I SA/Sz 146/24

WyrokWSA w Szczecinie2024-06-19

Skład orzekający: Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka, Elżbieta Dziel, Jolanta Kwiecińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił przyznania pomocy finansowej producentowi rolnemu, opierając się na ustaleniach z ogólnodostępnych baz danych, że podmiot nabywający od niego pszenicę lub grykę nie prowadzi działalności w zakresie obrotu zbożami, skupu lub przetwórstwa zbóż, mimo oświadczenia wnioskodawcy?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo odmówiły przyznania pomocy finansowej, ponieważ weryfikacja oparta na ogólnodostępnych danych (CEIDG, KRS, IRZ, dane z Powiatowego Inspektoratu Weterynarii) wykazała, że podmiot nabywający grykę od skarżącej nie prowadzi działalności w zakresie obrotu zbożami, skupu lub przetwórstwa zbóż, ani produkcji zwierzęcej. Samo oświadczenie wnioskodawcy nie jest wystarczające, gdy dane zewnętrzne temu przeczą. Organy nie miały obowiązku prowadzenia z urzędu szerokiego postępowania dowodowego w tym zakresie, a ciężar udowodnienia spełnienia przesłanek spoczywał na stronie, która nie podjęła inicjatywy dowodowej.
Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o pomoc finansową dla producentów rolnych sprzedających pszenicę lub grykę w określonym okresie, którym zagraża utrata płynności finansowej. Do wniosku dołączyła fakturę za sprzedaż gryki podmiotowi S. Sp. z o.o. Organy obu instancji odmówiły przyznania pomocy, uznając, że nabywca gryki nie prowadzi działalności w zakresie obrotu zbożami, skupu lub przetwórstwa zbóż ani produkcji zwierzęcej, co wynikało z analizy ogólnodostępnych baz danych (CEIDG, KRS, IRZ, dane weterynaryjne). Skarżąca kwestionowała te ustalenia, zarzucając organom błędną interpretację przepisów i niewłaściwe postępowanie dowodowe.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Dziel Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska (spr.) po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w dniu 19 czerwca 2024 r. sprawy ze skargi S. G. na decyzję Dyrektora Zachodniopomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] grudnia 2023 r. nr 9016-2023-284/M-8110 w przedmiocie udzielenia pomocy finansowej producentowi rolnemu oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z 19 grudnia 2023 r., nr [...] Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: "organ II instancji", "organ odwoławczy"), utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa dla Powiatu [...] z siedzibą w M. (dalej: "organ I instancji") z 19 września 2023 r., nr [...], którą odmówiono S. G. (dalej: "Strona", "Skarżąca") przyznania pomocy finansowej producentowi rolnemu, który dokonał sprzedaży pszenicy lub gryki w okresie od dnia 15 kwietnia 2023 r. do dnia 15 lipca 2023 r. i któremu zagraża utrata płynności finansowej w związku z zakłóceniami na rynku rolnym spowodowanymi agresją Federacji Rosyjskiej wobec Ukrainy. Decyzja organu II instancji została podjęta na podstawie art. 138 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U.2023.775 t.j. ze zm.; dalej: "K.p.a."), w związku z § 13zw ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz.U.2015.187 ze zm.;dalej: "rozporządzenie"), w następującym stanie sprawy. Wnioskiem z 31 lipca 2023 r. Strona wniosła do organu I instancji o udzielenie pomocy finansowej producentowi rolnemu, który dokonał sprzedaży pszenicy lub gryki w okresie od dnia 15 kwietnia 2023 r. do dnia 15 lipca 2023 r. i któremu zagraża utrata płynności finansowej w związku z zakłóceniami na rynku rolnym spowodowanym agresją Federacji Rosyjskiej wobec Ukrainy. Do wniosku Strona dołączyła fakturę o numerze [...] z 9 czerwca 2023 r. za sprzedaż gryki. W dokumencie tym jako przedmiot transakcji wskazano [...] ton gryki, a jako strony transakcji – Gospodarstwo Rolne S. G. (sprzedawca) i S. Sp. z o.o. w K. (nabywca). Następnie Organ I instancji 19 września 2023 r. wydał decyzję nr [...] o odmowie przyznania Stronie wnioskowanej pomocy. W uzasadnieniu decyzji Organ I instancji wskazał, że podmiot, do którego nastąpiła sprzedaż gryki nie prowadzi działalności w zakresie obrotu zbożami, skupu lub przetwórstwa zbóż oraz jest podmiotem, który nie prowadzi produkcji zwierzęcej. W związku z tym płatność została odmówiona. Decyzja została skutecznie doręczona Stronie 21 września 2023 r. Pismem z 29 września 2023 r. Strona złożyła odwołanie od ww. decyzji organu I instancji, w którym zarzuciła tej decyzji naruszenie art. 7, 10 § 1, art. 77 § 1, art. 79a § 1 i art. 80 K.p.a. oraz błędną wykładnię § 3 ust. 1 pkt. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 kwietnia 2023 r. w sprawie realizacji przez Agencje Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa zadań związanych z ustanowieniem środka wsparcia w sytuacjach nadzwyczajnych dla sektora zbóż i nasion oleistych, na podstawie którego płatność została wykluczona. Strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości "ewentualnie orzeczenie w tym zakresie co do istoty sprawy przyznanie pomocy dla rolników działających w sektorze zbóż i nasion oleistych, którzy ponieśli straty gospodarcze spowodowane przywozem zbóż z Ukrainy zgodnie z wnioskiem". Organ II instancji, po rozpatrzeniu zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz po zapoznaniu się ze stanowiskiem Strony zawartym w odwołaniu, zaskarżoną w rozpoznawanej sprawie ww. decyzją z 19 grudnia 2023 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji uznając, że organ I instancji nie naruszył ani przepisów procesowych, ani materialnych. Uzasadniając swoje stanowisko, Organ odwoławczy w pierwszej kolejności wskazał, że wskazany w zarzutach odwołania § 3 ust. 1 pkt. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 kwietnia 2023 r. w sprawie realizacji przez Agencje Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa zadań związanych z ustanowieniem środka wsparcia w sytuacjach nadzwyczajnych dla sektora zbóż i nasion oleistych nie miał w rozpoznawanej sprawie zastosowania. Następnie Organ odwoławczy przywołał brzmienie § 13zw ust. 1 i § 13zw ust. 7 rozporządzenia. Odnosząc się do treści złożonego przez Stronę odwołania, organ odwoławczy stwierdził, iż przedstawione argumenty nie znajdują oparcia w przepisach prawa i nie mogą zostać uwzględnione, ze względu na fakt, że zgodnie z zasadą praworządności, organ administracji działa na podstawie i w granicach prawa, zatem może wydać decyzję tylko w przypadkach określonych we właściwych przepisach. W ocenie Organu odwoławczego Organ I instancji prawidłowo ustalił, że podmiot wskazany na fakturze [...] z 09 czerwca 2023 r., tj. S. Sp. z o.o. (NIP [...]) nie prowadzi działalności w zakresie obrotu zbożami, skupu lub przetwórstwa zbóż w dostępnych bazach danych dla podmiotów polskich. Organ wskazał na poczynione na podstawie ogólnodostępnych danych, w tym m.in, w bazie CEIDG oraz KRS, ustalenia, z których wynika, że podmiot skupujący nie ma kodów PKD, które wskazują na prowadzenie działalności w zakresie obrotu zbożami, skupu lub przetwórstwa zbóż. Jak dalej wskazał Organ odwoławczy ww. podmiot nie ma również siedziby stada zarejestrowanej w bazie IRZ oraz nie ma zarejestrowanej działalności w zakresie chowu drobiu. Powyższa analiza, w ocenie Organu odwoławczego, potwierdziła, że Strona dokonała sprzedaży do podmiotu wykluczonego z mocy prawa. Jak ponadto wskazał Organ odwoławczy weryfikacja prowadzenia wymaganego przepisami prawa danego rodzaju działalności odbywa się w istocie w oparciu o ogólnodostępne dane, samo oświadczenie o prowadzeniu wymaganego rodzaju działalności nie może stanowić dowodu na tę okoliczność. Mając z kolei na uwadze zastrzeżenia Strony dotyczące naruszenia art. 7 K.p.a., art. 77 § 1 K.p.a. w związku z art. 80 K.p.a. Organ odwoławczy stwierdził, że są one nieuzasadnione i wskazał, że w myśl zaś art. 10a ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz.U.2022.2157) jeżeli przepisy ustawy lub przepisy odrębne nie stanowią inaczej, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, z wyłączeniem art. 7, art. 9, art. 10, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 79a oraz art. 81. Zgodnie zaś z art. 10a ust. 1a ww. ustawy w postępowaniach, o których mowa w ust. 1, organ administracji publicznej: 1) stoi na straży praworządności; 2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy; 3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania; 4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Natomiast według art. 10a ust. 1b ustawy, strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniach, o których mowa w ust. 1 są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek. Ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Jak dalej wskazał Organ odwoławczy z treści wskazanych przepisów wynika, że organ działa na podstawie K.p.a., z zastrzeżeniem pewnych odmienności, do których należy m. in. brak związania treścią art. 7 i 77 § 1 K.p.a. Organ administracji publicznej obowiązany jest do przestrzegania zasady swobodnej oceny dowodów art. 80 K.p.a. Polega ona m. in. na tym, że organ administracji nie jest związany jakimikolwiek regułami co do wartości poszczególnych dowodów, ocenia dowody za wiarygodne bądź niewiarygodne na podstawie własnego przekonania. Ocena ta powinna być zgodna z wymogami wiedzy, doświadczenia i logiki. Wymieniona zasada ogranicza zakres oceny organu administracji do tych dowodów, które zostały zebrane w toku postępowania dowodowego. Organ II instancji wskazał również, iż wydając swoje rozstrzygnięcie Organ I instancji wziął pod uwagę wszystkie dowody złożone w toku prowadzonego postępowania w przedmiotowej sprawie, a ich treść była bezsporna. Mając powyższe na uwadze, Organ II instancji stwierdził, iż nie doszło do naruszenia przez Organ I instancji przepisów materialnych i proceduralnych. W związku z powyższym, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. utrzymał w mocy zaskarżoną odwołaniem decyzję Organu I instancji. Strona zaskarżyła decyzję organu odwoławczego skargą wniesioną do tutejszego sądu wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i uwzględnienie wniosku ewentualnie o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy Organowi I instancji do ponownego rozpoznania a ponadto o zasądzenie od Organu na rzecz Skarżącej kosztów sądowych, w tym kosztów zastępstwa procesowego wraz z opłatą skarbową od pełnomocnictwa według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji Skarżąca zarzuciła naruszenie: 1) § 13zw rozporządzenia poprzez jego niewłaściwą interpretację i tym błędne zastosowanie, poprzez uznanie, iż wnioskodawczyni, nie spełniła wymaganych ustawowych warunków do przyznania pomocy; 2) uznanie decyzji za prawidłową, mimo iż została wydana z naruszeniem zasady prawdy obiektywnej, w tym art. 80 K.p.a., na skutek wywiedzenia błędnej interpretacji przepisów, nieprzeprowadzenia przez organ właściwego postępowania dowodowego, mające na celu pełne i wszechstronne wyjaśnienie sprawy, a tym samym nie uwzględnienia odwołania, gdy tymczasem przeprowadzenie prawidłowego postępowania dowodowego i wywiedzenie przede wszystkich interpretacji przepisów winno prowadzić do wniosku, iż wszelkie obowiązki przez skarżącą zostały spełnione do uzyskania płatności. W uzasadnieniu zarzutów skargi Skarżąca przedstawiła argumentację na ich poparcie. Skarżąca wskazała, że w PKD różne branże czy sektory gospodarcze zostały uporządkowane i posegregowane w grupy - każdy przedsiębiorca powinien wśród nich odnaleźć taką, która najlepiej i najbliżej opisuje jego działalność. Kody PKD określają obszar działalności firmy i mają charakter jedynie statystyczny. Skarżąca wskazała, iż PKD ma strukturę pięciopoziomową - od ogólnych sekcji, takich jak rolnictwo, budownictwo, transport, handel hurtowy, przez działy, grupy, klasy i opisujące w największych szczegółach daną działalność – podklasy a ponadto przedstawiła strukturę PKD. Skarżąca podkreśliła, że obowiązek posługiwania się kodami PKD dotyczy osób prowadzących jednoosobową działalność gospodarczą, wpisanych do CEIDG i podmiotów objętych obowiązkiem wpisu do Krajowego Rejestru Sądowego (KRS), czyli na przykład spółek osobowych, kapitałowych, spółdzielni, fundacji. Jak wskazała Skarżąca kody PKD podaje się podczas rejestracji spółki kapitałowej w KRS i są one podstawą do nadania numeru REGON przez urząd statystyczny. Z kolei podczas rejestracji spółki w KRS, można podać maksymalnie 10 kodów PKD, w tym jeden przedmiot przeważającej działalności na poziomie podklasy. Ważnym, w ocenie Skarżącej jest, iż w przypadku spółek zarejestrowanych w KRS, nie trzeba wpisywać kodów PKD do umowy spółki. Wymagane jest jedynie opisanie przedmiotu prowadzonej działalności gospodarczej. Ponadto Skarżąca wskazała, że ograniczenie ilości kodów PKD wpisanych w KRS nie wpływa na ograniczenie przedmiotu działalności spółki tylko do tej wpisanej w KRS. Ograniczenie ilości ma jedynie porządkować wpis w KRS. Poza tym ujawnianie kilkudziesięciu kodów PKD przez spółkę (co było dawniej częstą praktyką) sprawiało, że kontrahenci nie mieli pojęcia czym tak naprawdę zajmuje się spółka. Dlatego też racjonalny ustawodawca ograniczył ilość kodów PKD do 10 sztuk. Mając powyższe na uwadze Skarżąca uznała, że organ błędnie zinterpretował przepisy rozporządzenia, uznając, iż podmiot który nabył zboże od Skarżącej nie prowadzi działalności w tym zakresie. Dlatego też nie sposób uznać, w ocenie Skarżącej, iż dokonana przez Organ kontrola oceny została przeprowadzona w sposób prawidłowy. Organy obu instancji dokonały ustaleń mających na celu jedynie udowodnienie podjętych przez siebie decyzji, ale nie w oparciu o prawidłowo zgromadzony i rozpoznany materiał dowodowy, a jedynie poprzez wskazanie okoliczności wybiórczo zasadnych na udowodnienie postawionych tez Organu, bez dokonania logicznej i popartej przepisami prawa argumentami. Organ II instancji powielił jedynie argumenty organu I instancji, bez wnikania w treść przepisów wskazanych przez Skarżącą, co dało iluzoryczne wskazanie o zasadności decyzji organu. W odpowiedzi na skargę Organ II instancji wniósł o jej oddalenie w całości, podtrzymując jednocześnie stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje: Na wstępie należy wskazać, iż zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.2022.2492 t.j. ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2024.935 t.j.; dalej: "P.p.s.a.") uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd może także stwierdzić nieważność decyzji w całości lub w części, jeżeli została wydana: z naruszeniem przepisów o właściwości, bez podstawy prawnej, z rażącym naruszeniem prawa, dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie, była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały, zawiera wadę powodującą jej nieważność na mocy wyraźnie wskazanego przepisu prawa, w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą (art. 145 § 1 pkt 3 P.p.s.a. w związku z art. 247 § 1 O.p.). Nadto Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 P.p.s.a.). Przeprowadzona przez Sąd, w granicach tak określonej kognicji, kontrola legalności zaskarżonej decyzji wykazała, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jej wyeliminowanie z obrotu prawnego. Istota sporu w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do odmiennej oceny przez Skarżącą i organ przesłanek udzielenia pomocy finansowej producentowi rolnemu, który dokonał sprzedaży pszenicy lub gryki podmiotom prowadzącym działalność w zakresie obrotu zbożami, skupu lub przetwórstwa zbóż, jak również podmiotom skupującym zboża w związku z prowadzoną przez te podmioty produkcją zwierzęcą w okresie od dnia 15 kwietnia 2023 r. do dnia 15 lipca 2023 r. i któremu zagraża utrata płynności finansowej w związku z zakłóceniami na rynku rolnym spowodowanymi agresją Federacji Rosyjskiej wobec Ukrainy. Zakreślając ramy prawne należy przywołać przepisy rozporządzenia regulujące udzielanie pomocy finansowej producentowi rolnemu, który dokonał sprzedaży pszenicy lub gryki podmiotom prowadzącym działalność w zakresie obrotu zbożami, skupu lub przetwórstwa zbóż, jak również podmiotom skupującym zboża w związku z prowadzoną przez te podmioty produkcją zwierzęcą w okresie od dnia 15 kwietnia 2023 r. do dnia 15 lipca 2023 r. i któremu zagraża utrata płynności finansowej w związku z zakłóceniami na rynku rolnym spowodowanymi agresją Federacji Rosyjskiej wobec Ukrainy. Stosownie do § 13zw ust. 1 rozporządzenia, w 2023 r. Agencja udziela pomocy finansowej na realizację innych zadań wynikających z polityki państwa w zakresie rolnictwa i rozwoju wsi, o której mowa w § 2 ust. 1 pkt 6, producentowi rolnemu: 1) któremu został nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności; 2) będącemu mikroprzedsiębiorstwem, małym albo średnim przedsiębiorstwem w rozumieniu załącznika I do rozporządzenia 2022/2472; 3) któremu zagraża utrata płynności finansowej w związku z zakłóceniami na rynku rolnym spowodowanymi agresją Federacji Rosyjskiej wobec Ukrainy; 3a) który dokonał sprzedaży pszenicy lub gryki podmiotom prowadzącym działalność w zakresie obrotu zbożami, skupu lub przetwórstwa zbóż, jak również podmiotom skupującym zboża w związku z prowadzoną przez te podmioty produkcją zwierzęcą w okresie od dnia 15 kwietnia 2023 r. do dnia 15 lipca 2023 r.; 4) który złożył w 2022 r. wniosek o przyznanie płatności w rozumieniu przepisów o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Zgodnie z § 13zw ust. 2 rozporządzenia pomoc, o której mowa w ust. 1, jest udzielana do wysokości środków przewidzianych na realizację tej pomocy w planie finansowym Agencji, według kolejności złożenia wniosków, o których mowa w ust. 3 pkt 1. Jak z kolei stanowi § 13zw ust. 3 rozporządzenia pomoc, o której mowa w ust. 1, jest przyznawana: 1) na wniosek producenta rolnego złożony do kierownika biura powiatowego Agencji właściwego ze względu na miejsce zamieszkania albo siedzibę producenta rolnego na formularzu opracowanym przez Agencję i udostępnionym na jej stronie internetowej; 2) w wysokości ustalonej zgodnie z ust. 8 i 9. W myśl § 13zw ust. 4 i 5 rozporządzenia, wniosek, o którym mowa w ust. 3 pkt 1, składa się raz do dnia 31 lipca 2023 r. zaś w przypadku złożenia wniosku, o którym mowa w ust. 3 pkt 1, po dniu 31 lipca 2023 r. nie wszczyna się postępowania w sprawie przyznania pomocy, o której mowa w ust. 1. Ponadto zgodnie z § 13zw ust. 6 rozporządzenia wniosek, o którym mowa w ust. 3 pkt 1, zawiera: 1) imię i nazwisko, miejsce zamieszkania i adres albo nazwę, siedzibę i adres producenta rolnego ubiegającego się o pomoc, o której mowa w ust. 1; 2) numer identyfikacyjny producenta rolnego ubiegającego się o pomoc, o której mowa w ust. 1, nadany w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności; 3) numer identyfikacyjny powszechnego elektronicznego systemu ewidencji ludności (numer PESEL) lub numer identyfikacji podatkowej (NIP) producenta rolnego ubiegającego się o pomoc, o której mowa w ust. 1, a w przypadku osób fizycznych nieposiadających numeru PESEL - numer paszportu albo innego dokumentu stwierdzającego tożsamość; 4) oświadczenie producenta rolnego ubiegającego się o pomoc, o której mowa w ust. 1: a) o zagrożeniu utratą płynności finansowej w związku z zakłóceniami na rynku rolnym spowodowanymi agresją Federacji Rosyjskiej wobec Ukrainy, b) o dokonaniu sprzedaży pszenicy lub gryki podmiotom prowadzącym działalność w zakresie obrotu zbożami, skupu lub przetwórstwa zbóż, jak również podmiotom skupującym zboża w związku z prowadzoną przez te podmioty produkcją zwierzęcą w okresie od dnia 15 kwietnia 2023 r. do dnia 15 lipca 2023 r. Przepis § 13zw ust. 7 rozporządzenia stanowi, że do wniosku, o którym mowa w ust. 3 pkt 1, dołącza się kopie faktur VAT lub ich duplikaty potwierdzające sprzedaż pszenicy lub gryki podmiotom prowadzącym działalność w zakresie obrotu zbożami, skupu lub przetwórstwa zbóż, jak również podmiotom skupującym zboża w związku z prowadzoną przez te podmioty produkcją zwierzęcą w okresie od dnia 15 kwietnia 2023 r. do dnia 15 lipca 2023 r. Zgodnie z przepisem § 13zw ust. 8 rozporządzenia wysokość pomocy, o której mowa w ust. 1, nie może przekroczyć iloczynu stawki pomocy i powierzchni upraw pszenicy lub gryki: 1) do której producent rolny otrzymał płatności w rozumieniu przepisów o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego za 2022 r., pomniejszonej o powierzchnię upraw pszenicy i gryki, do której przyznano pomoc, o której mowa w§ 13zt ust. 1; 2) stanowiącej iloraz liczby ton pszenicy lub gryki wynikającej z dokumentów, o których mowa w ust. 7, i liczby: a) 5,5 - w przypadku pszenicy, b) 1,6 - w przypadku gryki. Z akt administracyjnych postępowania wynika, że Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie pomocy 31 lipca 2023 r., czyli w terminie wymaganym przez przepisy rozporządzenia. Składając wniosek Skarżąca oświadczyła, że zagraża jej utrata płynności finansowej w związku z zakłóceniami na rynku rolnym spowodowanymi agresją Federacji Rosyjskiej wobec Ukrainy oraz że dokonała sprzedaży pszenicy lub gryki w okresie od dnia 15 kwietnia 2023 r. do dnia15 lipca 2023 r. podmiotom prowadzącym działalność w zakresie obrotu zbożami, skupu lub przetwórstwa zbóż, jak również podmiotom skupującym zboża w związku z prowadzoną przez te podmioty produkcją zwierzęcą. Do wniosku Skarżąca dołączyła ww. dokument, tj. fakturę o numerze [...] z 9 czerwca 2023 r. za sprzedaż gryki. W dokumencie tym jako przedmiot transakcji wskazano 5,58 ton gryki, a jako strony transakcji – Gospodarstwo Rolne S. G. (sprzedawca) i Symbioza Sp. z o.o. w Krzeszycach (nabywca). Odmawiając przyznania pomocy finansowej Organ I instancji wskazał, że podmiot, do którego nastąpiła sprzedaż gryki nie prowadzi działalności w zakresie obrotu zbożami, skupu lub przetwórstwa zbóż oraz jest podmiotem, który nie prowadzi produkcji zwierzęcej. Ustalenia w tym zakresie potwierdził i podzielił Organ odwoławczy, który wskazał, że podmiot wskazany na ww. fakturze, tj. S. Sp. z o.o. (NIP [...]) nie prowadzi działalności w zakresie obrotu zbożami, skupu lub przetwórstwa zbóż w dostępnych bazach danych dla podmiotów polskich. Przy czym Organy wskazały na poczynione na podstawie ogólnodostępnych danych ustalenia, w tym m.in, w bazie CEIDG oraz KRS, z których wynika, że ww. podmiot skupujący nie ma kodów PKD, które wskazują na prowadzenie działalności w zakresie obrotu zbożami, skupu lub przetwórstwa zbóż. Jak dalej wskazały Organy ww. podmiot nie ma również siedziby stada zarejestrowanej w bazie IRZ oraz nie ma zarejestrowanej działalności w zakresie chowu drobiu, co zweryfikowano na podstawie informacji z Powiatowego Inspektoratu Weterynarii. Tym samym Organy uznały, że Skarżąca dokonała sprzedaży do podmiotu wykluczonego z mocy prawa, tj. który nie prowadzi działalności w zakresie obrotu, skupu lub przetwórstwa zbóż, jak również nie prowadzi produkcji zwierzęcej, co skutkowało koniecznością odmówienia Skarżącej wnioskowanej pomocy. Z powyższym nie zgadza się Skarżąca, która twierdzi, że Organ błędnie zinterpretował przepisy rozporządzenia, uznając, iż podmiot który nabył zboże od Skarżącej nie prowadzi działalności w tym zakresie a ponadto, że Organy obu instancji dokonały ustaleń mających na celu jedynie udowodnienie podjętych przez siebie decyzji, ale nie w oparciu o prawidłowo zgromadzony i rozpoznany materiał dowodowy, a jedynie poprzez wskazanie "okoliczności wybiórczo zasadnych na udowodnienie postawionych tez Organu, bez dokonania logicznej i popartej przepisami prawa argumentami:. Powyższe stanowisko Organów Sąd uznał za zasadne. Sąd wskazuje bowiem, że z powyżej przytoczonych przepisów rozporządzenia jednoznacznie wynika, że m.in. przesłankę udzielenia Skarżącej wnioskowanej pomocy stanowi dokonanie sprzedaży pszenicy lub gryki wyłącznie określonej grupie podmiotów, tj. prowadzących działalność w zakresie obrotu zbożami, skupu lub przetwórstwa zbóż, jak również skupujących zboża w związku z prowadzoną przez te podmioty produkcją zwierzęcą i w zakresie spełnienia tego wymogu producent rolny składa w treści wniosku stosowne oświadczenie (§ 13zw ust. 1 pkt 3a i § 13zw ust. 6 pkt 4 lit b rozporządzenia). W rozpoznawanej sprawie takie oświadczenia zostało złożone przez Skarżącą w treści ww. wniosku z 31 lipca 2023 r. Jednakże jak wynika z akt sprawy, Organy rozpoznając wniosek Skarżącej na podstawie ogólnodostępnych danych ustaliły, że wskazany na przedłożonej przez Skarżącą wraz z wnioskiem fakturze nabywca gryki, tj. S. Sp. z o.o. (NIP [...] nie prowadzi działalności w ww. zakresie wskazanym w § 13zw rozporządzenia. Powyższe ustalenia Organów wynikały m.in. z baz CEIDG oraz KRS, bazy IRZ oraz pisma Powiatowego Lekarza Weterynarii w W. z 6 września 2023 r. Zasadnie zatem uznały Organy, że samo oświadczenie Skarżącej zawarte w treści ww. wniosku o prowadzeniu wymaganego rodzaju działalności przez nabywcę gryki nie może stanowić dowodu na tę okoliczność, skoro okoliczności tych nie potwierdzają ogólnodostępne dane, w oparciu o które Organy dokonują weryfikacji wniosku. Nie sposób również, w ocenie Sądu, uczynić zarzutu Organom, że przyznając pomoc ze środków publicznych – dokonują weryfikacji zgodności wniosków z ogólnodostępnymi danymi, aby w ten sposób wykluczyć przekazywanie środków publicznych na rzecz podmiotów, które nie spełniają warunków przyznania pomocy. Sąd podkreśla również, że wbrew zarzutom skargi i ich uzasadnieniu, Organy nie były zobowiązane do prowadzenia w rozpoznawanej sprawie z urzędu postępowania dowodowego w zakresie ustalenia zupełnego stanu faktycznego w zakresie spełnienia przez Skarżącą przesłanek spełnienia wnioskowanej pomocy. Jak bowiem zasadnie wskazał Organ odwoławczy, odwołując się do przepisów ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, zasady postępowania dowodowego w zakresie postępowań prowadzonych przez organy ARiMR doznają modyfikacji. I tak Sąd podkreśla, że zgodnie z art. 10a ww. ustawy jeżeli przepisy ustawy lub przepisy odrębne nie stanowią inaczej, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, z wyłączeniem art. 7, art. 9, art. 10, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 79a oraz art, 81. Zgodnie zaś z art. 10a ust. 1a ww. ustawy w postępowaniach, o których mowa w ust. 1, organ administracji publicznej; 1) stoi na straży praworządności; 2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy; 3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania; 4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Jak z kolei stanowi przepis art. 10a ust. 1b ww. ustawy, strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniach, o których mowa w ust. 1, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek. Ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Mając na uwadze powyższe regulacje prawne wskazać zatem należy, że zasadniczo w postępowaniu organy ARiMR nie stosują tych przepisów K.p.a., które nakładają na nie obowiązek podejmowania z urzędu wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia sprawy. W postępowaniach tych inicjatywa dowodowa pozostawiona jest, co do zasady stronie, co nie wyłącza obowiązku organów wszechstronnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego na mocy art. 80 K.p.a. Sad zauważa jednakże, że organy ARiMR nadal zobowiązane są, zgodnie z treścią art. 107 § 3 K.p.a., wskazać adresatowi decyzji fakty, które uznały za udowodnione i dowody na których się oparły, co oczywiście zawiera także obowiązek przedstawienia tych dowodów stronie, a także sądowi administracyjnemu, na wypadek uruchomienia kontroli sądowoadministracyjnej przez stronę – w tym jednakże zakresie organy wskazały w uzasadnieniu wydanych decyzji na jakich ogólnodostępnych danych oparły swoje ustalenia negatywnie weryfikując wniosek Skarżącej. Ponadto znajdują one odzwierciedlenie w aktach sprawy a Skarżąca de facto samej treści tych dokumentów nie kwestionuje. Nie mogły zatem odnieść oczekiwanego przez Skarżącą rezultatu zarzuty w zakresie braku przeprowadzenia przez organy właściwego postępowania dowodowego, tj. de facto braku zrekonstruowania zupełnego stanu faktycznego. Podkreślić bowiem należy, że przepisy art. 77 § 1 K.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, nie miał w rozpoznawanej sprawie zastosowania zaś w jego miejsce wprowadzony został art. 10a ust. 1b ww. ustawy o ARiMR, w myśl którego to na Skarżącej ciążył obowiązek wykazania spełnienia przesłanek wnioskowanej pomocy w przypadku ich kwestionowania przez Organy ARiMR na podstawie ogólnodostępnych danych. Skarżąca zaś – znając stanowisko Organów oraz dane, na podstawie których Organy zakwestionowały w rozpoznawanej sprawie spełnienie przesłanki odnoszącej się do ww. nabywcy gryki wskazanego w załączonej do wniosku Skarżącej fakturze – nie podjęła jakiejkolwiek inicjatywy dowodowej w tym zakresie ograniczając się jedynie do kwestionowania stanowiska Organów. Również na etapie niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego Skarżąca ani nie wykazała, ani nie uprawdopodobniła ażeby stanowisko Organ w ww. zakresie było nieprawidłowe, tj. że S. Sp. z o.o. prowadzi działalność w zakresie obrotu zbożami, skupu lub przetwórstwa zbóż, jak również, iż skupuje zboża w związku z prowadzoną przez te podmioty produkcją zwierzęcą. Sąd podkreśla ponadto, że w sprawie nie miał zastosowania również art. 7 K.p.a., zgodnie z którym w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Co istotne zastawania nie miał również przepis art. art. 10 K.p.a., zgodnie z którym organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań (§ 1) zaś organy administracji publicznej mogą odstąpić od zasady określonej w § 1 tylko w przypadkach, gdy załatwienie sprawy nie cierpi zwłoki ze względu na niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia ludzkiego albo ze względu na grożącą niepowetowaną szkodę materialną (§ 2). W to miejsce organy zobowiązane były bowiem zapewnić Skarżącej, na jej żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na jej żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwić Skarżącej wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Jednakże, jak wynika z akt sprawy, Skarżąca w ww. zakresie nie wnosiła stosowanych wniosków. Ponadto Sąd ponownie wskazuje, że zgodnie z art. 10a ust. 1a ww. ustawy w postępowaniach, o których mowa w ust. 1, organ administracji publicznej; 1) stoi na straży praworządności; 2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy; 3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania. W rozpoznawanej sprawie, jak wynika z jej akt, Skarżąca nie składała żądań w zakresie udzielenia jej niezbędnych pouczeń, co do okoliczności faktycznych i prawnych, które miały/mogły mieć wpływ na przyznanie wnioskowanej pomocy. Tym samym Sad uznał, że działanie Organów nie naruszało przepisów prawa w zakresie udziału Skarżącej w postepowaniu zainicjowanym ww. wnioskiem z 31 lipca 2023 r. Sąd za niezasadny uznał zarzut skargi odnoszący się do naruszenia przepisu art. 80 K.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Skuteczne zarzucenie naruszenia przepisu art. 80 K.p.a. wymaga wykazania, że uchybiono zasadom logicznego rozumowania lub doświadczenia życiowego. Nie jest natomiast wystarczające przekonanie o innej niż przyjęta przez organ doniosłości poszczególnych dowodów i ich odmiennej ocenie. Dokonana ocena materiału dowodowego może być zatem skutecznie podważona tylko w przypadku, gdy brak jest logiki w wiązaniu wniosków z zebranymi dowodami, lub gdy rozumowanie wykracza poza reguły logiki albo, wbrew zasadom doświadczenia życiowego, nie uwzględnia związku przyczynowo - skutkowego (por. wyrok NSA z 14 marca 2024 r., III OSK 3287). W ocenie Sądu Skarżąca odnosząc się w uzasadnieniu tego zarzutu skargi do ogólnych wymogów dotyczących kodów PKD, w istocie nie wykazała, aby ocena zgromadzonego przez Organy w rozpoznawanej sprawie materiału dowodowego, naruszała przepis art. 80 K.p.a. W ocenie Sądu Organy zasadnie – zgodnie z zasadami wiedzy, logiki i doświadczenia życiowego - przyjęły, że skoro ogólnodostępne dane dotyczące S. Sp. z o.o. (baza CEIDG oraz KRS, z których wynika, że ww. podmiot nie ma kodów PKD, które wskazują na prowadzenie działalności w zakresie obrotu zbożami, skupu lub przetwórstwa zbóż; baza IRZ nie potwierdza, że ww. podmiot ma zarejestrowaną siedzibę stada; informacja z Powiatowego Inspektoratu Weterynarii nie potwierdza, że ww. podmiot ma zarejestrowaną działalność w zakresie chowu drobiu) nie potwierdzają, że podmiot ten prowadzi działalności w zakresie obrotu, skupu lub przetwórstwa zbóż, jak również nie prowadzi produkcji zwierzęcej, to uznać należało, że Skarżąca nie spełniła przesłanki przyznania wnioskowanej pomocy, albowiem dokonała sprzedaży do podmiotu wykluczonego z mocy prawa, tj. nie spełniającego przesłanki o której stanowi przepis § 13zw ust. 1 pkt 3a rozporządzenia. Przy czym Sąd ponownie podkreśla, że Skarżąca ani nie uprawdopodobniła, ani nie odwodniła, że stanowisko Organów w powyższym zakresie jest nieprawidłowe, albowiem nie podjęła jakiejkolwiek inicjatywy dowodowej mającej na celu wykazanie, że ogólnodostępne dane, na które powołały się Organy, nie są zgodne ze stanem faktycznym. W tym miejscu Sąd wskazuje jednakże, że przepisy rozporządzenia nie stawiają wymogu aby podmiot, który jest nabywcą pszenicy lub gryki od wnioskodawcy pomocy miał wskazane we właściwych rejestrach kody PKD obejmujące działalność w zakresie obrotu zbożami, skupu lub przetwórstwa zbóż czy też produkcję zwierzęcą. Powyższe nie oznacza jednak, że działalności w ww. zakresie prowadzić nie musi, albowiem przepis § 13zw ust. 1 pkt 3a rozporządzenia jest w tym zakresie jednoznaczny. Oznacza to, że Skarżąca – w przypadku kwestionowania przez Organy spełnienia ww. przesłanki odnoszącej się do profilu działalności nabywcy gryki - była uprawniona do wykazania wszelkimi możliwymi dowodami, że S. Sp. z o.o. (NIP [...]) prowadzi działalność wskazaną w § 13zw ust. 1 pkt 3a rozporządzenia. Sąd ponownie podkreśla, że Skarżąca nie podjęła w tym zakresie jakiejkolwiek inicjatywy dowodowej jak i nie wystąpiła do Organów z żądaniami w zakresie udzielenia Jej niezbędnych pouczeń, co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie Jej praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania i z żądaniami w zakresie Jej czynnego udziału w postępowaniu, w tym umożliwienia wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Tym samym Sąd uznał zarzuty skargi za bezzasadne, organy nie dopuściły się bowiem ani błędnej wykładni, ani niewłaściwego zastosowania przepisu § 13zw rozporządzenia jak i nie naruszyły zasady swobodnej oceny dowodów wyrażonej w art. 80 K.p.a. Sąd, dokonując kontroli zaskarżonej decyzji, stwierdził ponadto, że nie narusza ona również innych przepisów prawa materialnego i postępowania w stopniu uzasadniającym jej wyeliminowanie z obrotu prawnego. Mając na uwadze powyższe i nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi na podstawie art. 151 P.p.s.a. Sąd oddalił skargę. Orzeczenia sądów administracyjnych przytoczone w uzasadnieniu dostępne są na: www.orzeczenia.nsa.gov.pl.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło