I SA/Sz 15/17
WyrokWSA w Szczecinie2017-05-16
Skład orzekający: Marzena Kowalewska, Joanna Wojciechowska, Jolanta Kwiecińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo uznał decyzję administracyjną za skutecznie doręczoną w trybie zastępczym (art. 44 k.p.a.), pomimo tego, że strona w toku postępowania zawiadomiła organ o zmianie adresu, wskazując nowy adres w nagłówku pisma?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie może uznać decyzji za skutecznie doręczoną w trybie zastępczym (art. 44 k.p.a.), jeśli strona postępowania, będąca osobą fizyczną, skutecznie zawiadomiła organ o zmianie adresu, wskazując nowy adres w nagłówku pisma złożonego w toku postępowania. Takie zawiadomienie, dokonane przed wydaniem decyzji i jej wysłaniem, obliguje organ do doręczenia korespondencji na nowy adres. Niewłaściwe doręczenie decyzji skutkuje tym, że termin do jej zaskarżenia nie rozpoczyna biegu.Stan faktyczny
Zarząd Województwa odmówił przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz stwierdził uchybienie tego terminu. Decyzja, która zakończyła postępowanie, została wysłana przez organ na adres, który skarżący uważał za nieaktualny, mimo że wcześniej wskazał nowy adres w nagłówku pisma złożonego w toku postępowania. Organ uznał decyzję za skutecznie doręczoną w trybie zastępczym (art. 44 k.p.a.). Skarżący zakwestionował prawidłowość doręczenia, twierdząc, że termin do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nie rozpoczął biegu, a wniosek o przywrócenie terminu został złożony w ustawowym terminie.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Kowalewska Sędziowie Sędzia WSA Joanna Wojciechowska Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska (spr.) po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 16 maja 2017 r. sprawy ze skargi J. E. na postanowienie Zarządu Województwa [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu oraz stwierdzenia uchybienia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. zasądza od Zarządu Województwa [...] na rzecz skarżącego J. E. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] nr [...] wydanym na podstawie art. 25 ust. 1 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz.U.2016, poz. 383 t.j.; dalej "u.z.p.p.r."), art. 41 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (Dz.U.2016, poz. 486 t.j.; dalej: "u.o.s.w."), art. 58 w zw. z art. 59 § 2, art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U.2016, poz. 23 t.j. ze zm.; dalej: "k.p.a."), art. 67 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz.U..2013, poz. 885 t.j. ze zm.; dalej: u.o.f.p.") Zarząd Województwa [...]:
– w punkcie pierwszym odmówił J. E. (dalej: bądź "Strona" bądź "Skarżący") przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją administracyjną tego organu z dnia [...] nr [...] orzekającą solidarną odpowiedzialność Strony za zaległości "T." Sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej z siedzibą w W. (dalej: Spółka");
– w punkcie drugim stwierdził uchybienie terminu do wniesienia wniosku
o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej ww. decyzją z dnia [...].
Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w następującym, prawidłowo ustalonym stanie faktycznym sprawy, który Sąd przyjął za postawę orzekania.
Zarząd Województwa [...] (dalej: "Organ"), który na mocy
art. 25 ust. 1 u.z.p.p.r. pełni rolę Instytucji Zarządzającej Regionalnym Programem Operacyjnym Województwa [...] na lata [...], zawiadomieniem z dnia [...] wszczął z urzędu w stosunku do Strony postępowanie w przedmiocie ustalenia solidarnej odpowiedzialności Strony jako Prezesa Zarządu ww. Spółki za jej zobowiązania wynikające z decyzji Organu z dnia [...]. Zawiadomienie powyższe doręczono Stronie w trybie zastępczym wynikającym z art. 44 k.p.a. na adres ul. O.; [...] W..
Pismem z dnia [...], odebranym przez pełnoletniego domownika, Organ zawiadomił Stronę o zamiarze zakończenia ww. postępowania oraz możliwości zapoznania się z aktami sprawy. Również to pismo organ skierował na ww. adres Strony.
W skierowanym do organu piśmie z dnia [...] Strona - w nagłówku
i na kopercie - umieściła nowy adres, tj. ul. N.; [...] W., odmienny od adresu Strony, którym dotychczas posługiwał się Organ w przedmiotowym postępowaniu. W treści ww. pisma Strona, po uprzednim zapoznaniu się z aktami sprawy, wniosła o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego z zakresu ekonomii i finansów na okoliczność braku przesłanek do obciążenia Strony odpowiedzialnością za zobowiązania Spółki.
Pismo Strony z dnia [...] wpłynęło do organu dnia [...] zaś do jednostki organizacyjnej organu prowadzącej postępowanie w stosunku do Strony (Wydział Wdrażania RPO) dnia następnego, tj. [...].
Decyzją z dnia [...] nr [...] organ orzekł o solidarnej odpowiedzialności Strony za zaległości ww. Spółki z tytułu braku zwrotu środków otrzymanych w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa [...] na lata [...] na podstawie umowy z dnia [...] o dofinansowanie projektu "[...]". Decyzja ta została nadana przez organ dnia [...] na adres Strony, którym organ posługiwał się od dnia wszczęcia postępowania w sprawie., tj. ul. O.; [...] W., czyli z pominięciem adresu Strony wynikającego z ostatniego pisma Strony z dnia [...].
Przesyłka zawierająca ww. decyzję, z powodu niemożności doręczenia adresatowi została dwukrotnie awizowana przez doręczyciela – pierwsze awizo z dnia [...], drugie awizo z dnia [...] – i pozostawiona na okres 14 dni do dyspozycji adresata w Urzędzie Pocztowym W., po czym zawiadomienie umieszczono w skrzynce pocztowej właściwej dla adresu ul. O.; [...] W.. Następnie, z powodu niepodjęcia w terminie, przesyłka zawierająca ww. decyzję została zwrócona do Organu.
Organ uznał ww. decyzję za skutecznie doręczoną w trybie art. 44 k.p.a.
Po wydaniu ww. decyzji organ skierował do Strony, tym razem na ostatni wskazany przez nią adres, tj. ul. N.; [...] W. (choć w nagłówku Organ wskazał adres, pod który skierował ww. decyzję), pismo z dnia [...]. Pismem tym organ poinformował Stronę, że ww. postępowanie toczące się w stosunku do Strony zostało zakończone wydaniem w dniu [...] ww. decyzji. Organ oświadczył również, że rozstrzygając sprawę nie mógł uwzględnić stanowiska Strony zawartego w ww. piśmie z dnia [...], albowiem wpłynęło ono do "[...]" w dniu podjęcia decyzji. Organ wskazał również, że wszelkie wątpliwości Strona będzie mogła podnieść w ewentualnym wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Powyższe pismo odebrał pełnoletni domownik.
Upomnieniem z dnia [...] organ wezwał Stronę, na adres wskazany w piśmie Strony z dnia [...], tj. ul. N.; [...] W. (choć w nagłówku Organ konsekwentnie wskazywał adres, na który skierował ww. decyzję) do zapłaty w terminie 7 dni, kosztów upomnienia i należności wynikających z ww. decyzji z dnia [...], tj.
– kwotę należności głównej [...] wraz z odsetkami jak dla zaległości podatkowych liczonymi od dnia przekazania środków, tj. od dnia [...] (kwota odsetek na [...] wynosiła [...]);
– kwotę należności głównej [...] wraz z odsetkami jak dla zaległości podatkowych od dnia przekazania środków, tj. od dnia [...] (kwota odsetek na [...] wynosiła [...]);
– kwotę należności głównej [...] wraz z odsetkami jak dla zaległości podatkowych od dnia przekazania środków, tj. od dnia [...] (kwota odsetek na [...] wynosiła [...]).
Pismem z dnia [...] Strona wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej ww. decyzją z dnia [...] oraz o przywrócenie terminu
do złożenia tego wniosku.
W treści wniosku Strona zakwestionowała okoliczność prawidłowego doręczenia Stronie ww. decyzji z dnia [...] z uwagi na jej przesłanie na nieprawidłowy adres. Jak bowiem wskazała Strona, pismem z dnia [...] wskazała nowy adres, tj. ul. N., [...] W.. Pismo to wpłynęło do organu dnia [...] a więc przed wydaniem ww. decyzji z dnia [...] Pomimo powyższego organ błędnie nadał ww. decyzję na dotychczasowy adres Strony, tj. O.; [...] W.. Powyższe w ocenie Strony, skutkuje brakiem możliwości uznania powyższej decyzji za skutecznie doręczoną Stronie a tym samym niemożnością przyjęcia, że stała się ona ostateczna.
Tym samym Strona wniosła o doręczenie jej powyższej decyzji Organu.
Odnosząc się do wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku
o ponowne rozpatrzenie Sprawy, Strona wskazała, że informację o wydaniu przez Organ decyzji z dnia [...] powzięła dnia [...], tj. w dniu doręczenia jej ww. upomnienia. A zatem zachowała termin do złożenia wniosku w tym zakresie, albowiem wniosła go dnia [...].
Odnosząc się natomiast do braku winy w niezachowaniu terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy Strona wskazała, że nie miała wpływu
na okoliczności dotyczące kierowania przez organ korespondencji na niewłaściwy adres Strony.
Uzasadniając wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy Strona wskazała,
że wniosek dowodowy Strony zawarty w piśmie z dnia [...] był istotny
dla prawidłowego rozpoznania sprawy a bezzasadnie został pominięty przez organ. Strona oświadczyła, że we właściwym czasie złożyła wniosek o ogłoszenie upadłości Spółki, za której długi została obciążona, albowiem Spółka w tym czasie funkcjonowała i dokonywała spłaty bieżącego zadłużenia.
Powyżej wskazanym postanowieniem z dnia [...] organ odmówił Stronie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej ww. decyzją z dnia [...] (pkt 1) oraz stwierdził uchybienie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy (pkt 2).
W uzasadnieniu ww. postanowienia organ wskazał, że Strona uchybiła
7-o dniowemu terminowi do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej ww. decyzją jak i 14-o dniowemu terminowi do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Organ uznał bowiem, że doręczenie Stronie decyzji z dnia [...] było prawnie skuteczne. W ocenie organu otrzymanie pisma Strony z dnia [...] w dniu [...] (to jest w dacie wydania decyzji), zawierającego inny - aniżeli znajdujący się w aktach organu - adres Strony, nie obligowało organu do uwzględnienia tej okoliczności, a tym samym do doręczenia przedmiotowej decyzji na podany w tym piśmie "nowy" adres. Powyższe wynika – jak uznał organ - z okoliczności, że Strona poza umieszczeniem nowego adresu w nagłówku pisma nie wskazała wprost w jego treści, że jest to aktualny adres Strony, czym nie wypełniła przesłanek art. 41 k.p.a.
Organ wskazał również, że w sprawie spełnione zostały wszystkie przesłanki doręczenia Stronie ww. decyzji w trybie 44 k.p.a., tym samym sporna decyzja została doręczona Stronie dnia [...] ([...] pierwsze awizo). A zatem, jak uznał organ, termin do wniesienia środka zaskarżenia od ww. decyzji upływał dnia [...] Strona natomiast nadała w placówce Poczty Polskiej wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej ww. decyzją w dniu [...], a zatem z uchybieniem 14-o dniowego terminu do jego wniesienia.
Odnosząc się do wniosku o przywrócenie terminu organ uznał, że nie spełnia
on przesłanek z art. 58 § 1 oraz § 2 k.p.a. W ocenie organu Strona złożyła wniosek
po upływie 7-o dniowego terminu do jego wniesienia, albowiem wiedzę o wydaniu spornej decyzji powzięła już dnia [...], tj. w dniu doręczenia pisma organu z dnia [...] informującego o wydaniu przedmiotowej decyzji i powodach nieuwzględnienia stanowiska Strony zawartego w piśmie z dnia [...] (wnioski dowodowe). Tym samym termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu upływał dnia [...] a nie jak twierdzi Strona [...]. Organ uznał również, że Strona nie wykazała braku winy w niedochowaniu powyższego terminu. W ocenie organu Strona ograniczyła się jedynie do wskazania doręczenia spornej decyzji na nieprawidłowy adres pomijając okoliczność, że miała świadomość toczącego się w stosunku do niej postępowania i jego przedmiotu jak również faktu, że po otrzymaniu informacji o zamiarze zakończenia postępowania, w krótkim odstępie czasu nastąpi wydanie decyzji.
Reasumując organ uznał, że wobec nieuwzględnienia wniosku Strony
o przywrócenie terminu do złożenia powyższego wniosku zasadnym było stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej ww. decyzją organu z dnia [...]
Strona zaskarżyła powyższe postanowienie skargą złożoną do tutejszego sądu, uzupełnioną pismem z dnia [...], wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i zobowiązanie organu do doręczenia Skarżącemu ww. decyzji z dnia [...], zasądzenie od organu na rzecz Skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych oraz o wstrzymanie wykonania decyzji organu z dnia [...]. Zaskarżonemu postanowieniu Skarżący zarzucił naruszenie:
– art. 109, art. 110 k.p.a. w zw. z art. 41, art. 42, art. 43 i art. 44 k.p.a. poprzez błędne uznanie, że ww. decyzja organu z dnia [...] została mu skutecznie doręczona w trybie podwójnego awiza, pomimo tego, że nie została wysłana na jego aktualny adres, a więc nie ziściły się przesłanki do uznania fikcji doręczenia z art. 44 k.p.a.;
– art. 41 k.p.a. poprzez błędne uznanie, że Skarżący nie zawiadomił w sposób właściwy organu o aktualnym adresie, na który powinna być kierowana korespondencja i błędne uznanie, że wysłanie decyzji z dnia [...] na jego "nieaktualny" adres było prawidłowe;
– art. 134 k.p.a. poprzez stwierdzenie, że Skarżący uchybił terminowi do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej wydaniem ww. decyzji organu z dnia [...] w sytuacji, gdy decyzja ta nie została mu doręczona i tym samym termin do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nie rozpoczął biegu.
W uzasadnieniu zarzutów skargi Skarżący wskazał, że bezsporne w sprawie
są następujące okoliczności:
– w toku postępowania przed organem I instancji Skarżący złożył pismo z dnia
[...], które zostało doręczone organowi w dniu [...];
– pismo Skarżącego z dnia [...] zawierało (w lewym górnym rogu) dane osobowe Skarżącego oraz jego adres: W., ul. N.;
– ww. decyzja wydana została przez Zarząd Województwa [...] w dniu [...], to jest po doręczeniu organowi pisma Skarżącego z dnia [...] zawierającego nowy adres Skarżącego;
– ww. decyzja z dnia [...] wysłana została Skarżącemu przez organ
w dniu [...], czyli [...] dni po doręczeniu organowi pisma Skarżącego z dnia [...] zawierającego nowy adres Skarżącego;
– ww. decyzja z dnia [...] wysłana została Skarżącemu przez organ
na adres inny, aniżeli wskazany w piśmie Skarżącego z dnia [...].
Skarżący wskazał, że sporna pomiędzy stronami jest okoliczność doręczenia Skarżącemu ww. decyzji organu z dnia [...]
Skarżący zaprzeczył prawidłowości doręczenia decyzji organu z dnia [...], uznając tym samym, że nie weszła ona do obrotu prawnego a termin do jej zaskarżenia nie rozpoczął biegu. W ocenie bowiem Skarżącego, w trybie art. 41 k.p.a., skutecznie powiadomił organ – pismem z dnia [...], o zmianie swojego adresu. Pismo to zostało doręczone do organu w dniu [...], tj. na dzień przed wydaniem ww. decyzji z dnia [...] a ponadto na trzy dni przed jej ekspediowaniem do Skarżącego, co nastąpiło dopiero [...].
Skarżący podkreślił niekonsekwencję oraz wewnętrzną sprzeczność
w twierdzeniach i działaniach organu, który rozbieżnie ocenia skutki doręczenia pisma Skarżącego z dnia [...]. Jak wskazał Skarżący na potrzeby doręczenia ww. decyzji organ uznał, iż właściwym jest adres Skarżącego, pod którym doręczana była wcześniejsza korespondencja. Natomiast w odniesieniu do pisma organu z dnia [...] przyjęto, iż właściwym jest "nowy" adres wskazany przez Skarżącego w powyższym piśmie.
Z ostrożności procesowej Skarżący wskazał ponadto, że spełnił przesłanki
z art. 58 k.p.a., w tym dochował terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu
do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej ww. decyzją z dnia [...] Skarżący utrzymuje, że powziął wiedzę o fakcie istnienia ww. decyzji w dniu doręczenia upomnienia z dnia [...], tj. w dniu [...]. A zatem wnosząc wniosek w tym zakresie w dniu [...], nie uchybił terminowi do jego wniesienia.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
(Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; dalej "P.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę legalności działalności administracji publicznej. Z istoty kontroli wynika, że zasadność zaskarżonego aktu (decyzji albo postanowienia) podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżonego rozstrzygnięcia. Podkreślić przy tym należy, że w świetle art. 134 § 1 P.p.s.a., sąd nie ma obowiązku, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, do badania tych zarzutów i wniosków, które nie mają znaczenia dla oceny legalności zaskarżonego aktu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 października 2005 r., sygn. akt FSK 2326/04, LEX nr 173127).
Ponadto, w myśl art. 119 pkt 3 P.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 P.p.s.a.).
Mając na uwadze powyższe granice rozpoznania sprawy Sąd uznał, że skarga okazała się zasadna a zaskarżone postanowienie należało uchylić.
W rozpoznawanej sprawie przedmiotem zaskarżenia jest akt o charakterze procesowym, tj. postanowienie Zarządu Województwa [...] działającego jako Instytucja Zarządzająca Regionalnym Programem Operacyjnym Województwa [...] na lata [...], odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy (pkt 1) oraz stwierdzające uchybienie terminowi do wniesienia powyższego wniosku (pkt 2).
Istotą sporu w pierwszej kolejności jest prawidłowość doręczenia Skarżącemu decyzji o solidarnej odpowiedzialności Skarżącego za zaległości Spółki z tytułu braku zwrotu środków otrzymanych w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa [...] na lata [...] na podstawie umowy z dnia [...] o dofinansowanie projektu "[...]". Ustalenie bowiem, że ww. decyzja nie została skutecznie doręczona Skarżącemu skutkuje koniecznością uznania, że termin do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nie rozpoczął biegu, co z kolei powoduje, że zbędnym było rozstrzyganie w zakresie wniosku o przywrócenie tego terminu. Przywrócenie terminu jest możliwe tylko w przypadku jego uchybienia. Równocześnie bezzasadnym było, w przypadku uznania, że ww. decyzja nie została doręczona, rozpoznawanie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Organ przyjął bowiem w tym zakresie, że powyższa decyzja została skutecznie doręczona Skarżącemu w trybie art. 44 k.p.a. w dniu [...] (data pierwszego awizo [...]) na właściwy adres, tj. ul. O.; [...] W.. Jak bowiem przyjął organ Skarżący podając nowy adres w piśmie z dnia [...], tj. ul. N.; [...] W., poza umieszczeniem nowego adresu w nagłówku pisma, nie wskazał wprost w jego treści, że jest to jego aktualny adres, czym nie wypełnił przesłanek art. 41 k.p.a. Ponadto organ uznał, że pismo Skarżącego z dnia [...] wpłynęło do organu w dniu wydania ww. decyzji, tj. dnia [...]. Tym samym organ przyjął, że nie był zobligowany do uwzględnienia okoliczności zmiany adresu Skarżącego, a tym samym do doręczenia przedmiotowej decyzji na podany w tym piśmie "nowy" adres.
Skarżący twierdzi natomiast, że ww. decyzja Organu nie została Skarżącemu skutecznie doręczona, albowiem Skarżący pismem z dnia [...] - które wpłynęło do organu na dzień przed wydaniem ww. decyzji, tj. [...] i na trzy dni przed jej ekspediowaniem, co miało miejsce dnia [...] – zawiadomił organ o zmianie swojego adresu. Organ pomimo ww. zawiadomienia błędnie wysłał wydaną decyzję na nieaktualny adres Skarżącego i uznał ją za doręczoną w trybie art. 44 k.p.a. Tym samym, jak uznaje Skarżący, nie rozpoczął biegu termin do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Jeżeli termin ten nie rozpoczął biegu, to zbędne było rozstrzyganie o wniosku o przywrócenie tego terminu. Przywrócenie terminu jest możliwe tylko w przypadku jego uchybienia.
Sąd wskazuje ponadto, że dopiero, na wypadek uznania ww. decyzji
za skutecznie doręczoną Skarżący formuje dalej idące wnioski, tj. dotyczące zasadności wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy podtrzymując, że w sprawie spełnione zostały przesłanki
art. 58 § 2 k.p.a. jak i dotyczące zasadności wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Mając na uwadze powyżej wskazaną istotę sporu w pierwszej kolejności Sąd wskazuje, że zasady doręczania pism w postępowaniu administracyjnym zostały uregulowane w Dziale I, rozdziale 8 k.p.a. Generalną zasadą doręczenia pism osobom fizycznym, wynikającą z art. 42 k.p.a., jest doręczanie pism w mieszkaniu lub miejscu pracy (§ 1), a także w lokalu organu administracji publicznej (§2) bądź w każdym miejscu gdzie adresata zastanie (§ 3). Jest to tzw. doręczenie właściwe. Okoliczność faktycznego miejsca pobytu "adresata" musi być każdorazowo znana organowi prowadzącemu postępowanie, aby możliwe było doręczenie urzędowej korespondencji przede wszystkim bezpośrednio do rąk adresata pisma urzędowego.
Poza doręczeniem właściwym, ustawodawca przewidział nadto inne formy doręczania pism, mające charakter uzupełniający, w tym określone w art. 43 k.p.a. doręczenie zastępcze, które ma zastosowanie w przypadku nieobecności adresata. Natomiast na zasadzie art. 44 § 1 pkt 1 k.p.a., w razie niemożności doręczenia pisma
w sposób wskazany w art. art. 42 i 43 k.p.a., poczta przechowuje pismo przez okres czternastu dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez pocztę. W myśl zaś § 2 art. 44 k.p.a. zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz
z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia (§ 3 art. 44 k.p.a.). Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy (§ 4 art. 44 k.p.a.). Przepis § 4 art. 44 k.p.a. wprowadza tzw. fikcję prawną doręczenia. Należy zaakcentować, że organ administracji publicznej może skorzystać z domniemania doręczenia wyłącznie w sytuacji, gdy pismo kierował na prawidłowy adres strony i uczynił zadość wszystkim wymogom określonym w powołanych wyżej przepisach procesowych, przy jednoczesnym dochowaniu jednej z podstawowych zasad postępowania organów administracji publicznej przewidzianej w art. 8 k.p.a., w myśl której obowiązkiem organów jest prowadzenie postępowania w taki sposób, aby było staranne i merytorycznie poprawne, w którym traktuje się równo interesy strony lub uczestnika postępowania jak i Skarbu Państwa, a prawnych wątpliwości nie rozstrzyga się na niekorzyść strony. Oznacza to, że organy administracji publicznej mają tak prowadzić postępowanie by pogłębić zaufanie obywateli do organów Państwa oraz świadomość i kulturę prawną. Z zasady tej zatem wynika wymóg praworządnego i sprawiedliwego prowadzenia postępowania i rozstrzygnięcia sprawy. Na tle ustalania prawidłowego adresu strony zasada ta ma szczególne znaczenie w postępowaniu wszczynanym przez organ z urzędu, co ma miejsce w rozpoznawanej sprawie (por. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 6 lipca 2011 r., sygn. akt I SA/Sz 89/11).
Ponadto zgodnie z art. 41 § 1 k.p.a. w toku postępowania strony oraz ich przedstawiciele i pełnomocnicy mają obowiązek zawiadomić organ administracji publicznej o każdej zmianie swojego adresu, w tym adresu elektronicznego. Z kolei
§ 2 art. 41 k.p.a. stanowi, że w razie zaniedbania obowiązku określonego
w § 1 doręczenie pisma pod dotychczasowym adresem ma skutek prawny. Z przepisu art. 41 § 1 k.p.a. jednoznacznie wynika, iż obowiązek zawiadomienia organu o zmianie adresu ciąży na stronie w toku postępowania administracyjnego. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 17 marca 2009 r., sygn. akt III OSK 1299/08 z treści art. 41 § 1 k.p.a., jak również pozostałych przepisów k.p.a., nie wynika, aby zawiadomienie organu o zmianie adresu musiało być dokonane w określonej formie - w odrębnym piśmie. Należy zatem przyjąć, że wystarczająca jest taka forma wskazania adresu, z której wynika, iż nastąpiła jego zmiana. Obowiązek zawiadomienia o zmianie adresu nie może być utożsamiany z koniecznością złożenia organowi odrębnego pisma, które zawiera informację o zmianie adresu. Dopuszczalna jest każda forma wykonania przez stronę obowiązku, o jakim mowa art. 41 § 1 k.p.a. pod warunkiem, że wynika z niej informacja o zmianie adresu strony. Strona może podać nowy adres zarówno w odrębnym piśmie skierowanym do organu, tj. piśmie informującym wyłącznie o zmianie adresu jak i w piśmie składanym w toku postępowania, w którym podnosi określone argumenty merytoryczne bądź zgłasza określone środki dowodowe. Analogiczne stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 29 maja 2008 r. o sygn. akt II OSK 673/08 uznając za niezasadne kwestionowanie przez Sąd I instancji możliwości wskazania przez Stronę, w rozumieniu art. 41 § 1 k.p.a., nowego adresu w nagłówki lub treści pisma wnoszonego do organu. Dodatkowo Naczelny Sąd Administracyjny, odnosząc się do skuteczności wskazania nowego adresu przez stronę postępowania poprzez samo zamieszczenie w nagłówku pisma adresu odmiennego od dotychczas używanego przez organ uznał, że takie wskazanie nowego adresu wypełnia przesłanki art. 41 § 1 k.p.a. Jak bowiem wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w ww. postanowieniu "odczytanie adresu wskazanego w piśmie strony nie stanowi czynności skomplikowanej technicznie jak i intelektualnie, a zatem wymaganie dla skuteczności zawiadomienia organu o nowym adresie wyraźnego wskazywania, iż jest to nowy adres, na który należy dokonywać doręczeń stanowi nadmierny formalizm, nie znajdujący oparcia w treści art. 41 § 1 k.p.a."
Powyższe orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd w składzie rozpoznającym przedmiotową sprawę w pełni podziela.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy, Sąd wskazuje, że z akt sprawy wynika, iż postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie wszczęte zostało przez organ z urzędu a Skarżący, będący osobą fizyczną, nie był reprezentowany w jego toku przez zawodowego pełnomocnika. Zawiadomienie z dnia [...] o wszczęciu postępowania wysłane zostało do Skarżącego na ustalony przez organ adres ul. O.; [...] W.. Zawiadomienie to zawierało pouczenie o treści art. 41 k.p.a. i doręczone zostało w trybie art. 44 k.p.a.– a zatem Skarżący nie podjął przesyłki pod ustalonym przez organ adresem. Dopiero ostanie pismo organu, wydane trybie art. 10 § 1 k.p.a., zostało doręczone w trybie art. 43 § 1 k.p.a. Sąd zauważa, że pierwszym złożonym przez Skarżącego pismem złożonym w rozpoznawanej sprawie było pismo z dnia [...] zawierające wniosek o przedłużenie terminu "wglądu do akt sprawy". W nagłówku przedmiotowego pisma Skarżący posłużył się adresem, na który organ dotychczas ekspediował pisma do Skarżącego, potwierdzając tym samym prawidłowość dotychczasowego postępowania organu w zakresie doręczania pism Skarżącemu.
Jednakże już w drugim piśmie złożonym w niniejszej sprawie, tj. piśmie z dnia
[...], Skarżący jako swój adres podał: ul. N.; [...] W.. Pismo to Sąd uznał za doręczone do organu w dniu [...], czyli w toku postępowania. Jak bowiem wynika z akt sprawy ww. pismo zostało wysłane przez Skarżącego na adres organu wskazany we wszystkich pismach kierowanych do Skarżącego przez organ (Urząd Marszałkowski Województwa [...] Wydział Wdrażania Regionalnego Programu Operacyjnego
ul. W.; S. ) i wpłynęło do Kancelarii Ogólnej Urzędu Marszałkowskiego Województwa [...] w dniu [...]- co nie jest sporne w sprawie. Organ natomiast błędnie, w ocenie Sądu, uznaje, że datą doręczenia ww. pisma powinna być nie data jego faktycznego wpływu do organu lecz data wpływu do jednostki organizacyjnej organu prowadzącej postępowanie w rozpoznawanej sprawie, tj. [...] Sąd wskazuje, że techniczna organizacja pracy organu, w tym w szczególności sposób obiegu korespondencji pomiędzy poszczególnymi jego jednostkami organizacyjnymi, pozostaje bez jakiegokolwiek wpływu na skuteczność i daty doręczania pism w prowadzonych przez ten organ postępowaniach administracyjnych, o ile pisma te skierowane zostały przez stronę postępowania na adres, którym posługuje się sam organ - tak jak to miało miejsce w rozpoznawanej sprawie.
Tym samym, Sąd uznał, że ww. pismo Skarżącego zostało skutecznie doręczone organowi w toku postępowania w dniu [...], tj. przed dniem wydania ww. decyzji z dnia [...], umożliwiając tym samym organowi ekspediowanie przedmiotowej decyzji na nowy adres wskazany przez Skarżącego w piśmie z dnia [...] Sąd podkreśla również, że - jak wynika z prezentaty umieszczonej na ww. decyzji z dnia [...] - jej faktyczne wysłanie nastąpiło dopiero dnia [...], co tyko potwierdza fakt, że organ - nawet z uwagi na względy organizacyjne - nie był pozbawiony możliwości ekspediowania ww. decyzji na nowy adres Skarżącego wskazany w piśmie z dnia [...].
Ponadto, w ocenie Sądu, jak wynika z powyższych rozważań, w tym z przytoczonych i aprobowanych przez tutejszy Sąd orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego, za wystarczającą formę wskazania przez Stronę będącą osobą fizyczną (tym bardziej w sytuacji gdy nie jest ona reprezentowana przez zawodowego pełnomocnika) nowego adresu w rozumieniu art. 41 § 1 k.p.a., uznać należało posłużenie się przez Skarżącego nowym adresem wskazanym w nagłówku skierowanego do organu pisma złożonego w toku postępowania.
Dodatkowo, w okolicznościach rozpoznawanej sprawy, co Sąd szczególnie podkreśla, Skarżący nie odebrał ww. decyzji ekspediowanej na adres sprzed dokonania zmiany zaś organ kierował wszelką dalszą - za wyjątkiem ww. decyzji - korespondencję na nowy adres Skarżącego, pod którym Skarżący dokonywał jej odbioru. Takie działania organ podjął np. ekspediując do Skarżącego ww. upomnienie z dnia [...] jak i pismo z dnia [...] wskazujące przyczyny braku uwzględnienia wniosków Skarżącego zawartych w piśmie z dnia [...] Sąd zauważa także, że organ kierując ww. pisma na nowy adres Strony konsekwentnie, w nagłówkach pism posługiwał się pierwotnie ustalonym adresem Skarżącego, na który jednak nie dokonywał wysłania tak adresowanych pism. Takie działanie organu, w ocenie Sądu, potwierdzało okoliczność, że organ de facto zdawał sobie sprawę z okoliczności zmiany adresu przez Skarżącego i uznawał je za skuteczne. W ocenie Sądu, ww. działanie organu miało jedynie potwierdzać prawidłowość ekspediowania i skuteczność doręczenia ww. decyzji z dnia [...] Jednakże równoczesne, faktyczne działania organu (dokonywanie doręczeń na nowy adres wskazany przez Skarżącego) temu przeczyły. W ocenie Sądu ww. opisane działanie organu było nakierowane na dezinformację Skarżącego, co naruszało podstawowe zasady postępowania administracyjnego, w tym zasadę zaufania wskazaną w ww. art. 8 k.p.a.
Reasumując Sąd uznał, że pismem z dnia [...] Skarżący w pełni skutecznie, tj. spełniając przesłanki art. 41 § 1 k.p.a., zawiadomił organ o zmianie swojego adresu. Zawiadomienie to zostało dokonane w dniu [...], a zatem w toku postępowania, przed wydaniem ww. decyzji z dnia [...], która została ekspediowana przez organ do Skarżącego w dniu [...].
Mając na uwadze powyższe rozważania, Sąd uznał, że począwszy od dnia [...] (data wpływu pisma Skarżącego z dnia [...]) organ obciążał obowiązek doręczania Skarżącemu wszelkich pism w rozpoznawanej sprawie, w tym i powyższej decyzji z dnia [...], na adres podany przez Skarżącego w piśmie z dnia [...] Skoro bowiem z treści art. 41 § 1 k.p.a., jak również pozostałych przepisów k.p.a., nie wynika, aby zawiadomienie organu o zmianie adresu musiało być dokonane w określonej formie czy w odrębnym piśmie to należy zatem przyjąć, że wystarczająca jest taka forma wskazania adresu, z której wynika, iż nastąpiła jego zmiana.
Tym samym Sąd uznał za nieskuteczne doręczenie Skarżącemu ww. decyzji z dnia [...].
Sąd rozpoznający niniejszą sprawę, w zakresie wydania przez organ I instancji ww. decyzji z dnia [...], wskazuje ponadto, że Sąd podziela pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego zaprezentowany w uchwale 7 sędziów z dnia 4 grudnia 2000 r., sygn. akt FPS 10/00 (ONSA 2001 z. 2, p. 56). NSA wskazał, że decyzja administracyjna jest aktem zewnętrznym będącym oświadczeniem władczym woli organu administracyjnego i może być uznana za wydaną z chwilą ujawnienia woli organu na zewnątrz struktur organizacyjnych i stworzenia adresatowi rozstrzygnięcia możliwości zapoznania się z treścią tego oświadczenia woli. Dopóki decyzja nie zostanie zakomunikowana stronie, dopóty jest aktem nie wywierającym żadnych skutków.
W tej sytuacji, w ocenie Sądu, ww. decyzja z dnia [...] dotycząca solidarnej odpowiedzialności Skarżącego za zobowiązania Spółki nie weszła do obrotu prawnego, gdyż organ nie wskazał innej daty skutecznego jej doręczenia, poza tą na którą się powołuje i w odniesieniu, do której Sąd uznał doręczenie decyzji za nieskuteczne. Oznacza to, że nie rozpoczął biegu termin jej zaskarżenia wynikający z art. 61 ust. 4 i ust. 5 ustawy o finansach publicznych w zw. z art. 129 § 2 k.p.a. Doszło zatem do naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 41, art. 42, art. 44 k.p.a. oraz art. 134 k.p.a., o skutku mającym istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez uznanie, że w wyniku doręczenia przedmiotowej decyzji wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy wniesiono z uchybieniem terminu.
Skoro zatem nie doszło do uchybienia terminowi do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, nie było podstaw o orzekaniu w tym przedmiocie na podstawie art. 58 § 1 i 2 k.p.a. oraz art. 59 k.p.a.
Ponownie rozpoznając sprawę organ zastosuje się do przedstawionej wykładni powołanych przepisów prawa.
Z powyższych względów, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji. O kosztach rozstrzygnięto na podstawie art. 200 w zw. z 205 §2 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło