I SA/Sz 1269/15
WyrokWSA w Szczecinie2016-01-20
Skład orzekający: Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka, Elżbieta Woźniak, Patrycja Joanna Suwaj
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny, rozpatrując wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego dotyczącego opłat abonamentowych RTV, prawidłowo uznał, że nie zaszły przesłanki do umorzenia, w szczególności w kontekście zarzutów dotyczących braku istnienia obowiązku, przedawnienia, wadliwości doręczeń oraz niezawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy egzekucyjne prawidłowo odmówiły umorzenia postępowania egzekucyjnego dotyczącego opłat abonamentowych RTV. Podniesione przez skarżącego zarzuty dotyczące braku istnienia obowiązku, przedawnienia, wadliwości doręczeń oraz niezawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego nie stanowiły podstawy do umorzenia postępowania, gdyż egzekwowany obowiązek miał oparcie w przepisach prawa, a formalne wymogi postępowania zostały spełnione.Stan faktyczny
Skarżący wniósł o umorzenie postępowania egzekucyjnego dotyczącego zaległych opłat abonamentowych RTV, podnosząc zarzuty o braku istnienia obowiązku, przedawnieniu, wadliwości doręczeń oraz niezamieszkiwaniu pod adresem zarejestrowania odbiornika. Organy egzekucyjne odmówiły umorzenia, uznając, że obowiązek jest wymagalny i egzekucja dopuszczalna. Skarżący zaskarżył postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej utrzymujące w mocy postanowienie organu pierwszej instancji.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka, Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Woźniak (spr.),, Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj, , po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 20 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi S. K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 15 września 2015 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę.
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 15 września 2015 r. Dyrektor Izby Skarbowej w utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] z dnia
11 czerwca 2015 r. w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych [...]. z dnia 20 października 2014 r. o numerach [...]
Powyższe postanowienia wydano w następującym stanie faktycznym sprawy.
Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w w związku ze zmianą właściwości miejscowej przekazał Naczelnikowi Urzędu Skarbowego w [...] przedmiotowe tytuły wykonawcze wystawione wobec [...], obejmujące zaległości z tytułu opłat abonamentowych RTV za okres od
września 2010 r. do sierpnia 2014 r. Wraz z tytułami wykonawczymi przekazano wniosek pełnomocnika zobowiązanego o umorzenie egzekucji administracyjnej, ewentualnie o doręczenie wszystkich tytułów wykonawczych, na podstawie których aktualnie prowadzona jest wobec zobowiązanego egzekucja administracyjna.
W uzasadnieniu wniosku zobowiązany wskazał, że mieszka w miejscowości [....] (na terenie ogródków działkowych). W związku z tym upomnienia i odpisy przedmiotowych tytułów wykonawczych nigdy nie zostały mu skutecznie doręczone. Ponadto nie zamieszkiwał w miejscu, w którym znajdował się odbiornik telewizyjny (tj. przy ul. [...]), nie powstał wiec obowiązek uiszczenia opłaty abonamentowej. Nie został również przerwany bieg terminu przedawnienia, w związku z brakiem skutecznego wszczęcia postępowania egzekucyjnego.
Postanowieniem z dnia 11 czerwca 2015 r. nr [...] organ egzekucyjny odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych przez [...](wierzyciela).
Nie zgadzając się z powyższym zobowiązany złożył zażalenie na postanowienie organu egzekucyjnego, zaskarżając je w całości i wnosząc o ponowne umorzenie postępowania egzekucyjnego oraz o zwrócenie zobowiązanemu kwot uzyskanych
w toku egzekucji, a nie przekazanych wierzycielowi. Zobowiązany wniósł także
o przeprowadzenie postępowania dowodowego, obejmującego dowód z:
– będących w posiadaniu [...] dokumentów na okoliczność dopełnienia przez operatora publicznego obowiązku nadania nowego numeru rejestracyjnego oraz skutecznego poinformowania o zmianie zobowiązanego;
– przesłuchania świadków: [...] na okoliczność niezamieszkiwania przez zobowiązanego pod adresem, pod którym zarejestrowany był odbiornik telewizyjny i pozbycia się niesprawnego telewizora około 2005 r.;
– zaświadczenia sołtysa [...] załączonego do pisma z dnia 23 kwietnia 2015 r. na okoliczność niezamieszkiwania przez zobowiązanego pod adresem, pod którym zarejestrowany był odbiornik telewizyjny w okresie objętym przedmiotowymi tytułami wykonawczymi.
Postanowieniem z dnia 15 września 2015 r. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] z dnia 11 czerwca 2015 r.
w sprawie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie przedmiotowych tytułów wykonawczych, nie stwierdzając wystąpienia w sprawie przesłanek z art. 59 § 1 i § 2 u.p.e.a.
Organ odwoławczy wskazał, że [...], jako właściwa w zakresie oceny zasadności i wymagalności przedmiotowych należności, potwierdził zasadność dochodzenia zaległych opłat abonamentowych od zobowiązanego (pismem z dnia
27 sierpnia 2015 r.).
Organ odwoławczy odniósł się także do zarzutu niezamieszkiwania przez zobowiązanego pod adresem, pod którym zarejestrowany był odbiornik telewizyjny oraz utylizacji tego odbiornika, podzielając pogląd wyrażony przez wierzyciela, iż obowiązek wnoszenia opłat trwa do dnia poprzedzającego dzień wyrejestrowania. Wyrejestrowanie bowiem może nastąpić w momencie zaprzestania korzystania z urządzenia rtv lub do miesiąca, w którym potwierdzono uprawnienie do zwolnienia z opłat. Zwolnienie od opłat z tytułu abonamentu rtv nie odbywa się z mocy prawa, lecz wymaga udziału osoby zainteresowanej.
Organ odwoławczy stwierdził, że nie znajduje w sprawie uzasadnienia także zarzut przedawnienia należności, bowiem przedawnienie najstarszych należności tj. za poszczególne miesiące 2010 r. upływa z końcem 2015 r.
W zakresie zwrotu kwot uzyskanych w toku egzekucji organ egzekucyjny wyjaśnił, że nie uzyskał żadnej kwoty tytułem należności dochodzonych na rzecz [...] S.A., gdyż do zajętego świadczenia z ubezpieczenia społecznego wystąpił zbieg egzekucji administracyjnej z egzekucją sadową, co skutkowało wstrzymaniem czynności egzekucyjnych. Natomiast należności wyegzekwowane przez poprzedni organ egzekucyjny (Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w ) zostały przekazane wierzycielowi.
W wywiedzionej na powyższe postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w z dnia 15 września 2015 r., skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w , zobowiązany wniósł o jego uchylenie, o uchylenie poprzedzającego je postanowienia organu I instancji oraz ewentualnie o uchylnie postanowień obu instancji, stanowiska wierzyciela i skierowanie postępowania wyjaśniającego obejmującego przeprowadzenie dowodów wnioskowanych w zażaleniu z dnia 11 czerwca 2015 r.
Skarżący zarzucił:
– naruszenie art. 6, 7, 8, 10 k.p.a. w zw. z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji mające wpływ na wynik sprawy, polegające na nieprzeprowadzeniu dowodów wnioskowanych przez skarżącego w toku postępowania oraz nierozpatrzenie zarzutów skarżącego dotyczących istnienia obowiązku abonamentowego;
– naruszenie art. 34 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji polegające na nieuzyskaniu przez organ egzekucyjny stanowiska wierzyciela
w zakresie zgłoszonych przez skarżącego zarzutów, zarówno w sensie merytorycznym, jak i w sensie formalnym albowiem stanowisko [...] S.A. nie zawierało merytorycznego rozpatrzenia wniosków i zarzutów skarżącego, a nadto przedstawione zostało w formie pisma, miast w formie zaskarżalnego postanowienia;
– naruszenie art. 34 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji polegające na przyjęciu jako stanowisko wierzyciela pisma niebędącego postanowienie w zakresie zarzutów, a jedynie pisemnym stanowiskiem w sprawie, co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia 10 i 16 k.p.a. w zw. z art. 18 o postępowaniu egzekucyjnym w administracji polegającego na uniemożliwieniu skarżącemu czynnego udziału w postępowaniu wyjaśniającym prowadzonym przez [...]S.A. oraz możliwości zaskarżenia stanowiska wierzyciela;
– naruszenie art. 136 k.p.a. w zw. z art. 18 o postępowaniu egzekucyjnym
w administracji poprzez jego zastosowanie, zamiast art. 34 o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w odniesieniu do wniosku do wierzyciela o zajęcie stanowiska, co miało wpływ na wynik postępowania albowiem tryb zajmowania stanowiska przez wierzyciela przewidziany w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym
w administracji zapewnia możliwość zaskarżenia stanowiska wierzyciela przez zobowiązanego;
– nieprzeprowadzenie postępowania wyjaśniającego, w tym nieprzeprowadzenie dowodów wnioskowanych przez skarżącego w toku postępowania, powoływanych na okoliczność istnienia obowiązku uiszczenia opłaty abonamentowej, a konsekwencji błędne ustalenie, iż obowiązek taki istnieje.
W uzasadnieniu przedstawiono okoliczności, z których w ocenie skarżącego wynika, że organy w toku postępowania, a przede wszystkim w zakresie weryfikacji zarzutów i wniosków skarżącego nie uczyniły za dość podstawowym zasadom postępowania administracyjnego, obowiązującym w oparciu o art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Skarżący podtrzymał wyrażony już w piśmie z dnia 23 kwietnia 2015 r., że obowiązek uiszczenia opłaty abonamentowej nie istnieje i nigdy nie istniał.
Ponadto skarżący wskazał, że osoba, wobec której wystawiono tytuł egzekucyjny, ma prawo domagać się przeprowadzenia postępowania dowodowego
w trakcie postepowania egzekucyjnego. Organ egzekucyjny w takich wypadkach zobowiązany jest do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego przy zastosowaniu odpowiednich reguł postępowania administracyjnego, także co do postępowania dowodowego w możliwie jak najszerszym zakresie. W niniejszej sprawie nie przeprowadzono postępowania wyjaśniającego. Nie został przeprowadzony żaden
z dowodów wnioskowanych przez skarżącego.
Niezależnie od braku formalnego tj. braku zajęcia przez wierzyciela stanowiska
w formie postanowienia, stanowisko [...] S.A. nie może być uznane
za spełniające przesłanki art. 34 § 1 o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
z uwagi na braki merytoryczne. W piśmie [...] S.A. brak jest natomiast odniesienia się w zakresie zgłaszanych zarzutów. Stanowisko wierzyciela zupełnie pozbawione jest odniesienia się do zarzutów dotyczących istnienia stanu zarejestrowania radioodbiornika.
Odwołując się do przepisów ustawy o opłatach abonamentowych skarżący podkreślił, że przeprowadzenie zawnioskowanych przez niego dowodów wykaże, iż nie posiadał ani nie używał przedmiotowego odbiornika. W związku z powyższym brak jest podstaw do obciążenia go opłata abonamentową.
Ponadto wierzyciel w toku postępowania posłużył się nieaktualnym adresem skarżącego, bowiem jak wykazał skarżący od roku 1995 nie zamieszkuje on w miejscu, w którym znajdował się odbiornik telewizyjny. Zdaniem skarżącego istotne jest ustalenie, czy w sposób prawidłowy wykonany został przez wierzyciela obowiązek wynikający z § 5 ust. 2 rozporządzenia ministra transportu z dnia 25 września 2007 r.
w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych.
Skarżący wskazał również, że przedmiotowy telewizor popsuł się i został przez niego zutylizowany około 10 lat temu. Tym samym niemożliwe jest jego używanie przez kogokolwiek i brak jest podstaw do naliczania opłaty abonamentowej z tytułu używania tego odbiornika telewizyjnego.
Dyrektor Izby Skarbowej w , w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w z w a ż y ł, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.) oraz w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
(Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej "p.p.s.a.") kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 cytowanej ustawy, sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego
w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). W kontekście powyższego trzeba zaznaczyć, że każde naruszenie przepisów prawa materialnego, czy procesowego należy oceniać przez pryzmat jego wpływu na treść rozstrzygnięcia. Ponadto, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga
w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, co oznacza, iż Sąd zobowiązany jest dokonać oceny legalności zaskarżonego aktu niezależnie od zarzutów podniesionych w skardze.
Istota sporu w przedmiotowej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia kwestii, czy organy egzekucyjne rozpatrując w postępowaniu egzekucyjnym wniosek skarżącego o umorzenie tego postępowania prawidłowo uznały, że w sprawie nie wystąpiła żadna z przesłanek uzasadniających umorzenie postępowania.
Przyczyny umorzenia postępowania egzekucyjnego zostały uregulowane
w sposób enumeratywny w art. 59 §1 i § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r.
o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2014 r., poz. 1619 ze zm. – dalej: "u.p.e.a.", zgodnie z treścią ww. przepisów postępowanie egzekucyjne
umarza się:
1) jeżeli obowiązek został wykonany przed wszczęciem postępowania;
2) jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał;
3) jeżeli egzekwowany obowiązek został określony niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji organu administracyjnego, orzeczenia sądowego albo bezpośrednio z przepisu prawa;
4) gdy zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego lub gdy egzekucja nie może być prowadzona ze względu na osobę zobowiązanego;
5) jeżeli obowiązek o charakterze niepieniężnym okazał się niewykonalny;
6) w przypadku śmierci zobowiązanego, gdy obowiązek jest ściśle związany z osobą zmarłego;
7) jeżeli egzekucja administracyjna lub zastosowany środek egzekucyjny są niedopuszczalne albo zobowiązanemu nie doręczono upomnienia, mimo
iż obowiązek taki ciążył na wierzycielu;
8) jeżeli postępowanie egzekucyjne zawieszone na żądanie wierzyciela nie zostało podjęte przed upływem 12 miesięcy od dnia zgłoszenia tego żądania;
9) na żądanie wierzyciela;
10) w innych przypadkach przewidzianych w ustawach.
Postępowanie egzekucyjne może być także umorzone w przypadku stwierdzenia,
że w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnej nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne (art. 59 § 2 p.p.s.a.).
Wystąpienie którejkolwiek z przesłanek określonych w art. 59 § 1 u.p.e.a. obliguje organ egzekucyjny do wydania postanowienia o umorzeniu postępowania. Organ prowadzący postępowanie egzekucyjne jest zatem zobowiązany umorzyć to postępowanie z urzędu, gdy w jakikolwiek sposób uzyska informacje o przyczynach uzasadniających umorzenie, bez względu na to, czy zostaną one stwierdzone z urzędu, czy też wyjdą na jaw w wyniku zgłoszonych zarzutów, bądź też w inny sposób zostaną zakomunikowane organowi egzekucyjnemu.
Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy, Sąd uznał że w rozpatrywanej sprawie żadna z ustawowych przesłanek mogących powodować umorzenie postępowania egzekucyjnego nie wystąpiła.
W przedmiotowej sprawie egzekucja administracyjna prowadzona wobec skarżącego na podstawie wystawionych przez wierzyciela – [...] S.A. tytułów wykonawczych z dnia 20 października 2014 r. o numerach [...] miała na celu wyegzekwowanie należności z tytułu zaległych opłat abonamentowych RTV.
Kwestią sporną, w związku z zarzutami prezentowanymi w skardze stało się zagadnienie dopuszczalności egzekucji. Skarżący, żądając umorzenia prowadzonego postępowania egzekucyjnego podnosił, że objęty przedmiotowymi tytułami obowiązek nie istnieje, nigdy nie istniał i w związku z tym egzekucja jest niedopuszczalna. Zdaniem skarżącego o niedopuszczalności egzekucji decyduje też okoliczność,
że [...] S.A. w związku z niedopełnieniem obowiązku wynikającego z § 5
ust. 2 rozporządzenia ministra transportu z dnia 25 września 2007 r. (Dz. U. z 2007 r.
Nr 187, poz. 1342 – dalej "rozporządzenie z 25 września 2007 r."). Przepis ten stanowi, iż "operator publiczny w terminie dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia z urzędu nadaje posiadaczom imiennych książeczek, o których mowa
w ust. 1, indywidualny numer identyfikacyjny. O nadaniu numeru operator publiczny powiadamia użytkownika, przesyłając zawiadomienie określone w załączniku nr 2
do rozporządzenia". Zdaniem skarżącego w związku z brakiem dowodów na dochowanie przez wierzyciela ww. obowiązku, który stanowi główną podstawę naliczania opłaty abonamentowej, tj. fakt rejestracji radioodbiornika, wierzyciel utracił jakiekolwiek roszczenia z tytułu zaległego abonamentu. Skarżący wskazał, również że organ egzekucyjny nie uwzględnił podnoszonych przez niego argumentów o utylizacji radioodbiornika przeprowadzonej w 2005 r. Ponadto skarżący podniósł, że od 1995 r. nie zamieszkuje w miejscu, w którym znajdował się odbiornik telewizyjny, tak więc wierzyciel posługiwał się w toku postępowania nieaktualnym adresem skarżącego.
Organ odwoławczy powołując się na przepis art. 29 § 1 u.p.e.a., zgodnie
z którym organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej; organ ten nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym, wskazał, że to wierzyciel jest dysponentem wszczętego na jego żądanie postępowania egzekucyjnego. Zatem rolą wierzyciela, jest doprowadzenie do przymusowego dochodzenia należności, które z mocy prawa mu przysługują i jedynie on posiada wiedzę, czy obowiązek istnieje oraz czy jest wymagalny. Organ podkreślił, że wierzyciel w piśmie z dnia 27 sierpnia 2015 r. potwierdził zasadność dochodzenia zaległych opłat abonamentowych od skarżącego. Odnosząc się do zarzutu niezamieszkiwania przez skarżącego pod adresem, pod którym zarejestrowany był odbiornik telewizyjny oraz utylizacji odbiornika, organ egzekucyjny podzielił stanowisko wierzyciela, zgodnie z którym obowiązek wnoszenia opłat trwa do dnia poprzedzającego dzień wyrejestrowania. Formalności związane
z wyrejestrowaniem odbiornika wymagają udziału osoby zainteresowanej, bowiem nie odbywają się one z mocy prawa.
Sąd w pełni podziela ocenę organów, co do tego, że podnoszona przez skarżącego argumentacja nie mogła stanowić podstawy do uwzględnienia żądania umorzenia prowadzonego postępowania egzekucyjnego. W żadnym wypadku nie uzasadnia ona twierdzenia, że egzekwowany obowiązek nie istniał, bądź by egzekucja była niedopuszczalna, a także by adres, którym dysponował organ egzekucyjny w toku postępowania był nieaktualny.
Zgodnie z art. 2 § 1 pkt 5 u.p.e.a. egzekucji administracyjnej podlegają m.in. należności pieniężne przekazane do egzekucji administracyjnej na podstawie innych ustaw. Z kolei z art. 3 § 1 u.p.e.a. wynika, że egzekucję administracyjną stosuje się do obowiązków określonych w art. 2, gdy wynikają one z decyzji lub postanowień właściwych organów, albo - w zakresie administracji rządowej i jednostek samorządu terytorialnego - bezpośrednio z przepisu prawa, chyba że przepis szczególny zastrzega dla tych obowiązków tryb egzekucji sądowej. W przepisie tym wyszczególniono zatem dwie kategorie obowiązków: obowiązki wynikające z decyzji lub postanowień właściwych organów i obowiązki wynikające bezpośrednio z przepisów samego prawa, o ile są to obowiązki znajdujące się w zakresie administracji rządowej lub administracji samorządu terytorialnego. Przy czym na gruncie tego ostatniego przepisu wyjaśnienia wymaga, że w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 16 marca 2010 r. o sygn.
K 24/08 wyrażono pogląd, podzielany w pełni także przez skład orzekający w niniejszej sprawie, że art. 3 u.p.e.a. nie stanowi przeszkody do prowadzenia egzekucji administracyjnej opłat abonamentowych.
Odwołując się treści art. 29 § 1 u.p.e.a. wskazać należy, że badanie dopuszczalności obejmuje ustalenie, czy egzekucja oznaczonego obowiązku jest dopuszczalna, czy tytuł wykonawczy jest prawidłowo wystawiony i czy doręczone zostało upomnienie, jeżeli było ono wymagane. W przypadku zaistnienia przesłanek podmiotowych egzekucja jest niedopuszczalna w sytuacji, gdy przepisy prawa wyłączają możliwość prowadzenia egzekucji administracyjnej w stosunku do podmiotów wskazanych w tytule wykonawczym np. w sytuacjach wskazanych w art. 59 § 1 pkt 4 u.p.e.a. Z kolei przesłanki przedmiotowe odnoszą się do przedmiotu i podstaw egzekucji. Egzekucja administracyjna jest niedopuszczalna, gdy jej przedmiotem jest świadczenie niepodlegające egzekucji administracyjnej (inne niż określone w art. 2, 3, 3a i 4 u.p.e.a.), np. podlegające egzekucji sądowej, o ile jego wykonanie nie zostało przekazane na drogę egzekucji administracyjnej. Innymi słowy, niedopuszczalność musi wynikać z przepisów prawa, wyłączających w ogóle możliwość przymusowej realizacji takiego obowiązku w drodze egzekucji administracyjnej. Organ egzekucyjny, rozpatrując wniosek skarżącego o umorzenie postępowania, był zobligowany do samodzielnego zbadania czy objęty wystawionymi przez wierzyciela tytułami obowiązek istnieje. Warunkiem stosowania przymusu administracyjnego jest ciągłe istnienie źródła kreującego ten obowiązek jako możliwy do wyegzekwowania, a więc istnienie albo decyzji, z której on wynika, albo stosownej deklaracji (zeznania) podatkowej, ale także jak to ma miejsce w niniejszej sprawie, istnienie przepisów prawa, z których egzekwowany obowiązek wynika wprost, tj. z ustawy abonamentowej (por. wyrok Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu z dnia 16 stycznia 2015 r. sygn.
III SA/Wr 377/13).
W tym miejscu przywołać należy przepis art. 2 ust. 1 ustawy z dnia
21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1204 ze zm. – dalej: "u.o.a."), stanowiący, że za używanie odbiorników radiofonicznych oraz telewizyjnych pobiera się opłaty abonamentowe. Obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej powstajez pierwszym dniem miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano rejestracji odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego (art. 2 ust 3). Analiza przepisów u.o.a. wskazuje, że pobór abonamentu RTV odbywa się na zasadzie tzw. samoobliczenia - obowiązek uiszczania, wysokość oraz termin zapłaty opłaty abonamentowej wynika wprost z przepisów tej ustawy. Kontrolę wykonywania obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych oraz obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej prowadzi operator tj. [...] S.A. Z kolei zgodnie z art. 7 ust. 3-5 u.o.a. zaległa opłata abonamentowa podlega egzekucji w trybie obowiązków o charakterze pieniężnym. Uprawnionymi do żądania wykonania w drodze egzekucji administracyjnej obowiązków są kierownicy jednostek operatora. W rozpoznawanej sprawie zatem badanie dopuszczalności egzekucji polegało poza stwierdzeniem istnienia przesłanek formalnych, co jest niesporne w niniejszej sprawie, także na ustaleniu, czy zaległość nadal istnieje, to znaczy czy nie uległa: przedawnieniu, umorzeniu, bądź zapłacie, oraz czy skarżący był zarejestrowany jako użytkownik odbiornika. Z informacji udzielonych przez wierzyciela wynikało, że dochodzone roszczenie jest należne, bowiem do wyrejestrowania przedmiotowego odbiornika doszło dopiero w dniu 4 marca 2015 r.
Odnośnie podniesionej w skardze kwestii przedawnienia wskazać należy, że jak już powyżej wyjaśniono, abonament radiowo – telewizyjny jest opłatą o charakterze administracyjnym i podlega egzekucji stosownie do przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Do opłaty tej stosuje się przepisy Ordynacji podatkowej, która w art. 2 § 2 stanowi, że przepisy działu III stosuje się do opłat oraz niepodatkowych należności budżetu państwa, do których ustalenia i określenia są uprawnione inne niż wymienione w § 1 pkt 1 organy (inne aniżeli organy podatkowe). Zatem do opłat abonamentowych oraz odsetek z tego tytułu jako opłat publicznoprawnych należy stosować art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej znajdujący się w III dziale tej ustawy, stanowiący, że zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat licząc końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności. Tym samym pięcioletni termin przedawnienia najstarszych dochodzonych należności upływa z końcem 2015 roku, czyli zaskarżone postanowienie zostało wydane przed jego upływem.
W tym stanie rzeczy Sąd nie podzielił zarzutów skargi dotyczących niezweryfikowania przez organ dopuszczalności egzekucji ze względu na nieistnienie obowiązku. Nie budzi wątpliwości Sądu, że skoro podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego i w konsekwencji do przystąpienia z urzędu do egzekucji administracyjnej stanowił wprost przepis prawa, egzekucja tego obowiązku znajduje pełne oparcie w obowiązujących przepisach.
Należy również uznać za nie trafione argumenty skarżącego upatrujące przyczyn nieistnienia obowiązku w doręczeniu mu przez organ egzekucyjny przedmiotowych tytułów pod adresem ul. [...]. Jak trafnie bowiem wskazał organ egzekucyjny w zaskarżonym postanowieniu, tytuły wykonawcze zostały odebrane przez pełnoletniego domownika – [...] w dniu 24 lutego 2015 r. Doszło zatem do doręczenia w trybie art. 43 k.p.a. Tym samym skuteczne doręczenie tytułów wykonawczych otworzyło skarżącemu termin do wniesienia zarzutów. Z uprawnienia tego jednak skarżący nie skorzystał.
Wskazać także nalży, że ww. adres był podawany przez skarżącego w postępowaniach toczących się przed różnymi organami i instytucjami, w tym Zakładem Ubezpieczeń Społecznych, Sądem Rejonowym .Powyższe wynika z akt administracyjnych przedmiotowej sprawy. Tym samym okoliczność zamieszkiwania w innymi miejscu nie może być okolicznością przesądzającą o nieprawidłowości doręczenia na adres który skarżący wskazywał w celach korespondencyjnych z organami.
Odnosząc się do zarzutu nieprawidłowego wykonania ciążącego na operatorze obowiązku wynikającego z § 5 ust. 1 rozporządzenia z 25 września 2007 r., Sąd wyjaśnia, że brak doręczenia skarżącemu zawiadomienia o nadaniu numeru identyfikacyjnego nie powoduje niemożności dochodzenia zaległych opłat abonamentowych. Przeciwne stanowisko nie znajduje uzasadnienia w obowiązującym stanie prawnym właściwym dla rozpoznawanej sprawy. Nie ma bowiem żadnych podstaw do uznania, że z dniem upływu terminu wskazanego w § 5 rozporządzenia
z dnia 25 września 2007 r., który to przepis ustanawiał obowiązek nadania indywidualnego numeru identyfikacyjnego i powiadomienia o tym użytkownika wygasła rejestracja dotychczasowych użytkowników. Nie uległy bowiem anulowaniu dotychczasowe zgłoszenia, doszło jedynie do zastąpienia imiennej książeczki opłat indywidualnym numerem identyfikacyjnym. [...] była wyłącznie zobowiązana do powiadomienia użytkowników o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego, poprzez przesłanie zawiadomienia w formie wzoru, stanowiącego załącznik nr 2 do rozporządzenia. Przywołany przepis mówi zatem o "powiadomieniu" użytkowników,
a więc przesłanie przez [...]zawiadomienia w zwykłej przesyłce listowej
(bez potwierdzenia odbioru), na prawidłowy adres abonenta czyniło zadość wymogom określonym we wskazanym wyżej przepisie rozporządzenia (por. wyrok WSA w Opolu
z dnia 22 grudnia 2015 r. sygn. akt SA/Op 516/15).
Podkreślenia wymaga, iż nie uzasadniony jest również zarzut naruszenia
art. 34 § 1 i § 2 u.p.e.a. w kontekście wniosku skarżącego o umorzenie postępowania egzekucyjnego. Przepisy u.p.e.a. nie stanowią o możliwości wydania postanowienia
w przedmiocie stanowiska wierzyciela w takim postępowaniu. Ustawodawca nie przewidział możliwości wypowiedzenia się wierzyciela w formie procesowej przed podjęciem rozstrzygnięcia w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego. Organowi egzekucyjnemu przysługuje uprawnienie do uzyskania od wierzyciela koniecznych dla prowadzonego postępowania wyjaśnień, jednakże nie czynność taka nie jest objęta formalizmem przewidzianym w przepisach o stanowisku wierzyciela
w sprawie zgłoszonych zarzutów. Z takiego uprawnienia skorzystał w toku postępowania organ odwoławczy (pismo wierzyciela z dnia 27 sierpnia 2015 r.).
Stwierdzić należy, że kontrolowane postanowienie nie narusza prawa w sposób mający lub mogący mieć wpływ na wynik sprawy. Organy prawidłowo dokonały analizy podnoszonych przez skarżącego okoliczności, a postępowanie przeprowadziły zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami k.p.a., analizując okoliczności, na które powoływał się skarżący oraz te, które powinny rozważyć z urzędu. Dokonaną na tym tle ocenę organów, że zaistniałe w sprawie okoliczności stanu faktycznego nie dawały podstaw do umorzenia postępowania, gdyż poza przesłankami, o których mowa
w art. 59 u.p.e.a. Sąd ocenia jako prawidłową, uznając tym samym zarzuty skargi w tym zakresie za nieuzasadnione.
W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł o oddaleniu skargi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło