez siebie w dniu [...] listopada 2020 r. decyzji nr [...] utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] lipca 2020 r. w przedmiocie odmowy przyznania Skarżącemu płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2019 rok. Jako podstawę rozstrzygnięcia wskazał na art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013.
Wskazać przy tym należy, że z urzędu wiadomym jest, że Skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na opisaną wyżej decyzję Dyrektora ARiMR z dnia [...] listopada 2020 r. nr [...], a Sąd wyrokiem z dnia 8 kwietnia 2021 r. sygn. akt I SA/Sz 122/20 oddalił skargę w sprawie.
Kwestionując zasadność zaskarżonego rozstrzygnięcia w sprawie, Skarżący podniósł głównie zarzuty naruszenia przepisów postępowania oraz przepisów prawa materialnego, które w istocie sprowadzają się do niezastosowania lub niewłaściwego zastosowania przepisów prawa procesowego oraz wadliwej wykładni przepisów prawa materialnego. Skarżący podkreślił, że organy ARiMR wydały decyzję w oparciu o rozstrzygnięcie zawarte w innej nieprawomocnej decyzji, z pominięciem ustosunkowania się do zarzutów podniesionych w odwołaniu. Tym samym w oparciu o niepełny i subiektywnie oceniony materiał dowodowy doszło do odmowy przyznania płatności ekologicznej.
Przechodząc do oceny zaskarżonej decyzji wskazać należy, że Skarżący twierdził w toku postępowania, że nie współuczestniczył z innymi podmiotami w tworzeniu sztucznych warunków i niezgodnych z celami systemu wsparcia, zaś organ odwoławczy uznał, że Skarżący stworzył sztuczne warunki, niezgodnie z celami systemu wsparcia.
Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutów naruszenia przepisów postępowania należy wskazać, że zgodnie z art. 4 i art. 27 ustawy PROW do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej stosuje się przepisy K.p.a., chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. W prowadzonych postępowaniach organ administracji publicznej: 1) stoi na straży praworządności; 2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy; 3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania; 4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisów art. 79a oraz art. 81 K.p.a. nie stosuje się. Strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniach są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.
Powyższe oznacza, że ograniczeniu uległy niektóre z podstawowych zasad obowiązujących w postępowaniu ogólnoadministracyjnym – zasada prawdy obiektywnej (art. 7 K.p.a.), zasada informowania stron i innych uczestników postępowania (art. 9 K.p.a.) oraz zasada czynnego udziału stron w postępowaniu (art. 10 K.p.a.). Wobec czego organ jest zobowiązany do wyczerpującego rozpatrzenia całego zgromadzonego materiału dowodowego, a także do udzielenia stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania oraz – do zapewnienia stronom, na ich żądanie, czynnego udziału w każdym stadium postępowania. Z kolei strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu są zobowiązane do przedstawienia dowodów oraz do udzielenia wyjaśnień co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek (por. wyrok NSA z dnia 29 października 2020 r., sygn. akt I GSK 268/18).
W ocenie Sądu, w sprawie nie doszło do naruszenia wskazanych w skardze przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.
Z przytoczonych przepisów wynika, że K.p.a. jest stosowany w ograniczonym zakresie, a ciężar dowodu co do okoliczności mających znaczenie dla płatności ciąży na stronie, tj. rolniku składającym wniosek. Organ I instancji, mimo tak rozłożonego ciężaru dowodu, przeprowadził postępowanie wyjaśniające, które zakończyło się wydaniem decyzji odmawiającej przyznania przedmiotowej płatności. Organ odwoławczy uznał, że decyzja organu I instancji jest co do swej istoty zasadna. Pomimo, stwierdzenia, że kwestia dokonania sztucznego podziału jednego gospodarstwa pomiędzy poszczególnych członków grupy nie została przekonująco udokumentowana, to z materiału dowodowego sprawy wynikało, że Skarżący dopuścił się w 2019 r. stworzenia sztucznych warunków i niezgodnego z celami systemu działania zmierzającego do uzyskania płatności do zadeklarowanej uprawy pomidorów.
Zdaniem Sądu organy ARiMR, mimo ciężaru dowodu rozłożonego w sposób ww. opisany, przeprowadziły postępowanie wyjaśniające, które zakończyło się wydaniem decyzji odmawiającej przyznania wnioskowanej płatności.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia prawa materialnego poprzez błędną wykładnię wskazać należy, że zasady i tryb przyznawania płatności ekologicznej uregulowane zostały zarówno w przepisach prawa krajowego, jak i prawa wspólnotowego.
Podstawą normatywną przyznania wsparcia w ramach wnioskowanych przez Skarżącego płatności jest ustawa PROW oraz rozporządzenie ekologiczne. Ponadto znaczenie w sprawie mają przepisy rozporządzenia nr 2988/95, rozporządzenia nr 1306/2013 i rozporządzenia 1307/2013, które stanowią wspólną podstawę unijną dla przedmiotowej płatności.
Wskazać należy, że istnieje możliwość odmowy przyznania płatności w sytuacji gdy organ ARiMR ustali, że producent rolny dopuścił się nieprawidłowości w odniesieniu do prawa wspólnotowego.
Zgodnie z art. 1 ust. 2 rozporządzenia nr 2988/95 – nieprawidłowość oznacza jakiekolwiek naruszenie przepisów prawa wspólnotowego wynikające z działania lub zaniedbania ze strony podmiotu gospodarczego, które spowodowało lub mogło spowodować szkodę w ogólnym budżecie Wspólnot lub w budżetach, które są zarządzane przez Wspólnoty, albo poprzez zmniejszenie lub utratę przychodów, które pochodzą ze środków własnych pobieranych bezpośrednio w imieniu Wspólnot, albo też w związku z nieuzasadnionym wydatkiem.
Stwierdzenie przez organ ARiMR zaistnienia nieprawidłowości, na podstawie art. 4 ust. 3 rozporządzenia nr 2988/95 w zw. z art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013 skutkuje brakiem podstaw do przyznania pomocy lub koniecznością wycofania korzyści, np. w przypadku sztucznego stworzenia warunków w celu uzyskania korzyści (płatności).
Zgodnie z art. 4 ust. 3 rozporządzenia nr 2988/95 - działania skierowane na pozyskanie korzyści w sposób sprzeczny z odpowiednimi celami prawa wspólnotowego mającymi zastosowanie w danym przypadku poprzez sztuczne stworzenie warunków w celu uzyskania tej korzyści, prowadzą do nieprzyznania lub wycofania korzyści.
Natomiast w myśl art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013 - bez uszczerbku dla przepisów szczególnych, osobom fizycznym ani prawnym nie przyznaje się jakichkolwiek korzyści wynikających z sektorowego prawodawstwa rolnego, jeżeli stwierdzono, że warunki wymagane do uzyskania takich korzyści zostały sztucznie stworzone, w sprzeczności z celami tego prawodawstwa.
Ze stanu sprawy wynika, że Skarżący nie zgadza się z wykładnią i zastosowaniem w sprawie regulacji art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013. Jednakże rozpoznając niniejszą sprawę Sąd, nie może pominąć powołanego wyżej przepisu art. 4 ust. 3 rozporządzenia nr 2988/95, który powołany jest przez organ I instancji.
Przytoczone przepisy zawierają tzw. klauzulę generalną pozwalającą organom administracyjnym podejmowanie działań mających na celu zapobieżenie obejścia prawa przez podmioty ubiegające się o przyznanie płatności i ich otrzymanie wbrew intencjom prawodawcy unijnego. W konstrukcji norm prawa unijnego zwrotem niedookreślonym jest sformułowanie "warunki zostały sztucznie stworzone", a jego znaczenie ma miejsce wyłącznie w ściśle określonym stanie faktycznym. Prawodawca określił cel "sztucznego stworzenia warunków", którym jak wskazano wyżej jest uzyskanie korzyści sprzecznych z celami danego systemu wsparcia. Przyjmuje się, że warunki można uznać za stworzone sztucznie, jeżeli na podstawie istniejących okoliczności faktycznych można przyjąć, że nie miałyby one miejsca gdyby podmiot działał rozsądnie, kierując się zgodnymi z prawem motywami innymi niż uzyskanie korzyści sprzecznej z celami systemu wsparcia. Przy czym klauzula generalna nie dotyczy konkretnych sytuacji, jakie mogą powstać na gruncie konkretnej płatności. Bowiem z założenia obejmuje całość bądź istotną część zjawiska uznawanego za sztuczne wykreowanie określonych elementów stanów faktycznych tak, aby odpowiadały one nie przepisowi prawnemu, który miałby w "normalnym" układzie rzeczy zastosowanie, ale innemu przepisowi - dla podmiotu tej kreacji (manipulacji) korzystniejszemu. Nie jest bowiem możliwe stworzenie skutecznej normy ogólnej, która wprost przewidywałaby zakaz wskazanego wyżej działania prowadzącego wprost do uzyskania płatności w wysokości wyższej od tej, którą beneficjent otrzymałby w "normalnym" układzie (por. wyrok NSA z dnia 4 grudnia 2020 r., sygn. akt I GSK 1108/20 oraz orzeczenia tam wymienione).
Sąd podziela także, za ww. orzeczeniem NSA, wnioski wynikające z uzasadnienia wyroku TSUE z dnia 12 września 2013 r. w sprawie C-434/12. W motywach tego orzeczenia TSUE wskazał, że organ dokonując oceny w konkretnych okolicznościach sprawy jest obowiązany wykazać, że doszło do łącznego wystąpienia elementu obiektywnego (ogół obiektywnych okoliczności, z których wynika, że pomimo formalnego poszanowania przesłanek przewidzianych w stosownych uregulowaniach, cel realizowany przez te uregulowania nie został osiągnięty) i elementu subiektywnego (wola uzyskania korzyści wynikającej z uregulowań unijnych poprzez sztuczne stworzenie wymaganych dla jej uzyskania przesłanek). Co prawda wskazany wyrok TSUE odnosił się do art. 4 ust. 8 rozporządzenia 65/2011, jednak ze względu na zbieżność z treścią art. 60 rozporządzenia 1306/2013 pozostaje on w dalszym ciągu aktualny oraz ma zastosowanie w rozpoznawanej sprawie.
Organ odwoławczy odwołał się w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia do ustaleń zawartych w swojej decyzji z dnia [...] listopada 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania Skarżącemu płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, z której to decyzji wynikało, że działania Skarżącego skierowane były na pozyskanie korzyści w sposób sprzeczny z odpowiednimi celami prawa wspólnotowego mającymi zastosowanie w postępowaniu o przyznanie wnioskowanych płatności, poprzez sztuczne stworzenie warunków wymaganych do ich uzyskania.
W tym miejscu należy wskazać, że zgodnie z treścią art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Organ odwoławczy, odwołując się w znacznej części uzasadnienia do ustaleń zawartych w innej, opisanej wyżej, wydanej przez siebie decyzji, nie przedstawiając ich w zaskarżonej decyzji, uchybił przepisowi art. 107 § 3 k.p.a. Uwzględniając jednak ustalenia organu pierwszej instancji szczegółowo przedstawione w uzasadnieniu decyzji wydanej w I instancji w sprawie, ustalenia opisane w decyzji zaskarżonej oraz treść decyzji Dyrektora ARiMR z dnia [...] listopada 2020 r. nr [...], znanej Sądowi z urzędu w związku z wydanym wyrokiem w sprawie o sygn. akt I SA/Sz 122/20 (ale co istotne doręczonej również i znanej także Stronie) Sąd uznał, że naruszenie tego przepisu nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy.
Zdaniem Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę prawidłowo stwierdził organ odwoławczy, że Wnioskodawca stworzył sztuczne warunki do uzyskania płatności.
Dostrzec należy również poczynione przez organ odwoławczy w sprawie zakończonej decyzją z dnia [...] listopada 2020 r. nr [...] szczegółowe ustalenia, w tym dotyczące m.in. rozbieżności pomiędzy plonem zakontraktowanym, a faktycznie osiągniętym przez Skarżącego z areału zadeklarowanego we wnioskach o płatność, co miało wpływ na dokonaną ocenę w sprawie.
W tym zakresie został uwzględniony przez organy także wynik kontroli w miejscu, co do stanu uprawy. Kontrole na gruntach wykazały uprawę pomidora jedynie na części działek rolnych, a na części gdzie stwierdzono wysianą uprawę pomidora, sadzonki były niskie, nie były zbyt liczne; część z nich całkowicie wyschła lub poważnie ucierpiała z powodu braku wody (ustalenia kontroli od dnia [...] czerwca 2019 r. do [...] lipca 2019 r. oraz 13-26 sierpnia 2019 r.)
Organ odwoławczy ustalił, że przy prowadzeniu prawidłowej agrotechniki gruntowej właściwej dla uprawy pomidorów wydajność z analizowanego areału powinna wynieść od ok 30 t/ha do przeszło 80 t/ha. Na potrzeby analizy przyjęto, że wartość średniego plonu z upraw tego rodzaju (tj. w oparciu wyjaśnienia złożone przez [...] Ośrodek Doradztwa Rolniczego) wynoszącą 55 t/ha. Zastosowana na potrzeby tej oceny korekta plonu w uprawie ekologicznej na poziomie 30% (obniżka plenności) w stosunku do upraw konwencjonalnych, pozwoliła na uśrednienie wyniku. W konsekwencji organ odwoławczy przedstawił dane liczbowe (korzystne dla Skarżącego) potwierdzające, że plon z 1 ha uprawy ekologicznej wynosić powinien 38,5 t/ha (55 ha x 0,7% = 38,5 ha). Uwzględniając powyższe, trafny był wniosek organu odwoławczego, iż Skarżący, zakładając wytworzenie zaledwie 57,3 t pomidorów, wystąpił o uzyskanie płatności w wysokości 431.142,66 zł (poza innymi płatnościami). Dostarczając natomiast zaledwie 10,681 t pomidorów, uzyskałaby płatności za samo tylko prowadzenie uprawy w kwocie 40.365,38 zł za 1 t plonu. Ponadto z materiału dowodowego sprawy wynikało, że sposób uprawy był sprzeczny z zasadami prawidłowej agrotechniki nasion pomidora, które wysiewane są w pierwszym rzędzie do inspektu w miesiącach marzec-kwiecień, po czym w maju następuje przesadzenie roślin z wykształconym już systemem korzeniowym do gruntu. Podczas gdy Skarżący dokonał siewu nasion pomidora bezpośrednio do gruntu w dniach 14-27 czerwca 2019 r.
Organ wskazał nadto w uzasadnieniu rozstrzygnięcia w sprawie zakończonej decyzją z dnia [...] listopada 2020 r. nr [...] (jak już wskazano - doręczonej również Stronie, na ustalenia której organ się powołuje), na treść dołączonej do wniosku umowy kontraktacji. Organ zwrócił uwagę na zawarcie umowy z samym sobą, a nadto, że F. nie miała dokonać przetworzenia pomidorów, ale jedynie przekazać je dalej do właściwego przetwórcy. Zatem w sprawie przedłożono umowę, w której F. figuruje jako przetwórca, faktycznie nim nie będąc.
Mając powyższe na uwadze, zdaniem Sądu, nie można zarzucić organowi również naruszenia prawa materialnego poprzez błędne zastosowanie.
Organ odwoławczy trafnie uznał że w sprawie zaistniały przesłanki z art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013.
Odnośnie wniosków dowodowych, wskazać należy, że zgodnie z art. 106 § 3 p.p.s.a. sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie.
Skarżący do skargi przedłożył kserokopię opinii prof. dr hab. E. S. Dowodu z powyższej opinii na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. nie można przeprowadzić z kilku powodów. Po pierwsze w sprawie przedłożono nie oryginał lecz kserokopię dokumentu, która nie jest potwierdzona za zgodność z oryginałem. Wskazać nadto należy, że przedłożona opinia, którą należałoby traktować jako opinię biegłego, jest w istocie osobowym środkiem dowodowym, gdyż jest wypowiedzią specjalisty na dany temat (por. wyrok NSA z dnia 10 maja 2011 r., sygn. II FSK 1/10). Przeprowadzenie więc dowodu z opinii biegłego w postępowaniu przed sądem administracyjnym oznaczałoby obejście prawa ze skutkiem nieważności.
Mając na uwadze powyższe rozważania, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.
Powołane orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w internetowej bazie orzeczeń NSA - http://orzeczenia.nsa.gov.pl.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło