I SA/Sz 126/21

Sygn. akt I SA/Sz [...] P O S T A N O W I E N I E Dnia 24 lutego 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA – Ewa Wojtysiak po rozpatrzeniu w dniu 24 lutego 2021 r. na posiedzeniu niejawnym skargi C. N. i B. "Ż." S. z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. na czynność Zarządu Powiatu w przedmiocie wypłaty zaniżonej kwoty dotacji za grudzień 2020 r. p o s t a n a w i a odrzucić skargę. Sygn. akt I SA/Sz [...] U Z A S A D N I E N I E Pismami z dnia 14 stycznia 2021 r., powołując się na art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. – dalej: "P.p.s.a.") oraz art. 47 ustawy z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 17; C. N. i B. "Ż." S. z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. (dalej: "Skarżąca") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie (dalej: "Sąd") skargę na czynność Zarządu Powiatu (dalej: "Organ") w przedmiocie wypłaty zaniżonej kwoty dotacji oświatowej. Wskazując, że poprzez dokonaną czynność doszło do naruszenia art. 43 ust. 4 w zw. z art. 26 ust. 1 i 2 u.f.z.o., Skarżąca zażądała stwierdzenia bezskuteczności braku przekazania różnicy pomiędzy wysokością dotacji, o której mowa odpowiednio w art. 15-21, art. 25 ust. 1-4 i 8, art. 26 ust. 1, 2 i 8, art. 28-30, art. 31 ust. 1, art. 40 i art. 41 u.f.z.o., według stanu na pierwszy dzień obowiązywania zaktualizowanej kwoty dotacji, a sumą części dotacji przekazanych odpowiednio na dziecko objęte wczesnym wspomaganiem rozwoju, ucznia, wychowanka, uczestnika zajęć rewalidacyjno-wychowawczych lub słuchacza kwalifikacyjnego kursu zawodowego od początku roku budżetowego do dnia poprzedzającego pierwszy dzień obowiązywania zaktualizowanej kwoty dotacji na słuchaczy prowadzonych przez Skarżącą na terenie Miasta K. szkół, tj. S. P. O. M. "Ż.", S. P. C. N. i B. "Ż." oraz L. O. dla D. "Ż.". W odpowiedzi na skargę Organ wniósł o jej oddalenie, podając jednocześnie, że w związku z ciążącym na Zarządzie Powiatu jako organie dotującym, obowiązkiem wyrównywania kwot przyznanej dotacji oświatowej, po aktualizacji stawek dotacji, Organ dokonał aktualizacji podstawowej kwoty dotacji należnej w roku 2020 dla ww. szkół i następnie 3 lutego 2021 r. przekazał szkołom należne środki finansowe. Pismem opatrzonym datą 3 grudnia 2020 r., a nadanym za pośrednictwem ePUAP w dniu 19 lutego 2021 r., powołując się na art. 201 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 54 § 3 P.p.s.a., Skarżąca złożyła do Sądu wniosek o umorzenie postępowania w niniejszej sprawie oraz o zasądzenie od Organu na rzecz Skarżącej kosztów postępowania w kwocie [...]zł, tytułem kosztów zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu Skarżąca wskazała na fakt, iż w dniu 14 stycznia 2021 r. złożyła opisaną na wstępie skargę, a Organ w dniu 3 lutego 2021 r. uznał jej zasadność i wpłacił brakującą kwotę dotacji na rachunek bankowy Skarżącej, dokonując tym samym autokontroli swojego działania, przez co wypełnił dyspozycję art. 54 § 3 P.p.s.a. Zdaniem Skarżącej, w tej sytuacji niniejsze postępowanie stało się bezprzedmiotowe i winno zostać umorzone, a Skarżącej przysługuje zwrot kosztów postępowania w ww. kwocie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje. Skarga podlega odrzuceniu, ponieważ dotyczy ona sprawy, która nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Na wstępie zauważenia wymaga, że kwestia dopuszczalności zaskarżenia do sądu administracyjnego czynności w postaci wypłaty zaniżonej kwoty dotacji oświatowej stanowiła już przedmiot rozstrzygnięć podejmowanych w orzecznictwie sądowym. Analizy tej problematyki dokonał Naczelny Sąd Administracyjny m.in. w wyroku z dnia 17 listopada 2020 r. o sygn. akt I GSK 1514/20 (dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych) i jego spostrzeżenia zostaną przytoczone w dalszej części niniejszego uzasadnienia. W ślad za Naczelnym Sądem Administracyjnym przypomnieć zatem należy, że ratio legis uregulowania prawnego rozszerzającego kontrolę sądu administracyjnego poza sferę decyzji lub postanowień, będących przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej na podstawie art. 3 § 2 pkt 1-3 P.p.s.a., związane jest z umożliwieniem sądowej kontroli również takich działań administracji publicznej, które dotyczą praw i obowiązków obywateli i innych podmiotów w sferze publicznej oraz potrzebą zapewnienia im gwarancji procesowych w ich relacjach z organami administracji publicznej oraz w zakresie zadań realizowanych przez te organy (por. T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska [red. T. Woś], Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wydanie 5, Warszawa 2012, s. 69-70). Tym samym obywatele i inne podmioty konkretnych uprawnień lub obowiązków, w sytuacji gdy odnoszący się do nich akt lub czynność posiada cechy określone w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a., mają zapewnioną ochronę na drodze sądowej. Mogą bowiem zaskarżyć takie akty i czynności organu administracji publicznej do sądu administracyjnego, a także bezczynność organu w tych sprawach, jak również żądać, aby sąd administracyjny orzekł o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (art. 146 P.p.s.a.). Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg na inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23, 868, 996 i 1579), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. poz. 1947), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Z ugruntowanego już stanowiska, odnoszącego się do określonych ww. przepisem przesłanek warunkujących właściwość sądów administracyjnych w sprawach z tego rodzaju skarg, wynika, że za akty lub czynności, o których mowa w 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. uznaje się te, które: 1) w rozumieniu przepisów prawa materialnego i procesowego nie są decyzją lub postanowieniem; 2) mają charakter indywidualny, co wynika z określenia ich przedmiotu, a mianowicie uprawnień lub obowiązków, których dotyczą; 3) podejmowane są na podstawie przepisów prawa, które nie wymagają ich autorytatywnej konkretyzacji, a jedynie potwierdzenia uprawnienia lub obowiązku wynikającego z przepisów powszechnie obowiązującego prawa, co oznacza również, że stanowią one przejaw władzy organu wykonującego administrację publiczną; 4) są podejmowane w zakresie administracji publicznej, charakteryzując się, między innymi, jednostronnością działania; 5) są podejmowane przez podmiot wykonujący administrację publiczną (por. B. Adamiak, Z problematyki właściwości sądów administracyjnych, art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a., ZNSA 2006 nr 2, s. 18-19). W tej mierze szczególnego podkreślenia wymaga to, że akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a., podejmowane są poza postępowaniem jurysdykcyjnym z właściwą mu formą decyzji lub postanowienia, co oznacza, że odpowiadają formule nie tyle stosowania prawa, co jego wykonywania, a więc formule wykonawczej, która wyraża się w urzeczywistnianiu (realizacji) dyspozycji normy prawnej kreującej konkretny (a więc już istniejący) stosunek administracyjny i wynikające z niego uprawnienie lub obowiązek (por. Z. Kmieciak, Glosa do uchwały składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4 lutego 2008 r. sygn. akt I OPS 3/07, OSP 2008, z. 5, poz. 51, s. 350-351). Mając to na uwadze, zauważyć trzeba, że regulacja zawarta w art. 47 u.f.z.o. wyraźnie wskazuje, jakie czynności organu dotującego stanowią czynność z zakresu administracji publicznej. Zgodnie z tym przepisem, czynności podejmowane przez organ dotujący, o którym mowa w art. 15-21, art. 25, art. 26, art. 28-32, art. 40 i art. 41, w celu ustalenia wysokości lub przekazania dotacji, o których mowa w art. 15-21, art. 25, art. 26, art. 28-32, art. 40 i art. 41, stanowią czynności z zakresu administracji publicznej, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. Natomiast zaskarżona w niniejszej sprawie czynność w postaci wypłaty zaniżonej kwoty dotacji (poprzez brak przekazania kwoty wyrównania przyznanej dotacji oświatowej, po aktualizacji stawek dotacji), nie wchodzi w zakres któregokolwiek z przepisów wymienionych w art. 47 u.f.z.o. Podstawę obliczenia wysokości tej dotacji stanowi bowiem art. 43 ust. 4 u.f.z.o., stanowiący, że jeżeli wysokość dotacji, o której mowa w art. 15-21, art. 25 ust. 1-4 i 8, art. 26 ust. 1, 2 i 8, art. 28-30, art. 31 ust. 1, art. 40 i art. 41, uległa zmianie, suma kolejnych przekazywanych części dotacji odpowiednio na dziecko objęte wczesnym wspomaganiem rozwoju, ucznia, wychowanka, uczestnika zajęć rewalidacyjno-wychowawczych lub słuchacza kwalifikacyjnego kursu zawodowego, począwszy od pierwszego dnia obowiązywania zaktualizowanej kwoty dotacji, stanowi różnicę pomiędzy wysokością dotacji, o której mowa odpowiednio w art. 15-21, art. 25 ust. 1-4 i 8, art. 26 ust. 1, 2 i 8, art. 28-30, art. 31 ust. 1, art. 40 i art. 41, według stanu na pierwszy dzień obowiązywania zaktualizowanej kwoty dotacji, a sumą części dotacji przekazanych odpowiednio na dziecko objęte wczesnym wspomaganiem rozwoju, ucznia, wychowanka, uczestnika zajęć rewalidacyjno-wychowawczych lub słuchacza kwalifikacyjnego kursu zawodowego od początku roku budżetowego do dnia poprzedzającego pierwszy dzień obowiązywania zaktualizowanej kwoty dotacji. Co jednak szczególnie istotne, art. 43 ust. 4 u.f.z.o. nie został wymieniony w art. 47 u.f.z.o. To zaś oznacza, że czynność polegająca na samej wypłacie środków pieniężnych z tytułu dotacji nie należy do kognicji sądów administracyjnych, zaś skarga w tym przedmiocie podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna, zgodnie z art. 58 § 1 P.p.s.a. Z powyższych względów stwierdzić także należało, że okoliczność, iż Organ - po wniesieniu przez Skarżącą skargi z dnia 14 stycznia 2021 r. - wypłacił na rzecz Skarżącej środki finansowe, o jakich mowa w art. 43 ust. 4 u.f.z.o., nie oznacza, że w sprawie miało miejsce zastosowanie instytucji autokontroli z art. 54 § 3 P.p.s.a., skutkujące koniecznością wydania orzeczenia na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 i art. 201 § 1 P.p.s.a., gdyż jak wyżej już wskazano, sprawa w przedmiocie samej wypłaty środków pieniężnych z tytułu dotacji nie mieści się w kategorii spraw, które należą właściwości rzeczowej sądów administracyjnych. Zgodnie z art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a., sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe. Podkreślić należy, że użycie w tym przepisie zwrotu normatywnego "stało się bezprzedmiotowe" oznacza, że chodzi w nim o przyczynę, która zaistniała dopiero w toku postępowania sądowoadministracyjnego, po wniesieniu skargi do sądu (por. wyr. Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 kwietnia 2019 r., sygn. akt II OSK 1114/18; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 września 2011 r., sygn. akt II GSK 1215/11, Legalis). Przy czym braki formalne skargi, jej braki nieusuwalne, jak również nieopłacenie skargi stanowią podstawę nie do umorzenia postępowania, lecz do odrzucenia skargi (vide: R. Hauser, M. Wierzbowski (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Wyd. 7, Warszawa 2021). Skoro przedmiotowa skarga jest dotknięta nieusuwalnym brakiem, gdyż dotyczy sprawy, która nie należy do właściwości sądu administracyjnego, Sąd nie mógł uwzględnić wniosku Skarżącej z dnia 19 lutego 2021 r. o umorzenie postępowania sądowego w sprawie oraz o zasądzenie na rzecz Skarżącej zwrotu kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W tym stanie sprawy Sąd, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 P.p.s.a, orzekł o odrzuceniu skargi.