I SA/Sz 1353/15

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie – Aleksandra Jawoszek po rozpoznaniu w dniu 21 kwietnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku L S o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 3 listopada 2015 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek p o s t a n a w i a: 1. ustanowić adwokata z urzędu; 2. umorzyć postępowanie sądowe wszczęte wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżący L S, w związku z wniesioną skargą na wyżej powołaną decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 9 marca 2016 r., sygn. akt I SA/Sz 1353/15 oddalającym skargę, złożył w dniu 11 kwietnia 2016 r. wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od koszów sądowych i ustanowienie adwokata, który następnie uzupełnił w dniu 18 kwietnia 2016 r. Z wniosku oraz z załączonych oświadczeń i dokumentów wynika, że skarżący pozostaje w związku małżeńskim, ale w separacji, z żoną ma rozdzielność majątkową małżeńską. Prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, zajmując pokój w mieszkaniu komunalnym, którego najemcą jest żona. Koszty związane z utrzymaniem mieszkania ponosi B S, jednakże skarżący dokłada kwotę [...] zł. Skarżący nie posiada żadnego majątku w postaci nieruchomości, wartościowych ruchomości, oszczędności, wierzytelności. Dochody skarżącego to świadczenie emerytalne w wysokości [...] zł netto, zaś wydatki: spłata w ratach zaległości wobec ZUS w kwocie [...] zł, wykup leków w kwocie ok. [...] zł, [...] zł, [...] zł, koszty wizyt lekarskich [...] zł. Skarżący oświadczył, że nie posiada rachunku bankowego. Odnośnie sytuacji finansowej żony skarżący podał, że nie posiada ona żadnego majątku, ponosi większość wydatków związanych z utrzymaniem mieszkania komunalnego. Żona skarżącego otrzymuje wynagrodzenie za pracę na stanowisku sprzedawca w wysokości ok. [...] zł. Do wniosku skarżący dołączył: dodatkowe oświadczenia z dnia 18.04.2016 r.; kopie decyzji MOPR w Szczecinie z dnia 13.02.213 r. o przyznaniu zasiłku okresowego z tytułu bezrobocia i z dnia 02.11.2015 r. o utracie tego zasiłku; akt notarialny z dnia 16.11.2011 r. ustanawiający rozdzielność majątkową małżeńską; kopię decyzji o ustaleniu emerytury z 18.11.2015 r.; przekaz pocztowy świadczenia emerytalnego na kwiecień 2016 r.; faktury VAT na zakup leków; odcinek płacowy B S z lutego i marca 2016 r.; dowody wpłaty zaległości wobec ZUS; dokumenty obrazujące wydatki na opłaty mieszkaniowe (czynsz, telefon, energia elektryczna, gaz); dowód wpłaty składki na PZU. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje. Stosownie do treści art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Zgodnie z art. 245 § 1 - 3 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a.). Stosownie do art. 199 p.p.s.a. strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Do tych przepisów szczególnych należy zaliczyć przepisy określające przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy na wniosek strony. Mając na uwadze niskie dochody skarżącego oraz wysokość dochodu jego żony, wykazany stan posiadania (brak majątku, brak oszczędności), ponoszone niezbędne wydatki oraz sytuację osobistą skarżącego, przyjąć trzeba, iż wykazał on, że spełnia przesłanki warunkujące ustanowienie adwokata z urzędu, bowiem sprawa jest na etapie uprawniającym do złożenia skargi kasacyjnej. Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., należało orzec jak w pkt 1 sentencji. Odnośnie zaś wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych wskazać należy, że skarżący jest w niniejszej sprawie zwolniony z obowiązku ponoszenia wszelkich kosztów sądowych (opłat sądowych i wydatków), na podstawie art. 239 pkt 1 lit "e" p.p.s.a., z którego wynika, że nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. Przy czym, skarżący korzysta ze zwolnienia od kosztów przez cały tok postępowania sądowoadministracyjnego, aż do jego prawomocnego zakończenia. W tej sytuacji postępowanie wszczęte wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych podlega umorzeniu jako zbędne na podstawie art. 249a p.p.s.a., zgodnie z którym jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. O umorzeniu postępowania wszczętego wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych orzeczono w pkt 2 sentencji. W myśl zaś art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. do czynności w zakresie przyznania prawa pomocy, które wykonuje referendarz sądowy należy wydawanie na posiedzeniu niejawnym postanowień o przyznaniu, cofnięciu, odmowie przyznania prawa pomocy albo umorzeniu postępowania w sprawie przyznania prawa pomocy. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2, art. 249a w związku z art. 239 pkt 1 lit "e" i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a, orzeczono jak w sentencji.