I SA/Sz 1448/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Wojciechowska, Sędziowie Sędzia WSA Marzena Kowalewska (spr.),, Sędzia WSA Elżbieta Woźniak, Protokolant starszy sekretarz sądowy Edyta Wójtowicz, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 29 maja 2014 r. sprawy ze skargi G [...] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w L. na postanowienie Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowa przywrócenia terminu do usunięcia braków formalnych oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] r. nr [...], Dyrektor Z. Oddziału Regionalnego [...] utrzymał w mocy postanowienie Kierownika Biura Powiatu S. [...] z siedzibą w D. (dalej: "Kierownik Biura") z dnia 14 sierpnia 2013 r. odmawiające G.A. P. Spółka [...] z siedzibą w L. (zwanej dalej: "Spółką") przywrócenia terminu do usunięcia braków formalnych. Z ustalonego stanu faktycznego wynika, co następuje. Spółka, złożyła w dniu 16 maja 2013 r. (data wpływu do organu) wniosek o przyznanie pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2013. Kierownik Biura stwierdził, że Spółka nie dołączyła do wniosku materiału graficznego, wymaganego na podstawie § 5 ust. 3a rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 40, poz. 329 ze zm., zwanego dalej: "rozporządzenie z 11 marca 2009 r."). Wobec powyższego, wezwaniem z dnia 23 maja 2013 r. wezwał G. F. reprezentującego Spółkę do usunięcia braków formalnych wniosku, w terminie 7 dni od doręczenia wezwania, pod rygorem pozostawienia wniosku o przyznanie płatności bez rozpoznania w całości lub w części, co do której nie usunięto braków. Ww. wezwanie doręczono G.F. osobiście w dniu 24 maja 2013r., a siedmiodniowy termin upłynął 31 maja 2013 r. G. F. uzupełnił braki dopiero w dniu 18 lipca 2013 r., składając jednocześnie wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku. Uzasadniając wniosek wskazał, że do uchybienia terminu nie doszło z winy strony ani jej pełnomocnika oraz że przyczyny uchybienia ustąpiły 15 lipca 2013 r. Pełnomocnik Spółki wyjaśnił, że już w trakcie choroby ([...]) składał wniosek o przyznanie płatności, a jej powikłania nastąpiły około 17 maja 2013 r. W okresie od 17 maja do 14 lipca 2013 r., ze względu na [...], [...] i [...], w zasadzie nie był w stanie się poruszać, czytać czy pisać. Jego choroba została zakwalifikowana jako [..] i [...] ([...]), miała tak intensywny przebieg, że uniemożliwiła także wykonywanie w jakimkolwiek zakresie obowiązków pełnomocnika wnioskodawcy, w tym usunięcia braków formalnych wniosku. Pełnomocnik wskazał, że wskutek choroby nie powiadomił strony o wezwaniu, gdyż nie miał świadomości jego otrzymania i znaczenia. W ocenie pełnomocnika, objawy choroby ustąpiły dopiero 14 lipca 2013 r. Do wniosku dołączył zaświadczenie lekarskie z dnia 15 lipca 2013 r. o rozpoznaniu choroby "[...]" wraz z opisem, w oparciu o wywiad, przebiegu w kwietniu 2013 r. choroby [...] oraz kartę pobytu w Szpitalnym Oddziale Ratunkowym Szpitala Wojewódzkiego w K. w dniu 15 lipca 2013 r. w godz. [...]. z powodu "kolejnego epizodu [...]". Kierownik Biura, po rozpoznaniu ww. wniosku, postanowieniem z dnia 14 sierpnia 2013 r. odmówił przywrócenia terminu do usunięcia braków formalnych. W zażaleniu na ww. postanowienie G. F. działając w imieniu Spółki złożył wniosek o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przywrócenie terminu do uzupełnienia wniosku lub przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Pełnomocnik wskazał w zażaleniu, iż choroba miała charakter nagły, jej neurologiczne objawy uniemożliwiały podjęcie jakichkolwiek czynności w okresie trwania choroby. W ocenie pełnomocnika, opisane we wniosku okoliczności zostały potwierdzone zaświadczeniami lekarskimi i wypisem szpitalnym. Dokumenty te potwierdzają, jego zdaniem, że zaburzenia jego świadomości pełnomocnika w sposób obiektywny, niezawiniony i niezależny od pełnomocnika uniemożliwiały mu podjęcie jakichkolwiek działań w imieniu zastępowanej osoby, w tym posłużenie się zastępcą. Pełnomocnik powtórzył, że w okresie choroby "nie miał nawet świadomości treści wezwania pozostając w mylnym, choć usprawiedliwionym przekonaniu, iż nie jest wezwany do dokonania jakichkolwiek czynności przed [...]". Po rozpoznaniu sprawy na skutek wniesionego zażalenia, Dyrektor Z. Oddziału Regionalnego [...] zaskarżonym postanowieniem utrzymał w mocy ww. postanowienie. W uzasadnieniu przywołał treść art. 58 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, zwanego dalej: "kpa") określającego przesłanki przywrócenia terminu i uznał, że okolicznością uprawdopodabniającą brak winy w uchybieniu terminu, jeśli chodzi o kwestie zdrowotne, jest tylko nagła choroba. Organ zwrócił uwagę, że choroba pełnomocnika trwała od miesiąca kwietnia 2013 r., a wezwanie do usunięcia braków formalnych odebrane zostało przez pełnomocnika w dniu 24 maja 2013 r. W ocenie organu drugiej instancji strona nie dostarczyła żadnych dowodów potwierdzających brak możliwości wyręczenia się osoba trzecią lub nadania pisma przez pocztę. Organ ten uznał, że pełnomocnik nie wykazał się w tym zakresie należytą starannością. Zwrócił uwagę, że konsekwencje zaniedbań pełnomocnika obciążają stronę. W kierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skardze na opisane wyżej postanowienie, Spółka zarzucając naruszenie art. 58 kpa wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia z dnia 14 sierpnia 2013 r. W uzasadnieniu skargi, będącej w znacznej części powtórzeniem argumentacji przedstawionej we wniosku i w zażaleniu, Spółka zwróciła uwagę, że okolicznością usprawiedliwiającą niedotrzymanie terminu było pojawienie się w dniu 17 maja 2013 r. nagłych i długotrwałych (utrzymywały się przez okres 2 miesięcy) powikłań po przebytej przez pełnomocnika strony chorobie. Dodała przy tym, że nagła choroba pełnomocnika jest okolicznością, za którą nie może ona w żaden sposób ponosić odpowiedzialności. Podkreślając, że ma świadomość odpowiedzialności za zaniedbania pełnomocnika, Spółka podniosła dalej w skardze, że w okolicznościach niniejszej sprawy nie można przypisać pełnomocnikowi chociażby lekkiego niedbalstwa czy braku zachowania należytej staranności skutkujących przypisaniem jemu, a w konsekwencji Spółce, winy w niewypełnieniu zobowiązania. Nagłe dolegliwości pełnomocnika, które dotyczyły zarówno sfery fizycznej, jak i psychicznej, wykluczają oczekiwanie od pełnomocnika, że będzie on w stanie zorganizować pomoc osoby trzeciej. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Z. Oddziału Regionalnego [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), w związku z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.- zwanej dalej "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia według określonego ww. przepisach kryterium zgodności z prawem, Sąd uznał wniesioną skargę za niezasługującą na uwzględnienie. Oceniając zgodność z prawem zaskarżonego postanowienia należy odwołać się do treści art. 58 § 1 i § 2 kpa, znajdującego zastosowanie w sprawie na podstawie § 5 ust. 1 rozporządzenia z dnia 11 marca 2009 r. I tak, zgodnie z art. 58 § 1 kpa, w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której określony był termin (art. 58 § 2 kpa). Organ administracji publicznej jest obowiązany zatem przywrócić termin, gdy zostaną spełnione łącznie następujące przesłanki: a) uchybienie terminu nastąpiło bez winy zainteresowanego i brak winy zostanie uprawdopodobniony, b) zainteresowany złożył wniosek o przywrócenie terminu w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminowi, c) zainteresowany dopełnił czynności, dla której określony był termin jednocześnie ze złożeniem wniosku o przywrócenie terminu. Sąd podziela wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia stanowisko organu, że kryterium braku winy jako przesłanki zasadności wniosku wiąże się z obowiązkiem strony dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie terminu nie jest zatem dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. W konsekwencji o braku winy można mówić tylko w sytuacji, gdy dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, której strona nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (tak: m.in. B. Adamiak w Kodeks postępowania administracyjnego - Komentarz Wydawnictwo C.B. Beck Warszawa 2008, art. 58 nr 4, wyrok NSA z 2005 r. I SA/Kr 1718/96). Zwrócić należy nadto uwagę, że przepis art. 58 § 1 kpa. wymaga uprawdopodobnienia okoliczności, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy zainteresowanego. W doktrynie wskazuje się, że "udowodnienie czyni istnienie pewnego faktu pewnym, uprawdopodobnienie - tylko prawdopodobnym. Udowodnienie służy celowi przekonania organu orzekającego o prawidłowości pewnego twierdzenia, uprawdopodobnienie służy celowi obudzenia w organie orzekającym ufności w to, że pewne twierdzenie odpowiada prawdzie. (...) Uprawdopodobnienie jest to czynność procesowa stwarzająca w świadomości organu orzekającego mniejszy lub większy stopień przekonania o prawdopodobieństwie jakiegoś faktu" (E. Iserzon (w) Komentarz IV 1970 s. 135). Nie budzi wątpliwości, że osoba zainteresowana "ma uprawdopodobnić brak swojej winy, czyli powinna - uwiarygodnić stosowną argumentacją - swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna" - (B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks Postępowania Administracyjnego, Komentarz, Warszawa 2011 s. 284). Przenosząc przedstawione powyżej rozważania, po dokonaniu analizy akt administracyjnych sprawy, w ocenie Sądu organ odwoławczy prawidłowo przyjął, że strona skarżąca nie uprawdopodobniła okoliczności świadczących o braku winy w uchybieniu terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku. Należy zauważyć, że w skierowanym do strony wezwaniu z dnia 23 maja 2013 r. zobowiązano jej pełnomocnika, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, do usunięcia wskazanych w wezwaniu braków formalnych. Wezwanie zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącej osobiście, w siedzibie Spółki, w dniu 24 maja 2013 r., zatem siedmiodniowy termin do uzupełnienia braków formalnych wniosku rozpoczął się w dniu 25 maja 2013 r. i upłynął bezskutecznie 31 maja 2013 r. Spółka domagała się przywrócenia ww. terminu, podając jako przyczynę uzasadniającą taki wniosek, okoliczność wystąpienia w dniu 17 maja 2013 r. nagłych i trwających do 14 lipca 2013 r. powikłań przebytej w kwietniu 2013 r. choroby pełnomocnika ([...]). W ocenie Sądu, prawidłowo organ odmówił Spółce przywrócenia terminu do uzupełnienia braków wniosku, gdyż jej pełnomocnik nie uprawdopodobnił, że doszło do uchybienia terminu na dokonanie wymaganej przez organ w okresie od 24 do 31 maja 2013 r. czynności bez jego winy . Zarówno we wniosku, jak i zażaleniu, pełnomocnik Spółki szczegółowo opisał zaistniałe 17 maja 2013 r. i trwające do 14 lipca 2013r. powikłania choroby, którą przebył w kwietniu 2013 r., podnosząc, iż uniemożliwiły mu one dokonywanie jakichkolwiek czynności. Zdaniem Sądu, nieuprawdopodobnione są twierdzenia pełnomocnika, co do braku świadomości otrzymania wezwania, skoro doręczenia dokonano pełnomocnikowi G. F., obecnemu w dniu 24 maja 2013 r. w siedzibie Spółki ([...]). W ocenie Sądu, pełnomocnik nie uprawdopodobnił, że w okresie od 24 do 31 maja 2013 r. nie mógł wykonywać czynności służbowych, gdyż pomimo opisanych w uzasadnieniu wniosku przypadłości, trwających już od 17 maja 2013 r. (brak możliwości poruszania się, brak możliwości pisania, czytania ze względu na [...], [...] i [...]), stawił się 24 maja 2013 r. w siedzibie Spółki i podejmował czynności służbowe (odbiór korespondencji). Zdaniem Sądu, przedłożone wraz z wnioskiem dokumenty (zaświadczenie lekarskie z dnia 15 lipca 2013 r. oraz karta pobytu w szpitalu w dniu 15 lipca 2013 r. w godz. [....]) nie uprawdopodabniają jaki był stan zdrowia pełnomocnika Spółki w okresie od 24 do 31 maja 2013 r. Stan zdrowia G. F. w kwietniu 2013 r. opisany został jedynie na podstawie wywiadu z pacjentem przeprowadzonym dopiero w dniu 15 lipca 2013 r., a więc już po ustaniu dolegliwości. Pełnomocnik nie wskazał przyczyny braku wcześniejszej wizyty w szpitalu oraz nie potwierdził jakimkolwiek dokumentem złożonego w dniu 15 lipca 2013 r. oświadczenia o podjętej uprzednio kuracji [....] i odbytej konsultacji u [...] w związku z zapaleniem [...] w kwietniu 2013 r. (karta pobytu w szpitalu z dnia 15 lipca 2013 r.). Dlatego zasadnie organ nie podzielił podniesionego w zażaleniu twierdzenia Spółki, że "zaświadczenie lekarskie i wypis szpitalny potwierdzają, iż zaburzenia świadomości pełnomocnika uniemożliwiały mu podjęcie jakichkolwiek działań w imieniu zastępowanej osoby, posłużenie się zastępcą, bowiem przez okres choroby pełnomocnik nie miał nawet świadomości treści wezwania pozostając w mylnym, choć usprawiedliwionym przekonaniu, iż nie jest wezwany do dokonania jakichkolwiek czynności przed [...]". Podkreślenia wymaga, że wskazane wyżej dokumenty i nie potwierdzają stanu zdrowia pełnomocnika w okresie od 17 maja do 31 maja 2013 r., to jest nie uprawdopodabniają, że pełnomocnik Spółki z powodu stanu zdrowia nie mógł podjąć w okresie od 25 do 31 maja 2013 r. jakiejkolwiek czynności w sprawie. W takich okolicznościach Sąd stwierdza, że organy zasadnie uznały, iż Spółka nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu do wykonania wezwania z dnia 23 maja 2013 r. i odmówiły skarżącej Spółce przywrócenia terminu, a skargę, na podstawie art. 151 p.p.s.a., należało oddalić jako bezzasadną.