I SA/Sz 1533/13
PostanowienieWSA w Szczecinie2014-08-12
Skład orzekający: Kazimierz Maczewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego powinien zostać oddalony, mimo że sprawa mieści się w ustawowym zwolnieniu od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego podlega oddaleniu, ponieważ sprawa ta mieści się w ustawowym zwolnieniu od kosztów sądowych na podstawie art. 239 pkt 1 lit. "e" PPSA. Jednocześnie, wniosek o ustanowienie adwokata w ramach prawa pomocy został uwzględniony, ponieważ skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 PPSA.Stan faktyczny
Skarżący R.K. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Wniosek ten dotyczył sprawy odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego, która została wcześniej oddalona wyrokiem WSA. Skarżący wykazał trudną sytuację materialną, brak dochodów i utrzymywanie się z pracy dorywczej, a także eksmisję z mieszkania. Sąd rozpatrzył wniosek, uwzględniając zarówno przepisy dotyczące zwolnienia z kosztów sądowych, jak i zasady przyznawania prawa pomocy.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek skarżącego w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowiono adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Sędzia WSA – Kazimierz Maczewski po rozpoznaniu w dniu 12 sierpnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R.K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 24 października 2013 r., nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego p o s t a n a w i a: 1) oddalić wniosek skarżącego w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, 2) ustanowić adwokata.
Wyrokiem z dnia 27 marca 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, oddalił skargę R.K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 24 października 2013 r. w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego.
Postanowieniem z dnia 29 maja 2014 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, odmówił skarżącemu przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku.
W dniu 26 czerwca 2014 r. (data wpływu do Sądu), skarżący na urzędowym formularzu PPF złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach R.K. wskazał, że nie pozostaje z nikim we wspólnym gospodarstwie domowym oraz nie posiada żadnych zasobów pieniężnych ani wartościowych rzeczy ruchomych. Nadto, nie osiąga żadnych dochodów z pracy. Jest bezrobotny i utrzymuje się z pracy dorywczej.
Wezwaniem z dnia 2 lipca 2014 r., Sąd zobowiązał skarżącego do nadesłania, w terminie 14 dni od doręczenia wezwania, dodatkowych, wskazanych oświadczeń i dokumentów dotyczących jego sytuacji majątkowej.
W odpowiedzi na powyższe wezwanie, skarżący złożył oświadczenie, iż za rok 2013 nie uzyskał żadnych dochodów i nie składał zeznania podatkowego. Z mieszkania w którym egzystował [...] lat został wyeksmitowany a wskazany adres: [...], jest jedynie adresem korespondencyjnym. Nadto skarżący wskazał, iż jest właścicielem kawałka gruntu rolnego w G. [...], nie czerpie jednak z tytułu tej własności żadnych dochodów. Natomiast zgłoszenie i wpis do działalności gospodarczej z dnia 3 czerwca 2014 r., jest formalną koniecznością do starań i podjęcia pracy. Końcowo skarżący ponownie oświadczył, że w chwili obecnej nie osiąga żadnych dochodów.
W załączeniu skarżący przedłożył zaświadczenie z Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie wskazujące, że nie korzysta z pomocy finansowej oraz zaświadczenie z Powiatowego Urzędu Pracy wskazujące, że R.K. nie figuruje w rejestrze osób bezrobotnych i nie pobiera zasiłku.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:
Instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Zapewnia ona osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możliwość obrony swoich praw przed sądem. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest więc formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.
Zgodnie z przepisem art. 239 pkt 1 lit. "e" ustawy dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2012 r. poz. 270 dalej p.p.s.a.), nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. Przechodząc na grunt rozpatrywanej sprawy stwierdzić należy, że dotyczy ona odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez Dyrektora Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na podstawie wystawionych tytułów wykonawczych, a zatem mieści się ona w ramach wskazanego ustawowego zwolnienia. Z tej przyczyny wniosek skarżącego w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych podlega oddaleniu.
Stosownie do treści art. 262 p.p.s.a., do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych, odpowiednie zastosowanie mają przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy. Wobec tego zasadne jest rozpatrzenie wniosku skarżącego o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika w oparciu o regulację zawartą w przepisie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., który stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, wówczas gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Ciężar dowodu wystąpienia powyższych przesłanek przyznania prawa pomocy spoczywa na stronie, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy. Świadczy o tym użycie w przepisie art. 246 p.p.s.a. zwrotu "gdy wykaże". Do Sądu, kierującego się wskazaniami logicznego rozumowania, doświadczenia życiowego i dostępnej wiedzy, należy natomiast ocena, czy takie okoliczności zachodzą.
Po dokonaniu analizy sytuacji finansowej i osobistej skarżącego, brak osiąganych dochodów i utrzymywanie się tylko z pracy dorywczej, wykazany brak oszczędności, przedmiotów wartościowych, samotność, eksmisja z mieszkania, Sąd uznał, iż spełnia on przesłanki określone w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., gdyż nie będzie w stanie ponieść kosztów wynagrodzenia adwokata z wyboru.
W tym stanie sprawy, na podstawie art. 239 pkt 1 lit. "e" oraz art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 262 p.p.s.a., postanowiono jak na wstępie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło