I SA/Sz 131/08
PostanowienieWSA w Szczecinie2008-03-18
Skład orzekający: Aleksandra Jawoszek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba samotnie wychowująca dzieci, bezrobotna i nieposiadająca majątku, może zostać zwolniona z kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym?Ratio decidendi
Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, jest uzasadnione, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Wnioskodawczyni, samotnie wychowująca dwoje małoletnich dzieci, bezrobotna, nieposiadająca majątku i utrzymująca się z niskich alimentów, zasiłków i niewielkiego wynagrodzenia, spełnia te kryteria.Stan faktyczny
Skarżąca W.K. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, w związku ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej odmawiającą umorzenia zaległości podatku VAT. Skarżąca jest samotną matką dwojga małoletnich dzieci, zarejestrowaną jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku. Utrzymuje się z alimentów, zasiłków rodzinnych i niewielkiego wynagrodzenia z umowy zlecenia. Nie posiada majątku, mieszka w mieszkaniu socjalnym, a egzekucja wierzytelności z tytułu niepłaconych alimentów jest bezskuteczna.Rozstrzygnięcie
Przyznano wnioskodawczyni prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie - Aleksandra Jawoszek po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 18 marca 2008 r. wniosku W.K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie z jej skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w podatku od towarów i usług za październik 2005 r. wraz z odsetkami p o s t a n a w i a: przyznać wnioskodawczyni prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych
Skarżąca W. K. wraz ze skargą na wyżej powołaną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w S. złożyła na urzędowym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
Z uzasadnienia wniosku oraz dodatkowych dokumentów przedłożonych przez skarżącą wraz z wnioskiem, a także załączonych do akt sądowych z akt administracyjnych niniejszej sprawy, a dotyczących sytuacji rodzinnej i majątkowej skarżącej wynika, że W. K. jest matką wychowującą samotnie dwóch małoletnich synów, jest po rozwodzie (dowód: odpis wyroku Sądu Okręgowego w S. z dnia [...], sygn. akt [...], k. nr 23). W dniu 29 stycznia 2008 r. wnioskodawczyni zarejestrowała się jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku (dowód: karta wizyt w Powiatowym Urzędzie Pracy w S., k. nr 8).
Wnioskodawczyni podała, że źródło utrzymania rodziny stanowią nieregularnie płacone alimenty przez dwóch ojców jej dzieci w kwocie 500 zł oraz pobierane na dzieci zasiłki rodzinne w kwocie 112 zł (dowód: odpisy trzech decyzji MOPR w S. z dnia [...], k. nr 15, 16). Jak wynika z akt, tj. z umowy zlecenia z dnia 1.06.2007 r. skarżąca wykonuje także prace porządkowe na terenie wspólnoty mieszkaniowej za wynagrodzeniem w wysokości 200 zł płatnym w 14 dni od złożenia rachunku (k. nr 21).
Ponadto skarżąca oświadczyła, że brakuje jej środków pieniężnych na utrzymanie trzyosobowej rodziny, nie jest w stanie podjąć pełnoetatowego zatrudnienia ze względu na chorujące dzieci (dowód: wyniki konsultacji specjalistycznej syna z 17.10.2007 r., k. nr 17).
W. K. nie posiada żadnego majątku w postaci nieruchomości, wartościowych rzeczy ruchomych, ani oszczędności (dowód: Protokół sądowego wyjawienia majątku z dnia 8.11.2007 r., sygn. akt [...], k. nr 4), zamieszkuje w mieszkaniu socjalnym o pow. 41,30 m kw. (dowód: umowa najmu z dnia 16.11.2007 r. zawarta do dnia 24.10.2009 r., k. nr 18). Strona podała także, że posiada wierzytelność z tytułu niepłaconych alimentów w wysokości ok. 7.000 zł , jednak z zaświadczeń komornika sądowego z dnia 20.04.2007 r. i 2.07.2007 r. wynika, że ich egzekucja jest bezskuteczna (k. nr 22).
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm., dalej w skrócie - p.p.s.a) przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy następuje w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, o którym mowa
w przywołanym przepisie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych.
Ciężar dowodu powyższych okoliczności spoczywa na stronie, która ubiega się
o przyznanie prawa pomocy. Świadczy o tym użycie w przepisie art. 246 § 1 p.p.s.a. zwrotu "gdy wykaże". Do Sądu kierującego się wskazaniami logicznego rozumowania, doświadczenia życiowego i dostępnej wiedzy należy natomiast ocena, czy takie okoliczności zachodzą. Należy przy tym podkreślić, że cytowany przepis stanowi odstępstwo od zasady ustanowionej w art. 199 p.p.s.a., zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Przytoczone we wniosku okoliczności, jak również przedstawione dokumenty, powinny zatem uzasadniać wyjątkowe traktowanie, o jakim mowa w powołanym wyżej przepisie.
Po przeanalizowaniu złożonego przez skarżącą oświadczenia o stanie majątkowym
i rodzinnym, znajdującego potwierdzenie w złożonych dokumentach, Sąd stwierdził, iż takie okoliczności jak bezrobocie, brak majątku (skarżąca mieszka w mieszkaniu socjalnym), brak oszczędności, utrzymywanie się trzyosobowej rodziny (skarżąca samotnie wychowuje trójkę małoletnich dzieci) z kwoty ok. 800 zł pochodzącej z alimentów, z zasiłków rodzinnych, okresowych oraz wynagrodzenia wypłacanego z tytułu umowy zlecenia (200 zł), świadczą
o wyjątkowości sytuacji wnioskodawczyni i pozwalają uznać, że nie jest ona w stanie uiścić pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Dlatego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło