I SA/Sz 1405/15

PostanowienieWSA w Szczecinie2017-04-06

Skład orzekający: Iwona Golec

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych powinien zostać uwzględniony, jeśli strona wykazała zmianę okoliczności sprawy w stosunku do poprzedniego, negatywnie rozpatrzonego wniosku?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych powinien zostać uwzględniony, jeśli strona wykazała zmianę okoliczności sprawy w stosunku do poprzedniego, negatywnie rozpatrzonego wniosku, co potwierdzają przedłożone dokumenty dotyczące jej sytuacji finansowej i majątkowej.
Stan faktyczny
Skarżąca złożyła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego. Wcześniejszy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych został odrzucony z powodu niewykazania przez stronę jej sytuacji finansowej. Po uchyleniu decyzji przez WSA i złożeniu skargi kasacyjnej, Skarżąca ponownie złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, przedstawiając nowe dokumenty potwierdzające jej trudną sytuację materialną.
Rozstrzygnięcie
Zmieniono postanowienie referendarza sądowego z dnia 9 marca 2016 r. w ten sposób, że przyznano Skarżącej prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie - Iwona Golec po rozpoznaniu w dniu 6 kwietnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku [...] o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z jej skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 6 października 2015 r. nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych z tytułu przychodu uzyskanego z odpłatnego zbycia nieruchomości p o s t a n a w i a: zmienić postanowienie referendarza sądowego z dnia 9 marca 2016 r., sygn. akt I SA/Sz 1405/15 w ten sposób, że przyznać Skarżącej prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W dniu 20 listopada 2015 r. [...], reprezentowana przez pełnomocnika, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] skargę na opisaną wyżej decyzję. Prawomocnym postanowieniem z 9 marca 2016 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] odmówił Skarżącej przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu argumentował, że Skarżąca nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Nie potwierdziła bowiem wymaganych informacji, istotnych dla oceny jej możliwości płatniczych w sprawie; w szczególności dotyczyło to aktualnych źródeł utrzymania i wysokości posiadanych środków na utrzymanie. Wskazano dalej w uzasadnieniu postanowienia, że Skarżąca nie nadesłała zeznania podatkowego za 2014 r. Gołosłowne twierdzenie Skarżącej o tym, że "zeznanie podatkowe za 2014 rok nie zostało złożone" oraz nieprzedłożenie przez Skarżącą dokumentów potwierdzających wysokość emerytury, oznaczało w ocenie referendarza sądowego, że oświadczenie o utrzymywaniu się Skarżącej jedynie z emerytury KRUS w wysokości [...] zł budziło wątpliwości, tym bardziej, że z akt sprawy wynikało, że Skarżąca w latach 2010-2012 aktywnie uczestniczyła w obrocie nieruchomościami uzyskując znaczne przychody ze sprzedaży nieruchomości (na podstawie umowy z dnia 21 kwietnia 2010 r. uzyskała [...] zł). Wpis od skargi w sprawie w wysokości [...] zł uiszczono w dniu 11 sierpnia 2016 r. z rachunku bankowego [...]. Wyrokiem z dnia 25 października 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...] uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w [...] oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Wyrok z uzasadnieniem doręczono pełnomocnikowi Skarżącej w dniu 13 grudnia 2016 r. W związku ze złożoną skargą kasacyjną Skarżącej od ww. wyroku, została ona zobowiązana do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej w wysokości [....] zł i złożyła kolejny wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. W oświadczeniu o stanie rodzinnym majątku i dochodach ponownie wskazała, że dochody w postaci emerytury z ledwością wystarczają na pokrycie podstawowych potrzeb życiowych. Oświadczyła, że od grudnia 2014 r. jest wdową i emerytura w wysokości 900 zł netto jest jedynym źródłem jej utrzymania. Z oświadczenia Skarżącej wynika, że gospodarstwo domowe prowadzi samodzielnie. Odnośnie do majątku Skarżąca oświadczyła, że nie posiada nieruchomości, wartościowych rzeczy ruchomych ani oszczędności. Wykonując wezwanie referendarza sądowego, Skarżąca dodatkowo do akt nadesłała kopię rocznego obliczenia podatku przez organ rentowy za 2016 rok (PIT-40A) z zadeklarowanym dochodem w wysokości [...] zł. Pełnomocnik Skarżącej oświadczył, że Skarżąca nie dysponuje obecnie żadnymi rachunkami w bankach, co dotyczy również lokat. Wszelkie rachunki, które były własnością Skarżącej zostały zajęte w toczących się wobec niej postępowaniach egzekucyjnych i nie ma ona do nich dostępu. Tym bardziej nie jest w stanie przedłożyć jakichkolwiek wyciągów czy zestawień wskazujących na ich obecne salda. Od dłuższego czasu Skarżąca nie korzysta z usług banków ani nie wykonuje operacji bankowych. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Wniosek jest zasadny. Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) - dalej "p.p.s.a.", prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Przypomnieć wypada, że stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Aktualnie rozpoznawany wniosek jest ponownym wnioskiem Skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Prawomocnym postanowieniem z dnia 9 marca 2016 r. sygn. akt I SA/Sz 1405/15 referendarz sądowy odmówił przyznania Skarżącej prawa pomocy w takim zakresie, z uwagi na niewykazanie ustawowych przesłanek z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., tj., w szczególności nieprzedłożenie wymaganych dokumentów potwierdzających złożone przez Skarżącą oświadczenie co do źródła jej utrzymania i wysokości posiadanych środków na utrzymanie (emerytura KRUS w wysokości [...]zł). Wobec powyższego, rozpoznanie kolejnego wniosku Skarżącej nastąpiło na podstawie art. 165 p.p.s.a., dającego prawo uchylenia lub zmiany prawomocnego postanowienia wskutek zmiany okoliczności sprawy, z uwzględnieniem materialnych przepisów stanowiących podstawę przyznania prawa pomocy zawartych w art. 243 i następnych p.p.s.a. Należy stwierdzić, że aktualnie Skarżąca wykazała, że spełniła przesłanki do przyznania prawa pomocy. W aktach sprawy znajdują się dokumenty potwierdzające wysokość świadczenia emerytalnego Skarżącej. Wraz z zażaleniem na postanowienie Sądu z dnia 4 maja 2016 r. Skarżąca złożyła w dniu 18 maja 2016 r. do akt sprawy (k. 81 i n.) następujące dokumenty: - zaświadczenie Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia 17 lutego 2016 r. potwierdzające, że Skarżąca pobiera emeryturę w wysokości brutto [...] zł, netto [...] zł, - kopie pocztowych przekazów emerytury Skarżącej za kwiecień i maj 2016 r. w wysokościach netto [...] zł, - kopię decyzji Prezesa KRUS z dnia 15 marca 2016 r. o ustaleniu z dniem 1 marca 2016 r nowej wysokości emerytury - do wypłaty kwota [...] zł, - zaświadczenie lekarskie z dnia 17 maja 2016 r. o stanie zdrowia Skarżącej. Mając na uwadze powyższe, należy stwierdzić, że aktualnie sytuacja finansowa przedstawiona w uzasadnieniu wniosku Skarżącej znajduje poparcie w dokumentach znajdujących się w aktach sprawy, zatem doszło do zmiany okoliczności, o których mowa w art. 165 p.p.s.a. Ocena sytuacji materialnej Skarżącej prowadzi do wniosku, że jej wniosek jest uzasadniony i zasługuje na uwzględnienie. Z akt sprawy wynika, że Skarżąca jest emerytką otrzymującą świadczenie w wysokości ok.[...] zł, gospodarstwo domowe prowadzi samodzielnie, nie posiada lokat ani rachunków bankowych. Nie posiada żadnego majątku; nieruchomość, w której zamieszkuje należy do córki Skarżącej. Świadczenie emerytalne w całości przeznacza na utrzymanie. Biorąc pod uwagę powyższe należy uznać, że Skarżąca nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego jej utrzymania. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 165 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło