I SA/Sz 1533/14

WyrokWSA w Szczecinie2015-03-12

Skład orzekający: Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka, Marzena Kowalewska, Ewa Wojtysiak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odmowa przyznania płatności rolnośrodowiskowej z tytułu realizacji wariantu 2.9 (uprawy sadownicze i jagodowe) jest zasadna, gdy rolnik uzupełnił obsadę drzew, ale pierwotna obsada była poniżej wymaganego minimum, a część nowych nasadzeń nie spełniała wymogów jakościowych lub została przycięta poniżej minimalnej wysokości?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo odmówiły przyznania płatności rolnośrodowiskowej z tytułu realizacji wariantu 2.9. Ustalono, że rolnik nie utrzymał minimalnej obsady drzew na wymaganych poziomach przez cały okres zobowiązania, a przeprowadzone uzupełnienia i wymiany nasadzeń nie zniwelowały tego braku. Dodatkowo, część nowych nasadzeń nie spełniała wymogów jakościowych, a przycinanie drzewek poniżej określonej wysokości stanowiło naruszenie warunków programu.
Stan faktyczny
Rolnik złożył wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej za 2013 r. w ramach Pakietu 2. Rolnictwo ekologiczne, wariantów 2.1 (uprawy rolnicze) i 2.9 (uprawy sadownicze i jagodowe). Po stwierdzeniu zniszczeń w uprawach sadowniczych spowodowanych przez zwierzęta i wymarznięciem, rolnik uzupełnił nasadzenia. Organy ARiMR odmówiły przyznania płatności za wariant 2.9, stwierdzając, że nie została utrzymana minimalna obsada drzew na hektar, a część nowych nasadzeń nie spełniała wymogów jakościowych lub została przycięta poniżej wymaganej wysokości. Decyzje te zostały utrzymane w mocy przez Dyrektora ARiMR, a następnie WSA w Szczecinie oddalił skargę rolnika.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka, Sędziowie Sędzia WSA Marzena Kowalewska,, Sędzia WSA Ewa Wojtysiak (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Kalisiak, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 12 marca 2015 r. sprawy ze skargi M. C. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności rolnośrodowiskowej za 2013 r. oddala skargę. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego [...]decyzją z dnia 22 października 2014 r. utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa dla Powiatu [...] i Miasta [...] z dnia 26 czerwca 2014 r., którą przyznano w ramach Pakietu 2. – Rolnictwo ekologiczne, płatności rolnośrodowiskowej w pomniejszonej wysokości z tytułu realizacji wariantu 2.1. – Uprawy rolnicze oraz odmówiono przyznania płatności rolnośrodowiskowej z tytułu realizacji wariantu 2.9 – Uprawy sadownicze i jagodowe. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że w dniu 10 maja 2013 roku [...] (dalej także "Producent", "Wnioskodawca") złożył w Biurze Powiatowym ARiMR w [...] wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na 2013 rok za realizację Pakietu 2. Rolnictwo ekologiczne, w wariantach: 2.1.Uprawy rolnicze (z certyfikatem zgodności) oraz 2.9. Uprawy sadownicze i jagodowe (z certyfikatem zgodności), w którym zgłoszone zostały działki rolne o łącznej powierzchni 92,92 ha. Wraz z wnioskiem Producent złożył Deklarację pakietów rolnośrodowiskowych w ramach [...] oraz załączniki graficzne z wyrysem zadeklarowanych do płatności działek rolnych. W dniu 26 czerwca 2013 r. do Biura Powiatowego ARiMR w [...]ie wpłynęło oświadczenie Wnioskodawcy, w którym poinformował o stwierdzonych w uprawie sadowniczej jabłoni i czereśni zniszczeniach spowodowanych działaniami zwierząt oraz wymarznięciem części drzew, do usunięcia których Strona zobowiązała się na jesień 2013 roku (z oświadczenia wynika, iż wskazane okoliczności stwierdzone zostały na wszystkich działkach rolnych poza J i ocenione na 15% całej obsady). W dniu 16 lipca 2013 r. Producent przedstawił dwa protokoły oględzin co do ostatecznego szacowania szkody w uprawach i płodach rolnych sporządzone przez przedstawicieli obwodów łowieckich nr 89 i 147, po oględzinach uszkodzonych upraw przeprowadzonych w dniach 25 czerwca i 12 lipca 2013 roku, z których: - w pierwszym o nr [...] wskazano na zniszczenia jabłonek znajdujących się na działce ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...] na obszarze 30 ha (we wniosku to działki rolne o identyfikatorach M, N, O, P, R oraz S o łącznej powierzchni 28,00 ha), dla których rozmiar uszkodzenia oceniono na: "wymagający nowych dosadzeń" wyniósł 12%, - w drugim o nr [...] wskazano na stwierdzone na powierzchni rzędu 15 - 25% z obszaru 19,70 ha gruntów z miejscowości Porost, zniszczenia drzewek w postaci pałowania i obgryzania kory (gdzie obszar uprawy położonej we wskazanej miejscowości i zadeklarowany do płatności wynosi 12,72ha). W dniu 24 lipca 2013 r. do organu I instancji wpłynęły kolejne trzy protokoły o nr: - [...] dotyczące 5,00 ha czereśni, położonej na działce ewidencyjnej nr 9, dla której przybliżony obszar drzewek uszkodzonych przez rogacze i zające wyniósł 1,00 ha (we wniosku jest to działka rolna B), - [...] dotyczące 16,00 ha czereśni, położonej na działce ewidencyjnej nr [...] z której szacunkowy obszar z uszkodzoną uprawą wyniósł 2,40 ha (15%); (we wniosku są to działki rolne A i AA) oraz [...] dotyczącej obszaru 8,41 ha na działce ewidencyjnej nr [...] z gminy Polanów, dla których uszkodzenia spowodowane przez sarny oceniono na 20% (we wniosku to działki C, d i E o łącznej pow. 8,16 ha). W dniu 30 października 2013 r. Producent złożył organowi I instancji informację o wykonaniu uzupełnienia nasadzeń jabłoni i czereśni wskazując, że na działkach rolnych A, B oraz Ł, zagospodarowanych czereśnią, dosadzono łącznie 1000 sztuk drzewek, natomiast na działkach C, D, E, G, H, I, J, K, L, M, N, O, P oraz R z uprawą jabłoni dosadzonych zostało łącznie 3000 sztuk, na dowód czego do akt sprawy złożono decyzję Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Roślin i Nasiennictwa z dnia 01 października 2013 r. zezwalającą na zastosowanie w rolnictwie ekologicznym materiału szkółkarskiego wyprodukowanego bez użycia metod ekologicznych, dokumenty dostawców czereśni i jabłoni domowej nr [...], paszporty roślin oraz rachunki potwierdzające zakup ww. materiału szkółkarskiego. Jednostka Certyfikująca w rolnictwie ekologicznym Polskie Centrum Badań i Certyfikacji S.A. (PCBC) sporządziła i przekazała Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wykaz producentów, którzy spełnili wymagania dotyczące produkcji w rolnictwie ekologicznym w roku 2013 (wykaz dotyczył Producenta o nr identyfikacyjnym [...], w którym wskazano powierzchnię 22,70 ha dla wariantu upraw rolniczych (z certyfikatem zgodności - symbol wariantu 2.1) oraz obszar 71,77 ha dla upraw sadowniczych i jagodowych (z certyfikatem zgodności - symbol wariantu 2.9). W kolumnie 18 wykazu, jednostka PCBC umieściła informację o treści: " w 2.9 - 71,77 ha". W dniach 19-28 listopada 2013 r. - po uprzednim powiadomieniu o planowanych czynnościach - w gospodarstwie przeprowadzono kontrolę w związku z realizowanym Programem rolnośrodowiskowym. Jej wyniki w odniesieniu do powierzchni użytków rolnych na poszczególnych działkach rolnych organ przedstawił w formie tabeli. Na okoliczność przeprowadzonej kontroli sporządzony został raport o nr dok. [...], do którego załączniki stanowią szkice z pomiaru poszczególnych działek rolnych z oznaczeniem miejsc wykonania fotografii oraz stwierdzoną w terenie uprawą, jak również dokumentacja fotograficzna. Raport został podpisany przez Producenta w dniu jego sporządzenia. Poza kontrolą w gospodarstwie Wnioskodawcy przeprowadzono także kontrolę w zakresie kwalifikowalności powierzchni, podczas której ustalono powierzchnie stwierdzone działek odpowiadające pomiarom odnotowanym w raporcie z kontroli rolnośrodowiskowej i wskazanym przez organ w tabeli. Odpowiadając na wezwanie organu Producent wyjaśnił, iż w obawie o zatrzymanie rozwoju drzewek choćby minimalnie uszkodzonych, żywych w okresie wymiany i spełniających kryteria dla wariantu 2.9, zdecydował o ich wymianie na nowe - kwalifikowane i posiadające paszporty, na zastosowanie których posiadał decyzję z pozwoleniem na zastosowanie nieekologicznego materiału nasadzeniowego w miesiącu październiku 2013 roku. W złożonych wyjaśnieniach Producent nie mogąc wskazać dokładnych ilości drzewek dosadzonych na poszczególnych działkach rolnych, wskazał ich szacunkowe ilości), tj.: - łącznie dla działek A i AA - ok. 700 sztuk czereśni, - dla działki B - ok. 200 sztuk czereśni, - dla działki Ł - ok. 100 sztuk czereśni, - łącznie dla działek C, D i E - ok. 500 sztuk jabłoni, - łącznie dla działek G, GG, H, I, J, K i L - ok. 700 sztuk jabłoni, - łącznie dla działek M, N, O, P i R - ok. 1800 sztuk jabłoni. Dodatkowo Producent poinformował organ o wielu podejmowanych czynnościach, mających służyć ochronie plantacji przed zwierzyną leśną (w tym: zastosowaniu osłonek, zapalonych zniczy na granicach działek, metod hukowych czy współpracy z myśliwymi). Za czynność zgodną ze sztuką sadowniczą i stosowaną dla drzewek znajdujących się na zadeklarowanych do płatności działkach, Producent uznał przycięcie części z nich do wysokości 65 – 70 cm w celu lepszego ich rozkrzewienia, oceniając dodatkowo, iż to właśnie przycięte jabłonki i czereśnie w kontroli ARiMR uznane zostały za niekwalifikowane i niezaliczone do obsady. W dniu 26 czerwca 2014 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wydał decyzję o przyznaniu płatności rolnośrodowiskowej w pomniejszonej wysokości oraz o odmowie przyznania płatności rolnośrodowiskowej w części, w której przyznał płatność w kwocie [...] zł do powierzchni zadeklarowanej w wariancie 2.1. - Upraw rolniczych oraz odmówił przyznania wsparcia do działek zagospodarowanych uprawą jabłoni i czereśni w wariancie 2.9. Z uzasadnienia decyzji wynika, że na powyższe rozstrzygnięcie wpłynęła zaważyła okoliczność ustalenia przez Organ liczby drzewek na poszczególnych działkach rolnych przed wykonanym przez Stronę uzupełnieniem ich obsady, zakończonym przed kontrolą ARiMR, która była niewystarczającą do stwierdzenia, iż na działkach z uprawą sadowniczą była utrzymywana minimalna obsada drzew określona w przepisach dot. Programu rolnośrodowiskowego. W dniu 14 lipca 2014 r. do Biura Powiatowego ARiMR w [...]ie wpłynęło odwołanie od ww. decyzji Organu I instancji, w którym odwołująca Strona stwierdziła, że organ I instancji wyprowadził błędne wnioski co do braku minimalnej obsady drzewek na poszczególnych działkach rolnych zważywszy na fakt, iż nie dysponował informacją o liczbie nowonasadzonych drzewek na każdej z działek z osobna, lecz w kompleksach obejmujących poszczególne z nich (np. C + D + E czy A + AA). Producent nie zgodził się z rozstrzygnięciem organu I instancji o odmowie wypłaty wsparcia za realizację wariantu 2.9 Strona szczególnie ze względu na pozytywny wynik kontroli ARiMR, która w kwestii stwierdzonej obsady jabłoni i czereśni na poszczególnych działkach nie stwierdziła nieprawidłowości i wniósł odwołanie. Dyrektor utrzymując w mocy decyzji organu I instancji, wskazał, że kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia miały ustalenia kontroli przeprowadzonej w gospodarstwie odwołującej Strony w dniach 19-28 listopada 2013 r., podczas których weryfikacji poddano działki rolne deklarowane do płatności rolnośrodowiskowej, jak również okoliczność przeprowadzonego przed kontrolą ARiMR uzupełnienia obsady jabłoni i czereśni. Wiarygodność danych z kontroli odnośnie ustalonego stanu faktycznego została zweryfikowana i opisana przez Wykonawcę kontroli - Biuro Kontroli na Miejscu [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w raporcie z czynności kontrolnych o nr dok. [...], udokumentowana zdjęciami i szkicami i pomiarowymi oraz zaakceptowana przez Producenta bezpośrednio po kontroli. Pozostałe dowody uwzględnione w sprawie zostały złożone do akt postępowania przez Stronę odwołującą. Organ wskazał, że warunki uzyskania płatności z tytułu realizacji Programu rolnośrodowiskowego zostały określone w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2013 r., poz. 361 ze zm., zwanego dalej rozporządzeniem PRS2013), a ponadto rolnik realizuje 5 - letnie zobowiązanie rolnośrodowiskowe, o którym mowa w art. 39 rozporządzenia Rady (WE) Nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277 z 21.10.2005, s. 1, z późn. zm.), zwane "zobowiązaniem rolnośrodowiskowym". Dalej Organ odwoławczy wskazał, że inspektorzy terenowi Biura Kontroli na Miejscu [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w dniach 19 — 28 listopada 2013 roku - przeprowadzili kontrolę gruntów w gospodarstwie [...], stwierdzając na działkach rolnych zagospodarowanych uprawą jabłoni i czereśni określoną liczbę drzew, ich stan i parametry co do wysokości i średnicy pnia. Z akt sprawy wynika nadto, że w czasie poprzedzającym kontrolę ARiMR, poczynając od dnia 26 czerwca 2013 roku, w którym Producent złożył oświadczenie o stwierdzeniu poważnych zniszczeń łowieckich drzewek i ich wymarznięciu, poprzez dowody z oględzin i szacowania szkód, kończąc na złożonym w dniu 30 października 2013 r. oświadczeniu dotyczącego przeprowadzonego uzupełnienia nasadzeń, Strona odwołująca poinformowała organ o zniszczeniu części uprawy i uzupełnieniu obsady drzew na plantacjach materiałem nasadzeniowym zakupionym we wrześniu 2013 r. O powyższym fakcie poinformowano Organ I instancji w oświadczeniu z dnia 16 października 2013 roku, do którego załączono paszporty roślin, decyzję Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Roślin i Nasiennictwa (WIORiN) z pozwoleniem na zastosowanie w rolnictwie ekologicznym materiału szkółkarskiego wyprodukowanego bez użycia metod ekologicznych oraz dowody zakupu drzewek w łącznej ilości 4 000 sztuk (3 000 szt. jabłoni domowej i 1 000 szt. czereśni bladoróżowej). Z kolei ilości drzewek, którymi uzupełniono obsadę na poszczególnych działkach rolnych ustalono na podstawie ww. oświadczenia i pisma Strony z dnia 9 czerwca 2014 roku, w którym wykorzystane do uzupełnienia ilości drzewek wskazane zostały w przybliżeniu i podziale na działki rolne położone w tych samych obrębach ewidencyjnych, tj.: - dla działek A i AA wykorzystano ok. 700 szt. czereśni, - dla działki B - ok. 200 szt. czereśni, - dla działki Ł - ok. 100 szt. czereśni, - dla działek C, D i E - ok. 500 szt. jabłoni, - dla działek G, GG, H, I, J, KIL- ok. 700 szt. jabłoni oraz - dla działek M, N, O, P i R - ok. 1800 szt. jabłonek. Termin wykonania czynności dosadzania przypadający na okres 01-13 października 2013 roku został ustalony na podstawie wpisów do Rejestru działalności rolnośrodowiskowej, podlegającego weryfikacji ARiMR podczas listopadowej kontroli gospodarstwa. Organ podkreślił, że uzupełnienia plantacji jabłoni i czereśni dokonano w terminie poprzedzającym kontrolę ARiMR, która rozpoczęła się w dniu 19 listopada 2013 r. W ocenie Organu odwoławczego, brak jest możliwości przyznania wsparcia za wariant 2.9. do upraw zadeklarowanych we wniosku na 2013 rok. Nie budzący wątpliwości organu fakt poczynionych działań zmierzających do uzupełnienia plantacji czy wymiany części nasadzonego materiału na nowy wykonanych na wszystkich działkach z uprawą jabłoni i czereśni w dacie poprzedzającej kontrolę ARiMR, materiałem nasadzeniowym o określonej ilości 4 000 sztuk zdaniem organu wprost oznacza, iż wymóg rozporządzenia PRS2009 związany z koniecznością utrzymywania minimalnej obsady drzew na poziomie 125 sztuk/hektar działki rolnej (względnie 119 sztuk z granicą błędu do 5%) w roku 2013 nie został spełniony. Organ odwoławczy podkreślił, że ustawodawca poprzez załącznik nr 3 do ww. rozporządzenia w zakresie pakietu 2. Rolnictwo ekologiczne sformułował wymogi dla wariantu 2.9. Uprawy sadownicze i jagodowe (z zakończonym okresem przestawiania), w tym m. in. na obowiązek utrzymywania minimalnej obsady drzew (...), która w przypadku drzew jabłoni i czereśni stanowi 125 sztuk na 1 ha powierzchni. Jak wskazał Organ odwoławczy, brak przestrzegania wymogów w ramach określonych wariantów poszczególnych pakietów, skutkuje przyznaniem w danym roku płatności rolnośrodowiskowej w zmniejszonej wysokości w części dotyczącej działek rolnych, w stosunku do których stwierdzono uchybienie (§ 27 ust. 1 rozporządzenia PRS2009 w związku z § 50 ust. 3 pkt 2) rozporządzenia PRS2013). Dalej wskazano, że wysokość zmniejszeń określona została z kolei w załączniku nr 7 do rozporządzenia PRS2009, zgodnie z którym nieutrzymywanie minimalnej obsady drzew lub krzewów w wariancie 2.9 skutkuje 100% zmniejszeniem płatności w stosunku do działek rolnych, na których stwierdzono uchybienie (z zaznaczeniem, iż dopuszczalna granica błędu wynosi do 5% wymaganej obsady). Odnosząc się do zarzutów odwołania Organ odwoławczy, powołał się na art. 75 § 1 K.p.a., art. 21 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 07 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. z 2013 r., poz. 173) - zwanej dalej "ustawą EFRROW", wskazał, że organy ARiMR zgodnie ze wskazaniem przepisu z art. 21 ust. 2 pkt 2) ustawy EFRROW rozpatrzyły wszystkie istniejące w sprawie dowody, z których wyprowadzenie wniosków uzasadniających orzeczenie o odmowie wypłaty wsparcia za wariant 2.9 było możliwe, konieczne i zgodne z obowiązującym prawem. Organ doszedł do takiego przekonania, albowiem fakty wynikające z dowodów złożonych do akt postępowania przez [...] związane w szczególności z przeprowadzonym uzupełnieniem obsady drzew jabłoni i czereśni w ilościach jak wskazanych w decyzji i z uwzględnieniem terminu, w którym Strona wskazane czynności przeprowadziła, tj. od 1 do 13 października 2013 r., ale również i terminu kontroli ARiMR, która rozpoczęła się w dniu 19 listopada 2013 r. i poprzez materiał fotograficzny potwierdziła istnienie nowych nasadzeń drzewek, co należy można uznać za wystarczające do podjęcia decyzji o odmowie płatności za wariant 2.9. Organ stwierdził, że z uwagi na brak przesłanek do odmówienia mocy dowodowej oświadczeniom Strony złożonym w dniach 26 czerwca i 30 października 2013 r. zgodnie z podpisanym przez nią oświadczeniem w sekcji IX. wniosku o znajomości skutków składania fałszywych oświadczeń wynikających z art. 297 § 1 i § 2 Kodeksu karnego i zobowiązaniem do niezwłocznego informowania na piśmie ARiMR o każdej zmianie, która nastąpi w okresie od dnia złożenia wniosku do dnia przyznania płatności (w szczególności gdy dotyczy wykorzystywania gruntów rolnych czy wielkości powierzchni upraw) bądź okoliczności mogących mieć wpływ na nienależne lub nadmierne przyznanie płatności objętych wnioskiem. Jednocześnie fakt ten wpłynął na obowiązek organu do wyczerpującego rozpatrzenia tych dowodów wraz z pozostałymi zgromadzonymi w sprawie, z których ustalono określoną, wskazaną w raporcie obsadę drzew na działkach sadowniczych jak i istniejącą przed uzupełnieniem plantacji. Nadto, Organ odwoławczy zauważył, że nie można twierdzić, iż obsada czereśni na działkach A i AA była utrzymywana przez cały (trzeci z kolei, wskutek rozpoczętego w 2011 roku zobowiązania) rok zobowiązania rolnośrodowiskowego, gdy ustalona w kontroli obsada kwalifikowanych, zatwierdzonych do obsady drzewek na ich łącznym obszarze wyniosła 1 935 sztuk i obejmowała nowe nasadzenia w ilości ok. 700. Dla organu II instancji oznacza to bowiem, iż bezpośrednio przed uzupełnieniem plantacji obsada czereśni była niewystarczająca względem minimalnej wymaganej dla obszaru 16,00 ha (15,79 ha dz. A i 0,21 ha dz. AA) - 2 000 (względnie 1904 z marginesem 5%). Wskazana sytuacja wystąpiła również dla pozostałych działek: – B, dla której liczba kwalifikowanych czereśni wyniosła 620 przy obowiązku utrzymania ich minimalnej obsady na poziomie 625 (względnie 595 sztuk) i informacji rolnika o uzupełnieniu działki ilością ok. 200 szt. Drzewek, – C, D i E zmierzonych - ze względu na ich bezpośrednie sąsiedztwo i brak widocznych granic pomiędzy nimi -w kompleksie powierzchni, dla której łączna liczba kwalifikowanych drzewek wyniosła 995, podczas gdy w dniu 04 października 2013 roku poprzedzającym listopadową kontrolę ARiMR Producent uzupełnił ich obsadę drzewkami w ilości 500 sztuk minimalna obsada dla zmierzonego kompleksu ich powierzchni 8,16ha wynosi 1 020 sztuk drzewek (względnie z granicą do 5% - 971), – G, GG, H, I, J, K, L z jabłonią i Ł z czereśnią zmierzonych łącznie o kwalifikowanej liczbie drzew - 1 683, po uzupełnieniu ich obsady o przybliżona ilość 800 drzewek (700 jabłonek i 100 czereśni), dla których nominalna, wynikająca z rozporządzenia PRS2009 obsada wynosi 1 740 (względnie 1653), – M, N, O, P i R - choć zmierzonych z osobna, lecz wskazanych łącznie ze względu na informację rolnika o łącznej, wykorzystanej na ich powierzchni liczbie drzewek dosadzonych w ilości 1 800, podczas gdy łączna stwierdzona obsada kwalifikowanych drzewek wyniosła 3 588 (tj. 911 dla dz. M; 1 012 dla dz. N; 828 dla dz. O; 391 dla dz. P oraz 446 dla dz. R), przy minimalnej obsadzie 3 636 (względnie 3 461). Jak wskazał organ odwoławczy, za nieuzasadnione ekonomicznie i nielogiczne z punktu widzenia osiągnięcia celu, któremu miało służyć uzupełnienie plantacji o nowe drzewka bądź wymiana części materiału nasadzeniowego na nowy (oceniony przez Producenta na kwalifikowany, lecz przeznaczony do wymiany ze względu na niewielkie uszkodzenia i obawę o jego nieprzetrwanie w okresie zimowym), organ przyjął działanie Producenta, które miałoby polegać na zakupie drzewek o parametrach niepozwalających na ich zakwalifikowanie do wsparcia. Do wniosku takiego organ doszedł, uznając, iż zakup drzewek nieukorzenionych czy nie spełniających wymagań dotyczących wysokości (80 cm od szyjki korzeniowej) i grubości (średnicy pnia nie mniejszej niż 8 mm na wys. 10 cm powyżej miejsca uszlachetnienia) elitarnego i kwalifikowanego materiału szkółkarskiego, których uprawy w sadzie zadeklarowanym do płatności za wariant 2.9. o określonej ilości wymaga ustawodawca na podstawie § 9 ust. 2 pkt 3) i załącznika nr 3 do rozporządzenia PRS2009 byłoby działaniem skrajnie nieodpowiedzialnym, mogącym rodzić określone tego konsekwencje w kolejnych latach realizacji Programu. Wskazano nadto, że informację o kwalifikowanym charakterze drzewek, posiadających paszporty i świadectwa oraz objętych pozwoleniem WIORiN złożył sam Producent w piśmie z dnia 9 czerwca 2014 r., wyjaśniając okoliczność dosadzania drzewek na działkach zadeklarowanych do wsparcia. Z powyższych powodów Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR przyjął, że zakupiony w 2013 roku materiał nasadzeniowy w ilości 4 000 drzewek był kwalifikowany i stanowił część uprawy, która została uwzględniona w kontroli ARiMR w drzewkach spełniających ww. wymogi. Jednocześnie wykorzystanie nowo zakupionych drzewek i ich zasadzenie na obszarze istniejącej od 2011 roku plantacji spowodowało "utworzenie ilościowego zapasu" względem minimalnej, wymaganej obsady, jednakże najistotniejszy w tym fakt terminu, w którym Strona dokonała tych czynności i możliwość określenia ilości drzew przed uzupełnieniem powoduje, iż okoliczność ta pozostaje bez wpływu na wynik sprawy. Strona, która dobrowolnie przystąpiła do Programu i zobowiązała się do jego kontynuacji przez kolejnych pięć lat, przez uzupełnienie obsady drzew do ilości przekraczającej minimalną wymaganą liczbę, poczyniła działania dzięki którym należycie przygotowała uprawę do kolejnego roku zobowiązania rozpoczynającego się od dnia 15 marca 2014 roku i jej zadeklarowania we wniosku na 2014 rok. W kontekście powyższej kwestii Organ odwoławczy miał na uwadze, że ustalony w postępowaniu dowodowym "ilościowy zapas drzewek" stanowiący ich liczbę przekraczającą minimalną wymaganą obsadę (nawet z granicą błędu do 5% wymaganej obsady, która obliguje ARiMR do jej weryfikacji z obligatoryjną minimalną liczbą drzew rzędu 119 szt./1 ha) stanowi niewielką część ustalonej w kontroli obsady - zwłaszcza po uwzględnieniu faktu jej uzupełnienia przed kontrolą ARiMR o kwalifikowane drzewka w łącznej liczbie 4 000 sztuk. Organ odwoławczy nadto wskazał, że dla działek A i AA wymagana obsada przy 119 szt./1 ha wynosi 1 904 drzewka, podczas gdy kwalifikowanych w dniu kontroli stwierdzono 1 935 (stanowi to zatem "zapas" drzewek rzędu 31, co przy informacji Producenta o dosadzeniu ok. 700 sztuk prowadzi do jednoznacznego wniosku organu, iż przed uzupełnieniem czy tzw., określoną przez Skarżącego - wymianą drzewek, na wskazanych działkach brak było drzewek kwalifikowanych w określonej, wymaganej ilości). Wskazana sytuacja ustalona została także dla pozostałych działek rolnych: B, (C, D i E zmierzonych łącznie), (G, GG, H, I, J, K i L zmierzonych łącznie), Ł oraz M, N, O, P i R, dla których istniejący w dniu kontroli zapas drzewek rzędu kilku, kilkudziesięciu bądź maksymalnie 131 sztuk (konkretnie dla działek M, N, O, P i R, dla których Producent wskazał, iż zostały one uzupełnione liczbą ok. 1 800 drzewek) nie pozwala na wyprowadzenie wniosku co do kwalifikowalności tych działek rolnych do płatności za wariant 2.9. Odnośnie do roku 2013, który był trzecim rokiem, w którym Producent realizował zobowiązanie rolnośrodowiskowe, organy ARiMR ustaliły, że obsada jabłoni i czereśni nie była utrzymywana w minimalnej ilości wynikającej z rozporządzenia PRS2009 przez cały rok trwającego zobowiązania. Wypłata płatności rolnośrodowiskowej za realizację wariantu 2.9 jest bezpośrednio uzależniona od spełnienia warunku wynikającego z § 9 ust. 2 pkt 3a) rozporządzenia PRS2009 (dot. określonych parametrów drzewek) oraz wymogów z załącznika Nr 3 do rozporządzenia, części II. Pakiet 2. Rolnictwo ekologiczne ust. 1, pkt 2b) dot. utrzymywania minimalnej obsady drzew przez cały okres trwającego zobowiązania. Ponadto wskazać należy, iż skonstruowany w rozporządzeniu rolnośrodowiskowym wymóg w brzmieniu "Utrzymywanie minimalnej obsady drzew i krzewów określonej w poniższej tabeli" oznacza, iż określona minimalna obsada ma być utrzymywana przez cały okres trwającego zobowiązania. Brzmienie wymogu czy jakikolwiek inny przepis rozporządzenia nie dopuszcza sytuacji, w której należałoby przyznać płatność pomimo ustalonego i potwierdzonego dowodami faktu, że obsada o określonej ilości 125 (względnie 119) sztuk/hektar powierzchni nie została zachowana. Wystąpienie takiej sytuacji w trakcie roku, za który został złożony wniosek o przyznanie płatności (czyli jak w niniejszej sprawie, gdzie poprzez kontrolę w dniach 19-28 listopada 2013 roku i dowody Strony z uzupełnienia obsady organy ARiMR ustaliły, iż na działkach nie była zachowana minimalna obsada drzew), bezpośrednio wpływa na brak możliwości przyznania wsparcia. Organ zaznaczył, iż realizacja płatności rolnośrodowiskowej obejmuje wyłącznie beneficjentów Programu realizujących określone pakiety i ich warianty zgodnie z rozporządzeniem. Zdaniem Organu odwoławczego, nie bez znaczenia na wynik sprawy pozostawała również okoliczność stwierdzonych w terenie drzewek za niskich, czyli niespełniających parametrów drzewka kwalifikowanego co do minimalnej wysokości 80cm i średnicy pnia nie mniejszej niż 8 mm, mierzonej na wysokości 10 cm powyżej miejsca uszlachetniania. Ich łączna ilość w liczbie 1120, to część uprawy istniejąca w terenie lecz niezakwalifikowana do obsady z powodu nieodpowiednich parametrów drzewek bądź stwierdzonego braku ich żywotności. Organ odwoławczy zauważył, że w rozpoznawanej sprawie przeprowadzono kontrolę w niniejszej sprawie, gdzie pomimo stwierdzenia drzewek niespełniających parametrów z rozporządzenia inspektorzy ustalili liczbę wszystkich pozostałych kwalifikowanych jabłonek i czereśni z uwzględnieniem drzewek nowo posadzonych. Według Organu odwoławczego, nie bez znaczenia pozostaje również fakt, że uprawa została zadeklarowana do przyznania trzeciej płatności rolnośrodowiskowej. Oznacza to, że winna była zostać założona kwalifikowanym materiałem spełniającym wymogi z § 9 ust. 2 pkt 3a) co do wysokości i grubości pnia, najpóźniej wiosną 2011 roku i należycie prowadzona, w zadbanym bezpośrednim otoczeniu, zabezpieczona na okresy zimowe i przed suszą z powodzeniem rozwijać się i rodzić plony. W niniejszej sprawie jednak część drzewek w łącznej liczbie 1 120 (174 z kompleksu działek [...], nie spełniała wymogów z § 9 ust. 2 pkt 3a) rozporządzenia PRS2009 w trzecim roku uprawy (albowiem nie była wystarczająco wysoka, co potwierdził ze swej strony sam Producent w postępowaniu przed organem I instancji, informując o przycięciu części drzewek do wysokości 65 – 70 cm). Wskazana okoliczność bezwzględnie uzasadnionym czyni wyłączenie tych drzewek z obsady, do której zaliczono jedynie kwalifikowany materiał. Poddanie drzewek zabiegowi pielęgnacyjnemu polegającemu na ich przycięciu do ww. wysokości, lecz bezpośrednio wpływającego na utratę ich minimalnej wysokości 80cm koniecznej dla spełnienia warunku z § 9 ust. 2 pkt 3a) rozp. PRS2009 (zgodnie z informacją z pisma złożonego w dniu 10 czerwca 2014 roku dokonanego świadomie, bowiem w przeświadczeniu Strony o zasadności jego wykonania w celu lepszego rozkrzewienia drzew), organ ocenił jako naganne postępowanie Producenta. Poprzez wskazaną czynność Strona naruszyła warunki z § 9 ust. 2 pkt 3a) rozporządzenia jednocześnie oczekując wypłaty wsparcia rolnośrodowiskowego w pełnej wysokości. Organ odwoławczy podkreślił, że Strona okoliczności takich powinna być świadoma, co potwierdziła przez podpisanie wniosku w dniu 8 maja 2013 r. Ustosunkowując się do twierdzenia Strony odwołującej, która wskazała na zrealizowany - pomimo zniszczeń dokonanych przez zwierzynę leśną - wymóg co do utrzymania minimalnej obsady drzewek owocowych i brak podstaw do twierdzenia, iż warunki Programu zostały w jakikolwiek sposób naruszone, organ wyjaśnił, że sformułowany w odwołaniu wniosek nie jest uzasadniony, albowiem organy ARiMR na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego ustaliły, iż obsada na wszystkich działkach rolnych z uprawą sadowniczą - szczególnie w kontekście ustalonej liczby drzew w kontroli ARiMR i ich ilości, którą producent uzupełnił plantację w okresie poprzedzającym kontrolę - w 2013 roku nie była zachowana na poziomie bezwzględnego minimum 119 szt. / 1 ha powierzchni, warunkującego zachowanie prawa do płatności. Organ odwoławczy uznał, że w sytuacji jaka wystąpiła w niniejszej sprawie, gdzie Strona już na dzień 25 czerwca 2013 roku oceniła rozmiar strat na 15% całej obsady (a więc już w czerwcu o 10% przekraczających granicę błędu do 5% wymaganej obsady, określoną w rozporządzeniu PRS2009) i w dalszym toku sprawy przez złożone protokoły z oszacowania szkód wskazujące na straty rzędu 12 - 20% i odwołanie od decyzji informowała o obawie o powiększenie ich rozmiaru - ale także - uzupełnieniu plantacji o 4 000 nowo zakupionych drzewek z 8 821 kwalifikowanych, stwierdzonych w kontroli ARiMR, wyprowadzenie wniosku innego niż o niewystarczająco wysokiej obsadzie drzewek przed uzupełnieniem czy tzw. wymianą części nasadzonego materiału, nie jest możliwe. Mając na uwadze argumenty Strony, która za ocenione przez inspektorów ARiMR jako niekwalifikowane, niewymiarowe drzewka w łącznej ilości 1120 sztuk uznała te, które zostały poddane przycięciu (lecz jak należy rozumieć wyjaśnienia z dnia 09 czerwca 2014 roku, były to drzewka zakupione jako kwalifikowane), organ stwierdził, że fakt ich uwzględnienia w obsadzie działek sadowniczych (lecz nadal w świadomości organu o uzupełnieniu plantacji określoną liczbą drzew) nie pozwala stwierdzić, iż przed tym uzupełnieniem obsada była utrzymywana na wymaganym poziomie. Organ odwoławczy podniósł, że Strona postępowania obowiązana jest do należytego udokumentowania stwierdzonego w jej gospodarstwie zdarzenia - a sam organ - do oceny rozmiaru poniesionych strat i szkód i ich ewentualnego wpływu na realizowane w gospodarstwie zobowiązanie rolnośrodowiskowe. W praktycznym znaczeniu oznacza to konieczność oceny przedłożonych przez rolnika dowodów poświadczających wystąpienie określonego zdarzenia i związanych z przedmiotem zobowiązania pod kątem ich wpływu na spełnienie warunków i wymogów Programu - i ostatecznie - stwierdzenie czy dana okoliczność wpłynęła na realizowane zobowiązanie w stopniu uniemożliwiającym spełnienie wszystkich, wynikających z rozporządzenia PRS2013 i PRS2009 obwarowań prawnych. W niniejszej sprawie, możliwość taka wystąpiła z wykorzystaniem dowodów potwierdzających fakt uzupełnienia plantacji o określone ilości drzewek na poszczególnych działkach oraz z kontroli na miejscu, którym organy ARiMR przyznały największy ciężar mocy dowodowej. Zdaniem Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR, należało tak postąpić, albowiem z wykorzystaniem wskazanych materiałów istniała możliwość ustalenia liczby kwalifikowanych drzewek przed dosadzeniem nowo zakupionych we wrześniu 2013 roku, a przez to i ustalenia istniejącej przed uzupełnieniem obsady na poszczególnych działkach rolnych. Za nieuzasadniony Organ odwoławczy uznał kolejny zarzut, tj. dotyczący braku podstaw do twierdzenia, że przed kontrolą ARiMR obsada drzewek nie była zachowana na odpowiednim poziomie. Oceniając materiał dowodowy sprawy, Organ wskazał, że nie można się zgodzić z takim stanowiskiem, albowiem oznaczałoby to pominięcie szeregu dowodów i faktów ustalonych w niniejszej sprawie związanych z przeprowadzonym przez Stronę uzupełnieniem plantacji, wymianą części nasadzonego materiału o 4 000 drzewek z 8584 sztuk wymaganych do zachowania prawa do płatności. Działania naprawcze w tak znacznym rozmiarze stanowiącym niespełna połowę wymaganej obsady przy uwzględnieniu faktu, iż zadeklarowana uprawa jest trzyletnią i winna była składać się z drzewek o wysokości ok. 110 - 120 cm. Zdaniem Organu odwoławczego rozmiar strat spowodowanych w znacznej części działaniami zwierzyny leśnej, który wpłynął na konieczność nasadzenia nowych drzewek w ilości 4 000 sztuk, ale także i w odniesieniu do ponad tysiąca drzewek o wysokości poniżej 80 cm, odnośnie których organ argumentację Strony związaną z ich celowym przycinaniem uznał za sprzeczną z wymogami Programu rolnośrodowiskowego, stanowią okoliczności wprost przeciwne do twierdzenia Strony o utrzymywaniu minimalnej obsady w okresie poprzedzającym jej uzupełnienie. W ocenie Organu odwoławczego, kilkukrotnie podniesiony fakt wymiany drzewek kwalifikowanych, delikatnie uszkodzonych na nowo nasadzone kwalifikowane pozostaje bez wpływu na wynik sprawy, albowiem już w oświadczeniu z dnia 25 czerwca 2013 r. Strona odwołująca oceniła rozmiar strat na 15% całej obsady i udokumentowała tą okoliczność protokołami z oszacowania szkód wskazującymi na zniszczenia rzędu 12 - 20%. Mając na uwadze zasady prowadzenia produkcji metodami ekologicznymi oraz ustosunkowując się do dowodów złożonych przez Stronę odwołującą i potwierdzających w jej ocenie wystąpienie wyjątkowych okoliczności związanych z działalnością zwierzyny leśnej, która dokonała zniszczenia części uprawy, Organ wyjaśnił, że pozostają one bez wpływu na rozstrzygnięcie w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowej za 2013 rok. Zgodnie z przepisami prawa krajowego, kategorie siły wyższej bądź wyjątkowych okoliczności stanowią zagadnienia, w przypadku wystąpienia których zwrot pomocy otrzymanej przez beneficjenta nie jest wymagany, co oznacza, iż organy ARiMR obowiązane są do ich rozpatrzenia w ramach odrębnego postępowania - o ustalenie kwoty nienależnie bądź nadmiernie pobranych płatności. Organy badają wówczas udokumentowane przez beneficjentów Programu wyjątkowe okoliczności bądź kategorie siły wyższej, których ocena jest niezbędna dla rozstrzygnięcia o zasadności bądź odstąpieniu od odzyskiwania wypłaconych środków pomocowych za realizację Programu rolnośrodowiskowego. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR odmiennie niż organ I instancji w zaskarżonej decyzji - stwierdził, iż uprawa sadownicza objęta zobowiązaniem rolnośrodowiskowym od 2011 roku nie została w sposób należyty, wystarczający dla jej właściwej ochrony zabezpieczona. Jak wynika to z materiałów dowodowych z kontroli na miejscu, graficznych wypełnionych przez Producenta oraz ortofotomap działek ewidencyjnych na których położone są działki rolne z zadeklarowaną uprawą sadowniczą (czyli zdjęć powierzchni ziemi wykonanych z samolotu lub satelity przetworzonych do postaci metrycznej i wykorzystywanych w kontroli wniosków o przyznanie płatności na podstawie art. 10 rozporządzenia Nr 65/2011 w związku z art. 17 rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 (Dz. Urz. UE L 30 z 31.01.2009, str. 16)) - użycie dla części drzewek osłonek jest działaniem niewystarczającym dla spełnienia celu, któremu służyć miało ich zastosowanie. Uprawa, która została założona w bezpośrednim sąsiedztwie kompleksów leśnych (a więc w pełnej świadomości zagrożenia tej uprawy polegającego na żerowaniu leśnej zwierzyny poszukującej pożywienia), winna była zostać zabezpieczona poprzez osłonki dla wszystkich drzewek utrzymywanych na obszarze tych działek. Organ odwoławczy doszedł do takiego przekonania twierdząc, iż bezpośrednie sąsiedztwo obszarów leśnych i żyjących w nich zwierząt stanowić powinno podstawowy powód do podjęcia działań zmierzających do skutecznego zabezpieczenia zakładanej plantacji, w najbardziej adekwatny do zagrożenia sposób (na przykład poprzez ogrodzenie uprawy siatką uniemożliwiającą bądź istotnie utrudniającą zwierzętom wtargnięcie na plantację bądź zastosowanie odpowiednich osłonek, repelentów czy np. owczej wełny umożliwiających wzrost drzewka przy zminimalizowanym zagrożeniu jego uszkodzenia przez zwierzęta). W zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym, w tym licznych fotografiach działek rolnych z wniosku, Organ odwoławczy nie odnalazł dowodu potwierdzającego wykonanie przez Skarżącego prawidłowego zabezpieczenia uprawy. Nadto wskazał, że ze zdjęć wynika, iż plantacja położona jest "w otwartym terenie", bezpośrednio sąsiadując z wielkopowierzchniowymi lasami, zatem żyjąca w tych lasach - w naturalnych dla siebie warunkach - zwierzyna leśna, poszukując pożywienia, żeruje na gruntach rolnych znajdujących się w bezpośrednim sąsiedztwie. Nadto, zastosowana wyłącznie dla części materiału nasadzeniowego ochrona w postaci osłonek nie może zostać uznana za należycie przeprowadzoną czynność przeciwdziałającą uszkodzeniu i zniszczeniu drzew, albowiem zastosowana została jedynie na części plantacji. Sumując, Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR stwierdził, że analiza zaskarżonej decyzji, w której Kierownik Biura Powiatowego ARiMR rozstrzygnął o odmowie przyznania wsparcia do uprawy sadowniczej wskutek wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego sprawy, doprowadziła do nie budzącego wątpliwości wniosku, iż zgromadzone w niniejszej sprawie dowody zostały wyczerpująco rozpatrzone i wyjaśnionej. Wszystkie kontrole wniosku - kompletności, administracyjna i na miejscu - przewidziane przepisami prawa unijnego i krajowego zostały w niniejszej sprawie przeprowadzone, o czym świadczy rozstrzygnięcie i uzasadnienie zaskarżonej decyzji. Organ II instancji doszedł do takiego przekonania wskutek szczegółowej analizy wszystkich zgromadzonych dowodów i zaskarżonej decyzji uznając, iż organ I instancji postąpił w należyty sposób przyznając moc dowodową dokumentom z kontroli gospodarstwa i dowodom złożonym przez Stronę postępowania. Mając zatem na względzie, że przyznanie płatności rolnośrodowiskowej możliwe jest jedynie po spełnieniu określonych warunków i wymogów Programu rolnośrodowiskowego związanych z podjętym zobowiązaniem, ich weryfikacja przeprowadzona przez Kierownika biura Powiatowego ARiMR w [...]ie wykazała, iż warunek określony w § 9 ust. 2 pkt 3) lit. a) rozporządzenia PRS2009 wskazujący na obowiązek spełnienia przez wszystkie drzewka wymagań co do ukorzenienia, wysokości i grubości - jak również - wymóg z załącznika nr 3 do rozporządzenia dot. określonej minimalnej obsady drzew, nie zostały spełnione. Jak zostało to szczegółowo wyjaśnione w decyzji Organu I instancji , oznacza to konieczność zastosowania dyspozycji, o której mowa w § 27 ust. 1 i 2 rozporządzenia PRS2009, a więc zmniejszenia wysokości tej płatności o 100% w odniesieniu do działek rolnych, na których zostało stwierdzone uchybienie tych wymogów - co w istocie sprowadza się do konieczności odmowy przyznania tej płatności do uprawy sadowniczej zadeklarowanej do płatności w ramach wariantu 2.9 Uprawy sadownicze i jagodowe (z zakończonym okresem przestawiania). Podsumowując rozważania, Organ II instancji stwierdził, że w świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz przepisów warunkujących przyznanie płatności za realizację Programu rolnośrodowiskowego, w tym ww. rozporządzeń Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi PRS2009 i PRS2013, w których określono, iż płatność rolnośrodowiskową przyznaje się rolnikowi wówczas gdy realizuje 5 - letnie zobowiązanie rolnośrodowiskowe obejmujące wymogi wykraczające ponad podstawowe wymagania, w ramach określonych pakietów i ich wariantów, zgodnie z planem działalności rolnośrodowiskowej, na gruntach, na których rolnik zadeklarował realizację tego zobowiązania we wniosku o przyznanie pierwszej i kolejnych płatności rolnośrodowiskowych, jak również rolnik ten winien spełniać warunki przyznania płatności w ramach określonych w rozporządzeniu pakietów lub ich wariantów, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [...]ie, rozstrzygając o odmowie przyznania płatności do działek rolnych zadeklarowanych w wariancie 2.9, wydał decyzję zgodną z obowiązującym prawem. Producent w skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego [...]wniósł o uchylenie decyzji organu I i II instancji oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji, zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów procesowych, tj. art. 7 80, art. 75 § 1 , art. 77 § 1 K.p.a. . W odpowiedzi na skargę Dyrektor wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w zaskrzonej decyzji . Wojewódzki Sąd Administracyjny [...]u z n a ł, co następuje: Skarga jest niezasadna. Stosownie do treści art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 roku, poz. 270 ze zm.) – zwanej dalej "P.p.s.a." - sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W celu zatem wyeliminowania z obrotu prawnego aktu wydanego przez organ administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, lub ustalenie, że akt taki dotknięty jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 1 i 2 P.p.s.a.). W wyniku kontroli legalności zaskarżonej decyzji skargę należało oddalić, Sąd bowiem nie znalazł podstaw do stwierdzenia, że rozstrzygnięcie to narusza przepisy prawa materialnego lub procesowego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, co uzasadniałoby uchylenie decyzji. Istota zarzutów skargi sprowadza się do naruszenia przepisów postępowania, które według Skarżącego polegało na naruszeniu szeregu zasad postępowania dowodowego przez brak dbałości o wyjaśnienie wszelkich faktycznych aspektów sprawy oraz na nieprawidłowym ustaleniu stanu faktycznego. Skarżący uzasadniając powyższe naruszenia, odniósł się do przebiegu postępowania w sprawie, przytaczając argumentację podnoszoną na poszczególnych etapach postępowania. Ustalenia stanu faktycznego dokonane przez organ w niniejszej sprawie Sąd uznał za prawidłowe i przyjął je jako podstawę faktyczną rozstrzygnięcia rozpoznawanej sprawy, podzielając argumentację organu przedstawioną w zaskarżonej decyzji. Odnosząc się zatem do zarzutów zawartych w skardze, dodać należy, że zdaniem Skarżącego, zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 75 § 1 K.p.a., art. 77 § 1 K.p.a., art. 80 K.p.a. oraz art. 107 § 3 K.p.a. w zw. z art. 11 K.p.a. poprzez pełne zaaprobowanie przez organ błędnej oceny zebranego materiału dowodowego, który nie uwzględniał m.in. wszystkich oświadczeń strony. W ocenie Sądu, kontrola legalności zaskarżonej decyzji wykazała, że decyzja ta odpowiada obowiązującemu prawu. W pierwszej kolejności wskazać należy, że zgodnie z art. 21 ust.1 ustawy z dnia 7 marca 2007r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju obszarów Wiejskich (Dz. U. z 2013 r., poz. 173) do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnych stosuje się przepisy Kodeksu postępowania Administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej, przy czym ustawodawca w przepisie ust. 3 art. 21 tej ustawy wprowadza obowiązek strony lub osoby uczestniczącej w postępowaniu, do przedstawiania dowodów oraz dawania wyjaśnień co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek, wskazując przy tym, że ciężar udowodnienia faktu spoczywa ba osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Stosując zatem w niniejszej sprawie przepisy ustawy – K.p.a. wskazać należy, że w toku postępowania organy administracji publicznej zobligowane były do rozstrzygania sprawy z poszanowaniem zasad postępowania dowodowego, uregulowanych m.in. w art. 75 § 1 K.p.a. i 82 K.p.a. W art. 75 § 1 K.p.a. ustawodawca wprowadził otwarty katalog dowodów w postępowaniu administracyjnym, wskazując jednocześnie, że dowodem mogą być w szczególności dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. Przy czym zaznaczył, że uznanie środka dowodowego za dowód w sprawie jest uzależnione od tego, czy pomoże on w wyjaśnieniu sprawy. Warunkiem dopuszczenia dowodu nie jest absolutna pewność o tym, że dany dokument lub czynność procesowa przyczynią się do wyjaśnienia sprawy. Przez możliwość przyczynienia się do wyjaśnienia sprawy w rozumieniu art. 75 § 1 K.p.a. należy rozumieć prawdopodobieństwo wpłynięcia określonego dokumentu lub czynności procesowej na wyjaśnienie stanu faktycznego. Organ administracyjny ma ograniczoną możliwość odmowy włączenia do akt sprawy określonego materiału jeszcze przed zapoznaniem się z jego treścią. To, czy dany materiał będzie stanowić dowód w sprawie, tzn. czy w ogóle przyczyni się do wyjaśnienia sprawy, oraz ewentualnie w jakim stopniu, można rozważać w zasadzie dopiero po jego dokładnej analizie. Ustawodawca zastrzegł również, że jako dowód zostanie dopuszczony tylko taki dowód, który jest zgodny z prawem. Zauważyć również należy, że stwierdzenie, czy dany dokument (materiał) jest dowodem w rozumieniu art. 75 § 1 K.p.a. jest możliwe w ramach swobodnej oceny dowodów uregulowanej w art. 80 K.p.a. W ostatnim wymienionym przepisie ustawodawca uregulował zasadę, zgodnie z którą organ podatkowy ocenia na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Jednakże – stosownie do postanowień art. 77 § 1 K.p.a. – organ jest zobligowany do tego, aby w sposób wyczerpujący zebrać materiał dowodowy, a następnie do wszechstronnego jego rozpatrzenia, przy czym należy mieć na uwadze, że żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca istotne znaczenie dla sprawy (art. 78 § 1 K.p.a.), a to organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 k.pa.). Po przeprowadzeniu oceny wszystkich dowodów uzyskanych w toku postępowania, organ jest zobowiązany wypowiedzieć się co do każdego z nich, czego wyraz powinien dać w uzasadnieniu decyzji. Przy czym należy podkreślić, że swobodna ocena dowodów nie może przeobrazić się w dowolną ocenę materiału dowodowego, tj. przeprowadzoną tylko w odniesieniu do wybranych dowodów, z całkowitym pominięciem innych dowodów, czy też przeprowadzoną na podstawie niekompletnego materiału dowodowego w sprawie. Organ jest zobowiązany ocenić nie tylko poszczególne dowody, ale powinien rozpatrzyć cały materiał dowodowy, mając na uwadze wszystkie dowody we wzajemnym powiązaniu. Odnosząc powyższe uwagi do okoliczności rozpatrywanej sprawy, wskazać należy, że Organ w toku postępowania nie uchybił powyżej wskazanym przepisom proceduralnym. W ocenie Sądu, Organ podjął niezbędne działania do dokładnego wyjaśnienia okoliczności faktycznych sprawy, a zaskarżoną decyzję wydał na podstawie zebranego materiału dowodowego wystarczającego dla ustalenia okoliczności istotnych dla merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy w przedmiocie wnioskowanej płatności rolnośrodowiskowej na 2013 rok. Organ wziął pod uwagę cały zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, uzasadniając powody dla których dał wiarę poszczególnym dowodom, a innym odmówił. Zaskarżona decyzja została uzasadnione w sposób przekonujący i jasny zarówno co do stanu faktycznego jak i prawnego sprawy, przez co organ dał wyraz zasadzie udzielania informacji jak również zasadzie pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa. Zauważyć należy, że Skarżący nie kwestionuje ustaleń Organu w zakresie przyznania płatności rolnośrodowiskowej w łącznej wysokości [...] zł, w tym z tytułu pakietu 2 - Rolnictwo ekologiczne wariantu 2.1 – uprawy rolnicze (dla których zakończono okres przestawiania) o stawce [...] zł za powierzchnię uwzględniającą w płatności 22 ha. Spór dotyczy ustaleń stanu faktycznego, na podstawie którego organ odmówił skarżącemu Producentowi rolnemu przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2013 z tytułu Pakietu 2. Rolnictwo ekologiczne w wariancie 2.9. Uprawy sadownicze i jagodowe (dla których zakończono okres przestawiania). Nie budzi wątpliwości Sądu, że w rozpoznawanej sprawie, w której przedmiotem sporu są ustalenia organów ARiMR co do utrzymywanej przez Skarżącego obsady drzew w trzecim roku realizacji Programu - 2013, organy obowiązane były do ustalenia, czy utrzymywana w tym roku obsada jabłoni i czereśni na działkach rolnych wskazanych we wniosku była przynajmniej minimalna. W ocenie Organu, Skarżący nie utrzymywał obsady drzew na działkach objętych zobowiązaniem rolnośrodowiskowym na poziomie określonym w rozporządzeniu PRS2009 (125 sztuk/1 hektar powierzchni działki rolnej; względnie 119 sztuk (w granicach błędu do 5%)) przez cały 2013 rok, albowiem w ostatnim kwartale uzupełnił plantację o 4 000 kwalifikowanych drzew (drzew o odpowiedniej wysokości, nie mniejszej niż 80 cm - mierząc od szyjki korzeniowej i o średnicy pnia wynoszącej nie mniej niż 8 mm - mierząc na wysokości 10 cm powyżej miejsca uszlachetniania). W sprawie bezsporne są okoliczności faktyczne, że Skarżący w znacznym stopniu (bowiem 4 000 drzewek to niemalże połowa z 8 821 drzew kwalifikowanych ustalonych w kontroli na miejscu) uzupełnił - czy jak sam twierdzi - wymienił materiał nasadzeniowy na działkach rolnych. Nie budzą również wątpliwości ustalenia organu co do tego, że w wyniku kontroli stwierdzono, iż drzewka w łącznej liczbie 1120 sztuk, to jabłonki i czereśnie niekwalifikowane (za niskie), które zostały przycięte do wysokości 65 - 70 cm, na przełomie października i listopada, po dosadzeniu, a potwierdza to sama treść oświadczeń Skarżącego złożonych w toku postępowania w niniejszej sprawie. W ocenie Sądu, na uwzględnienie nie zasługuje zarzut skargi, że organ nie dowiódł w należyty sposób, iż zaistniała negatywna przesłanka (brak wymaganej ilości drzewek przez cały okres zobowiązania) uzasadniająca odmowę przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2013. Organ bowiem wskazał w uzasadnieniu swojej decyzji, że w dniach 19 - 28 listopada 2013 r. została przeprowadzona kontrola gruntów w gospodarstwie Skarżącego, w wyniku której na działkach rolnych zagospodarowanych uprawą jabłoni i czereśni ustalono określoną liczbę drzew, ich stan i parametry co do wysokości i średnicy pnia. Organ rozpatrując materiał dowodowy, wziął również pod uwagę oświadczenie Skarżącego o stwierdzeniu poważnych zniszczeń drzewek spowodowanych przez dzikie zwierzęta oraz wymarznięcie drzewek, dowody z oględzin i szacowania szkód, oświadczenia o uzupełnieniu nasadzeń, oświadczenia o zniszczeniu części uprawy i uzupełnieniu obsady drzew na plantacjach materiałem nasadzeniowym zakupionym we wrześniu 2013 roku wraz z załączonymi dokumentami (paszportami roślin, decyzją Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Roślin i Nasiennictwa (WIORiN) z pozwoleniem na zastosowanie w rolnictwie ekologicznym materiału szkółkarskiego wyprodukowanego bez użycia metod ekologicznych oraz dowodami zakupu drzewek w łącznej ilości 4 000 sztuk - 3 000 sztuk jabłoni domowej i 1 000 sztuk czereśni bladoróżowej). Natomiast ilość drzewek, którymi uzupełniono obsadę na poszczególnych działkach rolnych, ustalono na podstawie ww. oświadczeń i pisma Strony z dnia 9 czerwca 2014 r., w którym wskazane zostały w przybliżonej ilości drzewka wykorzystane do uzupełnienia plantacji, z podziałem na działki rolne położone w tych samych obrębach. Termin wykonania czynności dosadzania (1 – 3 października 2013 r.) organ ustalił na podstawie wpisów do Rejestru działalności rolnośrodowiskowej, podlegającego weryfikacji organu podczas kontroli na miejscu przeprowadzonej w gospodarstwie Skarżącego. Nie sposób uznać za wiarygodne twierdzenie Skarżącego, że wymianie drzewek na nowe poddano drzewka kwalifikowane (w obawie przed ich obumarciem), albowiem o istnieniu szkody łowieckiej Skarżący wiedział już w miesiącu czerwcu, gdy złożył do Kierownika oświadczenie o ocenionych jako "poważne" zniszczeniach łowieckich i wypadach drzewek z powodu wymarznięcia. Zatem ocena skutków zniszczeń nasadzonych pierwotnie drzewek nie mogła trwać aż do października, gdy Skarżący poczynił prace agrotechniczne na plantacji, lecz (jak słusznie zauważył organ) została dokonana dużo wcześniej, gdy Skarżący czynił działania zmierzające do zakupu kolejnych, nowych drzewek, np. poprzez wystąpienie z wnioskiem do [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Roślin i Nasiennictwa o pozwolenie na zastosowanie w rolnictwie ekologicznym materiału wyprodukowanego bez użycia metod ekologicznych, o określonej ilości i uzyskanie w dniu 1 października 2013 r. decyzji w tej sprawie. Poprzez nasadzenie nowym materiałem, Skarżący nie tylko uzupełnił plantację, ale także wymienił drzewka niekwalifikowane. Wskazać również należy że z materiału dowodowego zebranego w sprawie wynika, że skontrolowane drzewka w łącznej liczbie 1120 sztuk, to jabłonki i czereśnie niekwalifikowane (za niskie). Zgodnie ze stanowiskiem Skarżącego, to drzewka przycięte do wysokości 65 - 70 cm, na przełomie października i listopada, po dosadzeniu, w wyniku którego powstał "ilościowy zapas". Jednakże jak słusznie zauważył organ, brak jest w aktach sprawy jakichkolwiek dowodów na powyższą okoliczność. Skarżący, który w toku kontroli przedstawił rejestr działalności rolnośrodowiskowej za rok 2013, wskazał w nim jedynie na wykonany w dniach 12-21 marca 2013 r. zabieg przycinania, natomiast w późniejszym okresie były to wyłącznie czynności koszenia, zbioru owoców w ilości 13 kg z powierzchni 44,00 ha i dosadzania, o czym świadczą zdjęcia. Zatem, ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że drzewka przycinano, lecz w okresie poprzedzającym uzupełniające nasadzenia o 6 miesięcy - tj. okres pomiędzy marcem 2013 r. a październikiem. Wobec tego nie można w tej kwestii zarzucić Organom naruszenia zasad postępowania. Jak wyjaśnił Organ, powyższe ustalił na podstawie dowodu przedłożonego do akt kontroli przez samego Skarżącego, obowiązanego do uzupełniania rejestru zgodnie z prawdą i czynionymi działaniami na działkach objętych zobowiązaniem rolnośrodowiskowym. Nadto, Organ wziął pod uwagę także materiał fotograficzny uzyskany w sprawie, co dowodzi o wszechstronnym rozpatrzeniu dowodów zebranych w sprawie, czemu również dał wyraz w wyczerpującym uzasadnieniu decyzji. Podkreślić należy, że drzewka utraciły nie tylko przyrost ich wysokości powstały od posadzenia w drzewek w 2011 roku do marca roku 2013 – ale również minimalną wysokość 80 cm, której wymaga ustawodawca. Sąd zauważa, że zgodnie z raportem z kontroli średnia wysokość kwalifikowanych drzewek wynosiła 110 cm, podczas gdy 1120 było zbyt niskich, bowiem miało wysokości poniżej 80 cm. Za nieznajdujące potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym należy uznać twierdzenie Skarżącego, że organ nie zebrał żadnych bezpośrednich dowodów na okoliczność rzekomego braku wymaganej minimalnej ilości drzewek, bowiem – jak zauważył sam Skarżący – organ przeprowadził kontrolę na miejscu. Nadto, w poczet materiału dowodowego organ dołączył zdjęcia, szkice pomiarowe, a zatem nie tylko dokumenty przedłożone przez Stronę. Należy przy tym podkreślić, że organ jest zobowiązany – stosownie do zasady wynikającej z art. 80 K.p.a. – do rozstrzygania na podstawie całego materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie. Prawdą jest, że z protokołu kontroli wynika, iż na wszystkich działkach rolnych istniała obsada większa od wymaganego minimum, jednakże w ocenie Sądu uprawnione było działanie organu, który - ze względu na to, że ilość dokonanych nasadzeń wskazana przez Skarżącego w złożonym w dniu 30 października 2013 r. oświadczeniu była znacząca w stosunku do powierzchni deklarowanej - w celu weryfikacji spełnienia wymogu minimalnej obsady drzew na poszczególnych działkach rolnych, wezwał Skarżącego do złożenia stosownych wyjaśnień. W ten sposób Organ postąpił zgodnie z zasadą wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności faktycznych. Organ ustalając zaś istotne okoliczności dla merytorycznego rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, wziął również pod uwagę – jako dowód w sprawie - złożone przez Skarżącego oświadczenie co do dokonanej wymiany starych drzewek na nowe, nasadzenia dodatkowych drzewek czy przycięcia części drzewek na wysokość 65-70 cm. Dopiero po analizie treści oświadczenia Skarżącego, Organ odniósł się do kwestii braku minimalnej obsady drzew, słusznie wskazując, że ustawodawca nie uzależnia zmniejszenia płatności rolnośrodowiskowej od przyczyn braku minimalnej obsady drzew. To na producencie rolnym ciąży obowiązek dbałości o stan upraw i ograniczanie możliwości wystąpienia "wypadów" z przyczyn wskazanych przez stronę np. przez stosowanie osłonek, ogrodzenia uprawy. Natomiast sposób zabezpieczenia plantacji przed różnymi szkodliwymi działaniami leży w gestii producenta rolnego, bowiem to w jego interesie (także ekonomicznym) jest utrzymywanie minimalnej wymaganej obsady drzewek. Bezwzględny wymóg utrzymywania minimalnej obsady wskazuje na zasadność utrzymywania wyższej obsady, właśnie ze względu na występujące z przyczyn naturalnych ubytki. W ocenie Sądu, w świetle zgromadzonego materiału dowodowego słusznie Organ wskazał, że nieuprawnione było działanie producenta rolnego (Skarżącego), który w dowolny sposób usuwał drzewek, a na ich miejsce sadził nowe, nawet jeśli w jego ocenie drzewko było chore lub uszkodzone, co budziło obawy co do jego dobrego rozwoju. Należy za organem podkreślić, że obowiązkiem rolnika jest utrzymywać obsadę drzew na określonym poziomie przez cały czas realizacji programu rolnośrodowiskowego i w razie potrzeby uzupełniać. Zdaniem Sądu nie można za "uzupełnienie" obsady uznać tak znacznej wymiany drzewek, jaką przeprowadził Skarżący. Co do twierdzenia Skarżącego o niezbędności zabiegu przycinania drzewek, należy za organem wskazać, że kwestia ta jest dyskusyjna w literaturze przedmiotu. Jak wskazał organ jest to zabieg stosowany w sadownictwie - aczkolwiek stanowi element uprawy drzew owocowych, stosowany z coraz mniejszą intensywnością - to w przypadku drzewek objętych zobowiązaniem rolnośrodowiskowym i warunkami Programu z § 9 ust. 2 pkt 3) lit. a) rozporządzenia PRS2009 oraz wykonany w okresie poprzedzającym uzupełniające nasadzenia (ostatecznie skutkujący utratą ich kwalifikowalności), ocenić należało za czynność niepożądaną zarówno dla osiągnięcia celu Programu jakim jest uzyskanie ekologicznych owoców (gdzie zachodzi prawdopodobieństwo, iż do końca okresu realizacji zobowiązania, tj. do dnia 14 marca 2016 roku drzewka przycięte do wysokości 65 - 70 cm nie zaczną nawet owocować) - a ponadto - wraz z innymi dowodami w sprawie wpłynęło na brak możliwości wypłaty wsparcia za realizację wariantu 2.9. W ocenie Sądu, nie można zgodzić się z zarzutem skargi, że Organ uzasadniając decyzję, nie odniósł się do zadeklarowanych przez Skarżącego faktów (przeprowadzenia na przełomie października i listopada 2013 r. prac pielęgnacyjnych wpływających na spełnienie norm dotyczących wymaganej wysokości przez część drzew). Organ "wytłuścił" w uzasadnieniu decyzji, że "uzupełnienie plantacji jabłoni i czereśni dokonano w terminie poprzedzającym kontrolę ARiMR, która rozpoczęła się w dniu 19 listopada 2013 roku". Nadto, Organ mając na uwadze protokół z kontroli jak i oświadczenie Skarżącego z dnia 9 czerwca 2014 r., wskazał, że nie budzi jego wątpliwości fakt poczynionych działań zmierzających do uzupełnienia plantacji czy wymiany części nasadzonego materiału na nowy, wykonanych na wszystkich działkach z uprawą jabłoni i czereśni w terminie poprzedzającej kontrolę na miejscu, materiałem nasadzeniowym o określonej ilości 4 000 sztuk, co zdaniem Organu, a także Sądu, wprost oznacza, iż wymóg związany z koniecznością utrzymywania minimalnej obsady drzew na poziomie 125 sztuk/1 hektar działki rolnej (względnie 119 sztuk z granicą błędu do 5%) w roku 2013 nie został spełniony. Według Sądu, Organ prawidłowo włączył w poczet materiału dowodowego, a następnie ocenił, dowody w postaci protokołów z oględzin sporządzonych przez upoważnionych przedstawicieli nadleśnictw, tj. Koła Łowieckiego [...]Co więcej, zgodnie z zasadami postępowania administracyjnego szczegółowo odniósł się do nich w uzasadnieniu decyzji. Co do kwestii zniszczeń części uprawy związanych z działaniami zwierząt i wymarznięciem drzewek, należy zgodzić się z Organem, że uprawa sadownicza objęta zobowiązaniem rolnośrodowiskowym od 2011 roku nie została w sposób należyty, wystarczający dla jej właściwej ochrony zabezpieczona. Z materiałów dowodowych z kontroli na miejscu, graficznych wypełnionych przez Skarżącego oraz ortofotomap działek ewidencyjnych, na których położone są działki rolne z zadeklarowaną uprawą sadowniczą (czyli zdjęć powierzchni ziemi wykonanych z samolotu lub satelity przetworzonych do postaci metrycznej i wykorzystywanych w kontroli wniosków o przyznanie płatności, wynika, że użycie jedynie dla części drzewek osłonek jest działaniem niewystarczającym dla osiągniecia celu, jakiemu służyć miało ich zastosowanie. Uprawa, która została założona w bezpośrednim sąsiedztwie kompleksów leśnych, powinna być zabezpieczona poprzez nałożenie osłonek dla wszystkich drzewkach, utrzymywanych na obszarze tych działek. Trafnie Organ zauważył, że bezpośrednie sąsiedztwo obszarów leśnych i żyjących w nich zwierząt powinno stanowić podstawowy powód do podjęcia działań zmierzających do skutecznego zabezpieczenia zakładanej plantacji, w sposób najbardziej adekwatny do zagrożenia (np. poprzez ogrodzenie uprawy siatką uniemożliwiającą bądź istotnie utrudniającą zwierzętom wtargnięcie na plantację bądź zastosowanie odpowiednich osłonek, repelentów czy np. owczej wełny umożliwiających wzrost drzewka przy zminimalizowanym zagrożeniu jego uszkodzenia przez zwierzęta). Wśród zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w tym licznych fotografiach działek rolnych, brak jest dowodu, świadczącego o wykonaniu przez Skarżącego prawidłowego i wystarczającego zabezpieczenia drzewek. Z uzyskanych przez Organ zdjęć wynika natomiast, że plantacja położona jest "w otwartym terenie", bezpośrednio sąsiaduje z lasami, które zajmują znaczną powierzchnię. W takiej sytuacji oczywiste jest, że żyjące w tych lasach zwierzęta, poszukując pożywienia, żerują na gruntach rolnych znajdujących się w bezpośrednim sąsiedztwie. Ponadto, zastosowana wyłącznie dla części materiału nasadzeniowego ochrona w postaci osłonek nie może zostać uznana za należycie przeprowadzoną czynność przeciwdziałającą uszkodzeniu i zniszczeniu drzew. W takich okolicznościach zasadnie Organ uznał, że Skarżący świadomie naraził uprawiane drzewa na możliwość wystąpienia szkody, albowiem nie zastosował odpowiednich zabezpieczeń w wymaganym rozmiarze (np. poprzez osłonki dla wszystkich drzewek z uwzględnieniem ich wysokości czy ogrodzenia uprawy). Mając zatem na uwadze okoliczność, że przyznanie płatności rolnośrodowiskowej możliwe jest wyłącznie po spełnieniu wszystkich wymaganych przepisami wymogów Programu rolnośrodowiskowego związanych z podjętym zobowiązaniem, natomiast weryfikacja spełnienia przez Skarżącego wymogów przeprowadzona przez Organ wykazała, że warunek określony w § 9 ust. 2 pkt 3) lit. a) rozporządzenia PRS2009 co do obowiązku spełnienia przez wszystkie drzewka wymagań w zakresie ukorzenienia, wysokości i grubości - jak również – wymóg wynikający z załącznika nr 3 do rozporządzenia dotyczący określonej minimalnej obsady drzew (125 szt./ha) przez cały okres trwającego zobowiązania, nie zostały spełnione, tym samym zaistniała podstawa do uznania, że Organ w sposób uprawniony, na podstawie § 27 ust. 1 i 2 rozporządzenia PRS2009 w związku z § 50 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia PRS2013, odmówił płatności rolnośrodowiskowej z tytułu realizacji w wariantu 2.9. Uprawy sadownicze i jagodowe, gdyż stosownie do załącznika Nr 7 do rozporządzenia, w przypadku nieutrzymywania minimalnej obsady drzew lub krzewów (z uwzględnieniem granicy błędu do 5 % wymaganej obsady) zmniejszenie wysokości płatności następuje o 100 % w odniesieniu do działek rolnych, na których zostało stwierdzone uchybienie tych wymogów, co miało miejsce w rozpoznawanej sprawie. W tym stanie sprawy, Sąd uznając zarzuty skargi za niezasadne, działając na podstawie art. 151 P.p.s.a., skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło