I SA/Sz 155/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zygmunt Chorzępa, Sędziowie Sędzia WSA Alicja Polańska (spr.), Sędzia NSA Krystyna Zaremba, Protokolant Lidia Maląg, po rozpoznaniu w Wydziale I Sz na rozprawie w dniu 18 października 2007 r. sprawy ze skargi K.M. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania w sprawie odpowiedzialności osób trzecich za zobowiązania podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za okres od IX do XII 2000r. i koszty postępowania egzekucyjnego oddala skargę Postanowieniem z dnia "[...]" wydanym na podstawie przepisów art. 162 § 1 i § 2 oraz art. 163 § 2 Ordynacji podatkowej, Dyrektor Izby Skarbowej odmówił K. M. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Urzędu Skarbowego z dnia "[...]" w sprawie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu Sp. A z o.o. z/s w S. za zaległości podatkowe tejże spółki jako płatnika w podatku dochodowym od osób fizycznych za okresy od września do grudnia 2000 r. w kwocie ogółem 14.573,20 zł oraz odsetki za zwłokę od tej zaległości w kwocie 6.510 zł i koszty postępowania egzekucyjnego w kwocie 1.205,02 zł. Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, że ww. decyzja Urzędu Skarbowego została skutecznie doręczona K. M. za pośrednictwem poczty w dniu 1 marca 2002 r. i wyjaśnił, że z powodu nieobecności adresatki w miejscu zamieszkania, pracownik poczty w dniu 21 lutego 2002 r. umieścił na drzwiach jej mieszkania informację o pozostawieniu przesyłki w placówce pocztowej. Korespondencję poczta przechowywała przez okres 7 dni i z powodu jej niepodjęcia zwróciła nadawcy w dniu 1 marca 2002 r. Organ podniósł także, że podjęto dodatkowo jeszcze próbę ponownego doręczenia podatniczce przesyłki w dniu 11 marca 2002 r., jednak podatniczka nie odebrała także tej przesyłki z urzędu pocztowego, chociaż doręczyciel, tak jak poprzednio, pozostawił informację o tym na drzwiach mieszkania podatniczki. Ponadto, organ stwierdził, że podatniczka wniosła odwołanie w dniu 5 października 2006 r., występując jednocześnie o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Jako przyczynę uchybienia terminu, K. M. wskazała, iż nie otrzymała i nie zna decyzji Urzędu Skarbowego z dnia "[...]". Podała także, iż odpis decyzji otrzymała dopiero w dniu 29 września 2006 r. oraz, że nie nigdy wcześniej żadnego awiza o nadejściu przesyłki z urzędu skarbowego nie otrzymała, a skoro tak, to nie można uznać decyzji za skutecznie doręczoną. Według podatniczki, powstałe uchybienie terminowi do wniesienia odwołania nastąpiło bez jej winy, co przemawia za przywróceniem terminu do wniesienia odwołania. Dalej, Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że brak jest podstaw, określonych w przepisie art. 162 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej, do uwzględnienia wniosku, gdyż podatniczka nie uprawdopodobniła, że uchybienie terminowi nastąpiło bez jej winy. Organ ten stwierdził, że zasadą postępowania podatkowego jest doręczanie pism w miejscu zamieszkania lub miejscu pracy podatnika, a K. M. w toku postępowania podatkowego nie wskazała organowi innego adresu do korespondencji, ani też nie wskazała pełnomocnika do reprezentowania jej w trakcie postępowania lub choćby do odbioru korespondencji. Zatem, organ podatkowy, postępując w sposób określony precyzyjnie w przepisach prawa, dokonał skutecznego prawnie doręczenia przesyłki. W szczególności, organ ten – korzystając z usług poczty – (art. 144 Ordynacji podatkowej) dokonał doręczenia przesyłki na adres zamieszkania podatniczki. Doręczyciel zaś – zgodnie z przepisem art. 150 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej – zostawił zawiadomienie o przechowywaniu przesyłki na poczcie przez okres 7 dni, o czym świadczą adnotacje znajdujące się na kopercie przesyłki oraz na potwierdzeniu odbioru. Podatniczka przesyłki tej nie podjęła, jednak – stosownie do treści art. 150 § 2 Ordynacji podatkowej – takie doręczenie wywiera skutki prawne. Tym samym więc, termin do wniesienia odwołania został uchybiony. Ponadto, Dyrektor Izby Skarbowej podważył także wiarygodność twierdzeń podatniczki, iż nie wiedziała ona o wydaniu ww. decyzji z dnia "[...]" orzekającej jej odpowiedzialność podatkową, gdyż w dniu 24 października 2003 r. zwróciła się do Naczelnika Urzędu Skarbowego z wnioskiem o umorzenie zaległość podatkowych wynikających m. in. z tej decyzji. Zatem, w toku postępowania, które toczyło się na podstawie niniejszego wniosku miała możliwość zapoznania się z decyzją, co też uczyniła w dniu 12 listopada 2003 r. Podatniczka także w dniu 7 kwietnia 2006 r. wniosła o rozłożenie na raty zaległości głównej oraz umorzenie odsetek za zwłokę i także w ramach tego postępowania zapoznano ją z materiałem zebranym w związku z jej wnioskiem, w tym również z decyzją orzekającą jej odpowiedzialność jako członka zarządu Spółki A, na którą to okoliczność sporządzono nawet protokół, do którego K. M. nie wniosła uwag. Zatem, według organu, podatniczka najpóźniej w listopadzie 2003 r. posiadała już wiedzę co do jej obowiązków wynikających z ww. decyzji, co oznacza, iż wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, złożony w dniu 5 października 2006 r., jest spóźniony. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na powyższe postanowienie K. M. wniosła o uchylenie tego postanowienia w całości oraz uwzględnienie – w trybie art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – okoliczności, że bieg terminu do wniesienia odwołania nie rozpoczął się wskutek braku prawidłowego doręczenia jej decyzji. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów art. 149, art. 150 § 3 oraz art. 162 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej wskutek uznania, że doręczenie decyzji z dnia 12 lutego 2002 r. nastąpiło z dniem 1 marca 2002 r., na podstawie adnotacji doręczyciela o pozostawieniu zawiadomienia o przesyłce na drzwiach mieszkania, czemu skarżąca zaprzecza oraz przyjęcie nieuprawnionego domniemania, iż doręczenia dokonywane za pośrednictwem poczty są zawsze prawidłowe, a adnotacje na zwróconych przesyłkach prawdziwe, co według skarżącej, doprowadziło organ do wadliwego uznania, iż wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania nie zasługiwał na uwzględnienie. W skardze zarzucono także naruszenie przepisów art. 180, art. 187, art. 191, art. 192, art. 199 Ordynacji podatkowej wskutek uznania – jedynie w oparciu o adnotacje doręczyciela o pozostawieniu na drzwiach mieszkania informacji o przesyłce – iż doręczenie decyzji było skuteczne, gdyż adnotacje te są – według skarżącej – nieprawdziwe, albowiem nie zna ona przypadku, aby doręczyciele zostawiali zawiadomienie na drzwiach mieszkania, przeciwnie – czynią to składając awiza w skrzynkach listowych. Według skarżącej, nikt nie weryfikuje, czy doręczyciele dokonują prawidłowych doręczeń, a z jej doświadczenia wynika, że doręczyciele nieprawidłowo doręczają korespondencję, np. jej małoletniej córce. Uzasadniając skargę, skarżąca podniosła, że procedury realizowane przez pracowników poczty nie są zgodne z przepisami określającymi sposób doręczania przesyłek uregulowany w przepisach Ordynacji podatkowej, a ponadto zaprzeczyła, aby kiedykolwiek otrzymała, czy zastała w skrzynce pocztowej lub na drzwiach mieszkania zawiadomienie o przesyłce. Zdaniem K. M., te argumenty przemawiają za tym, iż w sprawie tej nie nastąpiło doręczenie, a zatem bieg terminu nie zaczął biec, czego konsekwencją jest stwierdzenie, iż w ogóle nie nastąpiło uchybienie terminowi. Skarżąca dodatkowo podała, iż w podobnych przypadkach w postępowaniach prowadzonych przez Sąd Rejonowy jej argumenty zostały uznane za uzasadnione i stosowne orzeczenia zostały jej doręczone ponownie oraz wyjaśniła, że podstawą wystąpienia przez nią z wnioskiem nie była okoliczność, iż nie wiedziała w ogóle o wydaniu decyzji, ale to, że nie wiedziała, iż można od niej złożyć odwołanie. A, w związku z tym, że nie jest prawnikiem, nie wiedziała o szczegółach takich instytucji prawnych, jak doręczenie, czy odwołanie. Skarżąca wyraziła również pogląd, iż został naruszony przepis art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej, gdyż organ nie wykazał, na jakiej podstawie uznał za wiarygodne adnotacje poczty, a na jakiej odmówił wiarygodności sprzecznym z nimi twierdzeniom strony. Według K. M., zostały również naruszone przepisy art. 220 § 1, art. 223 § 2 i art. 228 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez uznanie, że jej odwołanie jest nieskuteczne, a właśnie wskutek nieprawidłowego doręczenia, bieg terminu do wniesienia odwołania w ogóle się nie rozpoczął, jak też naruszone przepisy art. 120, art. 121, art. 123 Ordynacji podatkowej (bez uzasadnienia) i przepis art. 78 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez odmowę rozpatrzenia odwołania co do istoty sprawy. W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie i podniósł, że w toku postępowania podatkowego toczącego się z wniosku podatniczki o umorzenie zaległości podatkowych, wynikających z decyzji orzekających jej odpowiedzialność za zaległości podatkowe Spółki A, podatniczka wskazała, że odwołania od decyzji nie wniosła w terminie, gdyż nie odebrała korespondencji z powodu wyjazdu (odwołanie z dnia 28 czerwca 2006 r.). Dodatkowo, organ ten wskazał, że skarżąca we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania nie podnosiła takich zarzutów, jak w skardze. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Skargę należało uznać za nieuzasadnioną. Przepis art. 162 Ordynacji podatkowej przewiduje możliwość przywrócenia uchybionego terminu, gdy spełnione zostaną trzy wymogi, tj.: gdy zainteresowany uprawdopodobni, że niedochowanie terminu nastąpiło bez jego winy, a wniosek o przywrócenie terminu zostanie złożony w ciągu 7 dni od ustania przyczyny uchybienia terminu i, jednocześnie ze złożeniem wniosku, zostanie dokonana czynność, dla której był określony termin. Z tych trzech wymogów skarżąca spełniła tylko ostatni, tj. dokonała czynności (wniosła odwołanie), dla której był określony termin. Natomiast, skarżąca nie uprawdopodobniła, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy oraz nie dopełniła obowiązku złożenia wniosku o przywrócenie uchybionego terminu w ciągu 7 dni od ustania przyczyny uchybienia terminu. Doręczenie skarżącej decyzji w trybie zastępczym, określonym w art. 150 § 1 pkt 1 i § 2 Ordynacji podatkowej, było – wbrew zarzutom skargi – skuteczne i zgodne z przepisami. I, aczkolwiek Dyrektor Izby Skarbowej w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia błędnie wskazał, że skuteczne doręczenie odwołania skarżącej nastąpiło w dniu 1 marca 2002 r., gdyż w istocie zastępcze doręczenie nastąpiło w dniu 28 lutego 2002 r., skoro bowiem zawiadomienie o pozostawieniu przesyłki w urzędzie pocztowym zostało pozostawione na drzwiach mieszkania w dniu 21 lutego 2002 r., to upływ 7-dniowego terminu jego przechowywania w urzędzie pocztowym upłynął w dniu 28 lutego 2002 r. (który to dzień nie był dniem wolnym od pracy), a nie 1 marca 2002 r., to jednak okoliczność ta nie miała wpływu na ocenę prawidłowości doręczenia zastępczego, bowiem niepodjętą przez skarżącą przesyłkę urząd pocztowy prawidłowo zwrócił nadawcy po upływie 7 dni jej przechowywania, tj. w dniu 1 marca 2002 r., tak więc skarżącej nie pozbawiono możliwości odebrania tej przesyłki w ciągu 7 dni, które to uprawnienie wynika z przepisu art. 150 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej (w brzmieniu obowiązującym w 2002 r.) Prawidłowo Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że skarżąca nie uprawdopodobniła, iż niedochowanie terminu nastąpiło nie z jej winy. Z przeprowadzonej bowiem przez ten organ analizy korespondencji kierowanej do skarżącej w toku postępowania podatkowego wynikało, że skarżąca została prawidłowo powiadomiona o wszczęciu postępowania w przedmiocie orzeczenia jej odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe spółki A, odbierała w miejscu zamieszkania korespondencję do niej adresowaną oraz została powiadomiona o zakończeniu tego postępowania i o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym w tej sprawie, tak więc powinna była się także spodziewać, że wkrótce wydana zostanie decyzja w tej sprawie i oczekiwać jej doręczenia. Mimo, iż skarżąca podnosi nie tylko argument, że nie wiedziała o wydaniu tej decyzji, ale także okoliczność, że nie wiedziała o możliwości odwołania się od niej, aż do momentu złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, to jednak argumentacja nie zasługuje na uwzględnienie, z dwóch powodów, po pierwsze – z tego powodu, że o fakcie wydania decyzji skarżąca posiadała wiedzę już co najmniej w 2003 r. , tj. w momencie podjęcia czynności egzekucyjnych zmierzających do wyegzekwowania należności wynikających z decyzji przenoszących na skarżącą odpowiedzialność za zobowiązania spółki A, co jednoznacznie wynika chociażby z treści odwołań skarżącej złożonych pismem z dnia 28 czerwca 2006 r., a złączonych do akt sprawy, jak również z faktu wystąpienia przez skarżącą w dniu 24 października 2003 r. z wnioskiem o umorzenie zaległości wynikających z tych decyzji podatkowych. Po drugie – aczkolwiek rację ma skarżąca twierdząc, że nie posiadając wykształcenia prawniczego, nie musiała wiedzieć, że od decyzji podatkowej, czy w ogóle decyzji administracyjnej, przysługuje jej, jako stronie postępowania, uprawnienie do wniesienia środka zaskarżania zwanego odwołaniem w terminie dni 14, to jednak, należy uznać, że skoro skarżąca posiadała kwalifikacje do pełnienia funkcji w zarządzie spółki prawa handlowego, a taką była spółka A, to powinna także posiadać tak elementarną wiedzę, jak ta, że od decyzji podatkowej, czy w ogóle od decyzji administracyjnej, przysługuje stronie jakiś środek zaskarżania, niekoniecznie zwany odwołaniem. Ponadto, przywoływane przez skarżącą argumenty, podnoszone na etapie skargi sądowo-administracyjnej, o posiadaniu wiedzy o faktach powszechnie znanych, że doręczyciele pocztowi nie wypełniają swoich regulaminowych obowiązków i dokonują doręczeń niezgodnie z obowiązującymi przepisami, nie mogą odnieść zamierzonego przez skarżącą skutku w postaci uznania doręczenia za nieskuteczne, bowiem nie odnoszą się one wprost do trybu doręczenia zastosowanego w tej sprawie. Skarżąca – poza sformułowanymi w sposób ogólny zarzutami – nie indywidualizuje ich, tj. nie wskazuje jakich naruszeń dopuścił się doręczyciel w jej sprawie, poza twierdzeniem, że nie mógł pozostawić zawiadomienia o przesyłce na drzwiach mieszkania, gdyż doręczyciele z zasady czynią to pozostawiając zawiadomienia w skrzynkach listowych. A, skoro, przepis art. 150 § 2 Ordynacji podatkowej stanowi, że zawiadomienie o pozostawaniu pisma w miejscu określonym w § 1 umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata, to pozostawienie przez doręczyciela w tej sprawie zawiadomienia o przesyłce na drzwiach mieszkania skarżącej było możliwe i zgodne z tym przepisem. Skoro więc skarżąca we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania nie wskazała konkretnych naruszeń związanych z pozostawieniem zawiadomienia o nadejściu przesyłki z decyzją podatkową, to uzasadnione jest także uznanie, że Dyrektor Izby Skarbowej nie był zobowiązany do podjęcia dodatkowych czynności mających na celu wyjaśnienie prawidłowości doręczenia w tej sprawie. Ponadto, skarżąca nie dopełniła także warunku złożenia wniosku o przywrócenie terminu w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia, skoro wniosek taki złożyła dopiero w dniu 5 października 2006 r., a informację o wydanej decyzji, jak to wyżej wskazano, posiadała już w 2003 r. Uznając więc, że zarzuty skargi nie są uzasadnione, na podstawie przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), skargę należało oddalić.