I SA/Sz 144/13
WyrokWSA w Szczecinie2013-08-07
Skład orzekający: Joanna Wojciechowska, Marzena Kowalewska, Anna Sokołowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy może odmówić wszczęcia postępowania w sprawie wydania interpretacji indywidualnej, jeśli wnioskodawca oczekuje jedynie potwierdzenia, że posiadane przez niego dokumenty (w tym operat szacunkowy i dowód wpłaty odsetek od kredytu) stanowią wiarygodny dowód poniesienia wydatków mogących stanowić koszt uzyskania przychodu?Ratio decidendi
Organ podatkowy nie może odmówić wszczęcia postępowania w sprawie wydania interpretacji indywidualnej, jeśli wniosek dotyczy oceny, czy posiadane dokumenty (np. operat szacunkowy, dowód wpłaty odsetek) mogą stanowić dowód poniesienia wydatków kwalifikowanych jako koszt uzyskania przychodu. Odmowa wszczęcia postępowania jest dopuszczalna, gdy wniosek nie zmierza do wyjaśnienia sposobu zastosowania przepisów prawa podatkowego do konkretnego stanu faktycznego, lecz do blankietowego potwierdzenia dopuszczalności posiadanych dokumentów jako dowodów, co wymagałoby przeprowadzenia postępowania dowodowego niedopuszczalnego w postępowaniu o wydanie interpretacji. Ponadto, organ odwoławczy nie może rozpoznać zażalenia na postanowienie organu pierwszej instancji, jeśli w jego wydaniu brał udział pracownik podlegający wyłączeniu na podstawie art. 130 § 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej.Stan faktyczny
L. K. złożył wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej, pytając, czy operat szacunkowy rzeczoznawcy majątkowego oraz dowód wpłaty odsetek od kredytu mogą być uznane za wiarygodne dowody potwierdzające poniesienie wydatków na wykończenie lokalu, które mogą stanowić koszt uzyskania przychodu. Dyrektor Izby Skarbowej odmówił wszczęcia postępowania, uznając, że wniosek zmierza do blankietowego potwierdzenia dopuszczalności dokumentów jako dowodów, co wymagałoby postępowania dowodowego. Po utrzymaniu w mocy postanowienia przez Dyrektora Izby Skarbowej w postępowaniu zażaleniowym, L. K. złożył skargę do WSA. Skarżący podniósł, że czuje się skrzywdzony, ponieważ organy nie uznały kosztów objętych operatem szacunkowym oraz odmówiły umorzenia podatku.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej i zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Wojciechowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Marzena Kowalewska,, Sędzia WSA Anna Sokołowska, Protokolant Edyta Wójtowicz, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 7 sierpnia 2013 r. sprawy ze skargi L. K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. działającego z upoważnienia Ministra Finansów z dnia 11 grudnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w B. działającego z upoważnienia Ministra Finansów na rzecz skarżącego L. K. kwotę [...] tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
W dniu [...] r. do Dyrektora Izby Skarbowej Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w [...] wpłynął wniosek L. K. o wydanie interpretacji indywidualnej, w którym podał, że w dniu [...] r. uzyskał interpretację indywidualną, w której nadmieniono, iż wydatki poniesione przez niego na wykończenie lokalu mogą być uwzględnione przy ustalaniu kosztów uzyskania przychodu z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości, jeżeli udokumentowane zostaną wiarygodnymi dowodami. Wnioskodawca dokonał odliczenia od wartości sprzedanego mieszkania w kwocie [...] zł, jako nakłady poniesione na wykończenie mieszkania. Kwota ta wynikała z wyliczenia dokonanego przez rzeczoznawcę, jako współczynnik w wysokości [...] % wartości mieszkania. Wnioskodawca wskazał, że pracownik urzędu skarbowego po przedstawieniu interpretacji stwierdził, iż uwzględni jedynie koszty udokumentowane rachunkami, z czym wnioskodawca się nie zgadza. Wnioskodawca nie posiada rachunków potwierdzających poniesienie tych kosztów, gdyż uległy one zniszczeniu. Wnioskodawca stwierdził, że pracownik urzędu skarbowego nie uznał również jako podlegającej uwzględnieniu kwoty [...] zł zapłaconej tytułem końcowej spłaty kredytu wraz z odsetkami, która była wymagana przed przekształceniem spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu. Wpłata ta została dokonana w dniu [...] r. jako całkowita spłata odsetek.
Wnioskodawca chciał uzyskać odpowiedź na pytania:
- czy przy ustalaniu kosztów uzyskania przychodu z tytułu odpłatnego zbycia lokalu mieszkalnego tylko rachunek jest wiarygodnym dowodem potwierdzającym poniesienie wydatków na wykończenie mieszkania, czy też takim dowodem może być operat szacunkowy rzeczoznawcy majątkowego?
- czy dowód wpłaty na kwotę [...] zł tytułem końcowej spłaty kredytu, może być nieuwzględniony, tylko dlatego, że został opisany jako wpłata tytułem całkowitej spłaty odsetek?
Dyrektor Izby Skarbowej, działając z upoważnienia Ministra Finansów wydał w dniu [...] r. postanowienie nr [...] na podstawie art. 165a § 1 w zw. z art. 14b § 1 i art. 14h ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749), zwanej dalej "o.p.", postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.
Organ podatkowy przytoczył treść art. 14b, art. 14k do 14n o.p.
Organ podatkowy wskazał, że postępowanie o udzielenie interpretacji ma na celu wyjaśnienie wątpliwości co do sposobu zastosowania przepisów prawa podatkowego do określonego stanu faktycznego. W postępowaniu tym organ nie prowadzi postępowania dowodowego, a ogranicza się do dokonania subsumcji przedstawionego przez stronę stanu faktycznego pod który określony przepis prawa podatkowego i wyjaśnienia przyczyn, dla których w określonym stanie faktycznym dany przepis ma zastosowanie. Organ podatkowy wskazał, że wnioskodawca oczekuje potwierdzenia, iż dokument w postaci operatu szacunkowego sporządzony przez rzeczoznawcę jako również dowód wpłaty. Dotyczący spłaty odsetek od kredytu powinny zostać uznane za dowód potwierdzający poniesienie wydatków mogących stanowić koszt uzyskania przychodu. Zdaniem organu podatkowego, złożony wniosek nie zmierzał do dokonaniu ww. opisanej subsumcji, ale do blankietowego potwierdzenia, że posiadane przez wnioskodawcę dokumenty stanowią wiarygodny dowód potwierdzający poniesienie wydatków stanowiących koszt uzyskania przychodu. Uzyskanie tego typu potwierdzenia w ramach postępowania o udzielenie interpretacji nie jest możliwe. Ocena taka wymagałaby bowiem przeprowadzenia postępowania dowodowego, co jest niedopuszczalne na podstawie art. 14b § 1 o.p. taka ocena byłaby możliwa na etapie prowadzonego postępowania kontrolnego lub podatkowego.
L. K. złożył zażalenie na ww. postanowienie.
Dyrektor Izby Skarbowej, działając z upoważnienia Ministra Finansów wydał w dniu [...] r. postanowienie nr [...] na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 239 o.p., w którym utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
Organ odwoławczy przytoczył stan faktyczny sprawy oraz treść art. 14b, art. 14c, art. 3, art. 14k do 14n o.p. Organ odwoławczy podał, że postępowanie w sprawie wydawania interpretacji indywidualnych, uwagi na przedmiot i charakter wydawanych w jego toku rozstrzygnięć jest postępowaniem szczególnym. W ramach przedmiotowego postępowania organ podatkowy nie prowadzi postępowania dowodowego i nie może zbadać w sensie merytorycznym "sprawy podatkowej" wynikającego ze złożonego wniosku zdarzenia. Zdaniem organu odwoławczego, sposób sformułowania wniosku i zawartych w nim pytań stał w sprzeczności z charakterem prawnym interpretacji przepisów prawa podatkowego, jako oceny danego stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego) dotyczącego wnioskodawcy na gruncie przepisów prawa podatkowego.
Skargę na powyższe postanowienie wnieśli K.K. i L. K. Skarżący wskazali, że czują się skrzywdzeni postępowaniem organów podatkowych, które nie uznały za koszt uzyskania przychodu kosztów objętych operatem szacunkowym biegłego rzeczoznawcy majątkowego oraz odmową umorzenia im podatku. Wskazali na swoją złą sytuację majątkową.
Dyrektor Izby Skarbowej, wniósł o odrzucenie skargi K.K. oraz o oddalenie skargi L. K.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie postanowieniem z dnia 27 marca 2013 r. odrzucił skargę K. K. jako niedopuszczalną na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ppsa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wskazał, co następuje:
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2012 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwaną dalej "ppsa", Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga jest zasadna, choć nie z powodów w niej podniesionych.
Naczelny Sąd Administracyjny wydał w dniu 18 lutego 2013 r. uchwałę o sygn. akt I GPS 2/12, w której wskazał, że art. 130 § 1 pkt 6 ustawy Ordynacja podatkowa ma zastosowanie do pracownika organu jednoosobowego w postępowaniu odwoławczym, o którym mowa w art. 221 tej ustawy.
Zdaniem NSA, "(...) Organ bowiem zawsze musi się odnieść do zarzutów, zakresu żądania oraz dokonać oceny zgłoszonych dowodów, gdyż te będą zawsze częścią odwołania. Okoliczność ta ma z punktu widzenia instytucji wyłączenia pracownika istotne znaczenie. Rozpatrujący ponownie tę sprawę dotychczasowy pracownik musiałby odnieść się do nich, co w dużej mierze byłoby częstą pokusą do powierzchownej, mało dokładnej i niewnikliwej oceny odwołania. Takie rozpoznanie sprawy naruszałoby prawo obywatela do wniesienia odwołania, które oznacza jego prawo do ponownego i sprawiedliwego rozpoznania sprawy. Sprawiedliwość wymusza takie cechy tego postępowania, jak obiektywizm w orzekaniu oraz związaną z tym niezależność osób wydających decyzje podatkowe. To zaś - jak wskazano wyżej - jest istotnym powodem, by stosować przepis art. 130 § 1 pkt 6 ord. pod. także w postępowaniu, o którym mowa w art. 221 ord. pod. (...)".
Według Sądu orzekającego w sprawie, powyższa uchwała ma też zastosowanie w niniejszym postępowaniu.
W tym przypadku należy mieć na względnie art. 239 o.p., który stanowi, że w sprawach nieuregulowanych w niniejszym rozdziale do zażaleń mają odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące odwołań, w tym art. 221 o.p.
Zgodnie z art. 130 o.p., "Instytucja wyłączenia pracownika, a także organu podatkowego, stanowi proceduralne zabezpieczenie przed stronniczością pracowników organów administracji publicznej. Pozwala ona uniknąć sytuacji konfliktu ról oraz interesów. Wyłączenie pracownika oraz funkcjonariusza organu podatkowego jest również konsekwencją zasady budzenia zaufania do organów podatkowych oraz zasady prawdy materialnej. Wyłączenie ma charakter działania profilaktycznego, będącego wyrazem urzędowej przezorności. Przesłanki wyłączenia abstrahują od tego, czy ewentualny udział pracownika w postępowaniu może mieć wpływ "korzystny", czy też "niekorzystny" dla strony postępowania. Za sprawą art. 14h, 280 i 292 o.p., przepisy o wyłączeniu pracownika organu podatkowego oraz organu podatkowego mają odpowiednie zastosowanie również w sprawach dotyczących interpretacji indywidualnych, do czynności sprawdzających i do kontroli podatkowej" (Ordynacja podatkowa. Komentarz pod red. C. Kosikowskiego, LEX 2013, do art. 130).
Wskazać należy, że zarówno postanowienie organu pierwszej instancji, jak i postanowienie drugiej instancji (którym był Dyrektor Izby Skarbowej, działający z upoważnienia Ministra Finansów) podpisała w ramach posiadanych uprawnień Wicedyrektor Izby Skarbowej E. S.- K.
Zdaniem Sądu, w postępowaniu zażaleniowym na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nie mógł brać udziału pracownik, który zgodnie z art. 130 § 1 pkt 6 o.p. podlegał wyłączeniu.
Rozpoznanie zarzutów merytorycznych przez Sąd na tym etapie postępowania było przedwczesne.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, organ podatkowy rozpozna zażalenie podatnika na postanowienie organu pierwszej instancji z pominięciem osoby, która brała udział w wydaniu zaskarżonego postanowienia.
Wskazać należy, że Sądowi z urzędu wiadomo, że skarga L. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu odpłatnego zbycia w [...] r. spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego została zarejestrowana pod sygn. akt I SA/Sz 731/13. Postępowanie podatkowe zostało wszczęte przez organ podatkowy w dniu [...] r., a więc po dacie złożenia przez skarżącego przedmiotowego wniosku o wydanie interpretacji podatkowej.
Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.b ppsa, orzekł jak w sentencji wyroku.
Sąd podstawie art. 200 i art. 205 § 1 ppsa orzekł o zwrocie kosztów postępowania sądowego skarżącemu w postaci zwrotu kwoty uiszczonego wpisu
i kosztów przejazdu do sądu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło