I SA/Sz 135/18

Sygn. [...] I SA/Sz 135/18 P O S T A N O W I E N I E Dnia 28 marca 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bolesław Stachura (spr.) po rozpoznaniu w Wydziale I w dniu [...] r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi I. G. na czynności egzekucyjne Naczelnika Urzędu Skarbowego p o s t a n a w i a: odmówić przyznania prawa pomocy. Sygn. akt I SA/Sz [...] U Z A S A D N I E N I E Jak wynika z akt sprawy pismem z dnia [...] r. I. G. złożyła skargę bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie. W treści pisma Skarżąca wskazała, że skarga dotyczy obciążenia finansowego powstałego w wyniku odsprzedania przez jej męża mieszkania, które otrzymał w spadku. Naczelnik Urzędu Skarbowego naliczył podatek od tej sprzedaży w wysokości [...] zł, który jest spłacany przez jej męża w ratach. Skarżąca podniosła, że nie miała żadnego udziału w realizacji osiągniętego przychodu przez jej męża. W piśmie Skarżąca zawarła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Do skargi, Skarżąca załączyła oryginał tytułu wykonawczego z dnia [...] r. nr [...] w którym została wskazana jako małżonek zobowiązanego. W treści pouczenia wskazano, że zgodnie z art. 33 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. 2017 r., poz. 1201 ze zm.) – dalej: "u.p.e.a." zobowiązanemu przysługuje w terminie 7 dni prawo zgłoszenia do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. W trybie art. 53 § 4 zdanie drugie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) - dalej: "p.p.s.a.", Sąd przesłał skargę do Naczelnika Urzędu Skarbowego. Na podstawie udzielonej odpowiedzi przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. oraz przesłanych akt sprawy Sąd ustalił, że w dniu [...] r. Naczelnik Urzędu Skarbowego wystawił tytuł wykonawczy nr [...] na współmałżonków I. i J. G., uprawniający do prowadzenia egzekucji z majątku odrębnego J. G. oraz majątku wspólnego małżonków. Skarżąca I. G. została wskazana w części B tytułu wykonawczego, co zgodnie z rozporządzeniem rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 8 sierpnia 2016r. w sprawie wzorów tytułów wykonawczych stosowanych w egzekucji administracyjnej (Dz. U. z 2016r., poz. 1305) wskazuje, że małżonek zobowiązanego wskazanego w bloku A.1. ponosi odpowiedzialność (obejmującą majątek wspólny zobowiązanego i jego małżonka) za należność pieniężną. Powyższy tytuł wykonawczy został doręczony Skarżącej w dniu [...] r. Ze stanu sprawy, wynika zatem, że pismo Skarżącej z dnia [...] r. skierowane wprost do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, stanowiło skargę na ww. tytuł wykonawczy z dnia [...] r. Na wezwanie Sądu z dnia [...] r. o doprecyzowanie skargi i wskazanie, czy Skarżąca wnosiła do organu egzekucyjnego zarzuty lub do organu wyższego stopnia skargę na czynności egzekucyjne, pismem z dnia [...] r. Skarżąca udzieliła odpowiedzi, że nie wnosiła ani żadnych zarzutów do organu egzekucyjnego ani skargi na czynności egzekucyjnego do Dyrektora Izby Skarbowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uznał, co następuje: Zgodnie z art. 245 § 1 p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Jednakże, stosownie do art. 247 p.p.s.a., prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 8 stycznia 2009 r. I FSK 1892/07, przepis art. 247 p.p.s.a. jest instrumentem służącym ekonomii procesowej, bowiem pozwala zakończyć postępowanie w jak najkrótszym czasie bez potrzeby angażowania procedur sądowych w sytuacji, gdy skarga bez głębszej analizy prawnej jest oczywiście bezzasadna. Powyższe obejmuje sytuacje, w której obowiązujące prawo wyklucza możliwość uwzględnienia żądania skarżącego. Oznacza, to że zastosowanie powołanego przepisu jest dopuszczalne wówczas, gdy stan faktyczny i prawny danej sprawy nie budzi najmniejszych wątpliwości, co do braku szans na uwzględnienie skargi. (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2010, str. 573). W orzecznictwie i piśmiennictwie przyjmuje się, że oczywista bezzasadność skargi zachodzi przede wszystkim w sytuacjach, gdy skarga kwalifikuje się do odrzucenia na podstawie art. 58 § 1 p.p.s.a. (vide np. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 lipca 2014 r., sygn. akt II OZ 700/14, LEX nr 1495334). Jak wynika z wyżej przedstawionego stanu faktycznego sprawy, w dniu [...] r. Skarżącej doręczono tytuł wykonawczy z dnia [...] r. nr [...] w którym została wskazana jako małżonek zobowiązanego. Pismem z dnia [...] r. Skarżąca wniosła skargę do Sądu wraz z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Natomiast, zgodnie z art. 52 § 1 p.p.s.a., skargę do sądu administracyjnego można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 p.p.s.a.). Na podstawie art. 33 § 1 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje w terminie 7 dni od dnia doręczenia tytułu wykonawczego, prawo zgłoszenia do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Organ egzekucyjny, po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela lub postanowienia o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu, wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów, a jeżeli zarzuty są uzasadnione - o umorzeniu postępowania egzekucyjnego albo o zastosowaniu mniej uciążliwego środka egzekucyjnego (art. 34 § 4 u.p.e.a.). Na postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów służy zobowiązanemu oraz wierzycielowi niebędącemu jednocześnie organem egzekucyjnym zażalenie (art. 34 § 5 u.p.e.a.). Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; Z treści ww. przepisów wynika zatem, że po doręczeniu tytułu wykonawczego zobowiązany, w terminie 7 dni, ma prawo wnieść zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. W wyniku wniesienia wskazanego środka, organ egzekucyjny przeprowadza postępowanie w trybie art. 34 u.p.e.a., i w konsekwencji na podstawie art. 34 § 4 u.p.e.a. wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów, a jeżeli zarzuty są uzasadnione - o umorzeniu postępowania egzekucyjnego albo o zastosowaniu mniej uciążliwego środka egzekucyjnego. Na to postanowienie służy zobowiązanemu zażalenie. Jeśli zobowiązany wniesienie zażalenie, to organ odwoławczy rozpoznaje je w trybie art. 138 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego w związku z art. 18 u.p.e.a. Dopiero na postanowienie wydane przez organ odwoławczy, na podstawie 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. służy skarga do sądu administracyjnego. Innymi słowy, stosownie do treści przywołanych powyżej przepisów, Skarżąca po doręczeniu jej ww. tytułu wykonawczego z dnia [...] r., przed skierowaniem skargi do sądu administracyjnego, w pierwszej kolejności obowiązana była wnieść do organu egzekucyjnego (Naczelnika Urzędu Skarbowego w B.) zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Skarga do sądu administracyjnego przysługuje bowiem dopiero po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. W sprawie Skarżącej środkami tymi były ww. zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, a następnie zażalenie wniesione na postanowienie wydane przez organ egzekucyjny w wyniku rozpoznania wniesionych zarzutów. Podkreślić przy tym należy, że Skarżąca została pouczona o sposobie zaskarżenia tytułu wykonawczego w drodze wniesienia zarzutów (vide: pouczenie zawarte w doręczonym Stronie tytule wykonawczym z [...] r.). Z akt administracyjnych sprawy oraz udzielonych wyjaśnień wynika, że Skarżąca, po doręczeniu jej ww. tytułu wykonawczego nie wniosła zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, a jedynie od razu wniosła skargę do Sądu. Tym samym, w sprawie nie zostały wyczerpane wszystkie przysługujące stronie środki zaskarżenia, co oznacza, że złożona do Sądu skarga jest niedopuszczalna, a co zostało również stwierdzone w postanowieniu tutejszego Sądu z dnia 28 marca 2018 r. sygn. akt I SA/Sz 135/18 - odrzucającym skargę. Zatem, uznać należało, że w sprawie zaistniała przesłanka oczywistej bezzasadności skargi, która – zgodnie z art. 247 p.p.s.a. - wyklucza możliwość przyznania prawa pomocy. W tym stanie rzeczy - na podstawie art. 247 p.p.s.a. - sąd orzekł jak w sentencji.