I SA/Sz 151/21

Sygn. akt I SA/Sz [...] P O S T A N O W I E N I E Dnia 24 lutego 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA – Ewa Wojtysiak po rozpatrzeniu w dniu 24 lutego 2021 r. na posiedzeniu niejawnym skargi C. N. i B. "Ż." S. z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. na czynność Zarządu Powiatu w przedmiocie wypłaty zaniżonej kwoty dotacji za grudzień 2020 r. p o s t a n a w i a odrzucić skargę. Sygn. akt I SA/Sz [...] U Z A S A D N I E N I E Pismem z dnia 14 stycznia 2021 r., C. N. i B. "Ż." S. z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. (dalej: "S.") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie (dalej: "Sąd") skargę na czynność Zarządu Powiatu (dalej: "Organ") w przedmiocie wypłaty zaniżonej kwoty dotacji oświatowej za grudzień 2020 r., żądając stwierdzenia jej bezskuteczności. W skardze podniesiono zarzut naruszenia art. 34 ust. 1 w zw. z art. 26 ust. 2 ustawy z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 17; obecnie tekst jednolity: Dz.U. z 2020 r., poz. 2029 - dalej: "u.f.z.o.") w zw. z § 10 ust. 9-13 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 20 marca 2020 r. w sprawie szczególnych rozwiązań w okresie czasowego ograniczenia funkcjonowania jednostek systemu oświaty w związku z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19 (Dz. U. z 2020 r., poz. 493 ze zm.), poprzez nieprzekazanie dotacji w pełnej wysokości, tj. wysokości równej kwocie przewidzianej na jednego ucznia w części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostki samorządu terytorialnego stosownie do liczby słuchaczy wskazanych przez szkoły, w terminie do 15 grudnia 2020 r. na rachunki bankowe, podczas gdy zostały spełnione wymagane przepisami prawa przesłanki do otrzymania dotacji, a tym samym brak było podstaw do zaniżenia kwoty jej wypłacenia. W uzasadnieniu skargi podniesiono argumentację na poparcie stawianych zarzutów. Ponadto zauważono, że skargi na czynność wypłaty zaniżonej kwoty dotacji oświatowej są odrzucane przez sądy administracyjne z uwagi na przyjęcie, że stanowią one czynność o charakterze technicznym, które nie podlegają jurysdykcji sądowoadministracyjnej. Skarżąca zgodziła się z przytoczonym stanowiskiem, podnosząc zarazem, że sądy powszechne również odrzucają pozwy o zapłatę zaniżonej dotacji. Wniesienie skargi do tutejszego Sądu uzasadniła zatem ostrożnością procesową, związaną z zamiarem powołania się na art. 1991 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 1575). W odpowiedzi na skargę Organ wniósł o jej odrzucenie albo, ewentualnie, oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje. Przed przystąpieniem do merytorycznej oceny zasadności skargi Sąd zobligowany jest ustalić, czy sprawa będąca przedmiotem skargi należy do właściwości sądu administracyjnego w rozumieniu art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. - dalej "P.p.s.a."). Zakres właściwości sądów administracyjnych reguluje art. 3 P.p.s.a., zgodnie z którym sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie (§ 1), a kontrola ta obejmuje (§ 2) orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 oraz z 2019 r. poz. 60, 730, 1133 i 2196), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r. poz. 900, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. 2019 r. poz. 768, 730, 1520, 1556 i 2200), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (§ 2a) oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (§ 3). Powyższe wyliczenie stanowi katalog zamknięty, z czego a contrario wnioskować należy, że sprawy dotyczące aktów lub czynności w nim niewymienionych nie są objęte właściwością sądu administracyjnego i - zgodnie z treścią art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a. - skargi w tym przedmiocie podlegają odrzuceniu. W rozpoznawanej sprawie Skarżąca na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. w zw. z art. 47 u.f.z.o. zakwestionowała czynność, polegającą na wypłacie zaniżonej kwoty dotacji oświatowej za grudzień 2020 r., przysługującej na uczniów szkół prowadzonych przez Skrżącą na terenie miasta S. , tj. czynność, o której mowa w art. 34 ust. 1 u.f.z.o. Z zawartej w tym przepisie dyspozycji wynika, że dotacje, o których mowa w art. 15-21, art. 25 ust. 1-4 i 8, art. 26 ust. 1, 2 i 8, art. 28-30 oraz 31 ust. 1, są przekazywane na rachunek bankowy przedszkola, innej formy wychowania przedszkolnego, szkoły lub placówki, o której mowa w art. 2 pkt 6-8 ustawy - Prawo oświatowe, lub zespołu szkół lub placówek, w 12 częściach w terminie do ostatniego dnia każdego miesiąca, z tym że części za styczeń i za grudzień są przekazywane w terminie odpowiednio do dnia 20 stycznia oraz do dnia 15 grudnia roku budżetowego; w przypadku dotacji, o której mowa w art. 31 ust. 1, liczba części należnej dotacji jest równa liczbie miesięcy, w których prowadzony jest dany kwalifikacyjny kurs zawodowy. Analizując charakter czynności wypłaty dotacji, stwierdzić należy, że czynność ta z całą pewnością nie należy do grupy rozstrzygnięć, wydawanych w postępowaniu administracyjnym czy podatkowym (art. 3 § 1 pkt 1-3, art. 3 § 2a P.p.s.a.) – zaskarżona czynność nie jest aktem władczym i jednostronnym organu, rozstrzygającym o publicznym uprawnieniu jednostki; nie stanowi pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego (art. 3 § 1 pkt 4a P.p.s.a.); nie jest aktem organu jednostki samorządu terytorialnego ani aktem nadzoru nad taką jednostką (art. 3 § 1 pkt 5, 6 i 7 P.p.s.a.). Nie można też uznać, że skarga Skarżącej dotyczy bezczynności czy przewlekłego prowadzenia postępowania (art. 3 § 1 pkt 8-9 P.p.s.a.). Skarga na taką czynność możliwa byłaby wyłącznie wówczas, gdyby stanowiła ona inne niż określone w art. 3 § 1 pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (art. 3 § 1 pkt 4 P.p.s.a.), względnie gdyby ustawa szczególna przewidywała jej sądową kontrolę (art. 3 § 3 P.p.s.a.). W doktrynie i orzecznictwie przyjmuje się powszechnie, że za akty i czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., uznaje się te, które: po pierwsze - w rozumieniu przepisów prawa materialnego i procesowego nie są decyzjami administracyjnymi; po drugie - mają charakter indywidualny, co wynika z ich przedmiotu, a mianowicie uprawnień lub obowiązków, których dotyczą; po trzecie - podejmowane są na podstawie przepisów prawa, które nie wymagają ich autorytatywnej konkretyzacji, a jedynie potwierdzenia uprawnienia lub obowiązku wynikającego z przepisów powszechnie obowiązującego prawa, co oznacza również, że stanowią one przejaw wiedzy organu wykonującego; po czwarte - są podejmowane w zakresie administracji publicznej, charakteryzując się jednostronnością działania; po piąte - są podejmowane przez podmiot wykonujący administrację publiczną (por. B. Adamiak, Z problematyki właściwości sądów administracyjnych, art. 3 § 1 pkt.4 P.p.s.a., ZNSA 2006 nr 2, s.18-19). Zauważyć także należy, że akty lub czynności, w stosunku do których właściwość sądów administracyjnych formułuje art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a., podejmowane są poza postępowaniem jurysdykcyjnym z właściwą mu formą decyzji lub postanowienia. W konsekwencji odpowiadają one raczej formule wykonywania prawa niźli jego stosowania, a zatem urzeczywistniają dyspozycję normy prawnej kreującej już konkretny (tj. istniejący) stosunek administracyjny i wynikające z niego uprawnienie lub obowiązek (por.: Z. Kmieciak, Glosa do uchwały składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 lutego 2008 r. o sygn. akt I OPS 3/07, OSP 2008, z. 5, poz. 51, s. 350-351). Co istotne, ustawodawca wyraźnie określił czynności organu przyznającego dotację i wskazał w art. 47 u.f.z.o., że czynności podejmowane przez organ dotujący, o którym mowa w art. 15-21, art. 25, art. 26, art. 28-32 i art. 40-41a, w celu ustalenia wysokości lub przekazania dotacji, o których mowa w art. 15-21, art. 25, art. 26, art. 28-32 i art. 40-41a, stanowią czynności z zakresu administracji publicznej, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. Z literalnego brzmienia przepisu art. 47 u.f.z.o. wynika zatem, że kontroli sądowoadministracyjnej podlegają te czynności organu dotującego, które podejmowane są w celu ustalenia wysokości lub w celu przekazania dotacji, inaczej mówiąc podlegają kontroli sądowoadministarcynej czynności organu dotującego, doprowadzające, służące ustaleniu czy przekazaniu dotacji, a nie sama czynność wypłaty dotacji. Wolą ustawodawcy doszło do podziału czynności, które stanowią czynność z zakresu administracji publicznej poprzez wskazanie na takie, które służą celowi ustalenia i przekazaniu dotacji i takie, które za takie nie mogą być uznane, jak np. art. 34 ust. 1 u.f.z.o. Zauważenia również wymaga, że w orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowane jest stanowisko, podzielane przez Sąd, zgodnie z którym, czynność w postaci wypłaty zaniżonej kwoty dotacji, podjęta na podstawie art. 34 ust. 1 u.f.z.o. nie wchodzi w zakres czynności o których mowa w art. 47 u.f.z.o. (vide orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 13 grudnia 2019 r., sygn. akt I GSK 2128/19 oraz I GSK 2129/19; z dnia 21 listopada 2019 r., sygn. akt I GSK 2008/19 oraz z dnia 10 kwietnia 2019 r., sygn. akt I GSK 453/19, z dnia 30 stycznia 2020 r., sygn. akt I GSK 32/20). Mając na uwadze powyższe rozważania, uznać należało, że stanowiąca przedmiot skargi z dnia 14 stycznia 2021 r. czynność ma jedynie charakter rachunkowo-księgowy (por.: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 lutego 2014 r., sygn. akt II GSK 304/14) i nie jest podejmowana w celu władczego ustalenia wysokości lub przekazania dotacji, lecz stanowi jedynie jej techniczną wypłatę w drodze przelewu środków pieniężnych na rachunek bankowy podmiotu prowadzącego szkołę. Jako taka czynność ta została nieprawidłowo zaskarżona do sądu administracyjnego, gdyż właściwą drogą dochodzenia roszczenia związanego z wypłatą dotacji, będącego w istocie roszczeniem o zapłatę, jest droga postępowania cywilnego wszczynanego przed sądem powszechnym (por. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 30 stycznia 2019 r., sygn. akt I SA/Bk 2/19; vide: postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 6 października 2020 r., sygn. akt I SA/Gl 973/20). Co warte podkreślenia, pogląd o niewłaściwości sądu administracyjnego do rozpoznania niniejszej sprawy został zaaprobowany zarówno w treści skargi, jak i w stanowisku wyrażonym przez skarżony Organ. W tym stanie sprawy, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 P.p.s.a., Sąd orzekł o odrzuceniu skargi. Orzeczenia sądów administracyjnych przytoczone w uzasadnieniu dostępne są na: [...]