I SA/Sz 1526/14

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie - Iwona Golec po rozpoznaniu w dniu 8 września 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P.S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie z jego skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2009 r. p o s t a n a w i a: odmówić przyznania prawa pomocy. Skarżący P.S., wraz ze skargą na wyżej opisaną decyzję złożył do Sądu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Prawomocnym postanowieniem z dnia 12 lutego 2015 r. sygn. akt I SA/Sz 1526/14 referendarz sądowy odmówił Skarżącemu przyznania prawa pomocy z powodu niewykazania przesłanek do skorzystania z prawa pomocy. W uzasadnieniu postanowienia referendarz sądowy wyjaśnił, m.in., że w sprawie należało potwierdzić stosownymi dokumentami, o które Skarżący został wezwany, zarówno wysokość uzyskiwanych dochodów z umowy zlecenia, z umowy dzierżawy, a także wysokość ponoszonych wydatków na konieczne utrzymanie. Wnioskodawca winien był udokumentować także okoliczność obciążenia majątku postępowaniami egzekucyjnymi. Same gołosłowne oświadczenia strony, że nie posiadał środków finansowych na zapłacenie kosztów sądowych uznał za niewystarczające. Za oczywiste uznał, że wskazane okoliczności mogą rzutować na sytuację Skarżącego i jego zdolność do poniesienia kosztów postępowania. Skarżący nie przedstawił żadnych dowodów źródłowych, które uprawdopodobniłyby wysokość otrzymywanych dochodów, wysokość wydatków oraz brak oszczędności i brak możliwości wykorzystania gospodarczego posiadanej nieruchomości. W ocenie referendarza sądowego, dokumenty o które został wezwany, o ile nie pozostawały w posiadaniu Skarżącego (np. kopia umowy dzierżawy, umowa zlecenia, dokumenty egzekucyjne, kopia zeznania podatkowego) były możliwe do uzyskania bez większych trudności i nadesłania ich w zakreślonym siedmiodniowym terminie. Wyrokiem z dnia 30 września 2015 r. Sąd oddalił skargę P.S. na opisaną wyżej decyzję. Odpis wyroku z uzasadnieniem doręczono Skarżącemu w dniu 6 listopada 2015 r. W dniu 7 grudnia 2015 r. Skarżący złożył sporządzoną przez siebie skargę kasacyjną od wyroku wraz z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy. Prawomocnym postanowieniem z dnia 22 kwietnia 2016 r. sygn. akt I SA/Sz 1526/14 Sąd odmówił Skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów oraz ustanowienie adwokata, a postanowieniem z dnia 13 czerwca 2016 r. sygn. akt I SA/Sz 1526/14, doręczonym skarżącemu w dniu 21 czerwca 2016 r. odrzucił skargę kasacyjną. W uzasadnieniu kolejnego postanowienia w przedmiocie prawa pomocy (postanowienie z dnia 22 kwietnia 2016 r.) Sąd wyjaśnił skarżącemu, powołując się na art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016, poz. 718 ze zm.), dalej: p.p.s.a., że wskazany przepis uzależnia możliwość uchylenia bądź zmiany postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy od zmiany okoliczności faktycznych, które uzasadniają wydanie przez sąd postanowienia o odmiennej treści niż uprzednio wydane. Bez takiej zmiany okoliczności sprawy, wydane postanowienie nie może być modyfikowane ani uchylone. Sąd wskazał, że w kolejnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, Skarżący nie przedstawił jakichkolwiek nowych okoliczności uzasadniających zmianę dotychczasowego stanowiska w kwestii przyznania prawa pomocy. Skarżący ponownie przedstawił jedynie fragmentaryczny wycinek informacji odnośnie swojej sytuacji materialnej i pomimo kolejnego wezwania w trybie art. 255 p.p.s.a. nie wyjaśnił swojej sytuacji finansowej. Wezwany do przedłożenia kopii rocznego zeznania podatkowego za 2014 r. a także kopii zeznania za 2015 r., Skarżący oświadczył, że takich zeznań nie składał. Zobowiązany do nadesłania wyciągów z posiadanych rachunków bankowych, Skarżący nadesłał jedynie zawiadomienie o zajęciu rachunku bankowego z dnia 5 lutego 2016 r., równocześnie w oświadczeniu wskazując, że posiadane rachunki bankowe (z użytego wyrażenia wynika, że Skarżący posiada kilka rachunków bankowych) są zajęte przez szereg egzekucji. Skarżący nie nadesłał również dokumentu potwierdzającego wysokość miesięcznego wynagrodzenia z tytułu umowy o pracę, oświadczając jedynie gołosłownie w formularzu PPF, że zarabia ok.[...] zł, zaś w nadesłanym dodatkowo oświadczeniu wskazując, że zarabia niecałe [...] zł. Brak jest również dokumentów potwierdzających miesięczne wydatki ponoszone przez Skarżącego na konieczne utrzymanie. Skarżący nadesłał jedynie zawiadomienie o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi z dnia 12 stycznia 2016 r., w wysokości [...] zł. Następnie w dniu 28 czerwca 2016 r. Skarżący złożył kolejny wniosek o prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów oraz ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że obecnie nie stać go na profesjonalnego pełnomocnika oraz na koszty sądowe w sprawie. Oświadczył, że jedynym majątkiem skarżącego jest nieruchomość zabudowana pod adresem [...], zajęta przez Komornika sądowego w D., aktualnie prowadzona jest egzekucja z nieruchomości, wysokość zadłużenia znacznie przewyższa wartość nieruchomości. Z oświadczenia nie wynika wprost, że gospodarstwo domowe prowadzi samodzielnie. Skarżący podał, że utrzymuje się z wynagrodzenia za pracę w wymiarze 1/3 etatu w wysokości [...] zł. Mając na uwadze dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie oraz znajdujące się w aktach sprawy dokumenty, tj. kserokopię obwieszczenia z dnia 15 marca 2016 r. o drugiej licytacji nieruchomości [...] nr KW [...], zawiadomienia o wszczęciu egzekucji Komornika z dnia 4 lutego 2016 r., zawiadomienie o zajęciu rachunku bankowego skarżącego i zakazie wypłat z dnia 5 lutego 2016 r., zawiadomienie z dnia 12 stycznia 2016 r. o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi ([...] zł), referendarz sądowy zobowiązał Skarżącego w piśmie z dnia 29 lipca 2016 r. do nadesłania następujących dokumentów i oświadczeń: 1) kopii rocznego zeznania podatkowego za 2014 i 2015 r. wraz z potwierdzeniem złożenia w urzędzie skarbowym albo zaświadczenie właściwego organu podatkowego o nieskładaniu zeznań podatkowych za ww. lata, 2) wyciągi za rachunków bankowych Skarżącego za okres od 15 lutego do 15 marca 2016 r. oraz za okres od 15 czerwca do 15 lipca 2016 r., 3) w związku z oświadczeniem o uzyskiwaniu dochodów na podstawie umowy o pracę do nadesłania dokumentu potwierdzającego wysokość miesięcznego wynagrodzenia otrzymanego przez Skarżącego w ciągu ostatnich sześciu miesięcy (kopia umowy lub zaświadczenie pracodawcy), 4) wykaz ponoszonych wydatków na konieczne utrzymanie Skarżącego wraz z dokumentami potwierdzającymi ich wysokość z ostatnich trzech miesięcy, 5) dodatkowego oświadczenia Skarżącego o sytuacji osobistej, czy ze Skarżącym mieszkają inne osoby, jaki jest stopień pokrewieństwa z tymi osobami czy partycypują w kosztach utrzymania. W wezwaniu wyznaczono 10-dniowy termin, pod rygorem rozpoznania wniosku na podstawie akt sprawy. Wezwanie doręczono Skarżącemu w dniu 8 sierpnia 2016 r., 10 dniowy termin upłynął bezskutecznie w dniu 18 sierpnia 2016 r., Skarżący ani we wskazanym terminie ani dotychczas nie przedłożył wymaganych dokumentów. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Przystępując do rozpoznania wniosku złożonego w dniu 28 czerwca 2016 r. kolejnego wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, w pierwszej kolejności trzeba przypomnieć, że w jego toku wydano już postanowienia w przedmiocie prawa pomocy (opisane wyżej postanowienia z 12 lutego 2015 r. oraz z 22 kwietnia 2016 r.), które do dnia wydania niniejszego postanowienia zachowały swą prawną moc. Wobec powyższego złożony następnie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, podlega rozpoznaniu w trybie art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718, ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., zgodnie z którym postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Odstąpienie od oceny powziętej we wcześniejszym postanowieniu może zatem wchodzić w grę jedynie wtedy, gdy okoliczności stanowiące przesłankę danego rozstrzygnięcia uległy zmianie. Przesłanką modyfikacji orzeczenia na podstawie powyższego przepisu jest zatem zmiana okoliczności sprawy, przez które przy rozpoznawaniu wniosku o prawo pomocy należy rozumieć dane dotyczące sytuacji rodzinnej, stanu majątkowego i dochodów wnioskującego o takie wsparcie. Te bowiem są decydujące w kontekście przyznania prawa pomocy. Chodzi więc o zmianę w zakresie okoliczności, w oparciu o które wydano poprzednie orzeczenie. Musi być ona przy tym na tyle istotna, aby uzasadniała modyfikację tego orzeczenia. Wskazując na powyższe, zwrócenia uwagi wymaga, że uzasadnienie obecnego wniosku strony nawiązuje do pierwotnie złożonego. Skarżący wskazał, że nie stać go na profesjonalnego pełnomocnika, ani na koszty sądowe w sprawie. Należy przypomnieć, że zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Skarżący, występując po raz kolejny w sprawie o przyznanie prawa pomocy, powinien przedstawić wymagane, również ww. wezwaniem z dnia 29 lipca 2016 r. dokumenty, aby tym razem umożliwić referendarzowi sądowemu dokonanie oceny aktualnej sytuacji finansowej i rodzinnej, która wyznacza jego możliwości płatnicze w sprawie. Przy ocenie wniosku uwzględnia się bowiem, nie tylko sytuację majątkową, którą Skarżący udokumentował w sprawie wskazanymi wyżej dokumentami z prowadzonej egzekucji z nieruchomości, ale przede wszystkim możliwości finansowe, wyznaczone wysokością dochodów i stanem rodzinnym osoby ubiegającej się o wsparcie ze strony Budżetu Państwa w zakresie postępowania sądowego. Skarżący, pomimo kierowanego do niego kolejnego wezwania, takich informacji nie przedłożył, zatem nadal nie jest znana rzeczywista sytuacja finansowa skarżącego (brak wymaganych zeznań podatkowych za 2014 i 2015 r., brak zaświadczenia o wysokości wynagrodzenia), zatem uznać należy, że w rozpoznawanej sprawie nie wykazał, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Należy podkreślić, że takich dokumentów Skarżący konsekwentnie nie składa od stycznia 2015 r. Mając to na uwadze, nie znajdując podstaw do zmiany postanowienia w przedmiocie prawa pomocy, na podstawie art. 165 w związku z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., należało orzec, jak w sentencji.