I SA/Sz 1411/13

WyrokWSA w Szczecinie2014-09-17

Skład orzekający: Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka, Anna Sokołowska, Elżbieta Woźniak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy stronie postępowania podatkowego przysługuje zwrot kosztów podróży i innych należności związanych z osobistym stawiennictwem, jeśli nie była wzywana do osobistego stawiennictwa, a żądanie zwrotu nie zostało zgłoszone przed wydaniem decyzji w sprawie?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny nie posiada kompetencji do merytorycznego orzekania o zwrocie kosztów postępowania podatkowego. Zgodnie z Ordynacją podatkową, zwrot kosztów podróży i innych należności związanych z osobistym stawiennictwem strony przysługuje tylko w ściśle określonych przypadkach (wszczęcie postępowania z urzędu lub błędne wezwanie do stawiennictwa) i pod warunkiem zgłoszenia żądania przed wydaniem decyzji. W sytuacji braku obowiązku osobistego stawiennictwa i niezgłoszenia żądania w terminie, organ podatkowy nie jest uprawniony do zwrotu wnioskowanych kosztów.
Stan faktyczny
Strona B. K. złożyła wniosek o zwrot kosztów postępowania odwoławczego, które dotyczyło określenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych. Dyrektor Izby Skarbowej odmówił zwrotu, wskazując, że strona nie była wzywana do osobistego stawiennictwa i nie zgłosiła żądania przed wydaniem decyzji. Po utrzymaniu w mocy postanowienia przez Dyrektora Izby Skarbowej, strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, domagając się uchylenia postanowienia i zwrotu kosztów.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Anna Sokołowska,, Sędzia WSA Elżbieta Woźniak, Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Kalisiak, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 17 września 2014 r. sprawy ze skargi B. K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zwrotu kosztów postępowania odwoławczego oddala skargę. Dyrektor Izby Skarbowej w S. postanowieniem z dnia [...] r., znak: [...], odmówił B. K. zwrotu kosztów postępowania odwoławczego. Uzasadniając swoje stanowisko, organ wskazał, że 15 lutego 2013 r. B. K. złożył wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia [...] r., znak: [...], utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w S. z dnia [...] r., znak: [...], określającą temu podatnikowi wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2005 r. Natomiast w piśmie z dnia 17 czerwca 2013 r., złożonym w toku wznowionego postępowania, podatnik wniósł m.in. o zwrot kosztów postępowania odwoławczego. Następnie, Dyrektor Izby Skarbowej w S. wskazał, że zgodnie z przepisami art. 266 § 1 w związku z art. 265 § 1 pkt 1 i 2 Ordynacji podatkowej stronie przysługuje zwrot kosztów podróży i innych należności, ustalonych zgodnie z przepisami zawartymi w ustawie o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, jeśli związane one były z osobistym stawiennictwem strony i postępowanie zostało wszczęte z urzędu albo gdy strona została błędnie wezwana do stawienia się. Z akt odwoławczych wynika, że B. K. w trakcie postępowania odwoławczego nie był wzywany do osobistego stawiennictwa w sprawie, a zatem żądanie zwrotu kosztów podróży należało uznać za nieuzasadnione, zwłaszcza że żądanie takiego zwrotu powinno zostać zgłoszone - pod rygorem utraty roszczenia - przed wydaniem decyzji w sprawie. Nie zgadzając się z takim rozstrzygnięciem podatnik złożył zażalenie, w którym wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz zwrot kosztów postępowania odwoławczego oraz kosztów postępowania zakończonego ostateczną decyzją Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia [...] r., znak: [...]. W uzasadnieniu zażalenia podatnik wskazał, że nie zgadza się z postanowieniem Dyrektora Izby Skarbowej w S. ponieważ, w jego ocenie, istnieje konieczność uczestnictwa w prowadzonym przez Dyrektora Izby Skarbowej w S. postępowaniu odwoławczym wznowionym przez Dyrektora Izby Skarbowej w S. na wniosek podatnika w sprawie zakończonego postępowania podatkowego ostateczną decyzją Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia [...] r. znak: [...] utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w S. z dnia [...] r. znak [...] określającą zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych od dochodu uzyskanego w 2005 r. z tytułu objęcia udziałów w spółce mającej osobowość prawną w zamian za wkład niepieniężny w postaci innej niż przedsiębiorstwo lub jego zorganizowana część w kwocie [...] zł. Podatnik zarzucił przy tym, że postępowanie podatkowe zostało przeprowadzone wadliwie, bez uwzględnienia jego wniosków oraz niezgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa. Tym samym, podatnikowi należą się wszelkie koszty związane z przeprowadzeniem postępowania podatkowego. Dyrektor Izby Skarbowej w S. nie podzielił powyższych zarzutów, po zapoznaniu się z materiałem dowodowym zebranym w sprawie i argumentami podniesionymi w zażaleniu, wskazanym na wstępie postanowieniem z dnia 24 września 2013 r. uznał za zasadne utrzymać zaskarżone postanowienie w mocy. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ ponownie przywołał wskazane powyżej przepisy Ordynacji podatkowej podnosząc, że stronie przysługuje zwrot kosztów podróży i innych należności, ustalonych zgodnie z przepisami zawartymi w ustawie o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, jeśli związane one były z osobistym stawiennictwem strony i postępowanie zostało wszczęte z urzędu albo gdy strona została błędnie wezwana do stawienia się pod warunkiem jednakże zgłoszenia żądania w tym przedmiocie przed wydaniem decyzji w sprawie, co nie miało miejsca w rozpoznawanej sprawie. Skarżący nie zgadzając się z takim stanowiskiem organu wniósł skargę do tut. Sądu wnosząc o zwolnienie z kosztów sądowych w całości, uchylenie zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w S. w całości, zwrot kosztów postępowania odwoławczego oraz postępowania zakończonego ostateczną decyzją Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia [...] r., znak [...], ewentualnie: zwrot i powtórne rozpatrzenie wniosku dotyczącego zwrotu kosztów postępowania odwoławczego w całości, zawieszenie postępowania w zakresie zwrotu skarżącemu kosztów postępowania w całości w zakresie postępowania odwoławczego oraz postępowania zakończonego ostateczną decyzją Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia [...] r. W treści uzasadnienia skargi podatnik powołał argumenty tożsame z zawartymi w zażaleniu z 1 września 2013 r. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w S. wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje. Zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej: "p.p.s.a.", sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, a także ustalenie, że decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 lit. a-c p.p.s.a.). Przed przystąpieniem do rozważań w zakresie zaistniałego sporu i w związku z wnioskami skargi przede wszystkim należy stwierdzić, że sąd administracyjny nie posiada kompetencji do zwrotu kosztów postępowania podatkowego Właściwość sądu administracyjnego ogranicza się głównie do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów i czynności ze sfery administracyjnoprawnej. W tak nakreślonym sporze rację należy przyznać organowi. Na wstępie należy zaznaczyć, że instytucję kosztów postępowania ustawodawca uregulował w ustawie z 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.) w Rozdziale 23 Działu IV Postępowania podatkowego. I tak, zgodnie z art. 264 Ordynacji podatkowej "Jeżeli dalsze przepisy nie stanowią inaczej, koszty postępowania przed organami podatkowymi ponosi Skarb Państwa, województwo, powiat lub gmina". Stosownie do art. 265 § 1 Ordynacji podatkowej: "Do kosztów postępowania zalicza się: 1) koszty podróży i inne należności świadków, biegłych i tłumaczy, ustalone zgodnie z przepisami zawartymi w dziale 2 tytułu III ustawy z dnia 28 lipca 2005r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. z 2010 r . Nr 90, poz.594 ze zm.), 2) koszty, o których mowa w pkt 1, związane z osobistym stawiennictwem strony, jeżeli postępowanie zostało wszczęte z urzędu, albo gdy strona została błędnie wezwana do stawienia się; (...)". Natomiast zgodnie z przepisem art. 266 § 1 "Organ podatkowy, na żądanie, zwraca koszty postępowania, o których mowa w art. 265 § 1 pkt 1 i 2". Przy uwzględnieniu powyższego wskazać należy, że w art. 266 Ordynacji podatkowej w sposób jednoznaczny został określony tryb zwracania kosztów postępowania na żądanie z zawężeniem tylko do kosztów określonych wart. 265 § 1 pkt 1 i 2. Tym samym, organ podatkowy nie ma uprawnień do merytorycznego orzekania na podstawie normy ogólnej z art. 264 Ordynacji podatkowej o zwrocie innych kosztów mając na uwadze przesłanki o charakterze celowościowym czy słusznościowym. Dodatkowo, wskazać należy, że zgodnie z § 2 art. 266 Ordynacji podatkowej "Żądanie zwrotu poniesionych kosztów podróży należy zgłosić organowi podatkowemu, który prowadzi postępowanie, przed wydaniem decyzji w sprawie, pod rygorem utraty roszczenia." A zatem, zgodnie z przepisami art. 266 § 1 w związku z art. 265 § 1 pkt 1 i 2 Ordynacji podatkowej - stronie przysługuje zwrot kosztów podróży i innych należności, ustalonych zgodnie z przepisami zawartymi w ustawie o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, jeśli związane one były z osobistym stawiennictwem strony i postępowanie zostało wszczęte z urzędu albo gdy strona została błędnie wezwana do stawienia się pod warunkiem jednakże zgłoszenia żądania w tym przedmiocie przed wydaniem decyzji w sprawie. Przepisy Ordynacji podatkowej nie przewidują zatem możliwości zwrotu kosztów podróży i innych należności dla strony uczestniczącej w określonych czynnościach, dla przeprowadzenia których strona nie miała obowiązku osobistego stawiennictwa. Z uwagi na powyższe, w sytuacji gdy strona nie miała obowiązku osobistego stawiennictwa w związku z prowadzonymi czynnościami sprawdzającymi, na podstawie art. 265 § 1 pkt 2 w związku z art. 266 Ordynacji podatkowej, organ podatkowy nie jest uprawniony do zwrotu wnioskowanych kosztów postępowania. Skoro zatem, jak trafnie wskazał organ odwoławczy, z akt odwoławczych wynika, że B. K. w trakcie postępowania odwoławczego zakończonego decyzją z dnia [...] r., znak: [...], nie był wzywany do osobistego stawiennictwa w sprawie, to zwrot kosztów podróży należy uznać za nieuzasadniony, zwłaszcza że żądanie takiego zwrotu powinno zostać zgłoszone - pod rygorem utraty roszczenia - przed wydaniem decyzji w sprawie. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło