I SA/Sz 1281/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alicja Polańska, Sędziowie Sędzia WSA Marzena Kowalewska (spr.),, Sędzia WSA Kazimierz Maczewski, Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Kalisiak, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 26 marca 2014 r. sprawy ze skargi B. [...] Spółki E. Oddział w Polsce z siedzibą w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [....] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania podatkowego w sprawie podatku od nieruchomości za 2007 r. oraz odmowy stwierdzenia nadpłaty w tym podatku 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej B. [...] Spółki E. Oddział w Polsce z siedzibą w K. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. decyzją z dnia [...] r. nr [..] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta S. z dnia [...] r. nr [..] umarzającą postępowanie podatkowe w przedmiocie określenia [...] Spółce E. Oddział w P. z siedzibą w K. (dalej: Spółka) wysokości zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości za [...] r. jako bezprzedmiotowe oraz odmawiającą stwierdzenia nadpłaty w przedmiotowym podatku w kwocie [...] zł. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że [...] r. (data nadania na poczcie dnia [...] r.) Spółka wniosła o stwierdzenie nadpłaty w podatku od nieruchomości za lata [...] wraz z pisemnym uzasadnieniem korekty deklaracji podatkowej z tytułu uiszczania w [...] r. podatku od urządzeń informacyjnych zlokalizowanych na stacjach na terenie miasta S. w kwocie [..] zł Decyzją z dnia [..] r. Prezydent Miasta S. określił zobowiązanie w podatku od nieruchomości za [..] rok w kwocie [...] zł i odmówił stwierdzenia nadpłaty, Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] r. uchyliło decyzję z uwagi na brak wszczęcia postępowania w przedmiocie zobowiązania podatkowego w drodze postanowienia (art. 165 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa Dz.U. Nr 8, z 2005r., poz. 60 ze zm. dalej "O.p."). Postanowieniem z dnia [..] r. Prezydent Miasta S. wszczął postępowanie w sprawie podatku od nieruchomości za lata [...]r. Pismem z dnia [...] r. (wpływ do organu [...] r.) pełnomocnik Spółki dodatkowo wniósł o zwrot nadpłaty z tytułu podatku od nieruchomości za lata [...] w wysokości [...] zł od budynków i budowli położonych na stacji paliw nr [...] przy ul. [..] w S. w tym za [...] rok w wysokości [...] zł. Strona podniosła, że stacja położona jest na gruncie dzierżawionym przez Spółkę od Spółki c. [..] R. M., G. P. – T., która dzierżawi przedmiotowy teren od Gminy Miasto S. zatem obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości od przedmiotowej stacji spoczywał na wydzierżawiającym. Decyzją z dnia [...] r. Prezydent Miasta S. określił zobowiązanie w podatku od nieruchomości za [..] rok w kwocie [...] zł i odmówił stwierdzenia nadpłaty. Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] r. uchyliło do ponownego rozpoznania sprawę, z uwagi na brak załączenia materiału dowodowego w oparciu o który organ I instancji podjął rozstrzygnięcie. Decyzją z dnia [...] r. Prezydent Miasta S. umorzył postępowanie podatkowe w przedmiocie określenia Spółce wysokości zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości za [...] r. jako bezprzedmiotowe oraz odmówił stwierdzenia nadpłaty w przedmiotowym podatku w kwocie [...] zł. W uzasadnieniu decyzji organ podatkowy wyjaśnił, że zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości na rok [..] uległo przedawnieniu na podstawie art. 70 O.p. w związku z czym bezprzedmiotowe stało się prowadzenie postępowania w tym przedmiocie i należało je umorzyć na podstawie art. 208 § 1 O.p. Rozpoznając natomiast wniosek Spółki z dnia [...] r. oraz z dnia [...] r. organ w szczególności poddał analizie przepisy mające zastosowanie do opodatkowania spornych tablic i wyjaśnił, że istotne dla opodatkowania ma to w jakim celu podatnik wykorzystuje tablice informacyjne i uznając, że w niniejszej sprawie służą one reklamie przedsiębiorcy wskazał, że podlegają opodatkowaniu. Odnosząc się do kwestii opodatkowania stacji paliw położonej przy ul. [...] w S., w ocenie organu, z dokumentów zgromadzonych w sprawie wynikało, że Spółka powinna opłacać podatek od nieruchomości związany ze stacją ponieważ wobec niej miała zastosowanie instytucja samoistnego posiadania z uwagi na to, że Spółka jako właściciel poniesionych nakładów inwestycyjnych władała przedmiotowymi obiektami jak właściciel, pobierała z niej pożytki oraz prowadziła rejestr środków trwałych. W odwołaniu od powyższej decyzji Spółka zarzuciła decyzji błędne przyjęcie, że urządzenia informacyjne na stacjach, podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości a nadto, że Spółka jest podatnikiem podatku od nieruchomości od budynków i budowli zlokalizowanych na stacji [...] przy ul. [...] w S. jako ich posiadacz samoistny. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. po rozpoznaniu odwołania wymienioną na wstępie decyzją z dnia [...] r. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Odnosząc się do kwestii umorzenia postępowania przez organ pierwszej instancji, organ odwoławczy uznał, że znajdowało ono podstawę w art. 70 § 1 i art. 208 § 1 O.p. Jak wskazał organ podatek od nieruchomości płacony jest przez osoby prawne do 15 każdego miesiąca, a więc ostatnia rata tego podatku na rok [..] płatna była do [..] r. W związku z czym bieg terminu przedawnienia zobowiązania Spółki w podatku od nieruchomości na rok [...] rozpoczął się z końcem [..] r. i upłynął z końcem [...] r. Odnośnie do kwestii opodatkowania słupów reklamowych organ odwoławczy stwierdził, że podlegają one opodatkowaniu jako budowla są trwale związane z gruntem i pełnią funkcję reklamową. Co do wniosku Spółki z [..] r. (wpływ do organu [...] r.) odnośnie stacji położonej przy ul. [..], organ odwoławczy wskazał, że pomimo rozpoznania przez organ I instancji wniosku, Spółka nie złożyła wraz z tym wnioskiem korekty deklaracji, zatem nie wywołuje żądanie Spółki skutku i powołał art. 75 § 3 w zw. z art. 21 § 1 pkt 1 O.p. i art. 6 ust. 9 art. 2 ust. 3 pkt 4 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 9, poz. 84 ze zm. – dalej zwana: "u.p.o.l.") W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie: naruszenie art. 75 § 3 w zw. z art. 21 § 1 pkt 1 O.p. i art. 6 ust. 9 u.p.o.l. poprzez stwierdzenie, iż pismo Skarżącej z dnia [...] r. nie wywołuje skutków prawnych, ponieważ nie zostały do niego dołączone korekty deklaracji za [..] r.; naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 3 ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. poprzez uznanie za prawidłowe stanowiska Prezydenta, zgodnie z którym Skarżąca jest posiadaczem samoistnym budynków i budowli położonych na poddzierżawianym gruncie, który jest własnością gminy Miasto S., oraz jest zobligowana do deklarowania tych budynków i budowli do podatku od nieruchomości; naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 2 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 1a ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. prowadzące do nieprawidłowego opodatkowania należących do Skarżącej urządzeń informacyjnych podatkiem od nieruchomości. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko, wnosząc o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uznał, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U z 2012 r., poz. 270 ze zm. dalej: "p.p.s.a."), uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.). W okolicznościach sprawy skarga musiała zostać uwzględniona, albowiem stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego narusza art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127, art. 75 § 3 w zw. z art. 21 § 1 pkt 1 O.p., art. 6 ust. 9 u.p.o.l. Jak wynika z decyzji organu I instancji, jej przedmiotem było rozstrzygnięcie wniosku wraz z korektą Skarżącej o stwierdzenie nadpłaty w podatku od nieruchomości za [...] r., tj. z tytułu uiszczania podatku od urządzeń informacyjnych na stacjach paliw [...] P. S.A. oraz wniosek o zwrot zapłaconego podatku od budynków i budowli położonych na stacji paliw [...] przy ul. [...] w S. położonej na gruncie dzierżawionym przez Spółkę od Spółki c. [...] R. M., G. P. – T., która z kolei dzierżawiła przedmiotowy teren od Gminy Miasto S.. W odwołaniu od decyzji Skarżąca podnosiła, że nie jest posiadaczem samoistnym, ale zależnym i w konsekwencji, że nie ciąży na niej obowiązek zapłaty podatku. Organ odwoławczy, rozpoznając ponownie sprawę w wyniku odwołania Skarżącej Spółki nie odniósł się w ogóle do podnoszonych w tym zakresie zarzutów odwołania wskazując na nieskuteczność wniosku z dnia [...] r. o stwierdzenie nadpłaty wobec braku załączenia korekty. Organ uznał, że jest to nowy wniosek o stwierdzenie nadpłaty. Nie budzi wątpliwości, że stosownie do art. 75 § 3 w zw. z § 2 lit. b O.p. do wniosku o nadpłatę winna być załączona korekta deklaracji. Co do zasady z takim stanowiskiem organu odwoławczego należy się zgodzić, ale podstawy do korekty nie może upatrywać organ w art. 6 ust. 9 u.p.o.l. albowiem dotyczy on korekty deklaracji, jeżeli w trakcie roku podatkowego zaistniało zdarzenie mające wpływ na wysokość opodatkowania w tym roku, a w szczególności zmiana sposobu wykorzystywania przedmiotu opodatkowania lub jego części, a podatek ulega obniżeniu lub podwyższeniu, poczynając od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym nastąpiło to zdarzenie (ust. 3 art. 6 u.p.o.l.) – taka sytuacja nie miała miejsca w niniejszej sprawie. Podstawą żądania był nienależnie zapłacony podatek tj. art. 75 § 2 pkt 1 lit. b O.p. z tytułu braku podstawy prawnej do opodatkowania a nie zmiany okoliczności faktycznych. Umknęło również uwadze organu odwoławczego, że zgodnie z art. 81b § 1 pkt 1 O.p. uprawnienie do skorygowania deklaracji ulega zawieszeniu na czas trwania postępowania podatkowego lub kontroli podatkowej - w zakresie objętym tym postępowaniem lub kontrolą. Bezspornym jest natomiast w niniejszej sprawie, że organ I instancji wszczął postępowanie w celu określenia wysokości zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości za lata [...], postanowieniem z dnia [...] r., a prowadził je także bez formalnego wszczęcia postępowania już po wniosku strony z dnia [...] r., co zarzuciło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w decyzji z dnia [...] r. Strona zatem takiej możliwości prawnej i faktycznej, co do złożenia korekty nie posiadała. Pismo strony z dnia [...] r. złożone zostało w toku postępowania podatkowego. Wskazać należy, że nawet gdyby Skarżąca okoliczności wskazanych w piśmie z dnia [...] r. nie podniosła, to w toku postępowania prowadzonego przez organ podatkowy fakt, że strona w deklaracji podatku od nieruchomości wskazuje siebie jako podatnika, nie zwalnia organów podatkowych przy orzekaniu, od podjęcia czynności w celu sprawdzenia, czy strona jest podatnikiem w rozumieniu art. 3 ust. 1-5 u.p.o.l. Nie może zatem organ odwoławczy przy rozpoznawaniu sprawy z odwołania Spółki poprzestać, w okolicznościach sprawy, na stwierdzeniu braku złożenia korekty deklaracji, w świetle przywołanych bowiem przepisów i okoliczności niniejszej sprawy takie stanowisko organu nie jest zasadne. Ponadto wskazać należy, że we wniosku z dnia [...] r., Spółka wniosła o stwierdzenie nadpłaty z tytułu opodatkowania wskazanych budowli. Pismo z [...] r. zawierało informację o tytule prawnym do dysponowania stacją [...] przy ul [...] i wskazywało na potrzebę zwrotu uiszczonego podatku od budynku i budowli. Bezspornie dla potrzeb wniosku z [...] r. informacja zawarta w piśmie z [...] r. stanowi dodatkową podstawę i argumentację do żądania stwierdzenia nadpłaty z tytułu opodatkowania budowli wskazanych we wniosku z [...] r. tj. urządzeń informacyjnych. Uzasadnione zatem są zarzuty Skarżącej, że błędnie organ odwoławczy, w okolicznościach niniejszej sprawy przyjął, że pismo Strony z dnia [...] r. nie wywołuje skutku wobec nie złożenia korekty deklaracji. Przypomnieć należy, że zgodnie z art. 127 O.p. postępowanie podatkowe jest dwuinstancyjne. Zasada ta ma charakter normatywny. Norma ta jest rozwinięciem konstytucyjnej zasady dwuinstancyjności postępowania wyrażonej w art. 78 Konstytucji RP. Zgodnie z zasadą dwuinstancyjności, istotą postępowania odwoławczego jest ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy, z czego wynika obowiązek organu II instancji ponownego rozpoznania sprawy w jej całokształcie, w tym także ustosunkowania się do zarzutów odwołania. W niniejszej sprawie takiego rozpoznania sprawy przez organ odwoławczy zabrakło. Ponadto wskazać należy, na niekonsekwencję organu w zaskarżonej decyzji albowiem stanowisko organu odwoławczego zawarte w uzasadnieniu co do bezprzedmiotowości wniosku Spółki wobec braku korekty deklaracji, pozostaje w sprzeczności z rozstrzygnięciem Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które utrzymało w mocy decyzję organu I instancji, co do odmowy stwierdzenia nadpłaty, w tym co do tablic informacyjnych jak przyjął organ budowli podlegających opodatkowaniu na stacji [...] przy ul. [...]. Stanowisko organu zatem, co do bezprzedmiotowości, nie znalazło odzwierciedlenia w sentencji rozstrzygnięcia. Organ odwoławczy w niniejszej sprawie utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, którym to rozstrzygnięciem odmówił organ I instancji stronie nadpłaty z tytułu opodatkowania budowli (tablic) stacji przy ul. [...] uznając Spółkę podatnikiem podatku od nieruchomości. Tymczasem bezprzedmiotowość wniosku czyli brak załącznika do wniosku (korekty deklaracji), nie może prowadzić do odmowy stwierdzenia nadpłaty, ale stanowi ewentualnie o braku możliwości prowadzenia postępowania i rozstrzygania o nadpłacie. Odmawia stwierdzenia nadpłaty organ stosownie do art. 75 § 4 O.p, gdy prawidłowość skorygowanej deklaracji budzi wątpliwości. W niniejszej sprawie organ odmawiając stwierdzenia nadpłaty uznał, że sporne tablice podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości, przy czym żeby budowla podlegała opodatkowaniu musi być w posiadaniu podatnika podatku od nieruchomości w rozumieniu art. 3 u.p.o.l. Takiego stanowiska nie zawiera rozstrzygnięcie organu odwoławczego. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ odwoławczy odniesie się do zarzutów odwołania w zakresie uznania Skarżącej za podatnika podatku od nieruchomości mając na uwadze okoliczności niniejszej sprawy i uwzględni wyrażoną powyżej ocenę prawną oraz wskazania Sądu co do dalszego postępowania, celem realizacji zasady dwuinstancyjności. Z powodu konieczności uchylenia decyzji z przyczyn procesowych, Sąd uznał jednocześnie za przedwczesne wypowiadanie się co do zasadności zarzutów skargi nawiązujących do zasadności opodatkowania spornych budowli. Mając powyższe na uwadze decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. podlega uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c p.p.s.a. O wstrzymaniu wykonania tej decyzji orzeczono na podstawie art. 152 p.p.s.a. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 2 pkt 1 lit. a w związku z § 6 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 490).