I SA/Sz 1411/14

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie - Aleksandra Jawoszek po rozpoznaniu w dniu 27 stycznia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. C. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koszalinie z dnia 3 października 2014 r. Nr [..] w przedmiocie podatku rolnego za 2014 rok, po zmianie decyzji ostatecznej p o s t a n a w i a: 1) zwolnić skarżącego od kosztów sądowych 2) ustanowić adwokata Skarżący M. C., po otrzymaniu wezwania do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie [...] zł od wniesionej skargi na wyżej powołaną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koszalinie zwrócił się z wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu. Z uzasadnienia wniosku, a także z akt sprawy wynika, że M. C. ma [..] lat, utrzymuje się z emerytury w wysokości [..] zł, nie uzyskuje dochodów z rolnictwa, jest osobą schorowaną, po przebytej operacji, na lekarstwa wydaje ponad [..] zł miesięcznie. Wnioskodawca spłaca kredyt po [...] zł, zaciągnięty na opłacenie kosztów sądowych zniesienia współwłasności. Skarżący prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe. Posiada mieszkanie o pow. 38,75 m kw. wraz z pomieszczeniem gospodarczym o pow. 22,60 m kw. oraz grunty o pow. ponad 6 ha i ciągnik rolniczy. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.), dalej zwanej "P.p.s.a."– prawo pomocy w zakresie całkowitym może być przyznane, gdy osoba wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Użyte w art. 246 P.p.s.a. sformułowanie "gdy osoba wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Powołany przepis nie pozostawia wątpliwości co do tego, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki pozytywne dla uwzględnienia wniosku spoczywa na wnioskodawcy. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych i przyznania kwalifikowanego zastępstwa prawnego, o co ubiega się w rozpoznawanej sprawie skarżący, stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić należnych kosztów jak i opłacić pełnomocnika z wyboru. Ubiegający się o taką pomoc winien więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest bowiem formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Kluczową zaś rolę dla oceny możliwości płatniczych skarżącego ma fakt, iż zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy powinna być rozpatrywana w dwóch aspektach – z uwzględnieniem z jednej strony wysokości obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej strony jej możliwości finansowych. Przedstawiona przez skarżącego sytuacja uzasadnia zwolnienie go od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w przedmiotowej sprawie. Uzyskiwany przez skarżącego dochód w kwocie ok. [...] zł i ponoszenie nawet tylko standardowych kosztów utrzymania oznacza, że poczynienie jakichkolwiek oszczędności czy to na koszty sądowe czy na wynagrodzenie fachowego pełnomocnika, jest poza możliwościami płatniczymi strony skarżącej. Nie można także pominąć, że skarżący jest w podeszłym wieku, jest schorowany, co wiąże się ze zwiększonymi wydatkami na leczenie. Przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym jest w związku z tym uzasadnione. Wobec powyższego, uznając, że skarżący wykazał istnienie przesłanek z art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a., należało orzec jak na wstępie.