I SA/Sz 133/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Kazimiera Sobocińska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Marzena Kowalewska,, Sędzia WSA Alicja Polańska, Protokolant Anna Kalisiak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 września 2008 r. sprawy ze skargi W. O. na decyzję Dyrektor Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy zwolnienia płatnika z obowiązku pobierania podatku 1. oddala skargę, 2. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na rzecz adw. D. B. kwotę [...] złotych powiększoną o kwotę należnego podatku od towarów i usług z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej . Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w K. decyzją z dnia [...] odmówił uwzględnienia wniosku W.O. o zwolnienie płatnika Zakładu Ubezpieczeń Społecznych O/K. z obowiązku poboru podatku (zaliczek) dochodowego od osób fizycznych w 2007 r. od dochodu z tytułu renty. Będący podstawą rozstrzygnięcia art. 22 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej stanowi, że organ podatkowy na wniosek podatnika może zwolnić płatnika z obowiązku pobierania podatku, jeżeli pobieranie podatku zagraża ważnym interesom podatnika, w szczególności jego egzystencji. W ocenie organu podatkowego sytuacja taka w sprawie nie występowała. Jak ustalono W.O. otrzymuje rentę w kwocie 849,16 zł obciążoną należnościami ściąganymi w trybie egzekucji administracyjnej w kwocie 212,29 zł; do wypłaty pozostaje kwota 511,57 zł. Miesięczna zaliczka na podatek wynosi 50 zł Małżonek wnioskodawczyni otrzymuje się z renty w wysokości 694,00 zł miesięcznie, obciążonej należnościami ściąganymi w trybie egzekucji administracyjnej w kwocie 173,61 zł; do wypłaty pozostaje kwota 428,36 zł. Łączny dochód małżonków wynosi ok. 939,93 zł miesięcznie. Wydatki na utrzymanie mieszkania wynoszą ok. 232,34 zł, na leki ok. 240,00 zł miesięcznie, zaś na bieżące utrzymanie pozostaje im kwota ok. 467,00 zł miesięcznie. W ocenie organu podatkowego sytuacja bytowa podatników jest niewątpliwie trudna i była już wcześniej uwzględniona poprzez umorzenie zaległości podatkowych z innego tytułu, jednakże nie daje podstaw do uwzględnienia wniosku na podstawie art. 22 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Przepis ten może być uznaniowo stosowany tylko w wyjątkowych sytuacjach zagrożenia egzystencji, co w sprawie nie zachodzi, jeśli zważyć, że miesięczna zaliczka na podatek wynosi 50 zł i nie ma istotnego wpływu na poziom egzystencji podatnika. Ponadto podkreślono, że zwolnienie płatnika z poboru podatku nie oznacza zwolnienia podatnika z obowiązku zapłaty podatku, gdyż musi on rozliczyć się z tego podatku w zeznaniu rocznym, co wynika z art. 22 § 5 Ordynacji podatkowej. W odwołaniu od decyzji organu I instancji podatniczka zarzuciła, że nie uwzględniono wzrostu kosztów energii elektrycznej, które małżonkowie będą musieli ponieść w zimie. Zdaniem podatniczki decyzja jest krzywdząca i wpędza ich w skrajną nędze. Oczekuje pomocy, rozumianej jako zwolnienie od podatku również w następnych latach. Dyrektor Izby Skarbowej w S. decyzją z dnia [...] wydaną na podstawie art. 233 § 1 pkt 3 i art. 208 § 1 Ordynacji podatkowej umorzył postępowanie odwoławcze uznając, iż w związku z upływem roku podatkowego 2007 postępowanie w sprawie zwolnienia płatnika z obowiązku pobrania podatku stało się bezprzedmiotowe gdyż Zakład Ubezpieczeń Społecznych wykonał już czynności naliczenia i pobrania podatku. Organ odwoławczy ponownie wyjaśnił, że ewentualne zwolnienie płatnika (ZUS) z obowiązku pobrania podatku na podstawie art. 22 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej nie zwalniałoby podatnika z obowiązku zapłaty tego podatku w rozliczeniu rocznym, co wynika z art. 22 § 5 Ordynacji podatkowej. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego podatniczka nie zgłosiła merytorycznych zarzutów wobec zaskarżonej decyzji, lecz jedynie (tak jak w odwołaniu) powołała się na trudną sytuację bytową swoją i małżonka oraz zagrożenie egzystencji domagając się "zwolnienia" od podatku także w latach następnych. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Skarga jest bezzasadna, nie ma bowiem podstaw do uznania zaskarżonej decyzji za niezgodną z prawem. Należy na wstępie wyjaśnić, że organy podatkowe nie mają kompetencji do zwalniania podatników od zapłaty należnego podatku, ani też do zaniechania poboru podatku. Kompetencja taka przysługuje wyłącznie Ministrowi Finansów, który w drodze rozporządzenia wydanego na podstawie art. 22 § 1 Ordynacji podatkowej może akty takie podejmować. W rozpatrywanej sprawie nie mamy jednak do czynienie z ulgą podatkową ustanowioną przez Ministra Finansów, lecz z wnioskiem podatnika o zwolnienie płatnika (ZUS) z obowiązku pobrania podatku, o czym mowa w art. 22 § 2 Ordynacji podatkowej. Jak trafnie wyjaśniono w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji zwolnienie płatnika z obowiązku pobrania podatku (zaliczek) nie znosi obowiązku podatnika do zapłaty należnego podatku, stanowi jedynie odroczenie terminu płatności tego podatku, gdyż zgodnie z § 5 rozliczenie podatku musi nastąpić we wskazanym terminie lub w zeznaniu rocznym. Z tych względów oczekiwanie skarżącej o "zwolnienie" od podatków nie mgło być uwzględnione. Nie budzi zastrzeżeń co do zgodności z prawem umorzenie postępowania odwoławczego, bowiem wobec upływu roku podatkowego 2007, którego sprawa dotyczyła, postępowanie w sprawie stało się bezprzedmiotowe, gdyż płatnik wykonał już obowiązki naliczenia i poboru podatku (zaliczek). W sytuacji takiej, zgodnie z art. 208 § 1 Ordynacji podatkowej, postępowanie w sprawie podlegało umorzeniu. Wniosek skarżącej, co do zwolnienia płatnika z poboru podatku w latach następnych nie był przedmiotem niniejszej sprawy, może być przedmiotem odrębnego rozpoznania. Reasumując, zaskarżona decyzja odpowiada prawu, a nieuzasadniona skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).