I SA/Sz 138/04
WyrokWSA w Szczecinie2005-05-04
Skład orzekający: Krystyna Zaremba, Marzena Kowalewska, Kazimierz Maczewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy doręczenie decyzji organu celnego kuzynowi adresata, który zapewnił o przekazaniu pisma, stanowi prawidłowe doręczenie w rozumieniu przepisów Ordynacji podatkowej, a tym samym czy termin na wydanie decyzji nie został naruszony?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Kluczowym zarzutem było wadliwe doręczenie decyzji organu I instancji. Sąd uznał, że organ odwoławczy nie wykazał w sposób niebudzący wątpliwości, że doręczenie kuzynowi adresata było prawidłowe, co miało istotne znaczenie dla oceny, czy nie nastąpiło uchybienie terminowi do wydania decyzji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Dyrektora Izby Celnej utrzymującej w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w przedmiocie wartości celnej towaru i długu celnego. Skarżący zarzucił organom naruszenie przepisów postępowania, w tym brak czynnego udziału, nieprawidłowe doręczenie decyzji organu I instancji oraz uchybienie terminu do jej wydania. Organy celne zakwestionowały wartość celną towaru (butów sportowych) na podstawie ustaleń szwedzkich władz celnych, które wykazały, że przedłożona faktura była sfałszowana, a rzeczywista transakcja dotyczyła innej ilości towaru i innej ceny.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Celnej oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celnego. Stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Zasądzono od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżącego kwotę tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Zaremba (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Marzena Kowalewska Asesor WSA Kazimierz Maczewski Protokolant Karolina Borowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 kwietnia 2005 r. sprawy ze skargi Ł. T. - G. PHU na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie wartości celnej towaru i dług celnego 1. u c h y l a zaskarżoną decyzję, 2. stwierdza, ze zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. z a s ą d z a od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżącego kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją z dnia [...] Nr [...], sprostowaną postanowieniem Nr [...] z dnia [...], Naczelnik Urzędu Celnego uznał zgłoszenie celne zawarte w dokumencie SAD nr [...] z dnia [...] za nieprawidłowe w zakresie wartości celnej towaru oraz kwoty wynikającej z długu celnego i ustalił Ł.T., prowadzącemu działalność gospodarczą pod nazwą PHU "G." z siedzibą w S., wartość celną towaru (buty sportowe pochodzące z Wietnamu, zakupione w Szwecji w firmie "T. S.") w wysokości [...] SEK ( tj. [...] zł), która stanowiła podstawę do określenia należności celnych oraz cła ciążącego na przedmiotowym towarze, obliczonego z zastosowaniem stawki celnej konwencyjnej 12%, w wysokości [...] zł.
Pismem z dnia [...] pełnomocnik Ł. T. złożył odwołanie od przedmiotowej decyzji, wnosząc o jej uchylenie w całości i umorzenie postępowania. W odwołaniu zarzuca organowi I instancji nie wyjaśnienie kwestii ustawowych przesłanek, jakimi organ kierował się wszczynając postępowanie celne oraz uniemożliwienie odwołującemu czynnego udziału w postępowaniu. Ponadto, pełnomocnik zarzucił, iż wzięto pod uwagę przy odprawie celnej ilość [...] par obuwia, natomiast z dowodów zebranych przez organ wynika, że faktura nr [...] z dnia [...] opiewa tylko na [...] par, jak również to, iż organ I instancji uznał w/w fakturę za dokument sfałszowany. W odwołaniu podniesiono również kwestię nieprawidłowego doręczenia decyzji organu I instancji poprzez doręczenie jej pod adres, który nie jest adresem miejsca zamieszkania odwołującego się Ł.T.mieszka bowiem w S. przy ul. [...], natomiast organ celny doręczył przedmiotową decyzję M. J. pod adres: S., ul. [...], który przekazał informację o decyzji adresatowi w dniu [...], a więc " po trzyletnim terminie określonym w art. 265 Kodeksu Celnego, a wobec tego z mocy tego przepisu sprawa niniejsza z mocy prawa uległa przedawnieniu (...)".
Decyzją z dnia [...] Nr [...] Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, iż brak jest podstaw do uznania zgłoszonych w odwołaniu zarzutów za słuszne i tym samym brak jest podstaw do uchylenia rozstrzygnięcia organu II instancji.
Zgodnie z art. 85 § 1 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny (tekst jednolity w Dz. U. Nr 75, poz. 802 z dnia 23 lipca 2001r., ze zm.), należności celne przywozowe są wymagalne według stanu towaru i jego wartości celnej w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego i według stawek w tym dniu obowiązujących.
Stosownie zaś do art. 23 § 1 Kodeksu celnego wartością celną towarów jest wartość transakcyjna, to znaczy cena faktycznie zapłacona lub należna za towar sprzedany w celu przywozu na polski obszar celny, ustalona o ile jest to konieczne, z uwzględnieniem art. 30 i art. 31, przy czym wartość ta powinna odzwierciedlać rzeczywistą wartość rynkową towaru w dniu zgłoszenia do odprawy celnej.
Przepisy Kodeksu celnego przewidują możliwość ochrony interesów Państwa przed posługiwaniem się przez podmioty dokonujące obrotu towarowego z zagranicą niewiarygodnymi dokumentami, bądź dokumentami zawierającymi niewiarygodne dane, upoważniając organy celne do odmowy przyjęcia w takim przypadku wartości transakcyjnej jako wartości celnej towaru, (art. 23 § 7 Kodeksu celnego).
Art. 23 § 7 Kodeksu celnego stanowi, iż wartość transakcyjna nie może być przyjęta za wartość celną w wypadku, gdy organ celny z uzasadnionych przyczyn zakwestionował wiarygodność i dokładność informacji lub dokumentów służących do określenia wartości celnej, które należy dołączyć do zgłoszenia celnego albo gdy nie zostaną one przedstawione przez zgłaszającego.
Cytowany przepis upoważnia organy celne nie tylko do oceny dokumentów służących do określenia wartości celnej pod względem formalnym, ale również daje możliwość badania dokumentów pod względem materialnym i ma na celu wyeliminowanie przypadków zaniżania wartości sprowadzanych na polski obszar celny towarów. Należy przy tym podkreślić, że wiarygodność dokumentów służących do określenia wartości celnej towaru obejmuje nie tylko ich autentyczność, ale także wiarygodność podanej na tym dokumencie ceny transakcyjnej. Dokument taki nie będzie wiarygodny w sytuacji, gdy podana na nim cena transakcyjna budzi oczywiste wątpliwości tj. gdy w oczywisty sposób nie odzwierciedla ona rzeczywistej wartości rynkowej towaru lub gdy jej wysokość budzi poważne wątpliwości co do tego, czy nie została zaniżona względnie zawyżona .
Tylko cena towaru, która jest adekwatna do faktycznego stanu towaru i jego wartości, może zostać uznana za wartość celną towaru w rozumieniu art. 23 § 1 Kodeksu celnego. Wartość ta jest niezależna od tego czy importer otrzymał "za darmo" towar wprowadzony na polski obszar celny, czy też kupił go po wyjątkowo okazyjnej, z różnych względów cenie.
W orzecznictwie NSA prezentowany jest również pogląd, iż organy celne ustalając wartość celną towarów nie mogą bezkrytycznie opierać się na cenie wykazanej w dokumentach przedłożonych przez podmiot dokonujący obrotu towarowego z zagranicą. Nie poddanie tych dokumentów ocenie pod względem wiarygodności formalnej i materialnej stanowiłoby naruszenie zasad postępowania nakazujących organom administracji państwowej należyte wyjaśnienie stanu faktycznego.
Należy zwrócić uwagę, że również Kodeks Wartości Celnej (Porozumienie w sprawie stosowania artykułu VII Układu Ogólnego w Sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994 r. opublikowane w załączniku do Dz. U. z 1995 r., Nr 98, poz. 483) daje organom celnym prawo do sprawdzenia wartości towaru wykazanej w dokumentach przedłożonych przez Stronę, a służących do określenia wartości celnej. Artykuł 17 tego Kodeksu stanowi, iż nic w Porozumieniu nie będzie interpretowane jako ograniczenie bądź poddawanie w wątpliwość prawa administracji celnych do satysfakcjonującego je upewnienia się o prawdziwości i dokładności jakiegokolwiek oświadczenia, dokumentu czy deklaracji, przedłożonych dla celów ustalenia wartości celnej.
W przedmiotowej sprawie Strona zgłosiła do procedury dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym [...] par butów sportowych, deklarując wartość transakcyjną towaru w wysokości [...] SEK, w oparciu o przedłożoną do zgłoszenia fakturę nr [...] z dnia [...].
Importer sprowadzając towar na polski obszar celny i zgłaszając go do danej procedury ma obowiązek prawidłowego sporządzenia zgłoszenia, uwzględniając ilość i rodzaj zgłaszanego towaru, wartość celną, stawki celne oraz określić należności wynikające z faktu przywozu tego towaru do Polski.
Zgodnie z art. 70 § 1 Kodeksu celnego, po przyjęciu zgłoszenia celnego organ celny może przystąpić do jego weryfikacji. Weryfikacja może polegać na kontroli dokumentów, przeprowadzeniu rewizji celnej itp. Przepis powyższy dopuszcza zatem możliwość częściowej weryfikacji, bądź odstąpienia od niej. Skoro w niniejszej sprawie została przeprowadzona częściowa rewizja celna, pozostałe dane, w tym dotyczące ilości, wartości celnej towaru, organ celny przyjął ze zgłoszenia celnego.
Zatem do ustalenia należności przyjęto deklarowaną przez Stronę w zgłoszeniach celnych wartość celną towaru w wysokości [...] SEK (tj. [...] zł), na którą złożyły się wartość transakcyjna [...] par butów oraz koszty transportu poniesione do granicy państwa polskiego.
Ponieważ złożone przez Stronę zgłoszenie celne odpowiadało wymogom formalnym przepisu art. 64 § 1 Kodeksu celnego, organ celny przyjął zgłoszenie i objął towar wnioskowaną procedurą dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym, na warunkach określonych w zgłoszeniu.
W tym miejscu należy podkreślić, że niezależnie od możliwości kontroli zgłoszenia celnego przed zwolnieniem towarów, wynikającej z art. 70 Kodeksu celnego, przepis art. 83 Kodeksu celnego daje organom celnym uprawnienie do prowadzenia tzw. kontroli postimportowej.
Zgodnie z art. 83 § 2 Kodeksu celnego organ celny jest uprawniony do podjęcia czynności kontroli celnej zgłoszenia celnego po zwolnieniu towarów. Przepis ten stanowi rozszerzenie ogólnej zasady zawartej w art. 6 § 1 i 2 Kodeksu celnego, określającej prawo organu celnego do podejmowania wszelkich czynności kontroli celnej w każdym miejscu i w każdym czasie. Kontrola ta może być dokonana z urzędu lub na wniosek zgłaszającego. Cel i zakres kontroli został określony w art. 83 § 2 w/cyt. ustawy. W szczególności kontrolą objęte mogą być dokumenty i dane handlowe dotyczące przywozu lub wywozu towarów objętych zgłoszeniem celnym. Celem badania jest upewnienie się co do prawidłowości danych zawartych w zgłoszeniu celnym. Kontrolą organ może objąć ponadto późniejsze operacje handlowe dotyczące zgłoszonego towaru i w miarę możliwości także skontrolować towary.
Miejscem, w którym organ celny może przeprowadzić taką kontrolę, jest siedziba lub miejsce zamieszkania zgłaszającego w kraju. Kontrola dokumentów (również towarów, których okazanie jest jeszcze możliwe) może być przeprowadzona również u każdej innej osoby bezpośrednio lub pośrednio związanej z operacjami handlowymi, dotyczącymi zgłoszonych towarów oraz osoby posiadającej takie dokumenty i dane.
Przepis zawarty w art. 83 § 3 Kodeksu celnego określa skutki prawne, jakie są następstwem ustaleń wynikających z przeprowadzonej kontroli celnej zgłoszenia celnego po zwolnieniu towarów. W przypadku, gdy organ celny stwierdzi, że przepisy regulujące procedurę celną zostały zastosowane w oparciu o nieprawdziwe, nieprawidłowe lub niekompletne dane lub dokumenty, organ celny podejmuje niezbędne działania w celu właściwego zastosowania przepisów prawa celnego, biorąc pod uwagę nowe dane.
W niniejszej sprawie weryfikacja zgłoszenia celnego SAD nr jw. przez polskie organy celne nastąpiła na podstawie przepisów art. 83 Kodeksu celnego.
W przedmiotowej sprawie polskie władze celne wystąpiły z wnioskiem do władz celnych Szwecji o udzielenie pomocy w sprawach celnych poprzez sprawdzenie wiarygodności formalnej i materialnej faktury przedłożonej przez Stronę do zgłoszenia celnego, na podstawie dokumentacji księgowej eksportera.
Zgodnie z powyższym na wniosek polskich władz celnych zostało przeprowadzone postępowanie weryfikacyjne przez szwedzkie władze celne, w wyniku którego ujawniono fakturę o nr [...] z dnia [...] wystawioną przez firmę T.S. , na podstawie której firma PHU G. Ł. T. zakupiła [...] par obuwia za kwotę [...] SEK.
Przedmiotowa faktura została ujawniona przez lokalny urząd podatkowy w wyniku kontroli podatkowej przeprowadzonej w siedzibie firmy T.S.
W tym miejscu należy wyjaśnić, że Szwecja - członek Wspólnoty Europejskiej oraz Polska związane są postanowieniami Układu Europejskiego ustanawiającego stowarzyszenie między Rzeczpospolitą Polską z jednej strony, a Wspólnotami i ich państwami członkowskimi, z drugiej strony, sporządzonego w Brukseli dnia 16 grudnia 1991r. i ogłoszonego w dnia 27 stycznia 1994r. (Dz.U. z 1994r. Nr 11, poz. 38 ze zm.).
Integralną część tego układu stanowią Protokoły i Załączniki do niej, w tym Protokół nr 6, który zawiera postanowienia o wzajemnej pomocy w sprawach celnych.
Zatem zgodnie z Protokołem nr 6 do Układu Europejskiego, na prośbę władz celnych występujących z wnioskiem, władze celne proszone o pomoc prowadzą dochodzenia, wykrywają naruszenia ustawodawstwa celnego, dostarczają wszelkie stosowne informacje umożliwiające właściwe stosowanie ustawodawstwa. Natomiast wyniki dochodzenia przekazywane są w formie dokumentów, uwierzytelnionych kopii dokumentów, sprawozdań i temu podobnych oraz mogą być wykorzystane w postępowaniu sądowym lub administracyjnym wszczętym w wyniku wykrycia nieprzestrzegania przepisów celnych. Informacje uzyskane w ten sposób mogą stanowić dowód w postępowaniu prowadzonym przez organy celne państwa zwracającego się o pomoc.
Negatywne wyniki weryfikacji zostały przesłane za pismem nr [...] z dnia [...], wraz z ujawnioną fakturą nr [...] z dnia [...] dotyczącą zakupu [...] par butów oraz wyjaśnieniami eksportera - właściciela firmy T. S. Pana M.P.
Zgodnie z wyjaśnieniami udzielonymi przez eksportera faktura o numerze [...] wystawiona na zakup [...] par butów, załączona do zgłoszenia celnego nr [...] z dnia [...], jest jak to określił eksporter "sfałszowana" tj. zawiera nieprawdziwe dane. Rzeczywistej transakcji dokonano bowiem na podstawie ujawnionej faktury o tym samym numerze tj. [...], wystawionej na zakup [...] par butów, która znajduje się w dokumentacji księgowej firmy. Pan M. P. poinformował jednocześnie, iż sporządził nieprawdziwą fakturę, przedłożoną następnie organom celnym, na prośbę kupującego "w celu ubezpieczenia transportu".
Eksporter oświadczył, iż w dniu [...] sprzedał polskim importerom w sumie [...] par butów na podstawie dwóch faktur o numerach [...] i [...], za cenę jednostkową od [...] SEK/parę do [...] SEK/parę tj.:
- [...] par butów Panu Ł.T.- na podstawie faktury nr [...] ([...] SEK/parę),
- [...] pary butów s.c. P., A.W. - na podstawie faktury nr [...]
([...] pary butów za cenę jednostkową [...] SEK/parę,
[...] par butów za cenę jednostkową [...] SEK/parę,
[...] par butów za cenę jednostkową [...] SEK/parę).
Obie faktury zostały przesłane wraz z wynikami weryfikacji i znajdują się w aktach sprawy.
Poczynione przez szwedzkie służby celne ustalenia oraz nadesłana faktura o numerze [...] z dnia [...] wystawiona na zakup [...] par butów za kwotę [...] SEK (cena jednostkowa od [...] SEK do [...] SEK za parę) stanowiły uzasadnioną przesłankę do wszczęcia postępowania objętego postanowieniem nr [...] z dnia [...], na podstawie art. 83 ustawy Kodeks celny. Zostały bowiem ujawnione nowe dowody, istotne dla sprawy, istniejące w dniu zgłoszenia celnego, jednak nie znane organowi celnemu, który dokonał odprawy.
W związku z powyższym zarzut zawarty w odwołaniu, dotyczący braku przesłanek ustawowych do wszczęcia postępowania w przedmiotowej sprawie, jest niezasadny.
Z dokumentów nadesłanych wraz z odwołaniem, zebranych w toku kontroli Urzędu Kontroli Skarbowej wynika, iż w dokumentacji księgowej szwedzkiej spółki T.S. przy fakturze nr [...] zaksięgowano kwotę netto [...] SEK, co jest zgodne z fakturą ujawnioną w toku postępowania celnego.
Natomiast kwota netto [...] SEK, zawarta w tabeli, stanowiącej załącznik nr 1 do odwołania, zgodnie z nagłówkiem tabeli stanowi "polską informację" z roku obrotowego [...] firmy G. PHU Ł. S. T. Należy zauważyć, iż kwota [...] SEK została ujęta w fakturze nr [...] zawierającej nieprawidłowe dane, jako kwota brutto za [...] par butów. Faktura ta zawierała ponadto cenę [...] SEK za [...] par butów. Powyższe potwierdza jedynie, iż faktura przedłożona do odprawy celnej, jak również "polskie informacje", nie odzwierciedlają rzeczywistej transakcji pomiędzy Stroną postępowania a szwedzką firmą T. S.
Kwestia numeracji faktur podniesiona przez Stronę w odwołaniu nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie. Dowodem stanowiącym podstawę do wszczęcia postępowania oraz wydania zaskarżonej decyzji był negatywny wynik weryfikacji przeprowadzonej przez szwedzkie służby celne w ramach pomocy w sprawach celnych, przesłany za pismem nr [...] z dnia [...]. Postępowanie weryfikacyjne jednoznacznie potwierdziło, iż faktura przedłożona przez Stronę do zgłoszenia celnego na zakup [...] par butów jest nieprawidłowa a rzeczywista transakcja kupna - sprzedaży zawarta pomiędzy T. S. a G. PHU Ł. T. dotyczyła sprzedaży [...] par butów za kwotę [...] SEK i została dokonana na podstawie ujawnionej w dokumentacji księgowej eksportera faktury nr [...] z dnia [...]. Zatem organ celny I instancji zasadnie zakwestionował wartość zgłoszonych do odprawy [...] par butów, których wartość została zadeklarowana przez Stronę na podstawie ujawnionej faktury i prawidłowo ustalił ją na podstawie nowych danych.
Jednocześnie z uwagi na przeprowadzone przez organ I instancji postępowanie, które skutkowało ujawnieniem faktury (o tym samym numerze) odzwierciedlającej rzeczywistą transakcję na zakup [...] par butów za kwotę [...] SEK, ta partia towaru objęta ww. zgłoszeniem celnym została prawidłowo ustalona w zaskarżonej decyzji na podstawie wartości transakcyjnej, zgodnie z art. 23 § 1 Kodeksu celnego.
Wartość pozostałej partii towaru ([...] pary butów) została prawidłowo ustalona metodą zastępczą, zgodnie z dyspozycją wynikającą z art. 24 § 1 Kodeksu celnego.
Zgodnie z dyspozycją art. 24 Kodeksu celnego - jeśli wartość celna nie może zostać ustalona na podstawie art. 23, ustala się ją w kolejności na podstawie art. 25-28 i art. 29 Kodeksu celnego.
Należy w tym miejscu zauważyć, że ustawodawca przepisem tym zobowiązał organy celne do stosowania metod w odpowiedniej kolejności.
Wybierając metodę ustalania wartości celnej, organ celny musi wykazać brak możliwości zastosowania metod poprzedzających metodę, według której ostatecznie ustalono wartość celną.
W przedmiotowej sprawie wartość celna pozostałej partii towaru została ustalona przez organ celny I instancji prawidłowo, na podstawie pierwszej metody zastępczej tzw. metody towaru identycznego określonej w art. 25 Kodeksu celnego, w oparciu o cenę transakcyjną ww. [...] par butów zgłoszonych do odprawy celnej w jednej pozycji dokumentu SAD nr [...] z dnia [...].
Zgodnie z metodą określoną w art. 25 § 1 Kodeksu celnego za wartość celną przyjmuje się wartość transakcyjną identycznych towarów sprzedanych i wprowadzonych na polski obszar celny w tym samym lub zbliżonym czasie.
Ustawowa definicja towaru identycznego została wypływa z art. 22 § 1 pkt 2 Kodeksu celnego. Zgodnie z tą definicją towary identyczne to towary wytworzone w tym samym kraju, będące takimi samymi pod każdym względem włączając cechy fizyczne i renomę, jaką posiadają przy czym nieznaczne różnice w wyglądzie zewnętrznym nie są przeszkodą do uznania towarów za identyczne, jeśli odpowiadają one pod innym względem niniejszej definicji.
Przedmiotowy towar spełnia przesłanki jakie winien spełniać towar identyczny, tzn. został wytworzony w tym samym kraju, jest taki sam pod każdym względem włączając cechy fizyczne (np. cholewka skórzana, podeszwa z gumy) i renomę jaką posiada, a jak wskazano powyżej nieznaczne różnice w wyglądzie zewnętrznym nie są przeszkodą dla uznania tej partii towaru za identyczną z [...] parami butów sportowych, które zostały objęte jednym zgłoszeniem celnym.
Mając na uwadze przywołane regulacje prawne oraz dysponując z właściwymi materiałami porównawczymi, organ celny pierwszej instancji miał prawo do zakwestionowania wiarygodności i dokładności informacji wypływających z faktury załączonej do zgłoszenia celnego i ustalenia wartości celnej towaru metodą zastępczą, na podstawie nowych danych.
Odnosząc się do zarzutu pełnomocnika Strony, zawartego w odwołaniu, dotyczącego naruszenia art. 123 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez nie umożliwienie Stronie postępowania wypowiedzenia się co do zebranych dowodów, organ odwoławczy podkreślił, że w przedmiotowej sprawie Strona została wielokrotnie informowana o prawach wypływających z zasady czynnego udziału w prowadzonym przez organ I instancji postępowaniu (tj. w postanowieniu o wszczęciu postępowaniu nr [...] z dnia [...], w postanowieniu w którym wyznaczono termin do wypowiedzenia się w sprawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania nr [...] z dnia [...]).
Ł. T. skorzystał z przysługującego mu prawa poprzez zaznajomienie się z materiałami sprawy, co nastąpiło w siedzibie organu prowadzącego postępowanie.
W protokole sporządzonym na tą okoliczność w dnia [...] Strona oświadczyła, iż na ten dzień nie wnosi uwag do sprawy. Należy zauważyć, iż do dnia wydania decyzji Strona nie skorzystała ze swojego uprawnienia i nie wypowiedziała się w sprawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania.
Zwłoka w wydaniu decyzji nie miała wpływu na rozstrzygnięcie merytoryczne w przedmiotowej sprawie, spowodowana była jedynie przekształceniami w administracji celnej. Zgodnie z art. 2, art. 3 pkt 1 i 2 i art. 5 pkt 1 ustawy z dnia 20 marca 2002r. o przekształceniach w administracji celnej oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. z 2002r. Nr 41, poz. 365) został zniesiony centralny organ administracji państwowej w sprawach celnych - Dyrektor Urzędu Celnego. Jednocześnie utworzono nowe organy administracji rządowej w sprawach celnych tj. Dyrektora Izby Celnej i Naczelnika Urzędu Celnego. Ponieważ do zakresu działania naczelników urzędów celnych przeszły dotychczasowe zadania i kompetencje dyrektorów urzędów celnych w zakresie indywidualnych postępowań w sprawach celnych, decyzja w przedmiotowej sprawie została podjęta przez Naczelnika Urzędu Celnego. Przeprowadzona reorganizacja wpłynęła jedynie na opóźnienie w wydaniu decyzji w przedmiotowej sprawie, co nie wpłynęło na ograniczenie praw Strony i nie miało wpływu na rozstrzygnięcie.
Co do zarzutu nieprawidłowego doręczenia decyzji organ II instancji stwierdził, iż biorąc pod uwagę fakt, iż doręczenia dokonał podmiot ustawowo uprawniony ( pracownik organu wydającego decyzję), w miejscu podstawowym do tego typu doręczeń ( miejsce zamieszkania- aktualny adres zamieszkania ustalono na podstawie informacji przekazanej przez Drugi Urząd Skarbowy, znajdującej się w aktach sprawy), do rąk osoby wymienionej w art. 149 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa ( Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.), tj. do rąk dorosłego domownika ( kuzyn adresata - M. J.), który zobowiązał się do oddania pisma adresatowi i pokwitował odbiór pisma własnoręcznym, czytelnym podpisem- uznaje się, że doręczenie decyzji było prawidłowe. Ponadto organ II instancji stwierdza, iż mając na uwadze , że zgłoszenie celne miało miejsce w dniu [...], zaś doręczenie decyzji- w dniu [...], zatem uchybienie ustawowego terminu do wydania decyzji w przedmiocie wymiaru kwoty długu celnego, określonego w art. 65 § 5 Kodeksu celnego - nie nastąpiło.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie Ł.T. wniósł o uchylenie w całości decyzji Dyrektora Izby Celnej oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z powodu ich niezgodności z prawem. Skarżący zarzuca organom naruszenie art. 123§1 Ordynacji podatkowej poprzez niezapewnienie mu czynnego udziału w każdym stadium postępowania oraz art. 65 § 5 Kodeksu celnego poprzez wydanie zaskarżonej decyzji z uchybieniem terminu do jej wydania i doręczenie decyzji organu I instancji osobie nieuprawnionej.
Odpowiadając na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie, nie znajdując podstaw do zmiany stanowiska zajętego w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
W myśl art. 148 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. /Dz.U. Nr 137, poz. 926 z późn.zm./ Ordynacji podatkowej pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy, jak również w lokalu organu oraz, w uzasadnionych przypadkach, w każdym miejscu, gdzie się adresata pisma zastanie. Ustawa przewiduje również w art. 149 instytucję doręczenia zastępczego, polegającą na tym, iż w przypadku nieobecności adresata w mieszkaniu pisma doręcza się za pokwitowaniem pełnoletniemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, gdy osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. Ponieważ z faktu doręczenia rozstrzygnięcia organu administracji publicznej wynikają bardzo istotne konsekwencje prawne dla strony, dlatego organ zobowiązany jest, w każdej sprawie, dochować wszelkich starań, aby doręczenie jego rozstrzygnięć nastąpiło w sposób prawidłowy, a w przypadku wystąpienia sporu co do tego faktu, zobowiązany jest wykazać na podstawie nie budzących wątpliwości dowodów, iż doręczenie nastąpiło zgodnie z przepisami prawa.
Ze znajdującej się w aktach sprawy przedstawionych Sądowi notatki służbowej z dnia [...] podpisanej przez starszego kontrolera celnego i kontrolera celnego wynika, że w celu doręczenia decyzji organu I instancji Skarżącemu, wyżej wymienieni pracownicy organu celnego udali się pod adres, pod którym doręczana była Skarżącemu wcześniej korespondencja w sprawie, tj. do mieszkania przy ul. [...] w S. Pod wskazanym adresem zastano osobę, przedstawiającą się jako babcia Skarżącego, która odmówiła przyjęcia korespondencji. W związku z uzyskaną w tym samym dniu od Urzędu Skarbowego informacją, iż aktualny adres zamieszkania Skarżącego to S., ul. [...], w/w pracownicy organu celnego udali się pod ten adres. Drzwi od mieszkania otworzył pełnoletni mężczyzna, który przedstawił się jako M. J., kuzyn adresata. Po uzyskaniu zapewnienia, iż pismo zostanie przekazane Skarżącemu, dokonano doręczenia. M. J. pokwitował odbiór pisma na zwrotnym poświadczeniu odbioru własnoręcznym, czytelnym pismem wskazując datę odebrania przesyłki, tj. [...]. Organ odwoławczy w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia nie wyjaśnił, czy skarżący faktycznie zamieszkuje przy ul. [...] w S. oraz czy osoba, która odebrała adresowaną do skarżącego przesyłkę jest jego pełnoletnim domownikiem.
Należy potwierdzić, że w odwołaniu do decyzji organu I instancji Ł.T. podniósł zarzut, że decyzję doręczono do rąk osoby nieuprawnionej do jej odbioru.
Skoro skuteczność tego doręczenia ma istotne znaczenie w odniesieniu do skutków prawnych w sferze prawa materialnego /czy nie nastąpiło uchybienie terminu do wydania decyzji określonego w art. 65 § 5 Kodeksu celnego/ - należy stwierdzić, że zaskarżone rozstrzygnięcie wydane zostało z naruszeniem przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
Sporne w tym zakresie okoliczności powinny być wyjaśnione w postępowaniu dowodowym z wykorzystaniem dostępnych środków dowodowych.
Dlatego z uwagi na powyższe Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270/ orzekł jak w sentencji.
O kosztach postępowania postanowiono zgodnie z art. 200 a rozstrzygnięcie w kwestii wykonalności zaskarżonej decyzji zapadło na podstawie art. 152 cyt. ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło