I SA/Sz 152/07

PostanowienieWSA w Szczecinie2008-09-11

Skład orzekający: Zygmunt Chorzępa

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, której sytuacja materialna i zdrowotna jest bardzo trudna, w tym jest bezdomna i otrzymuje rentę inwalidzką niewystarczającą na utrzymanie i leczenie, może zostać przyznana pomoc prawna w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu?
Ratio decidendi
Osobie fizycznej należy przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Sytuacja materialna i zdrowotna wnioskodawcy, obejmująca niskie dochody z renty, zadłużenie, wydatki na leczenie, bezdomność oraz umiarkowany stopień niepełnosprawności, uzasadnia przyznanie pomocy prawnej w pełnym zakresie, aby umożliwić mu dochodzenie praw przed sądem.
Stan faktyczny
A.B. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu. Wskazał na bardzo trudną sytuację materialną i zdrowotną, bezdomność oraz niewystarczającą rentę inwalidzką. Wnioskodawca nie posiadał środków na wpis od skargi kasacyjnej ani na koszty adwokata. Sąd, analizując jego sytuację materialną i zdrowotną, w tym dochody, zadłużenie, wydatki na leczenie i stopień niepełnosprawności, ocenił, że nie jest on w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania.
Rozstrzygnięcie
Przyznano wnioskodawcy prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Zygmunt Chorzępa po rozpoznaniu w dniu 11 września 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A.B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu w sprawie z jego skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie umorzenia zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych w kwocie [...] za wrzesień 2006 r. postanawia: przyznać wnioskodawcy prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu. A.B. w dniu 28 sierpnia 2008 r. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu. W uzasadnieniu wniosku A.B. wskazał, iż jego sytuacja materialna i zdrowotna jest bardzo trudna, jest bezdomny, renta inwalidzka jaką otrzymuje, nie wystarcza na utrzymanie i lekarstwa niezbędne do życia. Wnioskodawca oświadczył, iż nie posiada środków finansowych na uiszczenie wpisu od skargi kasacyjnej w kwocie [...] na postanowienie Sądu z dnia 30 lipca 2008 r. odrzucającego skargę z powodu nieuiszczenia wpisu sądowego, a także kosztów wynagrodzenia adwokata, który miałby sporządzić i wnieść wskazany środek zaskarżenia. Wezwany do złożenia wniosku na urzędowym formularzu PPF A.B., we wskazanym terminie dopełnił obowiązku i wskazał, że nie posiada żadnego majątku, nie zgromadził zasobów pieniężnych, oszczędności, papierów wartościowych, itp. Według oświadczenia, źródłem utrzymania skarżącego jest renta inwalidzka w wysokości [...], z której pokrywa wydatki na utrzymanie, leczenie i niezbędną korespondencję z organami administracji państwowej i sądem. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych dotyczy osób, które z uwagi na bardzo trudną sytuację materialną nie są w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego, a odmowa udzielenia im pomocy doprowadziłaby do zamknięcia przed nimi możliwości dochodzenia praw przed sądem. Udzielenie prawa pomocy jest bowiem formą dofinansowania strony z Budżetu Państwa i powinno mieć miejsce jedynie w wyjątkowych sytuacjach, w których zdobycie środków finansowych na udział w postępowaniu sądowym jest obiektywnie niemożliwe. Mając to na względzie, Sąd oceniając sytuację skarżącego wynikającą z oświadczeń i dokumentów, dołączonych do wniosków o przyznanie prawa pomocy w innych sprawach prowadzonych przed tyt. Sądem pod sygn. akt I SA/Sz 407/08 i sygn. akt I SA/SZ 318/08, stwierdził, że w chwili obecnej zachodzą okoliczności, które dają podstawę do przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie całkowitym. Z dokumentów tych wynika, iż wnioskodawca osiąga dochód z tytułu renty inwalidzkiej w kwocie [...], jednakże wypłacana jest mu część świadczenia w kwocie [...] (odcinek renty za lipiec 2008r.) w związku z tym, iż prowadzone jest wobec niego administracyjne postępowanie egzekucyjne. Na dzień 11 czerwca 2008r. wnioskodawca posiadał zadłużenie w kwocie [...], których wierzycielem jest Urząd Wojewódzki (dowód: zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego świadczenie z zaopatrzenia emerytalnego oraz z ubezpieczenia społecznego u dłużnika zajętej wierzytelności będącego organem rentowym). Z pozostałych dokumentów wynika, iż A.B. posiada orzeczenie Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w G. z dnia [...] o zaliczeniu go do osób o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, jest osobą schorowaną (dowód karta leczenia szpitalnego na oddziale urologii oraz oddziale psychiatrycznym), i w związku z tym ponosi wydatki miesięczne w kwocie około [...] miesięcznie (dowód załączone rachunki z apteki). Ponadto A.B. oświadczył, że jest bezdomny zaś meldunek posiada jedynie w celu doręczenia korespondencji. W wykonaniu wezwania Sądu Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w G. nadesłał informację (pismo organu z dnia [...]) potwierdzającą, iż wnioskodawcy nie można zastać pod wskazanym adresem, z wywiadu środowiskowego wynika, że A.B. jest osobą schorowaną, z którą trudno nawiązać kontakt. Wnioskodawca nie figuruje w ewidencji świadczeniobiorców Ośrodka. Powyższe okoliczności zadaniem Sądu świadczą o tym, że wnioskodawca nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Mając na uwadze fakt, iż przed tut. Sądem prowadzone są postępowania w innych 12 sprawach ze skargi A.B., Sąd uznał, iż nie jest on w stanie uiścić kosztów sądowych w wymaganej kwocie i nie stać go też na opłacenie pełnomocnika, jak również ze względu na stan zdrowia nie będzie w stanie samodzielnie prowadzić sprawy w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Wobec powyższego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło