I SA/Sz 145/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie – - Iwona Golec po rozpoznaniu w dniu 11 czerwca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A.Z. o przyznanie prawa pomocy w sprawie z jej skargi na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z [...] znak [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek postanawia: odmówić przyznania skarżącej prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Odnosząc się do wniosku skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych wskazać na wstępie należy, że zgodnie z treścią art. 239 pkt 1 lit. e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych, nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych. W tej sytuacji, wobec ustawowego zwolnienia skarżącej od kosztów sądowych, rozpoznawanie jej wniosku w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych jest zbędne. Niniejsza sprawa dotyczy odmowy umorzenia składek na ubezpieczenie społeczne, zatem należy do kategorii spraw wymienionych w powołanym przepisie. Z uwagi na powyższe, złożony przez A.Z. wniosek podlegał rozpoznaniu w części dotyczącej przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, o czym skarżąca została już pouczona w piśmie z dnia 14 maja 2012 r. Z uzasadnienia wniosku, oświadczenia majątkowego, o stanie rodzinnym, dochodach, dodatkowych dokumentów wynika, co następuje. Skarżąca podała w uzasadnieniu wniosku, że jest osobą schorowaną, od 12 lat wdową samotnie wychowującą 21 –letnią córkę (studentkę studiów dziennych, nie posiadającą stałych dochodów na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych). Odnośnie posiadanego majątku skarżąca oświadczyła, że posiada dom o powierzchni 70 m² (użytkowanie 35 m²) oraz nieruchomość rolną o powierzchni 2,09 ha. Innych nieruchomości, oszczędności, czy wartościowych przedmiotów skarżąca nie wykazała. Skarżąca podała, że źródłem jej utrzymania jest renta rodzinna w wysokości [...] zł, a córka pobiera rentę rodzinną w wysokości [...] zł. W dalszej części skarżąca podniosła, że nie jest w stanie przewidzieć wysokości dochodów z gospodarstwa, wskazała na otrzymane dopłaty bezpośrednie ([...]zł) oraz za uprawę ([...] zł), oraz zwróciła uwagę na konieczność uwzględnienia kosztów paliwa, nawozów, środków ochrony oraz zasiewów. Uznając złożone oświadczenie za niewystarczające do oceny możliwości płatniczych skarżącej, zobowiązano ją w trybie art. 255 p.p.s.a. do nadesłania: - dodatkowego oświadczenia jaki jest przedmiot i zakres prowadzonej działalności stanowiącej źródło utrzymania skarżącej i jaka jest wysokość otrzymywanego miesięcznie dochodu, wraz z dokumentami potwierdzającymi powyższe, - kopii kierowanej do skarżącej decyzji Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w sprawie dopłat na 2011 r., - dokumentów potwierdzających wysokość ponoszonych przez skarżącą wydatków związanych z koniecznym utrzymanie siebie i córki z okresu ostatnich trzech miesięcy (w szczególności opłaty związane z utrzymaniem domu, utrzymaniem córki i leczeniem), - wykazu rachunków bankowych skarżącej oraz wyciągów z tych rachunków za okres od 15 marca 2012 r. do 15 maja 2012 r. - zeznania podatkowego skarżącej o wysokości dochodu uzyskanego w 2011 r., w terminie 7 dni, pod rygorem rozpoznania wniosku na podstawie dokumentów i oświadczeń znajdujących się w aktach sprawy. W/w wezwanie strony doręczono stronie 18 maja 2012 r., siedmiodniowy termin upłynął bezskutecznie 25 maja 2012 r. Skarżąca wymaganych dokumentów nie przedłożyła i nie wyjaśniła przyczyny niewykonania wezwania. Rozpoznając wniosek należało zważyć, co następuje. Wskazać należy, że zgodnie z art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje - w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Analizując przedstawioną przez skarżącą sytuację, w jakiej się aktualnie znajduje, należało uznać, że nie wykazała ona, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych w sprawie, sprowadzających się na obecnym etapie postępowania do opłat za czynności adwokata, bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Stwierdzić bowiem należy, że strona nie przedstawiła dokumentów i oświadczeń, które umożliwiłyby dokonanie ustaleń w tym zakresie. Wbrew wezwaniu, strona nie przedłożyła dokumentów, wskazujących na rozmiar prowadzonej działalności stanowiącej dodatkowe źródło utrzymania (chociażby zaświadczenie o wysokości dopłat, czy wyciągi z rachunków bankowych, czy też roczne zeznanie podatkowe), nie wskazała choćby przybliżonej wielkości otrzymywanych dochodów. Skarżąca nie wykazała również wysokości ponoszonych wydatków związanych z utrzymaniem i leczeniem. Powyższe uniemożliwia dokonanie oceny, czy skarżąca jest w stanie ponieść koszty zastępstwa procesowego w sprawie bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i córki. Wskazać w tym miejscu należy na orzecznictwo NSA, w którym prezentowany jest pogląd, zgodnie z którym uchylenie się strony od obowiązków nałożonych w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy jest przeszkodą wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a w konsekwencji przyznanie prawa pomocy w żądanym przez stronę zakresie (postanowienie z dnia 5 września 2005 r., sygn. akt II FZ 414/05; postanowienie z dnia 14 września 2005 r., sygn. akt II FZ 575/05). Mając wszystko powyższe na uwadze należało na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2) p.p.s.a., orzec jak w sentencji.