I SA/Sz 126/19
WyrokWSA w Szczecinie2019-06-06
Skład orzekający: Marzena Kowalewska, Joanna Wojciechowska, Ewa Wojtysiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy rolnik może uzyskać płatność ekologiczną na uprawę koniczyny czerwonej na nasiona, jeśli nie przedłożył w wymaganym terminie świadectwa oceny polowej materiału siewnego lub zaświadczenia o jego wydaniu, a także czy wystąpienie deszczów nawalnych zwalnia go z tego obowiązku i sankcji administracyjnych, jeśli nie zgłosił tego faktu w terminie?Ratio decidendi
Rolnik nie może uzyskać płatności ekologicznej na uprawę koniczyny czerwonej na nasiona, jeśli nie przedłożył w wymaganym terminie świadectwa oceny polowej materiału siewnego lub zaświadczenia o jego wydaniu, zgodnie z § 9 ust. 2b i § 19 ust. 5 rozporządzenia ekologicznego. Wystąpienie deszczów nawalnych, nawet jeśli zniszczyły część uprawy, nie zwalnia z obowiązku zgłoszenia tego faktu w terminie 15 dni roboczych właściwemu organowi, zgodnie z art. 4 ust. 2 rozporządzenia (UE) nr 640/2014. Niespełnienie tych warunków skutkuje odmową przyznania płatności i nałożeniem sankcji administracyjnej.Stan faktyczny
Rolnik złożył wniosek o przyznanie płatności ekologicznej na rok 2017, w tym na uprawę koniczyny czerwonej na nasiona. W trakcie postępowania wycofał część wniosku i nie przedłożył wymaganych dokumentów potwierdzających ocenę materiału siewnego. Wystąpiły deszcze nawalne, które uszkodziły uprawę. Organ I instancji umorzył postępowanie w części wycofanej, odmówił przyznania płatności ekologicznej i nałożył sankcję. Organ odwoławczy utrzymał decyzję w mocy, uznając, że rolnik nie spełnił warunków przyznania płatności i nie zgłosił wystąpienia siły wyższej w terminie. Rolnik zaskarżył decyzję do WSA, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Kowalewska Sędziowie Sędzia WSA Joanna Wojciechowska Sędzia WSA Ewa Wojtysiak (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Furtak-Biernat po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 6 czerwca 2019 r. sprawy ze skargi K. K. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie płatności ekologicznej na 2017 r. oddala skargę.
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej także "Organem odwoławczy") decyzją
z dnia [...] nr [...], utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatu [...] Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej "Organ I instancji") z dnia [...] nr [...], na mocy której umorzono postępowanie w sprawie przyznania K.K. (dalej: "Producent", "Skarżący") płatności w części dotyczącej działki rolnej C1 o powierzchni wycofanej: [...] ha oraz odmówiono Producentowi przyznania płatności ekologicznej, o którą ubiegał się we wniosku o przyznanie płatności na rok [...] do działek rolnych zadeklarowanych w ramach Wariantu: 1.1 Uprawy rolnicze w okresie konwersji podjęte w dniu [...] r. i nałożono sankcję w wysokości [...] zł.
Wyżej opisana zaskarżona decyzja została wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 1) ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 - dalej "K.p.a."), art. 4 ust. 2 oraz art. 19 ust. 1-3 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. WE nr L 181 z 20 czerwca 2014 r. ze zm. - dalej w skrócie "rozporządzenie nr 640/2014"), § 9 ust. 2b w związku z § 19 ust. 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Rolnictwo ekologiczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2015 r., poz. 370 ze zm. – dalej w skrócie "rozporządzenie ekologiczne") oraz w oparciu o następujące ustalenia.
W dniu [...] wpłynął wniosek Producenta o przyznanie płatności na rok [...], w którym ubiegał się m.in. o przyznanie płatności ekologicznej (PROW 2014-2020). Producent wystąpił o przyznanie wsparcia z tytułu realizacji Pakietu 1. Uprawy rolnicze w okresie konwersji na działkach rolnych (określanego zamiennie jako Wariant 1.1.) :
a) C1/C1a o powierzchni [...] ha z uprawą nostrzyka białego na nasiona,
b) D1/D1a o powierzchni [...] ha z uprawą koniczyny czerwonej na nasiona.
W dniu [...] r. Producent wycofał część wniosku, tj. z płatności ekologicznej z ww. wariantu część działki rolnej C1, o powierzchni [...], w związku
z czym powierzchnia deklarowana kwalifikowana we wniosku o przyznanie płatności ekologicznej w ramach ww. wariantu wynosiła łącznie [...].
Organ I instancji, w związku z nieścisłościami wykrytymi w sprawie ekologicznej, wezwał Producenta do złożenia wyjaśnień, który odpowiadając, w piśmie z dnia [...] r. wskazał, że w roku [...] koniczyna czerwona na działce rolnej D1 została skoszona i zebrano słomę, a nasiona zostały przeznaczone na materiał siewny. Jednocześnie w piśmie tym nadmienił, że w miesiącu sierpniu wystąpił deszcz nawalny, zostały oszacowane szkody i w związku z tym Rolnik nie wystąpił
o zaświadczenie do Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Roślin i Nasiennictwa (dalej WIORiN).
Decyzją z dnia [...] r. Organ I instancji umorzył postępowanie
w części dotyczącej gruntów [...] wycofanych przez Producenta w dniu [...] r. oraz odmówił przyznania Producentowi wsparcia z tytułu realizacji Wariantu 1.1 i nałożył na Producenta sankcje wieloletnie w wysokości [...] zł
z uwagi na stwierdzoną skalę zawyżenia powierzchni zgłoszonej do wsparcia w ramach tego wariantu w stosunku do areału uprawnionego do niej.
Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie, Organ I instancji wskazał m.in., że Producent do dnia wydania decyzji nie przedłożył świadectwa oceny polowej materiału siewnego, ani zaświadczenia o wydaniu takiego świadectwa przez właściwego
ze względu na położenie plantacji nasiennej wojewódzkiego inspektora ochrony roślin
i nasiennictwa, a tym samym nie spełnił warunku przyznania płatności. Organ wskazał, że Producent nie zgłosił również w stosownym terminie w [...] r. do płatności ekologicznej wystąpienia siły wyższej ani nadzwyczajnych okoliczności. W związku z czym działkę rolną D1 wykluczono z płatności. W uzasadnieniu decyzji Organ I instancji przedstawił ustalenia faktyczne w powiązaniu z zastosowanymi przepisami prawa, a także sposób wyliczenia różnicy między powierzchnią zadeklarowaną a powierzchnią stwierdzoną w kontroli administracyjnej, która przekroczyła 50 % w związku z czym odmówiono Producentowi przyznania płatności ekologicznej w ramach ww. wariantu i wymierzono karę administracyjną.
Producent, nie zgadzając się z ww. rozstrzygnięciem organu I instancji, w złożonym odwołaniu zaskarżył decyzję w całości, żądając jej zmiany.
Organ odwoławczy, po rozpoznaniu zarzutów odwołania, decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję wskazując, że Producent odpowiadając na wezwanie Organu odwoławczego do złożenia wyjaśnień i dowodów w zakresie przesłanek, na podstawie których powziął on przekonanie odnośnie do stanu nasion koniczyny czerwonej, przedłożył:
1) protokół z kontroli [...] sporządzony w dniu [...]. w gospodarstwie Rolnika przez przedstawiciela WIORiN,
2) kopię protokołu nr [...] z przeprowadzonego w dniu [...] r. oszacowania zakresu i wysokości szkód w gospodarstwie rolnym lub dziale specjalnym produkcji rolnej spowodowanych wystąpieniem niekorzystnego zjawiska atmosferycznego.
Organ odwoławczy wyjaśnił, że z urzędu wiedział, iż Producent w roku [...] rozpoczął zobowiązanie ekologiczne, deklarując m.in realizację wariantu 1.1 (Pakietu 1.) na działce rolnej D1a, z uprawą koniczyny czerwonej na nasiona. W roku [...], zgodnie z obowiązującymi zasadami przyznawania płatności ekologicznej, wsparciem mogły być objęte jedynie rośliny wykazane w załączniku nr 4 do rozporządzenia ekologicznego, w tym m.in. uprawa koniczyny czerwonej, ale jedynie na materiał siewny.
Powołując się na § 9 ust. 2b i § 19 ust. 5 rozporządzenia ekologicznego,
Organ odwoławczy wskazał, że Producent nie przedłożył świadectwa oceny laboratoryjnej materiału siewnego pochodzącego z tych upraw lub informacji o dyskwalifikacji partii materiału siewnego pochodzącego z tych upraw po ocenie laboratoryjnej, wydanych na podstawie przepisów o nasiennictwie, lub oświadczenia sporządzonego na formularzu udostępnionym przez Agencję o posiadaniu plantacji nasiennej rośliny dwuletniej lub wieloletniej - w pierwszym roku uprawy tej rośliny. Organ dodał, że z treści odwołania wynikało, iż ocena taka nie została przeprowadzona. Zważywszy na powyższe, Organ odwoławczy stwierdził, że w zaistniałej sytuacji - co do zasady - nie było możliwe przyznanie płatności do działki z uprawą koniczyny czerwonej, zadeklarowanej do wsparcia w Pakiecie 1. Nie został bowiem spełniony wynikający wprost z przepisu prawa warunek do przyznania wsparcia tego rodzaju.
Odnosząc się do podniesionego w odwołaniu zarzutu, że Organ I instancji winien był uwzględnić fakt zaistnienia niekorzystnych zjawisk pogodowych dotykających
w roku [...] gruntów Producenta, Organ odwoławczy wskazał, że z całokształtu okoliczności faktycznych sprawy wynikało, że nie zaistniały przesłanki do uwzględnienia
tej okoliczności, a zatem brak było podstaw do uwolnienia Producenta od kar administracyjnych wynikających z ustalonej rozbieżności między areałem zadeklarowanym do płatności a zatwierdzonym.
Dalej Organ odwoławczy wskazał, że wynikająca z zaistnienia destrukcyjnych przejawów działania siły wyższej lub nadzwyczajnych okoliczności możliwość uniknięcia kar administracyjnych związanych z niespełnieniem warunków do przyznania płatności, wiązała się z koniecznością poinformowania właściwego organu o tym fakcie w terminie 15 dni roboczych od dnia, w którym beneficjent lub upoważniona przez niego osoba były w stanie dokonać tej czynności. Następnie Organ wskazał, że zgodnie z zapisami protokołu z kontroli [...], sporządzonego w dniu [...] w gospodarstwie Rolnika (i w tym samym dniu przekazanego Producentowi), ekologiczna uprawa koniczyny czerwonej w gospodarstwie Producenta została zniszczona przez ulewne deszcze i nawałnice. Zaistnienie szkód Producent zgłosił w Urzędzie Gminy [...] w dniu [...]. Protokół nr [...] podpisał w dniu [...] Kopię protokołu, którą Rolnik uznał za zawiadomienie organu, złożył w Organie I instancji w dniu [...] Z powyższego wynikało, że Producent wiedział o zaistniałych szkodach i miał możliwość złożenia stosownej informacji co najmniej od [...] w którym to dniu przeprowadzona została - na jego prośbę
- inspekcja przedstawiciela WIORIN, a zapewne jeszcze wcześniej, albowiem destrukcyjna natura deszczy nawalnych musiała być dostrzegalna już
w okresie ich trwania, bądź bezpośrednio później. Okres między [...] a [...] r. jest znacznie dłuższy, niż przewidziane przez ustawodawcę 15 dni roboczych. Jednocześnie Organ odwoławczy wskazał, że Rolnik nie wystąpił o przywrócenie terminu na dokonanie takiej czynności i nie złożył jakichkolwiek wyjaśnień, które uprawdopodobniłyby, że napotkał obiektywne trudności uniemożliwiające wcześniejsze powiadomienie organów o zaistniałej sytuacji.
Organ odwoławczy zauważył, że z treści protokołu nr [...] wynikało,
iż szkody zaistniały w rozmiarze 39,35 % rocznej produkcji roślinnej w skali całego gospodarstwa i w rozmiarze 55 % w odniesieniu do uprawy koniczyny czerwonej. Korespondowały z tym wyjaśnienia złożone przez Producenta. Nie ulegało więc wątpliwości, że mimo zaistnienia problemów natury pogodowej w gospodarstwie Producenta, prowadzona była uprawa na materiał siewny, a co się z tym wiązało
- nie zaistniały obiektywne przeszkody dla dokonania jego oceny polowej. Organ odwoławczy nadmienił, że przeznaczenie plonu - niezależnie od jego wielkości - na potrzeby własne gospodarstwa nie zwalniało z obowiązku przestrzegania ww. wymogu.
Sumując, Organ odwoławczy wskazał, że powierzchnia zadeklarowana do wsparcia w tym zakresie we wniosku na rok [...] wynosiła łącznie [...]. Wyjaśnił przy tym, że zważywszy na fakt, że w odniesieniu do całości koniczyny czerwonej nie został spełniony warunek dostarczenia przez Producenta wymaganych prawem dokumentów potwierdzających, że materiał siewny pochodzący z tych upraw został poddany ocenie na podstawie przepisów o nasiennictwie, wykluczona z płatności została całość areału z zadeklarowaną uprawą koniczyny czerwonej, tj. [...] ha. Powierzchnia zatwierdzona wynosiła [...]
Dalej Organ odwoławczy wyjaśnił podstawę prawną zastosowania kar administracyjnych. Następnie przedstawił szczegółowe wyliczenie kwoty kary dodatkowej, nałożonej zgodnie z art. 19 ust. 2 rozporządzenia nr 640/2014, która wynosiła [...] zł. Organ dodał, że kwota ta zostanie potrącona z płatności należnych Rolnikowi w okresie 3 kolejnych lat kalendarzowych. Jeśli nie zostanie spłacona w całości przed upływem wskazanego terminu, niespłacona kwota podlegać będzie anulowaniu.
Sumując, Organ odwoławczy stwierdził, że analiza stanu faktycznego sprawy w kontekście obowiązujących przepisów prawa, doprowadziła go do wniosków tożsamych z wnioskami Organu I instancji. Jednocześnie wskazał, że jakkolwiek zaskarżona decyzja zawierała zapisy wskazujące na naruszenie przepisów postępowania (w szczególności ze względu na brak odniesienia się
do kwestii zaistnienia okoliczności nadzwyczajnych bądź działania siły wyższej),
to - w świetle zgromadzonego materiału dowodowego i obowiązujących przepisów prawa - nieprawidłowości te nie były na tyle istotne, że uzasadniałyby uchylenie zaskarżonej decyzji i skierowanie sprawy do ponownego wyjaśnienia. W ocenie Organu odwoławczego, w zaistniałych okolicznościach zasadne było utrzymanie w mocy rozstrzygnięcia zapadłego w I instancji i także rozszerzenie uzasadnienia, aby odnosiło się do wszystkich istotnych aspektów sprawy, w tym tych przemilczanych przez Organ
I instancji.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na powyższą decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia [...] w całości, Producent zarzucił jej naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, w postaci:
- obrazy art. 7 w związku z art. 7b K.p.a. przez brak podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny obywateli, a także przez brak współdziałania organów administracji publicznej, mającym na celu wyjaśnienie stanu faktycznego, przy pomocy adekwatnych środków do charakteru i okoliczności sprawy;
- naruszenia art. 9 K.p.a. przez brak zastosowania zasady udzielania informacji i czuwania nad tym, aby strona w postępowaniu nie poniosła szkody z powodu nieznajomości prawa;
- obrazy art. 75 § 1 w związku z art. 76 § 1 K.p.a. przez brak dopuszczenia
i przyjęcia tego, co zostało w nich stwierdzone jako dowód z dokumentów urzędowo sporządzonych - protokołów kontroli.
W związku z powyższym Skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz decyzji Organu I instancji w związku ze wskazanymi naruszeniami, które miały istotny wpływ na wynik postępowania oraz o zasądzenie na rzecz Skarżącego zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w decyzji.
W piśmie z dnia [...] - stanowiącym uzupełnienie skargi - Skarżący podtrzymał swoją uprzednio złożoną skargę, i dodatkowo zgłosił następujące zarzuty:
I. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1. art. 27 ust. 1 pkt 1, ust. 2 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014 - 2020 (Dz. U. z 2018 r. poz. 627 ze zm. – dalej w skrócie "ustawa o wspieraniu"), art. 6, art. 7, art. 8, art. 77 i art. 80 K.p.a. przez nierozpoznanie istoty sprawy, nieobiektywną i nierzetelną ocenę dowodów, pominięcie dowodów wykazujących zasadność racji Skarżącego, co doprowadziło do przyjęcia za prawidłowe ustaleń Organu I instancji i do powielenia błędów postępowania pierwszoinstancyjnego, na skutek uznania, że:
- przy ocenie wykonania zobowiązania Skarżącego nie miały znaczenia dowody z dokumentów złożonych przez Skarżącego, tj. protokół kontroli [...] WIORiN w [...] z dnia [...].[...] protokół kontroli nr [...] z dnia [...]., protokołu nr [...] z szacowania szkód spowodowanymi deszczami nawalnymi - mimo iż wynikał z nich fakt uszkodzenia plantacji koniczyny czerwonej, który uniemożliwił Skarżącemu uzyskania zaświadczenia z WIORiN dotyczącego plantacji,
- w sprawie nie wystąpiła przesłanka siły wyższej, mimo iż Skarżący wykazał dowodami z dokumentów, tj. protokół kontroli nr [...] z dnia [...] protokół nr [...], że w roku produkcji na obszarze całego gospodarstwa występowały deszcze nawalne, które zniszczyły uprawę;
2. art. 27 ust. 1 pkt 3 ustawy o wspieraniu, ponieważ - wbrew wnioskom Skarżącego - nie pouczono go, co do okoliczności faktycznych związanych ze złożonym wnioskiem, także o tym, że może uzyskać zaświadczenie z WIORiN o dyskwalifikacji w sytuacji, gdy plantacja nasienna została uszkodzona;
3. art. 27 ust. 1 pkt 4 ww. ustawy w zw. z art. 10 § 1 K.p.a., albowiem Skarżący, mimo zgłoszonego ustnie Organowi żądania, nie został powiadomiony
o możliwości zapoznania się z aktami sprawy i zgromadzonym materiałem dowodowym przed wydaniem decyzji w sprawie, co uniemożliwiło dalszą obronę swojego stanowiska i przedstawienie dodatkowych dowodów dla obrony swoich racji;
4. art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. na skutek utrzymania w mocy zaskarżonej decyzji mimo wymienionych powyżej braków postępowania dowodowego;
5. art. 107 K.p.a., gdyż uzasadnienie decyzji nie odzwierciedla oceny zebranego
w sprawie materiału dowodowego;
6. art. 2, art. 7 i art. 32 ust. 2 Konstytucji RP przez wydanie rozstrzygnięcia wskazującego na nierówne, dyskryminującego traktowanie skarżącego.
I. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:
1. § 9 ust. 2b rozporządzenia ekologicznego przez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że Skarżący nie spełnił obowiązku uzyskania płatności ekologicznej w ramach PROW 2014 - 2020 na rok [...] r., podczas gdy złożone przez niego dokumenty w postaci protokołu kontroli [...] z dnia [...]. obrazujący stan plantacji oraz protokół z oszacowania zakresu i wysokości szkód w gospodarstwie nr [...] r. stanowią dokumenty wystarczające dla wykazania zniszczenia uprawy, a także okoliczność braku możliwości uzyskania przez Rolnika do WIORIN świadectwa oceny laboratoryjnej uprawy;
2. art. 4 ust. 2, art. 19 ust. 1 - 3 rozporządzenia (UE) nr 640/2014 na skutek niezastosowania ww. przepisów i nałożenia na Skarżącego sankcji, mimo wystąpienia siły wyższej, nadzwyczajnych okoliczności, które spowodowały, że Producent nie mógł wypełnić zobowiązania.
Mając na uwadze powyższe, Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji jak
i poprzedzającej ją decyzji organu i instancji oraz zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych.
W piśmie z dnia [...] Organ odwoławczy ustosunkował się
do zarzutów podniesionych w ww. piśmie procesowym Skarżącego, uznając
je za nieuzasadnione.
Na rozprawie w dniu [...] Sąd, działając na podstawie art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 – dalej w skrócie "P.p.s.a."), postanowił oddalić wniosek dowodowy Skarżącego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje.
Skarga jest niezasadna, Sąd bowiem, w wyniku dokonanej kontroli zaskarżonej decyzji co do jej zgodności z prawem, nie stwierdził naruszenia ani przepisów prawa materialnego, ani też przepisów postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy.
W skardze podniesiono zarówno zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego, jak i przepisów postępowania. A zatem, w pierwszej kolejności należy rozpoznać zarzut naruszenia przepisów postępowania. Dopiero bowiem przesądzenie, że stan faktyczny przyjęty przez organy w wydanych decyzjach został ustalony z zachowaniem obowiązujących zasad postępowania, albo nie został skutecznie podważony, pozwala na dokonanie kontroli, czy do prawidłowo ustalonego stanu faktycznego zasadnie organy zastosowały przepis prawa materialnego.
W pierwszej kolejności odnieść się zatem należy do zarzutów skargi co do naruszenia przez organy przepisów postępowania.
W skardze Skarżący zarzucił organom naruszenie zasad postępowania przewidzianych m.in. w art. 7, art. 7b i art. 9 K.p.a. Oceniając w tym kontekście legalność przeprowadzonego w sprawie postępowania, Sąd uwzględnił w swojej ocenie szczególne uregulowania przewidziane w art. 4 ustawy o wspieraniu, z których wynika, że z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych
w drodze decyzji administracyjnej stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, ze zm.), zwanej dalej "Kodeksem postępowania administracyjnego", chyba że ustawa stanowi inaczej.
Zgodnie zaś z art. 27 ust. 1 ustawy o wspieraniu,
w postępowaniu w sprawie o przyznanie pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie:
1) stoi na straży praworządności;
2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy;
3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw
i obowiązków będących przedmiotem postępowania;
4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie przed wydaniem decyzji administracyjnej umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisu art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się.
Natomiast na mocy art. 27 ust. 2 ustawy o wspieraniu, strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 1, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie
z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.
W świetle przytoczonych wyżej przepisów ustawy o wspieraniu, zauważyć należy, że w zakresie prowadzenia postępowania w niniejszej sprawie ustawodawca nakazuje, by organ, przed którym toczy się postępowanie, stał na straży praworządności, a nadto, zobowiązany jest do wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego, a jednocześnie przyjął zasadę, że ciężar dowodu spoczywa na osobie, która z tego faktu będzie wywodzić skutki prawne, co oznacza, że w przypadku gdy strona kwestionuje ustalenia organu, to wówczas ma ona obowiązek wykazać prawdziwość swoich twierdzeń, a zatem w badanej sprawie, że spełniła warunki przyznania wnioskowanej pomocy.
Przeprowadzona przez Sąd kontrola legalności zaskarżonej decyzji wykazała, że organy przeprowadziły postępowanie w niniejszej sprawie, nie naruszając przepisów postępowania w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. Istotny dla oceny postępowania organów w niniejszej sprawie w kontekście zarzutu skargi ci do naruszenia przepisów postępowania, ma w szczególności ww. przepis art. art. 27 ust. 1 pkt 1 ustawy o wspieraniu, który zawiera wymóg adresowany wobec organów prowadzących postępowanie, tj. nakaz stania organów na straży praworządności. Oznacza to, że organy administracji publicznej zobowiązane są działać tylko w oparciu o obowiązujące przepisy prawa (krajowego i unijnego), zaś w toku prowadzonego postępowania powinny stać na straży praworządności. Przepis ten w istocie zawiera zasadę legalizmu i praworządności, która jednocześnie jest zasadą konstytucyjną. W myśl bowiem art. 7 Konstytucji RP, organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa. Taki sposób postępowania organów, stanowiących władzę publiczną, to właśnie "stanie na straży praworządności" w rozumieniu ww. art. art. 27 ust. 1 pkt 1 ustawy o wspieraniu. Zasada praworządności wymaga, aby każdy akt władczej ingerencji organu w sferę prawną obywatela, w tym strony postępowania, był oparty na konkretnie wskazanym przepisie prawa. Z zagadnieniem tym wiąże się również kwestia samego orzekania przez podmioty uprawnione. Organy, podejmując rozstrzygnięcie w sprawie, powinny mieć na uwadze zarówno przepisy prawa materialnego, jak też regulacje procesowe. W takich sytuacjach stosowanie przepisów prawa materialnego musi być oceniane na chwilę zdarzenia, dającego podstawę do określania praw czy obowiązków danego podmiotu. Natomiast za samą podstawę proceduralną przyjmuje się tę obowiązującą na dzień wydawania decyzji.
W ocenie Sądu, Organy, wydając zaskarżoną decyzję w badanej sprawie, wymogom tym dochowały. Tym samym, zarzuty skargi Sąd uznał za bezpodstawne, nie znajdują one bowiem oparcia w udokumentowanych i niepodważonych ustaleniach organu, jak i w racjach prawnych.
Skarżący stwierdził, że w wyniku naruszenia zasad postępowania procesowego Organy zaniechały przekazania Skarżącemu informacji z zakresu ciążących na nim obowiązków w związku z ubieganiem się o przyznanie mu płatności ekologicznej na [...] rok. Wskutek tego, Skarżący nie wywiązał się należycie ze swoich zobowiązań, co doprowadziło do tego, że Organ odmówił przyznania mu płatności ekologicznej.
Twierdzenie to jest nieuzasadnione, gdyż - jak wynika z przytoczonej wyżej regulacji prawnej (art. 27 ustawy o wspieraniu) - Organy miały obowiązek udzielić stosownych pouczeń, czy wyjaśnień, ale jedynie na żądanie Skarżącego, który jednak w toku postępowania nie zwrócił się do Organów ze stosownym wnioskiem. Nadto, jak trafnie zauważył Organ odwoławczy, każdy wnioskodawca, składając wypełniony druk wniosku, podpisuje oświadczenie, że zna zasady przyznawania danego rodzaju wsparcia. Również Skarżący złożył takie oświadczenie.
W ocenie Sądu, Organ odwoławczy przeprowadził postępowanie w zgodzie
z ww. zasadami, gdyż zgromadził materiał dowodowy wystarczający do dokonania ustaleń faktycznych w kontekście znajdujących zastosowanie przepisów prawa materialnego, a następnie w sposób wyczerpujący rozpatrzył ten materiał dowodowy i odniósł się do poszczególnych zarzutów podniesionych w odwołaniu, obszernie uzasadniając swoje stanowisko. Organ przedstawił stan faktyczny sprawy, jak również przytoczył przepisy prawa na poparcie swoich twierdzeń, a także wskazał podstawę prawną wydanego rozstrzygnięcia. Należy podkreślić, że to Skarżący zobowiązany był przedstawić stosowne dowody na podnoszone przez siebie okoliczności w sprawie, stosownie do przytoczonego wyżej art. art. 27 ust. 2 ustawy o wspieraniu. Natomiast od organu, przed którym toczy się postępowanie, ustawodawca wymaga w szczególności, by w sposób wyczerpujący rozpatrzył cały materiał dowodowy, stojąc przy tym na straży praworządności, tj. przestrzegając obowiązujących przepisów prawa, co, w ocenie Sądu, miało miejsce w rozpoznawanej sprawie.
Na uwzględnienie nie zasługują również zarzuty skargi co do naruszenia art. 75 § 1 w związku z art. 76 § 1 K.p.a.
Zgodnie z art. 75 § K.p.a., jako dowód należy dopuścić wszystko,
co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem.
W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. W myśl zaś art. 76. § 1 K.p.a., dokumenty urzędowe sporządzone
w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w ich zakresie działania stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone.
Zdaniem Sądu, Organ, wydając zaskarżone rozstrzygnięcie, dokonał oceny wskazanych przez Skarżącego dowodów, czemu wyraz dał w uzasadnieniu decyzji, stwierdzając m.in., że zniszczeniu uległa nie cała uprawa, ale jej część, w związku
z czym nie zaistniały obiektywne przeszkody uniemożliwiające dokonania oceny materiału siewnego w udanej części uprawy. Odrębną kwestią jest, że z powodu przedstawienia przez Skarżącego dokumentów po upływie zakreślonego przez prawodawcę terminu do ich przedłożenia, Organ nie mógł wydać rozstrzygnięcia zgodnego z oczekiwaniami Skarżącego. Ponadto, słusznie Organ zauważył, że dowód w postaci "protokołu z kontroli [...] WIORIN w [...]" nie został złożony przez Skarżącego w toku postępowania prowadzonego przed Organami, a zatem Organy nie mogły się do niego ustosunkować w uzasadnieniach wydanych decyzji. Dodać przy tym należy – na co zwrócił uwagę Organ – że ww. dowód został sporządzony w dniu [...] r., a zatem przed złożeniem wniosku o przyznanie płatności na [...] rok.
Odnosząc się do zarzutów skargi dotyczących naruszenia przepisów proceduralnych, wymienionych w piśmie stanowiącym uzupełnienie skargi z dnia
[...] Sąd stwierdził, że one również są bezpodstawne.
Jak już wyżej wskazano, Skarżący nie zwracał się na piśmie
do Organu o umożliwienie mu czynnego udziału w sprawie, czy też wypowiedzenia się
co do zebranych dowodów i materiałów, a zatem brak jest podstaw do kierowania w stosunku do Organów zarzutów co do naruszenia art. 27 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy o wspieraniu. Jak prawidłowo zauważył Organ, stosownie do art. 63 § 1 K.p.a., w postępowaniu administracyjnym obowiązuje zasada pisemności, co oznacza, że wszelkie żądania, wyjaśnienia, odwołania czy zażalenia, należy wnosić pisemnie lub ustnie do protokołu. Zatem, powoływanie się przez Skarżącego na ustne żądanie zapewnienia mu udziału w sprawie, czy zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym, nie znajduje oparcia w obowiązujących przepisach prawa. Słusznie więc organ stwierdził, że z uwagi na brak stosownych żądań ze strony Skarżącego w toku postępowania, Organ nie był zobligowany do udzielania Skarżącemu pouczeń, wyjaśnień czy wskazówek.
Wobec tego uznać należało, że decyzje organów obu instancji odpowiadają prawu. Należało także przyznać rację Organowi odwoławczemu, że uchybienia Organu I instancji w zakresie wyczerpującego uzasadnienia decyzji (brak obszernego odniesienia się do zagadnień związanych z wystąpieniem siły wyższej i nadzwyczajnych okoliczności) w odniesieniu do prawidłowo zebranego materiału dowodowego i dokładnie ustalonego stanu faktycznego sprawy, nie miały istotnego wpływu na treść wydanego rozstrzygnięcia, a więc nie było podstaw do uchylenia decyzji Organu I instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, co uzasadniało utrzymanie tej decyzji w mocy, zaś zarzut naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. za niezasadny.
Sąd zatem stwierdził, że Organy prowadziły postępowanie zgodnie z przepisami postępowania, a w konsekwencji tego uznał zarzuty skargi co do naruszenia przez Organ art. 2, art. 7 i art. 32 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej, za nieuzasadnione.
Istota sporu w badanej sprawie sprowadza się w zasadzie do ustalenia, czy uzasadniona była odmowa Organu przyznania płatności ekologicznej, o którą ubiegał się Skarżący we wniosku o przyznanie płatności na [...] rok do działek rolnych zadeklarowanych w ramach Pakietu 1. Uprawy rolnicze w okresie konwersji oraz, czy uprawnione było nałożenie na Skarżącego sankcji administracyjnej.
Z niekwestionowanych przez Skarżącego ustaleń faktycznych Organu wynika, że powierzchnia deklarowana kwalifikowana we wniosku o przyznanie płatności ekologicznej w ramach ww. Pakietu wynosiła na działce rolnej D1/D1a z uprawą koniczyny czerwonej na nasiona [...]. Zdaniem Organu, Skarżący nie spełnił wymogu co do przedłożenia w terminie do dnia [...] dokumentów potwierdzających, że pochodzący z tych upraw koniczyny czerwonej materiał siewny został poddany ocenie na podstawie przepisów o nasiennictwie. Z tego też powodu Organ odmówił Skarżącemu płatności do działki D1/D1a, na której Skarżący zadeklarował uprawę wieloletniej koniczyny czerwonej na nasiona, wskazując przy tym na znajdujące zastosowanie przepisy prawa.
Druga sporna kwestia dotyczy nieuwzględnienia przez Organ skutków wystąpienia siły wyższej lub nadzwyczajnych okoliczności. Zdaniem Skarżącego, wykazał on dowodami z dokumentów, że w toku produkcji na obszarze całego gospodarstwa występowały deszcze nawalne, które zniszczyły zadeklarowaną na nasiona uprawę koniczyny czerwonej. Natomiast Organ stwierdził, że Skarżący nie zgłosił na piśmie właściwemu organowi w 15 - dniowym terminie, przewidzianym przez prawodawcę wspólnotowego w art. 4 ust. 2 rozporządzenia (UE) nr 640/2014, o zaistnieniu siły wyższej lub okolicznościach nadzwyczajnych uprawniających do zachowania prawa do wnioskowanej pomocy.
Mając na uwadze powyższe niepodważone ustalenia, przywołać należy przepisy znajdujące zastosowanie w badanej sprawie, którymi organ był związany dokonując oceny wniosku Skarżącego o przyznanie płatności ekologicznej na rok [...].
W myśl § 2 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia ekologicznego, płatność ekologiczną przyznaje się rolnikowi, o którym mowa w art. 29 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i uchylającego rozporządzenie Rady (WE)
nr 1698/2005 (Dz. Urz. UE L 347 z dnia 20 grudnia 2013 r., str. 487, ze zm.), jeżeli spełnia warunki przyznania płatności ekologicznej w ramach określonych pakietów lub ich wariantów określone w rozporządzeniu.
Warunki przyznania płatności ustawodawca uregulował m.in. w § 9 ust. 2b rozporządzenia ekologicznego, zgodnie z którym, w przypadku pakietów wymienionych w § 4 ust. 1 pkt 1 i 7 płatność ekologiczna do gruntów, na których występują następujące uprawy: esparceta siewna na materiał siewny, komonica zwyczajna na materiał siewny, koniczyna biała na materiał siewny, koniczyna białoróżowa na materiał siewny, koniczyna czerwona na materiał siewny, koniczyna krwistoczerwona na materiał siewny, koniczyna perska na materiał siewny, lucerna chmielowa (nerkowata) na materiał siewny, lucerna mieszańcowa na materiał siewny, lucerna siewna na materiał siewny, rzodkiew oleista na materiał siewny, trawy w siewie czystym z przeznaczeniem na materiał siewny, wyka kosmata na materiał siewny
i wyka siewna na materiał siewny, jest przyznawana, jeżeli materiał siewny pochodzący z tych upraw został poddany ocenie na podstawie przepisów o nasiennictwie.
Na mocy zaś § 9 ust. 2c rozporządzenia ekologicznego, w przypadku uprawy dwuletniej i wieloletniej, przepisu ust. 2b nie stosuje się do przyznawania płatności ekologicznej w pierwszym roku prowadzenia tej uprawy.
Z kolei, stosownie do z § 19 ust. 5 rozporządzenia ekologicznego, w przypadku upraw, o których mowa w § 9 ust. 2b, rolnik składa do kierownika biura powiatowego Agencji do dnia 30 listopada roku, w którym złożył wniosek o przyznanie płatności ekologicznej, kopię świadectwa oceny polowej materiału siewnego wydanego na podstawie przepisów o nasiennictwie lub zaświadczenie o wydaniu takiego świadectwa wydane przez właściwego ze względu na położenie plantacji nasiennej wojewódzkiego inspektora ochrony roślin i nasiennictwa, lub oświadczenie sporządzone na formularzu udostępnionym przez Agencję o posiadaniu plantacji nasiennej rośliny dwuletniej lub wieloletniej - w pierwszym roku uprawy tej rośliny. W myśl § 19 ust. 6 ww. rozporządzenia w przypadku gdy rolnik nie dokonał czynności, o której mowa w ust. 4a, 4b, 5 lub 5b, w terminie określonym w tych przepisach, kierownik biura powiatowego Agencji wzywa na piśmie rolnika do dokonania tej czynności, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania.
W przytoczonym wyżej § 4 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia ekologicznego, określono następujący pakiet i jego wariant: Pakiet 1. Uprawy rolnicze w okresie konwersji; a w pkt 7 Pakiet 7. Uprawy rolnicze po okresie konwersji.
Stosownie do postanowień pkt 1b Załącznika nr 2 do rozporządzenia ekologicznego, określającego wymogi dla poszczególnych pakietów i ich wariantów w roku 2017, wsparciem mogły być objęte jedynie rośliny wykazane w załączniku
nr 4 do rozporządzenia ekologicznego, w tym uprawa koniczyny czerwonej, ale jedynie w celu uzyskania z tej uprawy nasion.
Z przytoczonej regulacji prawnej wynika zatem wprost, że aby rolnik mógł uzyskać wnioskowaną płatność, musi m.in. spełnić określone w rozporządzeniu ekologicznym warunki.
W odniesieniu do Pakietu 1. Uprawy rolnicze w okresie konwersji, płatność ekologiczna do gruntów, na których występuje uprawa koniczyny czerwonej, jest przyznawana, o ile koniczyna jest przeznaczona na materiał siewny. Nadto, materiał siewny, pochodzący z tych upraw, musi być poddany ocenie na podstawie przepisów o nasiennictwie w drugim roku i kolejnych latach uprawy tej rośliny. Jedynie w pierwszym roku realizacji ww. Pakietu, rolnik powinien przedłożyć do kierownika biura powiatowego oświadczenie o posiadaniu plantacji nasiennej rośliny wieloletniej (czemu dochował Skarżący, jak wynika z akt sprawy). Zatem, materiał siewny nie musi być oceniany jedynie w pierwszym roku prowadzenia uprawy.
Zauważyć należy, że w Załączniku Nr 4, stanowiącym Wykaz roślin objętych płatnością ekologiczną, w pozycji 19 wymieniono koniczynę czerwoną na materiał siewny, klasyfikując ją dla potrzeb sprawozdawczości jako uprawy wieloletnie, a dla potrzeb upraw w rolnictwie ekologicznym jako uprawy rolnicze.
W rozpoznawanej sprawie Organy ustaliły, że Skarżący zobowiązanie podjął
w dniu [...] Odnośnie do uprawy wieloletniej koniczyny czerwonej
na materiał siewny w pierwszym roku (tj. w 2016 roku) realizacji Pakietu 1. Uprawy rolnicze w okresie konwersji - zgodnie z ww. przepisami prawa – Skarżący przedłożył do kierownika biura powiatowego oświadczenie sporządzone na formularzu udostępnionym przez Agencję o posiadaniu plantacji nasiennej rośliny wieloletniej
w pierwszym roku jej realizacji. Natomiast w drugim roku realizacji uprawy (w [...] roku), Skarżący był zobowiązany do złożenia w terminie do dnia [...]. kopii świadectwa oceny polowej materiału siewnego pochodzącego z uprawy koniczyny czerwonej, wydanego na podstawie przepisów o nasiennictwie, lub zaświadczenia o wydaniu takiego zaświadczenia, wystawionego przez właściwego wojewódzkiego inspektora ochrony roślin i nasiennictwa, czego nie uczynił (niesporne).
Skoro nie budzi wątpliwości, że w toku postępowania Skarżący nie przedłożył w zakreślonym przez prawodawcę unijnego żadnego z ww. dokumentów (nie uczynił tego nawet na wezwania Organów), zaistniała tym samym podstawa do wykluczenia przez Organ z płatności działki rolnej D1a. W związku z tym, za uprawnioną i znajdującą oparcie w obowiązujących regulacjach prawnych należało uznać odmowę Organu przyznania płatności ekologicznej wobec stwierdzenia niespełnienia przez Skarżącego warunku koniecznego do jej przyznania. W konsekwencji, zasadnie Organ stwierdził, że różnica między powierzchnią deklarowaną a zatwierdzoną stanowi 137,04 % areału zatwierdzonego, w związku z czym, działając na podstawie art. 19 ust. 2 rozporządzenia (UE) nr 640/2014, odmówił przyznania płatności i nałożył dodatkową karę administracyjną, której sposób wyliczenia szczegółowo przedstawił w zaskarżonej decyzji (niesporne).
Wobec tego, zdaniem Sądu, za nieuzasadniony należało uznać także zarzut naruszenia przez organy art. 4 ust. 2 rozporządzenia (UE) nr 640/2014.
Przepis art. 4 ust. 1 rozporządzenia (UE) nr 640/2014, stanowi, że:
"W odniesieniu do płatności bezpośrednich, gdy beneficjent nie jest w stanie spełnić kryteriów kwalifikowalności lub innych obowiązków w wyniku siły wyższej lub nadzwyczajnych okoliczności, zachowuje on prawo do pomocy w odniesieniu do obszaru lub zwierząt, które były kwalifikowalne w chwili wystąpienia siły wyższej lub nadzwyczajnych okoliczności.
Stosownie zaś do art. 4 ust. 2 rozporządzenia (UE) nr 640/2014, przypadki siły wyższej i nadzwyczajnych okoliczności zgłasza się na piśmie właściwemu organowi wraz z odpowiednimi dowodami wymaganymi przez właściwy organ, w ciągu piętnastu dni roboczych od dnia, w którym beneficjent lub upoważniona przez niego osoba
są w stanie dokonać tej czynności.
W ocenie Sądu, Organ zasadnie odmówił uwzględnienia wnioskowanych przez Skarżącego dokumentów (protokołu kontroli WIORIN z dnia [...]., protokołu kontroli WIORIN z dnia [...] protokołu Komisji powołanej przez Wojewodę [...] z szacowania szkód spowodowanymi deszczami nawalnymi), gdyż wprawdzie potwierdzały one fakt uszkodzenia plantacji koniczyny Skarżący, które organ mógłby rozpoznać w kontekście wystąpienia siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajnej, to jednak Skarżący nie wykazał, że zgłosił to zdarzenie właściwemu organowi w zakreślonym przez prawodawcę 15 – dniowym terminie. Jak wynika bowiem z brzmienia przytoczonych przepisów, Skarżący był zobowiązany do zgłoszenia wystąpienia przypadków siły wyższej lub nadzwyczajnych okoliczności właściwemu kierownikowi w ściśle oznaczonym terminie, tj. w ciągu 15 dni roboczych od dnia, w którym Skarżący mógł tego dokonać.
Z analizy akt rozpoznawanej sprawy wynika, że Skarżący nie złożył stosownego pisma wraz z dowodami w terminie przewidzianym prawem. Przy czym podkreślić należy, że Organy w toku postępowania nie kwestionowały faktu wystąpienia deszczu nawalnego, który spowodował znaczne zniszczenia w uprawach Skarżącego. Organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji obszernie wyjaśnił, że z treści protokołu z kontroli [...], sporządzonego w dniu [...] w gospodarstwie Skarżącego przez przedstawiciela WIORiN, wynika, że ekologiczna uprawa koniczyny czerwonej
w gospodarstwie Skarżącego została zniszczona przez ulewne deszcze i nawałnice. Powstanie szkód Skarżący zgłosił w urzędzie gminy w dniu [...]., zaś protokół nr [...] Skarżący podpisał w dniu [...] (kopię protokołu, którą Skarżący uznał za zawiadomienie Organu, złożył w biurze Organu I instancji dopiero w dniu [...]
Wobec tego, w ocenie Sądu, zasadnie Organy przyjęły, że Skarżący wiedział o szkodach powstałych wskutek siły wyższej lub wskutek wystąpienia nadzwyczajnych okoliczności co najmniej od dnia [...].[...] a zatem, w ciągu 15 dni roboczych od tego dnia powinien Skarżący zgłosić na piśmie właściwemu organowi o tym fakcie, a więc najpóźniej do dnia [...] Zgłaszając więc Organowi o powyższych okolicznościach dotyczących zniszczenia upraw koniczyny czerwonej w wyniku nawalnych deszczów dopiero w dniu [...] Skarżący znacznie przekroczył wskazany wyżej termin.
Mając na uwadze, że Skarżący nie wystąpił o przywrócenie terminu na dokonanie tej czynności i nie złożył jakichkolwiek wyjaśnień, które uprawdopodobniłyby, że napotkał obiektywne trudności uniemożliwiające wcześniejsze powiadomienie Organów o zaistniałej sytuacji, Organy zasadnie uznały, że Skarżący nie wywiązał się w terminie ze swojego obowiązku, tracąc w ten sposób prawo do zachowania pomocy, o którą wnioskował. Wobec powyższego, również zarzut naruszenia prawa materialnego, tj. art. 4 ust. 2 rozporządzenia (UE) nr 640/2014, należało uznać za nieuzasadniony.
Bezpodstawny jest także zarzut skargi co do naruszenia prawa materialnego,
tj. art. 19 ust. 1 - 3 "rozporządzenia nr 640/2014".
Na mocy art. 19 rozporządzenia (UE) nr 640/2014, w przypadkach zawyżenia deklaracji, jeżeli w odniesieniu do danej grupy upraw, o której mowa
w art. 17 ust. 1, obszar zgłoszony do celów jakichkolwiek systemów pomocy obszarowej lub środków wsparcia obszarowego przekracza obszar zatwierdzony zgodnie z art. 18, pomoc oblicza się na podstawie obszaru zatwierdzonego, pomniejszonego o dwukrotność stwierdzonej różnicy, jeśli różnica ta wynosi więcej
niż 3 % lub dwa hektary, ale nie więcej niż 20 % obszaru zatwierdzonego. Jeśli różnica ta przekracza 20 % obszaru zatwierdzonego, w odniesieniu do danej grupy upraw nie przyznaje się żadnej pomocy obszarowej ani wsparcia obszarowego (ust. 1).
Zgodnie z ust. 2 art. 19 rozporządzenia (UE) nr 640/2014, jeśli różnica ta przekracza 50 %, w odniesieniu do danej grupy upraw nie przyznaje się żadnej pomocy obszarowej ani wsparcia obszarowego. Ponadto beneficjent podlega dodatkowej karze równej kwocie pomocy lub wsparcia odpowiadającej różnicy między obszarem zgłoszonym a obszarem zatwierdzonym zgodnie z art. 18.
Na podstawie ust. 3 art. 19 rozporządzenia (UE) nr 640/2014, jeśli kwota obliczona zgodnie z ust. 1 i 2 nie może być w całości odliczona w ciągu trzech kolejnych lat kalendarzowych następujących po roku kalendarzowym, w którym dokonano ustalenia, zgodnie z art. 28 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 908/2014(29) anuluje się saldo pozostałe do spłaty.
Odnosząc powyższe regulacje prawne do okoliczności rozpoznawanej sprawy, stwierdzić należało, że skoro Organ prawidłowo ustalił, że w związku z wykluczeniem
z płatności działki D1 z uprawą koniczyny czerwonej na nasiona, różnica między powierzchną deklarowaną a zatwierdzoną stanowi 137,04 % areału zatwierdzonego, to słusznie zastosował przepisy prawa, na mocy których odmówił przyznania pomocy oraz nałożył w stosunku do Skarżącego karę administracyjną, odpowiadającą wysokości wsparcia jakie przypada na różnicę między obszarem zgłoszonym a zatwierdzonym. Zgodnie bowiem z przytoczonymi powyżej przepisami prawa, jeżeli różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowana a stwierdzoną przekracza 50 %, rolnikowi nie przyznaje się żadnej pomocy. Dodatkowo w takiej sytuacji rolnik podlega karze administracyjnej.
Zatem zarzut naruszenia prawa materialnego, tj. art. 19 ust. 1 - 3 rozporządzenia (UE) nr 640/2014, także należało uznać za bezpodstawny.
Sumując, Sąd stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie, w której postępowanie było prowadzone z zachowaniem zasad procesowych, warunkiem przyznania płatności ekologicznej było poddanie ocenie na podstawie przepisów o nasiennictwie materiału siewnego pochodzącego z uprawy koniczyny czerwonej na nasiona i złożenie organowi do dnia [...] właściwego dokumentu dotyczącego oceny polowej materiału siewnego przewidzianego w ww. § 19 ust. 5 rozporządzenia ekologicznego.
Podkreślić przy tym należy, że jak wynika z pisemnych wyjaśnień Skarżącego z dnia [...] r., zniszczeniu wskutek nawalnych deszczy nie uległa cała uprawa koniczyny czerwonej. A wobec tego, nie budzi wątpliwości, że w odniesieniu do pozostałej części niezniszczonej uprawy, Skarżący miał możliwość wystąpienia o przeprowadzenie oceny zebranego materiału siewnego. Skarżący jednak zaniechał tych działań, nie spełniając tym samym wymogów rozporządzenia ekologicznego, co dało podstawę do uznania, że w sposób uprawniony organ wykluczył zadeklarowaną działkę D1 na uprawę koniczyny czerwonej na nasiona z płatności
i odmówił Skarżącemu przyznania płatności w tym zakresie, a w konsekwencji tego nałożył na Skarżącego sankcję administracyjną. Zaznaczyć również należy, że Organ nie kwestionował faktu wystąpienia siły wyższej, tj. wystąpienia nawalnych deszczy, które zniszczyły częściowo zadeklarowana uprawę koniczyny czerwonej, ale wskazywał, że Skarżący nie dochował zakreślonego przez prawodawcę unijnego terminu przewidzianego do zawiadomienia organu o tym zdarzeniu, co skutkowało utratą przez Skarżącego prawa do przyznanie mu pomocy.
Końcowo wskazać należy, że nie zasługiwał na uwzględnienie wniosek dowodowy Skarżącego, zgłoszony w piśmie z dnia [...]. – Uzupełnienie skargi . Zgodnie z art. 106 § 3 P.p.s.a., sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. W rozpatrywanym przypadku, należy zgodzić się z Organem, że załączone do pisma uzupełniającego skargę dokumenty nie mogą wpłynąć na treść zaskarżonej decyzji, gdyż przedłożona dokumentacja z badań WIORiN dotyczy próbek z upraw pobranych późną jesienią w [...] roku, a zatem pobranych w innym sezonie wegetacyjnym i w odniesieniu do innego roku realizacji zobowiązania ekologicznego, natomiast zaskarżona decyzja dotyczy przyznania płatności ekologicznej na rok [...].
W tym stanie sprawy Sąd, działając na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł o oddaleniu skargi jako nieuzasadnionej.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło