I SA/Sz 1378/15
WyrokWSA w Szczecinie2016-02-11
Skład orzekający: Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka, Joanna Wojciechowska, Ewa Wojtysiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy złożenie przez rolnika dokumentu oznaczonego jako "zmiana do wniosku" z zaznaczonym polem "zmiana do wniosku" może być uznane za skuteczne wycofanie części wniosku o przyznanie płatności, jeśli organ administracji wcześniej poinformował rolnika o nieprawidłowościach we wniosku dotyczących tych samych działek?Ratio decidendi
Złożenie dokumentu oznaczonego jako "zmiana do wniosku" z zaznaczonym polem "zmiana do wniosku" nie stanowi skutecznego wycofania części wniosku o przyznanie płatności, jeśli organ administracji wcześniej poinformował rolnika o nieprawidłowościach dotyczących tych działek. W takim przypadku wycofanie wniosku w części dotyczącej spornych działek jest nieskuteczne, a organ jest zobowiązany do zastosowania sankcji finansowych w postaci zmniejszenia płatności.Stan faktyczny
Rolniczka złożyła wniosek o przyznanie płatności do gruntów rolnych. W trakcie postępowania dokonywała wielokrotnych zmian i wycofań części wniosku. Organy administracji stwierdziły nieprawidłowości dotyczące podwójnej deklaracji niektórych działek przez innego producenta rolnego i poinformowały o tym rolniczkę. Rolniczka twierdziła, że dokonała skutecznego wycofania spornych działek poprzez złożenie dokumentu "zmiana do wniosku" w terminie. Organy uznały wycofanie za nieskuteczne, ponieważ nastąpiło po poinformowaniu o nieprawidłowościach, co skutkowało pomniejszeniem przyznanej płatności. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę rolniczki.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka, Sędziowie Sędzia WSA Joanna Wojciechowska,, Sędzia WSA Ewa Wojtysiak (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Edyta Wójtowicz, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 11 lutego 2016 r. sprawy ze skargi I. M. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 30 września 2015 r. nr [...] w przedmiocie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2014 oddala skargę.
Decyzją nr [...] z dnia 30 września 2015 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa dla Powiatu [...] z siedzibą w [...] nr [...] z dnia 30 czerwca 2015 r. w przedmiocie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2014.
Ww. zaskarżoną decyzję wydano w następującym stanie faktycznym sprawy.
W dniu 19 maja 2014 r. do Biura Powiatowego ARiMR w [...] wpłynął, wniosek producentki [...] (dalej także "Producentka", "Strona", "Skarżąca") o przyznanie płatności do gruntów rolnych (nadany przesyłką pocztową w dniu 15 maja 2014 r.), w którym zadeklarowano w ramach jednolitej płatności obszarowej (JPO) działki rolne o łącznej powierzchni [...] ha oraz w ramach specjalnej płatności obszarowej do powierzchni upraw roślin strączkowych i motylkowatych drobnonasiennych (ST) na powierzchni [...] ha.
W dniu 4 czerwca 2014 r. Producentka dokonała zmiany złożonego wniosku przez zmniejszenie powierzchni działki rolnej [..] oraz dodała działkę rolną [...].
Następnie w dniu 9 czerwca 2014 r. Producentka dokonała kolejnej zmiany ww. wniosku, obejmującej 35 działek ewidencyjnych w stosunku do 40 działek ewidencyjnych zadeklarowanych we wniosku złożonym w dniu 15 maja 2014 r., przy czym zmiana ta nie obejmowała działek ewidencyjnych o numerach: [...] .
Kierownik Biura Powiatowego w [...] w dniu 8 lipca 2014 r. wystosował do Producentki wezwanie do usunięcia braków w związku ze stwierdzonymi nieprawidłowościami w złożonym wniosku a polegającymi na braku oznaczenia działek rolnych C oraz F na materiale graficznym, w odpowiedzi na które w dniu 17 lipca 2014 r. Producentka usunęła nieprawidłowości korektą wniosku.
W dniu zaś 29 lipca 2014 r. Producentka dokonała wycofania części wniosku w zakresie działek ewidencyjnych nr [...] oraz [...], na których położone były działki [...].
W dniu 22 sierpnia 2014 r. organ I instancji wystosował do Producentki wezwanie do złożenia wyjaśnień, w związku z ustalonymi nieprawidłowościami dotyczącymi ubiegania się innego producenta rolnego o płatności do zadeklarowanych we wniosku działek ewidencyjnych o nr [...] oraz [...] (obręb [...]),co oznaczało, że ww. działki weszły w konflikt kontroli krzyżowej, tj. podwójnej deklaracji. W odpowiedzi na to wezwanie pismem z dnia 27 sierpnia 2014 r. (data wpływu do organu 3 września 2014 r.) Producentka wskazała, że: "W związku z otrzymanym wezwaniem uprzejmie informuję, że działka o nr [...] nie jest w moim użytkowaniu, działki te zostały wycofane z wniosku o płatność w [...] Biurze Powiatowym ARiMR. W związku z tym nie ma podstaw do określenia powierzchni uprawnionych do użytkowania rolniczego.".
Następnie w dniu 3 września 2014 r. Producentka dokonała wycofania części wniosku, tj. działki rolnej [...] położonej na działce ewidencyjnej nr [...] o powierzchni [...] ha.
Z kolei w dniu 23 września 2014 r. Producentka wycofała z prawa ubiegania się o płatność następujące działki ewidencyjne [...] (obszar [...]ha), [...] (obszar [...]ha), działkę nr [...] o powierzchni [...]ha, jak i również działki o nr [...] o powierzchni [...]ha oraz działkę [...] i działkę [...].
W dniu 3 października 2014 r. Producentka dokonała wycofania z prawa ubiegania się o płatności działek rolnych o identyfikatorach [...].
Pismem z dnia 26 maja 2015 r. Producentka wniosła o uznanie korekty wniosku z dnia 9 czerwca 2014 polegającej na wycofaniu działki zlokalizowanej w gminie [...] oraz wycofującej deklarację rolnośrodowiskową w zakresie powierzchni realizowanych wariantów, co do których wystąpił konflikt kontroli krzyżowej. Zdaniem Producentki, nie było podstaw do sankcjonowania z tytułu złożenia korekty wniosku, albowiem zmiany w pierwotnym wniosku dokonane był w ostatecznym terminie wnoszenia zmian. Producentka wniosła o uznanie deklaracji użytkowanych rolniczo działek rolnych o nr [...] z powodu wycofania na polecenie pracownika ARiMR powierzchni [...] przez wzgląd na to, że faktycznie użytkowana powierzchnia wynosiła [...] ha. Producentka w piśmie podniosła również kwestię dwóch działek ewidencyjnych ([...]), których numery ewidencyjne uległy zmianie z powodu podziału ewidencyjnego działek, a o zmianach których nie miała wiedzy podczas ich zakupu. Brak możliwości weryfikacji danych we właściwy sposób spowodowany była chorobą (w załączeniu dokumentacja medyczna na okoliczności przebytej choroby).
Informacją z dnia 22 czerwca 2015 r. Kierownik Biura Powiatowego poinformował Producentkę o maksymalnym kwalifikowanym obszarze na działkach ewidencyjnych o nr [...], w odpowiedzi na które złożona została zmiana do wniosku polegająca na zmniejszeniu powierzchni gruntów do wyznaczonego maksymalnego kwalifikowanego obszaru.
Decyzją z dnia 30 czerwca 2015 r. nr [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [...] przyznał Producentce wsparcie w ramach Jednolitej Płatności Obszarowej w wysokości [...] zł, umorzył postępowanie w sprawie Jednolitej Płatności Obszarowej oraz odmówił wsparcia w ramach specjalnej płatności obszarowej do powierzchni upraw strączkowych i motylkowatych drobnonasiennych.
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że wpływ na obniżenie wsparcia w ramach Jednolitej Płatności Obszarowej miały nieprawidłowości ustalone w kontroli administracyjnej a dotyczące stwierdzonej różnicy pomiędzy deklarowaną kwalifikowaną powierzchnią działek zadeklarowanych we wniosku, a powierzchnią stwierdzoną w wyniku prowadzonego postępowania administracyjnego. Jak wskazał organ I instancji, ze względu na fakt, że Producentka została poinformowana o nieprawidłowościach w zakresie działek ewidencyjnych [...] w dniu 22 sierpnia 2014 r, nie było możliwe wycofanie tych działek z płatności, mając zaś na uwadze stwierdzone nieprawidłowości, organ i instancji uznał, że skutkowały one przyznaniem wnioskowanej płatności w pomniejszonej wysokości.
Natomiast powodem odmowy otrzymania wsparcia z tytułu specjalnej płatności obszarowej do powierzchni upraw strączkowych i motylkowatych drobnonasiennych na działkach rolnych [...] było naruszenie przepisu art. 7 ust. 2d ustawy z dnia
26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2012 r., poz. 1164 ze zm.) – dalej zwanej "ustawą o płatnościach bezpośrednich", który stanowi, że płatność ST nie przysługuje do powierzchni upraw, które zostały zadeklarowane we wniosku w ramach działania rolnośrodowiskowego.
W odwołaniu od ww. decyzji organu I instancji Producentka nie zgodziła się z nałożoną sankcją finansową z powodu braku skutecznego wycofania z prawa ubiegania się o płatność działek ewidencyjnych o nr [...], argumentując, że wycofanie spornych działek nastąpiło zmianą do wniosku w terminie na dokonanie tych czynność, tj. do 9 czerwca 2014 r. i złożona została z własnej inicjatywy.
Po rozpoznaniu odwołania Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR, w wyniku dokonania prawnej i merytorycznej oceny zasadności zaskarżonej decyzji, wymienioną na wstępie decyzją z dnia 30 września 2015 r. utrzymał w mocy decyzję I instancji.
Jak wyjaśnił organ odwoławczy, kwestią wymagającą rozstrzygnięcia było to, czy w oparciu o treść skorygowanego wniosku z zaznaczonym checkboxem "zmiana do wniosku" z dnia 9 czerwca 2014 r. istniały podstawy do przyjęcia, że Producentka wycofała wniosek w części obejmującej płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.
Po przywołaniu obowiązujących w sprawie regulacji prawnych zawartych w prawie unijnym i prawie krajowym, dotyczących przyznawania wsparcia bezpośredniego oraz możliwości wycofania złożonego wniosku, tj. art. 18 i 19 ustawy o płatnościach bezpośrednich oraz art. 25 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE. L 316 z 2 grudnia 2009 r., str. 65, ze zm.) – dalej zwanym "rozporządzeniem nr 1122/2009", organ odwoławczy podniósł, że Producentka w terminie ustawowym złożyła wniosek o przyznanie płatności. Następnie w dniu 9 czerwca 2014 r. skorygowała wniosek, zakreślając checkbox jako cel złożenia "zmiana do wniosku". Niniejszym dokumentem Producentka dokonała zmniejszenia powierzchni działki rolnej B oraz dodała działkę rolną [...], położoną na działce ewidencyjnej nr [...] o powierzchni [...] ha. Do pozostałych działek rolnych zgłoszonych w dokumencie "zmiana do wniosku" powierzchnie nie uległy zmianie. Natomiast, jak zaznaczył organ odwoławczy, proces wycofania z prawa ubiegania się o płatność działek bez poniesionych z tego tytułu konsekwencji może nastąpić wyłącznie w momencie kiedy organy nie poinformowały rolnika o nieprawidłowościach we wniosku o przyznanie pomocy lub też nie powiadomiły go o zamiarze przeprowadzenia kontroli na miejscu (art. 25 ust. 2 rozporządzenia nr 1122/2009).
W niniejszej sprawie – jak wskazał organ odwoławczy - Producentka wezwaniem z dnia 22 sierpnia 2014 r. została poinformowana o nieprawidłowościach w złożonym wniosku, dotyczących ubiegania się innego producenta rolnego o płatności do zadeklarowanych we wniosku działek ewidencyjnych o nr [...]
Jak wskazał organ odwoławczy, nawet przyjmując, że zestawienie celu złożenia wniosku ("zmiana do wniosku"), z treścią złożonego wniosku mogło budzić potencjalne wątpliwości co do zamiaru Producentki, to te wątpliwości usuwa analiza treści wycofanego w części wniosku w dniu 23 września 2014 r., w którym to Producentka dokonała prawidłowego wycofania części działek ewidencyjnych m.in. o identyfikatorach [....]. W sekcji VIII na stronie 3 wniosku, która obejmuje oświadczenie o sposobie wykorzystania działek ewidencyjnych, w tym kolumny 10 -12, to "wycofanie działki rolnej/części działki rolnej", przy czym kolumna 10 dotyczy wycofania działki (części działki) w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, kolumna 13 wycofania działki z płatności. Producentka w tej sekcji wniosku w pozycji 10 wpisała powierzchnię działek [...] a zatem te działki ewidencyjne wskazała jako wycofane z płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.
Odnosząc się do zarzutu Producentki dotyczącego złożonej odpowiedzi na wezwanie z dnia 22 sierpnia 2014 r., w której poinformowała Kierownika Biura Powiatowego w [...], "że spornych działek nie użytkuje a które zostały wycofane wnioskiem o płatność", organ odwoławczy wskazał, że Producentka dokonała wycofania gruntów objętych konfliktem dopiero w dniu 23 września 2014 r., czyli po powiadomieniu przez organ o nieprawidłowości w złożonej deklaracji. Zdaniem organu odwoławczego, w żadnej mierze nie można uznać treści dokumentu "zmiany do wniosku" z dnia 9 czerwca 2014 r. za dokument, w której to Producentka dokonała wycofania spornych gruntów, albowiem tylko i wyłącznie wypełnianie kolumn w złożonej zmianie do wniosku w sekcji VII i sekcji VIII Oświadczenie o powierzchni działek ewidencyjnych i działek rolnych w przypadku ich wycofania, mogło zostać uznane za skuteczne ich wycofanie.
Dodatkowo organ odwoławczy zauważył, że jeżeli Producentka przez dokonaną zmianę do wniosku z dnia 9 czerwca 2014 r. była przekonana o dokonaniu wycofania działek ewidencyjnych o nr [...], to w żadnej mierze nie zakwestionowała wezwania do usunięcia braków formalnych z dnia 8 lipca 2014 r. - choć co prawda dotyczyło ono innego postępowania, ale odnosiła się do tych samych działek - w odpowiedzi na które złożyła korektę wniosku usuwając nieprawidłowości.
Organ odwoławczy stwierdził, że niezasadne było, jak wskazywała Strona w odwołaniu, wzywanie jej do złożenia wyjaśnień. Dla organu I instancji podstawą rozstrzygnięcia była deklaracja na formularzu wniosku złożonego w dniu 15 maja 2014 r. (data stempla pocztowego) oraz wszystkich dokumentów składanych kolejno - przede wszystkim deklaracja zawarta w formularzu wycofania części wniosku z dnia 23 września 2014 r. w sekcji VIII, w której to Producentka dokonała wycofania części działek. Strona składając wniosek podpisała oświadczenie, że zna zasady przyznawania płatności objętych wnioskiem. Składając podpis pod wnioskiem oświadczyła, że zadeklarowane we wniosku dane są zgodne z prawdą, gdyż została również pouczona o skutkach składania fałszywych oświadczeń wynikających z Kodeksu karnego. Analizując złożony formularz "zmiany do wniosku" przesłany w dniu 9 czerwca 2015 r., bezspornym jest, że Strona w sekcji VIII wniosku "Oświadczenie o sposobie wykorzystywania działek rolnych", w kolumnie 10 (str. 3/4), nie wskazała powierzchni działek rolnych, które miały być uznane jako wycofane z płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Z niniejszej deklaracji wynikało więc, że Strona dokonała pomniejszenia powierzchni działki rolnej [...] oraz dodanie działki rolnej [...]. Nadto zauważono przy tym, że w sekcji VII wniosku "Oświadczenie o powierzchni działek ewidencyjnych" w kolumnie 10, Strona nie wskazała, że wycofuje działki ewidencyjne. O fakcie wycofania części wniosku producentka poinformowała Kierownika Biura Powiatowego dopiero w dniu 23 września 2014 r.
Mając powyższe na uwadze, Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR uznał, że rozstrzygnięcie organu I instancji w zakresie obniżenia wsparcia w ramach płatności bezpośrednich było prawidłowe albowiem w niniejszym postępowaniu wszczętym wnioskiem z dnia 19 maja 2014 r., organ I instancji słusznie postąpił nie uznając zmiany do wniosku z dnia 9 czerwca 2014 r. jako wycofanie działek rolnych o identyfikatorach [...]. Organ odwoławczy wskazał, że wobec braku możliwości uznania skutecznego wycofania spornych działek ([...]), przedmiotem których było wezwanie z dnia 22 sierpnia 2014 r., organ I instancji nie mógł postąpić inaczej jak zastosować dyspozycję art. 58 akapit 1 rozporządzenia nr 1122/2009, i po dokonaniu stosownych wyliczeń zastosować sankcję finansową w postaci pomniejszenia wnioskowanych płatności. Mając na uwadze, że łączna kwota przyznanych Producentce płatności bezpośrednich, po zastosowaniu ewentualnych obniżek z tytułu stwierdzonych nieprawidłowości wynosiła [...] zł, co przy kursie wymiany euro [...] zł stanowiło kwotę [...] euro, należało do kwoty stanowiącej nadwyżkę w wysokości [...] euro zastosować współczynnik korygujący w wysokości 1,30221400%. Całkowita kwota pomniejszenia, wynikająca z zastosowania współczynnika korygującego, wyniosła [...] euro, z czego proporcjonalna kwota pomniejszenia przypadająca dla jednolitej płatności obszarowej wyniosła [...] złotych, co stanowiło równowartość [...] euro. O kwotę tą została pomniejszona dla strony kwota jednolitej płatności obszarowej, wynosząc [...] zł.
Organ odwoławczy wskazał nadto, że prawidłowo także, w ocenie organu odwoławczego, organ I instancji umorzył postępowanie administracyjne na podstawie deklaracji we wniosku tylko wyłącznie w zakresie działek rolnych, co do których nie zostały naruszone 25 ust. 1 rozporządzenia nr 1122/2009 oraz odmówił otrzymania wsparcia z tytułu specjalnej płatności obszarowej do powierzchni upraw strączkowych i motylkowatych drobnonasiennych na działkach rolnych A1 i D1 z uwagi na naruszenia art. 7 ust. 2d ustawy o płatnościach bezpośrednich.
Ustosunkowując się do zarzutu Strony w przedmiocie naruszenia przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, organ uznał je za niezasadne.
W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] Producentka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, zarzucając jej:
1) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:
- art. 58 oraz art. 57 akapit 1 rozporządzenia nr 1122/2009 przez jego zastosowanie i pomniejszenie płatności przyznanej Skarżącej w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2014 ze względu na stwierdzone nieprawidłowości podczas gdy w gospodarstwie skarżącej nie doszło do powstania różnicy pomiędzy deklarowaną kwalifikowaną powierzchnią działek zadeklarowanych we wniosku, a powierzchnią stwierdzoną w wyniku prowadzonego postępowania administracyjnego,
2) naruszenie przepisów postępowania:
- art. 7, 8 i 9 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267) – dalej zwanej "K.p.a.", przez niepodjęcie przez organ wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy mając na względzie słuszny interes skarżącej oraz brak należytego informowania Skarżącej o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogły mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków, w szczególności brak zażądania od Skarżącej udzielenia dodatkowych wyjaśnień do pisma z dnia 9 czerwca 2014 r., skoro jak organ sam stwierdził, na stronie czwartej skarżonej decyzji, cyt.: "zestawienie celu złożenia wniosku ("zmiana do wniosku"), z treścią złożonego wniosku mogło budzić potencjalne wątpliwości co do zamiaru Skarżącej", szczególnie biorąc pod uwagę fakt, że za ewentualne nieprawidłowości groziły Skarżącej poważne sankcje finansowe.
Skarżąca podniosła, że w jej ocenie, kwestią wymagającą wyjaśnienia w stanie faktycznym niniejszej sprawy nie jest jedynie ustalenie, czy jej pismo z dnia 9 czerwca 2014 r. stanowiło wycofanie w części wniosku o przyznanie jej dopłat bezpośrednich za 2014 rok, lecz ustalenia wymaga, jaki w ogóle był rzeczywisty charakter tego pisma złożonego na urzędowym formularzu w dniu 9 czerwca 2014 r. do Kierownika BP ARiMR w [...] oraz, jakie były skutki złożenia ww. pisma przez Skarżącą do organu.
W ocenie Skarżącej, ww. pismo w żaden sposób nie zostało przez organ rozpoznane, natomiast organ w przypadku jakichkolwiek wątpliwości co do charakteru pisma powinien był wezwać Skarżącą do złożenia wyjaśnień lub uzupełnienia braków stosownie do art. 7 K.p.a. Nadto, Skarżąca podkreśliła, że w okresie wdrażania wniosku uległa poważnemu wypadkowi losowemu, o czym poinformowała organ I instancji.
Jak wyjaśniła Skarżąca, w związku ze zmianą użytkowanych powierzchni w swoim gospodarstwie rolnym, które spowodowały, że dane zawarte we wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich na rok 2014 z dnia 15 maja 2014 r. zdezaktualizowały się, Skarżąca złożyła do Powiatowego Biura informację o wielkości gospodarstwa aktualną na dzień 9 czerwca 2014 r. na formularzu stosowanym i udostępnianym przez [...] ARiMR w [...], zaznaczając zgodnie z instrukcją pole "zmiana do wniosku". Ze względu na różnorodność zmian, Skarżąca uznała za właściwe złożenie ww. informacji jako jeden, pełen dokument, w którym wskazała jednoznacznie wszystkie działki rolne, wchodzące w skład jej gospodarstwa na dzień 9 czerwca 2014 r., o łącznej powierzchni [...] ha. Dodatkowo do ww. dokumentu Skarżąca załączyła formularz deklaracji pakietów rolnośrodowiskowych, w którym pomniejszyła powierzchnię jej gospodarstwa rolnego o [...] ha, tj. powierzchnię spornych działek nr [...] w obrębie [...]. Skarżąca w ogóle nie wymieniła tych działek w żadnej części pisma z dnia 9 czerwca 2014 r., ani w załącznikach do ww. pisma uznając, że organ właściwie zinterpretuje jej wolę rezygnacji z użytkowania rolniczego ww. działek.
Wobec powyższego, zdaniem Skarżącej, należało uznać, że na dzień 22 sierpnia 2014 r., tj. dzień wezwania Skarżącej przez Kierownika ARiMR w [...] do złożenia wyjaśnień dotyczących działek nr [...] w obrębie [...], Skarżąca nie deklarowała użytkowania rolniczego ww. działek do przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Nie można zatem w odniesieniu do gospodarstwa rolnego Skarżącej stwierdzić, że nastąpiła w nim różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną a powierzchnią stwierdzoną. Formalnie Skarżąca nie miała innej możliwości złożenia Kierownikowi BP ARiMR w [...] informacji dotyczącej aktualnej na dzień 9 czerwca 2014 r. wielkości prowadzonego przez nią gospodarstwa, ponieważ zgłaszane przez nią zmiany obejmowały jednocześnie zmiany powierzchni gruntów zgłaszanych i rezygnację z deklaracji części gruntów, tj. działek nr [...] w obrębie [...] o łącznej powierzchni [...] ha. Niemożliwe było bowiem zaznaczenie w jednym wniosku zarówno pola "wycofanie części wniosku" jak i pola "zmiana do wniosku", ponieważ sama zmiana deklaracji i jej ewidentne pomniejszenie skutkuje rezygnacją z części płatności, tym samym zmiana dotycząca powierzchni, jej pomniejszenie, staje się wycofaniem powierzchni z płatności.
Powyższe wynika bezpośrednio z wytycznych zawartych w dokumencie "Szczegółowa instrukcja wypełniania wniosku o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW), płatności rolnośrodowiskowej na rok 2014", w którym na stronie 5 wskazano cyt.: Uwaga: "W Części I Cel złożenia, na jednym formularzu wniosku należy zaznaczyć tylko jedno z wyżej wymienionych pól, tj. albo wniosek, albo zmiana do wniosku, albo korekta wniosku, albo wycofanie części wniosku, albo wycofanie całego wniosku ". Kierując się zasadami logicznego myślenia oraz instrukcją udostępnioną przez BP ARiMR w [...], Skarżąca na jednym formularzu zawarła zarówno zmiany dotyczące powierzchni poszczególnych działek, jak i rezygnację z użytkowania rolniczego działek nr [...] w obrębie [...].
Mając powyższe na uwadze, zdaniem Skarżącej, niezasadnie organy obu instancji zastosowały wobec niej sankcje finansowe w postaci zmniejszenia płatności bezpośrednich, czym naruszono art. 58 rozporządzenia nr 1122/2009.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...] zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna.
Jak wynika z treści zarzutów skargi i ich uzasadnienia, istota sporu w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do ustalenia, czy organy rozstrzygające sprawę prawidłowo uznały, że złożony przez Skarżącą w dniu 9 czerwca 2014 r. wniosek o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2014 r. z zaznaczonym polem (checboxem) "zmiana do wniosku" nie stanowił wycofania wniosku w części dotyczącej 5 działek ewidencyjnych, w tym spornych działek o nr [...] jak tego chce Skarżąca.
Kwestie związane z przyznawaniem płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego zostały uregulowane, w zakresie przepisów krajowych, w ustawie z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2012 r., poz. 1164 ze zm. ) – zwana "ustawą o płatnościach bezpośrednich". Ustawa o płatnościach bezpośrednich jest aktem prawnym uzupełniającym regulacje zawarte w przepisach powołanych w art. 1 rozporządzeń Rady (WE) i Komisji (WE), które są stosowane bezpośrednio, w zakresie przekazanym do kompetencji państw członkowskich. Aktami tymi są odpowiednio: rozporządzenie nr 73/2009 oraz rozporządzenie nr 1122/2009.
Należy podkreślić, że przepisy unijne w zakresie wskazanych płatności zawierają wyłączne i autonomiczne regulacje dotyczące prowadzenia kontroli wniosków o dopłaty w ramach różnorakich systemów wsparcia rolników.
W myśl art. 7 ust. 1 ustawy o płatnościach bezpośrednich, rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa do będącej w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, powierzchni gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujących się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 124 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009, jeżeli:
1) posiada w tym dniu działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż określona dla Rzeczypospolitej Polskiej w załączniku nr VII do rozporządzenia nr 1121/2009, z tym że w przypadku zagajników o krótkiej rotacji działka rolna powinna obejmować jednolitą gatunkowo uprawę o powierzchni co najmniej 0,1 ha;
2) wszystkie grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności;
2a) przestrzega wymogów przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności;
3) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.
Jednolita płatność obszarowa przysługuje do powierzchni gruntów rolnych nie większej niż maksymalny kwalifikowalny obszar, o którym mowa w art. 6 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia nr 1122/2009, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (art. 7 ust. 1a ustawy o płatnościach bezpośrednich).
Rolnikowi, który w danym roku spełnia warunki do przyznania jednolitej płatności obszarowej i złożył wniosek o przyznanie tej płatności, przysługuje wsparcie specjalne w formie:
1) specjalnej płatności obszarowej do powierzchni upraw roślin strączkowych i motylkowatych drobnonasiennych uprawianych w plonie głównym, do których została przyznana jednolita płatność obszarowa (art. 7 ust. 2b pkt 1 ustawy o płatnościach bezpośrednich).
Ponadto, w myśl art. 7 ust. 4 pkt 1 ustawy, wysokość płatności: bezpośredniej, płatności uzupełniającej, specjalnej płatności obszarowej do powierzchni upraw roślin strączkowych i motylkowatych drobnonasiennych, zwanych dalej "płatnościami obszarowymi", w danym roku kalendarzowym, ustala się jako iloczyn powierzchni kwalifikującej się do tych płatności i stawek płatności obszarowych na 1 ha tej powierzchni, po uwzględnieniu zmniejszeń lub wykluczeń wynikających ze stwierdzonych nieprawidłowości oraz niezgodności.
W świetle wyżej przytoczonych przepisów nie budzi wątpliwości, że jednym z warunków przyznania płatności bezpośrednich jest użytkowanie przez wnioskodawcę gruntów zgłoszonych do płatności, kwalifikujących się do objęcia tą płatnością. Dofinansowanie przysługuje do rzeczywistej powierzchni kwalifikowanej do płatności. Natomiast w razie stwierdzenia nieprawidłowości oraz niezgodności w tym zakresie - w stosunku do złożonego wniosku, płatność - jej wysokość - ustalana jest po uwzględnieniu zmniejszeń lub wykluczeń.
Istotną okolicznością w sprawie jest, czy wystąpiły w niniejszej sprawie, jak uznały organy, przesłanki uzasadniające dokonanie zmniejszeń powierzchni, wykluczenia powierzchni w stosunku do zadeklarowanej we wniosku, czy taka sytuacja, jak podnosi Skarżąca, nie wystąpiła wskutek wycofania przez nią części zadeklarowanych działek.
Zgodnie z art. 18 ust. 1 ustawy o płatnościach bezpośrednich, płatności obszarowe są przyznawane na wniosek rolnika. Wniosek o przyznanie płatności obszarowych składa się w terminie od dnia 15 marca do dnia 15 maja (art. 18 ust. 2 ustawy o płatnościach bezpośrednich). Termin ten, jak wynika z art. 18 ust. 3 ustawy o płatnościach bezpośrednich, nie podlega przywróceniu. Termin ten jest terminem materialnoprawnym.
Treść wniosku o przyznanie płatności uregulowana jest w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2010 r. w sprawie szczegółowych wymagań, jakie powinny spełniać wnioski w sprawach dotyczących płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. z 2010r., nr 39, poz. 215 ze zm.). Przepis § 2 ust. 1 rozporządzenia określa szczegółowo co zawiera wniosek, m.in. o przyznanie płatności bezpośredniej. Poza elementami podania określonymi w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego, z wyłączeniem adresu, zawiera m.in. NIP lub REGON, jeżeli został nadany, a w przypadku osoby fizycznej również PESEL i numer identyfikacyjny rolnika. We wniosku o przyznanie płatności wnioskodawca podaje też informację o załącznikach dołączanych do wniosku (§ 2 ust. 2). Oprócz powyższych danych i informacji, wnioski zawierają oświadczenia i zobowiązania związane z płatnością, której dotyczą.
Zgodnie z art. 23 ust. 2 rozporządzenia nr 1122/2009, rolnik może zgłaszać poprawki na dokonanie zmiany w uprzednio zgłoszonym wniosku po terminie 31 maja, ale przed ostatecznym terminem na złożenie wniosku (w 2014 roku: 15 maja + 25 dni, czyli do dnia 9 czerwca 2014 r.), przy czym dla działek zgłoszonych do płatności w tym terminie, stosuje się zmniejszenia o 1 % na każdy dzień roboczy kwoty płatności przypadającej na faktyczną powierzchnię tych działek.
Jednakże możliwość wprowadzenia zmian przez rolnika została wyłączona w przypadku kiedy to organ - a nie rolnik z własnej inicjatywy - dostrzegł błąd. Zgodnie, bowiem z art. 14 ust. 3 rozporządzenia nr 1122/2009, jeśli właściwy organ poinformował już rolnika o nieprawidłowościach w pojedynczym wniosku lub, jeśli powiadomił go o zamiarze przeprowadzenia kontroli na miejscu, jeśli ta kontrola ujawni nieprawidłowości, poprawki zgodnie z ust. 1 nie są dozwolone odnośnie do działek rolnych, których dotyczą nieprawidłowości.
Ustawodawca także wskazał, kiedy i w jakich przypadkach można dokonać wycofania całego wniosku lub jego części. Zgodnie z art. 25 ust. 1 rozporządzenia nr 1122/2009, wniosek o przyznanie pomocy można w każdej chwili wycofać w całości lub w części na piśmie. Niemniej, jeśli właściwy organ poinformował już rolnika o nieprawidłowościach we wniosku o przyznanie pomocy lub jeśli powiadomił go o zamiarze przeprowadzenia kontroli na miejscu, jeśli ta kontrola ujawni nieprawidłowości, wycofanie nie jest dozwolone odnośnie do części wniosku, których dotyczą nieprawidłowości (ust. 2). Wycofanie zgodnie z ust. 1 sprawi, że wnioskodawca znajdzie się w sytuacji sprzed złożenia wniosku o przyznanie pomocy lub części przedmiotowego wniosku (ust. 3).
W stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy, Skarżąca w dniu 15 maja 2014 r. złożyła w Biurze Powiatowym ARiMR wniosek o przyznanie płatności w ramach wsparcia bezpośredniego na rok 2014. Z kolei w dniu 9 czerwca 2014 r. Skarżąca złożyła kolejny wniosek z zaznaczonym polem "Zmiana do wniosku", która obejmowała [...] działek ewidencyjnych w stosunku do [...] działek ewidencyjnych zadeklarowanych w pierwotnie złożonym w dniu 15 maja 2014 r. wniosku o przyznanie płatności na rok 2014. Zmiana ta jednak nie obejmowała działek ewidencyjnych o numerach: [...], co wynika z analizy treści tej zmiany we wniosku z dnia 09 czerwca 2014 r.
Następnie wnioskami o wycofanie części wniosku o przyznanie płatności na rok 2014 z dnia 29 lipca 2014 r., 1 września 2014 r., 23 września 2014 r., 1 października 2014 r. i 26 maja 2015 r. dokonywała wycofania działek ewidencyjnych/działek rolnych lub ich części, co świadczyło o pełnej znajomości zasad dokonywania uaktualnień danych wskazanych w pierwotnie złożonym wniosku.
Podkreślić przy tym należy, że dopiero w dniu 23 września 2014 r. Skarżąca dokonała skutecznego wycofania przedmiotowych działek.
Nadto, przypomnieć należy, że Skarżąca podpisała sekcję IX wniosku "oświadczenia i zobowiązania", oświadczając, że znane są jej zasady przyznawania płatności oraz pomocy finansowej objętych wnioskiem o przyznanie płatności. Zobowiązała się do informowania na piśmie Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa o każdym fakcie, który może mieć wpływ na nienależne lub nadmierne przyznanie płatności oraz pomocy finansowej objętych wnioskiem o przyznanie płatności, jak również o każdej zmianie powstałej w okresie od dnia złożenia wniosku do dnia przyznania płatności, a w szczególności, jeśli zmiana dotyczy: wykorzystania gruntów rolnych, wielkości powierzchni rolnych, przeniesienia gospodarstwa rolnego na rzecz innego producenta rolnego.
Zaznaczyć także przy tym należy, że formularz wniosku "Zmiana do wniosku" składane jest w przypadku, kiedy dane zawarte we wniosku są nieprawidłowe lub gdy dane wykazane we wniosku zdezaktualizowały się do czasu jego złożenia. Zmiany polegać mogą na dodaniu nowych działek ewidencyjnych i rolnych do uprzednio złożonego wniosku o przyznanie tej płatności, dokonanie zmian w dołączonych do wniosku dokumentów, zmianie polegającej na zwiększeniu powierzchni zadeklarowanych działek rojnych oraz dodaniu nowych schematów pomocowych i dodaniu liczby zwierząt w przypadku programu rolnośrodowiskowego.
Organ weryfikując żądanie Skarżącej wskazane w dokumencie "Zmiana do wniosku" uznał, że w stosunku do złożonego pierwotnie wniosku z dnia 15 maja 2014 r. dezaktualizacji uległy tylko działki rolne [...] oraz [...], natomiast nie zgodził się ze Skarżącą, że brak w zmianie we wniosku z dnia 9 czerwca 2014 r. pięciu działek ewidencyjnych powoduje rezygnację z użytkowania działek.
Zdaniem Sądu, prawidłowo organ uznał, że w zakresie tych pięciu działek Skarżąca podtrzymała deklarację ujętą w pierwotnie złożonym wniosku. Rację ma Skarżąca podnosząc, że niemożliwe jest zaznaczenie w jednym wniosku kilku "checkboxów", jednakże wskazać przy tym należy, że żadne przepisy prawa krajowego i unijne nie zabraniają w jednym czasie na składanie kilku dokumentów w zależności od żądania strony pod warunkiem spełnienia określonych przepisami prawa wymogów co do składania wniosków. W celu skutecznego wycofania działek, Skarżąca powinna zatem złożyć wraz z wnioskiem o zmianę, formularz wniosku z zaznaczonym polem "Wycofanie części wniosku", w którym wypełniłaby kolumny 10, 11 i 12 w sekcji VII i VIII wniosku, czego Skarżąca nie uczyniła we wniosku złożonym w dniu 9 czerwca 2014 r., natomiast nie budzi wątpliwości w świetle udokumentowanych ustaleń organu, że dokonała tego w późniejszych terminach, skutecznie wycofując część działek, w tym m.in. sporne działki [...].
Jak bowiem wynika z akt sprawy, w odpowiedzi na wezwanie organu z dnia 22 sierpnia 2014 r., w którym organ poinformował Skarżącą o nieprawidłowościach we wniosku dotyczących ubiegania się innego producenta rolnego o płatności do zadeklarowanych we wniosku Skarżącej działek ewidencyjnych o nr [...] i wezwał ją do wyjaśnień w tym przedmiocie, Skarżąca pismem z dnia 27 sierpnia 2014 r., uzupełnionym pismem z dnia 25 maja 2015 r., poinformowała, że działki te zostały wycofane z wnioskiem o płatności z dnia 9 czerwca 2014 r.
Zdaniem Sądu, mając na uwadze argumentację organu uzasadniającą nieuznanie dokonanych zmian w dniu 9 czerwca 2014 r. jako wycofania działek, niezbicie to oznacza, że wycofanie wniosku przez Skarżącą działek nr [...] i [...] nastąpiło po poinformowaniu przez organ Agencji o nieprawidłowościach, tj. w dniu 23 września 2014 r., co świadczy, że było nieskuteczne w świetle wyżej wskazanego przepisu art. 25 ust. 2 rozporządzenia nr 1122/2009. W konsekwencji, wbrew twierdzeniu Skarżącej, powyższe działki nadal były elementem wniosku Strony. Prawidłowo zatem organ uznał, że nie mógł przyjąć, iż przedmiotowe działki zostały skutecznie wycofane przez Stronę we wniosku z dnia 9 czerwca 2014 r. o przyznanie płatności na rok 2014. A skoro powyższe działki nr [...] nadal były objęte wnioskiem, zaś organ stwierdził nieprawidłowości w powierzchni, to organ ten był zobowiązany zastosować sankcję finansową, obejmującą zmniejszenie płatności, stosownie do art. 58 rozporządzenia nr 1122/2009, zgodnie z którym jeśli w odniesieniu do danej grupy upraw obszar zadeklarowany na cele jakichkolwiek systemów pomocy obszarowej przekracza obszar zatwierdzony zgodnie z art. 57, wysokość pomocy oblicza się na podstawie obszaru zatwierdzonego, pomniejszonego o dwukrotność stwierdzonej różnicy, jeśli różnica ta wynosi więcej niż 3% lub dwa hektary, ale nie więcej niż 20% zatwierdzonego obszaru.
Jeśli różnica ta przekracza 20% zatwierdzonego obszaru, w odniesieniu do danej grupy upraw nie przyznaje się żadnej pomocy obszarowej.
Jeśli różnica ta przekracza 50%, rolnika wyklucza się również z otrzymywania pomocy do wysokości równej kwocie odpowiadającej różnicy między obszarem zadeklarowanym a zatwierdzonym zgodnie z art. 57 niniejszego rozporządzenia. Kwota ta zostaje odliczona zgodnie z art. 5b rozporządzenia Komisji (WE) nr 885/2006 (20). Jeśli nie jest możliwe odliczenie całej kwoty zgodnie z wymienionym artykułem w ciągu trzech kolejnych lat kalendarzowych następujących po roku kalendarzowym, w którym dokonano ustalenia, pozostałe saldo zostaje anulowane.
Uwzględniając okoliczność, że wniosek Skarżącej nie był zgodny ze stanem faktycznym (brak użytkowania działek ewidencyjnych nr [...] - obręb [...], gmina [...]), jak również Skarżąca nie wykazała, że nieprawidłowość nie wynikała z jej winy, a co za tym idzie brak było podstaw prawnych do zastosowania art. 73 ust. 1 rozporządzenia nr 1122/2009, według którego zmniejszeń i wykluczeń, przewidzianych w rozdziałach I i II, nie stosuje się w przypadku gdy rolnik złożył wniosek zgodny ze stanem faktycznym lub gdy może wykazać, że nieprawidłowości nie wynikają z jego winy, zdaniem Sądu, zaistniała podstawa do uznania, że organ prawidłowo wykluczył z płatności działkę rolną [...] o powierzchni [...] ha deklarowaną na działkach ewidencyjnych numer nr [...] - obręb [...], gmina [...], przyjmując, że stanowiła zawyżenie powierzchni stwierdzonej wynoszącej [...] ha.
Mając powyższe na uwadze, prawidłowo zatem organ wyliczył kwotę jednolitej płatności obszarowej z uwzględnieniem kwoty przypadającej na dwukrotną wykrytą różnicę, tj. [...] zł oraz współczynnika korygującego, tj. [...] euro, stanowiącą równowartość [...] zł, co końcowo dało kwotę [...] zł.
W tym kontekście nietrafne są zarzuty skargi co do naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w zakresie ustalenia stanu faktycznego sprawy i niepodjęcia wszelkich czynności niezbędnych do jego ustalenia, przeprowadzone bowiem w wyniku kontroli zaskrzonej decyzji sąd nie dopatrzył się w sprawie naruszenia przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Oceniając przeprowadzone postępowanie dowodowe, Sąd stwierdził, że organy rzetelnie zgromadziły materiał dowodowy, umożliwiający dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy i istotny dla merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, a następnie dokonały jego całościowej oceny zgodnie z regułami przewidzianymi ustawie – K.p.a., w tym art. art. 7, 8. Stąd też, ustalony w sprawie stan faktyczny a następnie jego subsumpcja pod normy prawa materialnego była prawidłowa i zgodna z prawem.
Nie doszło również do naruszenia przepisu art. 9 K.p.a., zgodnie z którym organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego, przejawiającej się w ocenie Strony brakiem zażądania przez organy udzielenia dodatkowych wyjaśnień przez Skarżącą co do wniosku z dnia 9 czerwca 2014 r. Wyjaśnić zatem Skarżącej należy, że organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek, jednakże prawo do informacji nie ma charakteru nieograniczonego, gdyż ograniczone jest tylko i wyłącznie do praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Podkreślić również należy, że to strona postępowania ponosi odpowiedzialność za złożony wniosek i jego treść i nie może przerzucać tej odpowiedzialności na organy. Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 8 lipca 2009 r., sygn. akt II GSK 1115/08 publ. LEX nr 552746, że: "na organie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, przyjmującym wniosek producenta rolnego o przyznanie płatności objętej ustawą z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, spoczywa obowiązek sprawdzenia, czy wniosek spełnia wymogi ustalone w przepisach rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 marca 2007 r. w sprawie szczegółowych wymagań, jakie powinny spełniać wnioski w sprawach dotyczących płatności do gruntów rolnych i płatności cukrowej i wezwania wnioskodawcy do usunięcia braków formalnych tego wniosku, a to stosownie do przepisu art. 64 § 2 k.p.a. Natomiast za treść merytoryczną tego wniosku, w tym także w zakresie żądanych płatności, odpowiedzialność ponosi wnioskodawca.".
W świetle przytoczonego wyżej wyroku NSA, brak zatem podstaw do obarczania organu niewłaściwymi działaniami Skarżącej w zakresie wycofania części wniosku cofnięcia tylko dlatego, że nie były zgodne z jej zamiarem. Istotna jest treść merytoryczna wniosku, a ta - jak wynika z akt administracyjnych - we wniosku z dnia 9 czerwca 2014 r. wprost wskazuje na zakreślenie pola "Zmiana do wniosku" i nie obejmuje spornych działek o nr. [...].
Nadto, końcowo Sąd podkreśla, że z przepisu art. 3 ust. 1 ustawy o płatnościach bezpośrednich wynika, że postępowanie przed organami ARiMR w celu ułatwienia realizacji nałożonych jej zadań, zostało w dość istotny sposób zmodyfikowane, uzyskując szczególny charakter w stosunku do postępowania administracyjnego uregulowanego w K.p.a. Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy o płatnościach bezpośrednich, z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach Unii Europejskiej, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. Stosownie zaś do ust. 2 tego art.3, w postępowaniu w sprawach dotyczących płatności bezpośredniej, płatności uzupełniającej, płatności cukrowej, płatności do pomidorów oraz wsparcia specjalnego organ administracji publicznej:
1) stoi na straży praworządności;
2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy;
3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń, co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania;
4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisu art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się.
Z kolei zgodnie z ust. 3 art. 3 tej ustawy, strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.
Do najistotniejszych zmian należy zaliczyć odejście od fundamentalnej zasady prawdy obiektywnej określonej w art. 7 K.p.a., tj. organy ARiMR zostały zobowiązane jedynie do wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego w miejsce dotychczasowego obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego. Ponadto, przyjęto zasadę, że ciężar przeprowadzenia dowodu obciąża osobę, która z danego faktu wywodzi dla siebie pozytywne skutki prawne, co oznacza, że chcąc podważyć prawdziwość twierdzenia organu, to na stronie ciąży obowiązek udowodnienia tego. Nie wystarczy zatem gołosłowne twierdzenie. Tak więc, konsekwencją tej zasady jest przeniesienie ciężaru dowodu na podmiot, który z danego faktu czerpie korzyści, tym samym w obowiązującym obecnie stanie prawnym w niejaki sposób zobligowano stronę do większej aktywności dowodowej. Ograniczone również zostały takie zasady jak: zasada czynnego udziału stron w postępowaniu, czy też zasada udzielania informacji przez przyjęcie, że tylko na żądanie strony organ zobowiązany jest je przestrzegać (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 sierpnia 2014 r., sygn. akt VIII SA/Wa 645/14, LEX nr 1508645). Mając powyższe na uwadze, w ocenie Sądu, Skarżąca w żaden sposób nie podważyła prawidłowych ustaleń organu i ich oceny. A tym samym zarzuty Skarżącej w tym zakresie należało uznać jako bezpodstawne.
W tym stanie sprawy Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, i działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. u. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), skargę oddalono jako niezasadną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło