I SA/Sz 1336/13

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie - Aleksandra Jawoszek po rozpoznaniu w dniu 17 grudnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. B. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 26 września 2013 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia odsetek od nieopłaconych składek p o s t a n a w i a: przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego Skarżący S. B. w dniu 14 listopada 2013 r. zwrócił się na urzędowym formularzu PPF o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Z uzasadnienia wniosku oraz nadesłanych dokumentów wynika, co następuje. Skarżący prowadzi trzyosobowe gospodarstwo domowe z żoną i córką. Skarżący i jego żona otrzymują świadczenia emerytalne, a jego córka J. B. jest zarejestrowana jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku (zaświadczenie PUP w [...] z 4 grudnia 2013 r. k. - [...]). Skarżący podał, że łączny dochód rodziny z tytułu emerytur oraz dodatków pielęgnacyjnych to kwota [...] zł miesięcznie, a wydatki (opłaty – gaz, energia elektryczna, czynsz, koszty leczenia) - [...] zł. Skarżący spłaca raty pożyczki, zaciągniętej w S. wynoszące ok. [...] zł miesięcznie; saldo tej pożyczki na dzień 2 grudnia 2012 r. wynosiło [...] zł z udzielonej kwoty [...] zł. W oświadczeniu o majątku skarżący wykazał, że z żoną posiadają mieszkanie o pow. [...] m kw.; innego majątku w postaci nieruchomości, wartościowych rzeczy ruchomych, zgromadzonych zasobów pieniężnych (oszczędności, papierów wartościowych itp.) nie wykazano. Do wniosku zostały dołączone także: wyciąg z rachunku bankowego za lipiec 2013 r., którego saldo końcowe wynosiło [...] zł; zaświadczenie MOPS z 5 grudnia 2013 r. zaświadczające, że skarżący nie korzysta ze świadczeń pomocy społecznej, świadczeń rodzinnych, dodatku mieszkaniowego, funduszu alimentacyjnego; dokumentacja lekarska, w tym wypis z treści orzeczenia lekarza orzecznika z dnia 19 maja 1999 r. o uznaniu skarżącego za całkowicie niezdolnego do pracy. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Stosownie do brzmienia art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: "P.p.s.a."), prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 2), natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). W przypadku osób fizycznych prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2 cyt. wyżej przepisu). Na wstępie, należy wskazać, że skarżący w rozpoznawanej sprawie, stosownie do brzmienia art. 239 pkt 1 lit. "e" P.p.s.a, nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych, gdyż zaskarżył działanie organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych, o czym został pouczony w piśmie z dnia 25 listopada 2013 r. Dlatego rozpoznaniu podlegał wyłącznie wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., wykazania zatem wymagało przez skarżącego, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ustalenie wystąpienia przesłanek z art. 246 § 1 pkt 1 i 2 P.p.s.a. wymaga porównania realnych możliwości finansowych strony wnoszącej o przyznanie prawa pomocy z wysokością obciążeń finansowych związanych z postępowaniem. Ponadto w przypadku przesłanki z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. ustalenia wymaga także wpływ obowiązku ponoszenia kosztów postępowania na sytuację materialną strony wnoszącej o przyznanie prawa pomocy i jej rodziny. Ciężar wykazania powyższych okoliczności obciąża wnioskodawcę, a wykazanie to powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia, obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od oceny referendarza rozpoznającego wniosek zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. W ocenie referendarza sądowego sytuacja osobista i materialna skarżącego przemawia za uwzględnieniem jego wniosku o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. Skarżący jest osobą w podeszłym wieku, schorowaną, całkowicie niezdolną do pracy, prowadzi trzyosobowe gospodarstwo domowe z żoną oraz bezrobotną córką. Dochody rodziny wynoszą miesięcznie ok. [...] zł, zaś wydatki na opłaty i leki – [...] zł. Skarżący nie posiada oszczędności ani większego majątku. Powyższe okoliczności, znajdujące potwierdzenie w aktach sprawy, świadczą o tym, że skarżący nie ma obiektywnych możliwości samodzielnego opłacenia zastępstwa procesowego. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 §1 i §2 pkt 7 P.p.s.a., należało orzec jak w sentencji postanowienia.