I SA/Sz 146/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marian Jaździński, Sędziowie Sędzia WSA Marzena Kowalewska (spr.),, Sędzia WSA Joanna Wojciechowska, Protokolant Edyta Wójtowicz, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 13 maja 2009 r. sprawy ze skargi J. P. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie przywrócenia terminu oddala skargę Dyrektor Izby Celnej w S. decyzją z dnia [...] r. nr [...], utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w S. z dnia [...] r. nr [...] umarzającą jako bezprzedmiotowe postępowanie w sprawie przywrócenia terminu do wniesienia informacji wskazującej na rodzaj pomocy publicznej. W uzasadnieniu swojej decyzji organ odwoławczy przedstawił stan faktyczny sprawy, z którego wynika, że w dniu [...]r. przedsiębiorca J. P. złożył wniosek o wszczęcie postępowania restrukturyzacyjnego na podstawie art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców (Dz. U. Nr 155, poz. 1287 ze zm.) w stosunku do należności celnych określonych w decyzjach celnych. Stosownie do postanowień art. 2 pkt 4 lit. a ww. ustawy należności podlegające restrukturyzacji, objęte wnioskiem strony z dnia [...] r. były na dzień złożenia wniosku należnościami spornymi. W związku z tym, na mocy art. 15 powyższej ustawy postępowanie w sprawie restrukturyzacji uległo zawieszeniu, do dnia zakończenia sporu prawomocnym rozstrzygnięciem. Po ustaniu przyczyny uzasadniającej zawieszenie postępowania restrukturyzacyjnego, tj. w związku z wydaniem prawomocnych rozstrzygnięć w ww. sprawach, postanowieniem nr [...] z dnia [...] r. Naczelnik Urzędu Celnego w S. podjął z urzędu postępowanie restrukturyzacyjne. Następnie, pismem nr [...] z dnia [...]r. wezwał skarżącego do uzupełnienia wniosku z [...]r. o informację dotyczącą formy pomocy, o którą będzie się ubiegał. W związku z faktem, że J. P. nie uzupełnił wniosku z dnia [...]r. postanowieniem nr [...] z dnia [...] r. Naczelnik Urzędu Celnego w S. pozostawił wniosek o restrukturyzację należności celnych bez rozpatrzenia. Pismem z dnia [...]r. skarżący wniósł zażalenie na postanowienie nr [...] z dnia [...]r. wskazując, iż wniosek z dnia [...]r. o restrukturyzację należności celnych należy potraktować jako ubieganie się o pomoc de minimis, zgodnie z rozporządzeniem Komisji WE nr 69/2001 z dnia 12 stycznia 2001r. w sprawie zastosowania art. 87 i 88 Traktatu WE w odniesieniu do pomocy w ramach pomocy de minimis. Z uwagi na upływ terminu do wniesienia zażalenia, w piśmie z dnia [...]r. J. P. wniósł także o przywrócenie terminu na dokonanie powyższej czynności. Jednocześnie, w tym samym piśmie skarżący zawarł wniosek o przywrócenie terminu wyznaczonego przez organ I instancji w piśmie nr [...] z dnia [...]r. do wniesienia informacji wskazującej na rodzaj pomocy publicznej, o którą chce się ubiegać. Postanowieniem nr [...] z dnia [...]r. Dyrektor Izby Celnej w S. przywrócił termin do wniesienia zażalenia, natomiast postanowieniem nr [...] z dnia [...]r. uchylił postanowienie nr [...] z dnia [...]r. w przedmiocie pozostawienia wniosku strony o restrukturyzację bez rozpatrzenia i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W konsekwencji powyższego, sprawa wszczęta wnioskiem strony z dnia [...]r. o restrukturyzację należności celnych stała się przedmiotem ponownego rozpoznania przez organ I instancji. Mając powyższe na uwadze, Naczelnik Urzędu Celnego w S., decyzją nr [...] z dnia [...]r. umorzył postępowanie wszczęte wnioskiem J. P. z dnia [...]r. w części dotyczącej przywrócenia terminu na wniesienie informacji wskazującej na rodzaj pomocy publicznej. W uzasadnieniu decyzji wskazał, iż na skutek rozstrzygnięcia Dyrektora Izby Celnej w S. nr [...] z dnia [...]r. postępowanie restrukturyzacyjne toczy się, a zatem bezprzedmiotowym jest rozstrzygnięcie w zakresie przywrócenia terminu na wniesienie informacji o rodzaju pomocy publicznej, o którą organ wezwał w toku postępowania zakończonego rozstrzygnięciem uchylonym przez Dyrektora Izby Celnej w S. Od decyzji umarzającej postępowanie w części dotyczącej przywrócenia terminu na wniesienie informacji wskazującej na rodzaj pomocy publicznej skarżący złożył odwołanie, żądając uchylenia jej w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi celnemu I instancji. Po rozpatrzeniu odwołania Dyrektor Izby Celnej w S. wydał wymienioną na wstępie decyzję, utrzymującą w mocy zaskarżoną decyzję Naczelnika Urzędu Celnego. Jak wyjaśnił organ odwoławczy postanowieniem nr [...] z dnia [...]r. Dyrektor Izby Celnej w S. uchylił postanowienie organu I instancji, w którym organ I instancji pozostawił bez rozpatrzenia wniosek z dnia [...]r. o restrukturyzację należności celnych, przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Oznacza to, iż Naczelnik Urzędu Celnego w S. zobowiązany został do przeprowadzenia na nowo postępowania w sprawie wniosku skarżącego z dnia [...]r. o restrukturyzację należności celnych oraz wydania merytorycznego rozstrzygnięcia w spawie pomocy, jaką mogą zostać objęte należności celne wnioskowane przez stronę. Uzgodnienie rodzaju pomocy należy zatem do przedmiotu postępowania, toczącego się przed organem I instancji. W związku z powyższym pismo informacyjne z dnia [...]r., które strona załączyła do wniosku o przywrócenie terminu na wypowiedzenie się co do formy pomocy jako, że stanowi materiał dowodowy zostało włączone do akt sprawy będącej przedmiotem ponownego rozpoznania. W obliczu powyższego, wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia w/w informacji dotyczącej rodzaju pomocy stal się bezzasadny i bezprzedmiotowy. Mając powyższe na uwadze, zdaniem organu odwoławczego, Naczelnik Urzędu Celnego w S. na podstawie art. 208 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa, decyzją nr [..] z dnia [...]r. prawidłowo umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie wszczęte wnioskiem z dnia [...]r. o przywrócenie terminu do wniesienia informacji wskazującej na rodzaj pomocy publicznej jaką winny zostać objęte zaległości celne określone we wniosku o restrukturyzację. Jak podkreślił organ ww. rozstrzygnięcie umarza jedynie postępowanie w zakresie przywrócenia terminu na wniesienie informacji o rodzaju pomocy, o którą ubiegał się skarżący, nie umarza zaś postępowania restrukturyzacyjnego wszczętego wnioskiem z dnia [...]r., na co wskazywała strona w odwołaniu. Odnosząc się zaś do zarzutu dotyczącego nie uwzględnienia przez organ I instancji pisma z dnia [...]r. w sprawie zakwalifikowania wniosku o restrukturyzację do pomocy de minimis organ zwrócił uwagę, iż powyższe nie stanowi przedmiotu rozpoznawanej sprawy. Jak wskazano wyżej podjęcie decyzji w zakresie restrukturyzacji, w tym rozpatrzenie wniosku strony wskazującego na rodzaj pomocy publicznej, należy do kompetencji organu I instancji, zaś do organu odwoławczego kontrola wydanego rozstrzygnięcia. Odnosząc się do kwestii dotyczącej wydania decyzji Naczelnika Urzędu Celnego bez wyznaczenia 7-dniowego terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego organ wskazał, iż w niniejszym przypadku uchybienie to nie miało wpływu na wynik sprawy. Organ podkreślił, iż powyższe stanowisko jest zgodne z rozstrzygnięciem jakie podjął Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale siedmiu sędziów (sygn. akt [...]) z dnia [...]r. W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. J. P. wniósł o uchylenie decyzji obu instancji. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów: - art. 121 w zw. z art. 124 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa poprzez prowadzenie postępowania w sposób wprowadzający stronę w błąd, w zakresie wskazania jakiego postępowania dotyczy decyzja o umorzeniu; - art. 210 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa z uwagi na brak w uzasadnieniu decyzji wyjaśnienia prawnego i wskazania podstawy prawnej, dlaczego postępowanie restrukturyzacyjne ma być prowadzone od nowa przez organ I instancji, skoro zgodnie z wcześniejszymi postanowieniami toczy się nieprzerwanie od [...]r.; - art. 123 § 1 w zw. z art. 121 i art. 200 §1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa poprzez uznanie, iż brak zawiadomienia strony o prawie do wypowiedzenia się w sprawie zgromadzonego materiału, nie miało wpływu na wynik sprawy wbrew temu, że uniemożliwiono w ten sposób wypowiedzenie się strony, co do zebranych dowodów i materiałów przed wydaniem decyzji w I instancji, - art. 210 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa z uwagi na brak w uzasadnieniu decyzji wyjaśnienia w zakresie podstawy prawnej nakazującej przy rozpatrzeniu wniosku o restrukturyzację stosowanie obecnie obowiązujących przepisów prawą, mimo złożenia wniosku w [...]r. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w S. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie bowiem zaskarżone orzeczenie nie narusza przepisów prawa stopniu dającym podstawę do jego wyeliminowania z obrotu prawnego. Zgodnie z art. 208 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tj. Dz. U. z 2005 r. Nr 8 poz. 60 ze zm.) gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ podatkowy wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Umorzenie postępowania w przypadku stwierdzenia jego bezprzedmiotowości jest obligatoryjne. Z bezprzedmiotowością mamy do czynienia wówczas gdy brak jest podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpoznania sprawy. Jest to orzeczenie formalne, kończące postępowanie bez jego merytorycznego rozstrzygnięcia. Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego to brak przedmiotu postępowania. Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, iż prawidłowo organ I instancji umorzył postępowanie dotyczące przywrócenia terminu do wniesienia informacji wskazującej na rodzaj pomocy publicznej jaką powinny być objęte zaległości celne, z uwagi na fakt uchylenia postanowienia Naczelnika Urzędu Celnego w S. z dnia [...] r. pozostawiającego wniosek skarżącego z dnia [...] r. o restrukturyzację należności bez rozpoznania. Oznacza to bowiem, iż postępowanie dotyczące wniosku o restrukturyzację toczyć się będzie przed Naczelnikiem Urzędu Celnego w S.. Tym samym pismo informacyjne dołączone do wniosku z dnia [...]r. o przywrócenie terminu do wniesienia informacji wskazujące na rodzaj pomocy publicznej, o którą ubiega się skarżący dołączone do akt sprawy będzie przedmiotem ponownego rozpoznania przez Naczelnika Urzędu Celnego w S. W tej sytuacji wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia informacji stał się bezprzedmiotowy. Wbrew zarzutom skarżącego umorzenie postępowania dotyczy jak wskazuje jego sentencja tylko przywrócenia terminu do wniesienia informacji dotyczącej rodzaju pomocy, o którą ubiega się skarżący, zaś samo postępowanie dotyczące udzielenia tej pomocy znajduje się obecnie na etapie wniosku strony z dnia [...] r., uzupełnione pismem z dnia [...] roku i zakończone zostanie rozstrzygnięciem organu w przedmiocie przyznania lub odmowy przyznania pomocy, od którego będą przysługiwały skarżącemu środki odwoławcze. Rozpatrując przedmiotową sprawę Sąd nie stwierdził naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 121, 123, 124 ustawy Ordynacja podatkowa. Skarżący zarzuca organom, iż zaskarżona decyzja została doręczona mu wraz z pismem wzywającym do uzupełnienia wniosku dotyczącego pomocy publicznej, opatrzonym tym samym numerem i datą, co jego zdaniem powoduje niejasności. Nie można w tym zakresie zgodzić się ze skarżącym, ponieważ z treści pisma wyraźnie wynika, iż dotyczy ono toczącego się postępowania odnośnie przyznania pomocy publicznej. Natomiast z sentencji decyzji jak i z jej treści wynika, iż jej przedmiotem jest jedynie umorzenie bezprzedmiotowego postępowania tj. w części dotyczącej przywrócenia terminu na wniesienie informacji wskazującej na rodzaj pomocy publicznej. Opatrzenie obu pism tj. orzeczenia umarzającego postępowanie w części dotyczącej przywrócenia terminu na wniesienie informacji wskazującej na rodzaj pomocy publicznej i wezwania do uzupełnienia wniosku dotyczącego pomocy publicznej, tą samą datą i numerem nie świadczy o tym, iż rozstrzygają one w odmienny sposób te same sprawy. Dotyczą one kwestii, które pojawiły się w trakcie trwającego postępowania restrukturyzacyjnego dlatego podlegają rozpoznaniu w jego ramach, pod numerem sprawy. Ponadto Skarżący złożył dwa wnioski tj. o przywrócenie terminu do złożenia informacji oraz o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na pozostawienie bez rozpoznania jego wniosku i powinien się zatem liczyć z tym, iż będą one musiały być rozpoznane i rozstrzygnięte w stosownym orzeczeniu. Dodatkowo wskazać, należy, stosownie do art. 216 § 1ustawy Ordynacja podatkowa w toku postępowania organ podatkowy wydaje postanowienia; § 2 postanowienia dotyczą poszczególnych kwestii wynikających w toku postępowania podatkowego, lecz nie rozstrzygają o istocie sprawy, chyba, że przepisy niniejszej ustawy (podkreślenie własne) stanowią inaczej, zaś stosownie do art. 219 ustawy Ordynacja podatkowa do postanowień stosuje się odpowiednio przepisy art. 208, (...) Zdaniem Sądu, zatem, rozstrzygnięcie o umorzeniu postępowania w przedmiocie przywróceniem terminu do wniesienia informacji dotyczącej rodzaju pomocy, o którą ubiega się skarżący, winno przybrać formę postanowienia. Jednakże, zdaniem Sądu, z uwagi na to, iż rozstrzygnięcie tej kwestii w drodze decyzji nie spowodowało dla strony ujemnych skutków, a ponadto rozstrzygnięcie ma oparcie w obowiązujących przepisach, należy uznać, iż powyższe naruszenie przepisów postępowania nie miało istotnego wpływu na rozstrzygnięcie. Odnosząc się do zarzutu skarżącego, iż postępowanie dotyczące jego wniosku o restrukturyzację nie mogło być wznowione należy wskazać, iż z uwagi na uchylenie postanowienia pozostawiającego bez rozpoznania wniosek o restrukturyzację, rozstrzygnięcie to zostało wyeliminowane z obiegu zaś sprawa dotycząca rozpoznania wniosku o restrukturyzację powróciła do organu I instancji celem jego merytorycznego rozpatrzenia i obecnie się toczy o czym świadczy właśnie pismo z dnia [...] roku wysłane skarżącemu. Odnośnie zarzutu naruszenia art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez uznanie, iż brak zawiadomienia skarżącego o prawie do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału nie miał wpływu na wynik sprawy należy stwierdzić, iż nie ulega wątpliwości, że prawo to dotyczy jednego z bardzo ważkich uprawnień podatnika uczestniczącego w postępowaniu podatkowym w charakterze strony - prawa do zajęcia stanowiska w postępowaniu dowodowym i możliwości obrony swych racji w ostatniej fazie postępowania, tuż przed wydaniem decyzji przez organ podatkowy. Naruszenie przez organ art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej - jest naruszeniem przepisów postępowania, które może doprowadzić do uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), jeżeli wspomniane naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (uchwała NSA z dnia 25 kwietnia 2005 r., FPS 6/04, ONSAiWSA 2005, nr 4, poz. 66). Podstawą do uchylenia zaskarżonej decyzji byłaby w szczególności sytuacja, w której strona skarżąca uprawdopodobniłaby istnienie związku przyczynowego między naruszeniem przez organ obowiązku wyznaczenia stronie terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego - art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej, a pozbawieniem prawa podatnika do oceny całego zebranego materiału dowodowego i zaoferowania nowych dowodów, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy (wyrok NSA z dnia 15 maja 2003 r., I SA/Gd 199/00, Przegląd Podatkowy 2004, nr 1, s. 43). W każdej sprawie indywidualnie należy oceniać czy nastąpiło naruszenie art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej, które mogło mieć wpływ na jej wynik. Jeżeli przed sądem skarżący nie przedstawi istotnych argumentów dotyczących zebranego w sprawie materiału dowodowego, to znaczy, że naruszenie tego przepisu nie mogło mieć wpływu na wynik sprawy. W przedmiotowej sprawie, zdaniem Sądu, nie zachodzi taka sytuacja, ponieważ ewentualne wypowiedzenie się strony odnośnie postępowania dotyczącego umorzenia nie wpłynęłoby w jakikolwiek sposób na wynik sprawy z uwagi na obligatoryjność wydania rozstrzygnięcia umarzającego postępowanie jako bezprzedmiotowe z uwagi na konieczność formalnego zakończenia postępowania wszczętego wnioskiem skarżącego o przywrócenie terminu na wniesienie informacji wskazującej na rodzaj pomocy publicznej. Skarżący w swojej skardze nie wykazał zaś jaki wpływ powyższe uchybienie miało na wynik sprawy poza stwierdzeniem, iż uniemożliwiło mu to wyjaśnienie kwestii dla niego niezrozumiałej, polegającej na jednoczesnym umorzeniu postępowania i wezwaniu do wskazania rodzaju pomocy, z którego to wezwania, wbrew stanowisku skarżącego, wynika, że wezwanie jest podyktowane zmianą przepisów. Z kolei zarzut dotyczący braku wyjaśnienia w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podstawy prawnej rozpoznania wniosku z dnia [...] r. na gruncie obowiązujących obecnie przepisów nie może być przedmiotem niniejszego postępowania z uwagi na to, że zaskarżone orzeczenie, zakreśla ramy kontroli Sądu do poprawności umorzenia postępowania w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia informacji wskazującej na rodzaj pomocy publicznej. W tym stanie rzeczy, skarga na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi podlega oddaleniu.