I SA/Sz 134/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Kazimierz Maczewski po rozpoznaniu w Wydziale I w dniu 13 kwietnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. C. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z jego skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2003 r. postanawia: odmówić zmiany postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 11 czerwca 2010 r. sygnatura akt I SA/Sz 134/10 odmawiającego skarżącemu przyznania prawa pomocy. J. C., reprezentowany przez doradcę podatkowego, wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od wniesionej skargi w kwocie [...]zł, złożył na urzędowym formularzu PPF wniosek z dnia 15 marca 2010 r. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym częściowe zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, że nie posiada środków finansowych na pokrycie kosztów wpisu sądowego od skargi w kwocie [...]zł. Wyjaśnił, iż nie osiąga żadnych dochodów, przebywa w ośrodku leczenia uzależnień w miejscowości W. Korzysta z pomocy finansowej rodziny. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że skarżący prowadzi gospodarstwo domowe z konkubiną B. oraz dwojgiem małoletnich dzieci, nie posiada żadnego majątku w postaci nieruchomości, jak i wartościowych rzeczy ruchomych, ani też zgromadzonych zasobów pieniężnych (oszczędności, papierów wartościowych, itp.). Postanowieniem z dnia 17 maja 2010 r. referendarz sądowy odmówił wnioskodawcy przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, uznając, że skarżący, który nie wykonał w należyty sposób wezwania do przedłożenia dokumentów, nie wykazał, iż spełnia przesłanki uzasadniające przyznanie prawa pomocy. Po wniesieniu sprzeciwu od ww. postanowienia przez skarżącego, sprawa została rozpoznana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, który postanowieniem z dnia 11 czerwca 2010 r. odmówił przyznania prawa pomocy. Uzasadniając wydane orzeczenie, Sąd wskazał, że skarżący pomimo wezwania referendarza sądowego do złożenia dokumentów odzwierciedlających jego sytuację materialną, nie zastosował się do tego wezwania, jak również nie uzupełnił swoich oświadczeń na etapie sprzeciwu. Wobec tego Sąd uznał, iż wniosek nie zasługuje na uwzględnienie bowiem strona nie wykazała w sposób dostatecznie przekonujący, iż nie ma wystarczających środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, a tym samym nie wykazał, aby spełniał ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Naczelny Sąd Administracyjny po rozpatrzeniu zażalenia skarżącego uznał, iż nie zasługuje ono na uwzględnienie gdyż skarżący nie przedłożył żądanych dokumentów oraz nie uzupełnił złożonego oświadczenia, wobec tego nie wywiązał się z obowiązku przedstawienia Sądowi w sposób wyczerpujący swojej sytuacji rodzinnej i finansowej. Odpowiadając na wezwanie do uiszczenia opłaty sądowej od wniesionej skargi, J. C. złożył ponownie na urzędowym formularzu PPF wniosek o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych, w którym podał te same informacje, co we wniosku z dnia 15 marca 2010 r., jedynie w rubryce dotyczącej dochodów podał, że spośród trzech osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym dochody uzyskuje tylko B., tj. rentę z tytułu niepełnosprawności córki w wysokości [...] zł oraz zasiłek pielęgnacyjny - [...] zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Na wstępie wskazać należy, że w orzecznictwie ugruntowany jest pogląd, iż w sytuacji, w której Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego odmawiające przyznania stronie prawa pomocy, to ponowny wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy powinien być rozpoznany w świetle unormowań zawartych w art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) i oceniony pod kątem zmiany okoliczności, jakie zaszły od czasu rozpoznania pierwszego wniosku (vide: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 czerwca 2009 r., I FZ 227/09). Stosownie do postanowień art. 165 ww. ustawy postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Z treści tego przepisu wynika, że sąd administracyjny może zmienić prawomocne postanowienie, w tym postanowienie odmawiające przyznania prawa pomocy, jednakże warunkiem takiego rozstrzygnięcia jest zmiana okoliczności sprawy. Zdaniem Sądu złożony przez J. C. wniosek o zmianę postanowienia w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym częściowe zwolnienie od kosztów sądowych, nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem skarżący nie wykazał we wniosku żadnej zmiany okoliczności, które zostały przedstawione w poprzednim jego wniosku, tj. z dnia 15 marca 2010 r. Należy przy tym podkreślić, że wnioskodawca powinien wykazać, iż wystąpiły takie zmiany okoliczności, które uniemożliwiają poniesienie pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z opisanym obowiązkiem wnioskodawcy wiąże się powinność Sądu do dokonania wszechstronnej i rzetelnej oceny okoliczności, wskazanych we wniosku. W ocenie Sądu w rozpatrywanej sprawie skarżący nie przedstawił nowych szczegółowych okoliczności faktycznych, dotyczących jego sytuacji rodzinnej i majątkowej, nie dołączył także żadnych dokumentów, które świadczyłyby o zmianach jakie zaszły w jego sprawie, co pozwoliłoby Sądowi na dokonanie oceny podniesionych przez wnioskodawcę przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy. Należy podkreślić, że na J. C. ciążył obowiązek dowiedzenia, że od dnia wydania przez Sąd postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy z dnia 11 czerwca 2010r., wystąpiły takie zdarzenia czy okoliczności, które spowodowały zmianę sytuacji skarżącego. Uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności), świadczących o tym, że przyznania pomocy jest uzasadnione. Według Sądu we wniosku z dnia 2 listopada 2010 r. skarżący powtórzył głównie argumentację przedstawioną w poprzednim wniosku. Nie wykazał, by jego sytuacja majątkowa i rodzinna uległa zmianie, wskutek pogorszenia się w stosunku do tej, która stanowiła podstawę do odmowy przyznania prawa pomocy w części. W ocenie Sądu przedłożony formularz PPF jest kolejnym odpisem wniosku z dnia 15 marca 2010 r., o czym świadczy m. in. zamazana korektorem w rubryce nr 14 data "15.03.2010", w której następnie wpisano "02.11.2010 r." Ponadto, pismem ręcznym uzupełniono rubrykę nr 10 (w poprzednim wniosku w rubryce "nazwisko i imię" oraz "dochód razem" skarżący wpisał "brak"), w której podano, że we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje ze skarżącym S.C., O. A. i B. O. uzyskująca rentę z tytułu niepełnosprawności córki – [...] zł oraz zasiłku pielęgnacyjnego w wysokości [...] zł, przy czym zamazano korektorem w tychże rubrykach wyraz: "brak". Należy także zwrócić uwagę na nieścisłości w podawanych przez wnioskodawcę informacjach, bowiem w nadesłanym do Sądu oświadczeniu (które wpłynęło do Sądu w dniu 26 kwietnia 2010 r. – w piśmie tym nie wskazano daty) J. C. poinformował, że konkubina B. O. jest jego żoną i przyjęła nazwisko C., natomiast w ostatnim wniosku, tj. z dnia 2 listopada 2010 r. podał, że we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje z nim konkubina B. O. (informację taką zawarł również w swoim pierwszym wniosku). Powyższe także świadczy o tym, że strona ograniczyła się jedynie do przesłania egzemplarza poprzedniego wniosku, bez wykazania zmian jakie zaszły w jego sytuacji majątkowej i rodzinnej. Wobec powyższego, uznać należy, że brak jest podstaw do uwzględnienia żądania strony. Należy na marginesie zauważyć, że w postanowieniu z dnia 17 maja 2010 r. referendarz sądowy wskazał, iż skarżący będzie mógł wystąpić z kolejnym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy, którego pozytywne załatwienie będzie uzależnione od tego, czy strona uzupełni swoje oświadczenia i przedłoży dokumenty źródłowe. A zatem strona skarżąca miała świadomość, iż warunkiem skutecznego złożenia ponownego wniosku, będzie przedłożenie stosownych dokumentów i oświadczeń. Mając powyższe na uwadze, należało na podstawie art. 165 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzec jak na wstępie.