I SA/Sz 156/08

PostanowienieWSA w Szczecinie2008-05-14

Skład orzekający: Iwona Golec

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, której dochody pochodzą głównie od współmałżonka, a która ponosi znaczne wydatki związane ze spłatą kredytów i innymi opłatami, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego?
Ratio decidendi
Osoba fizyczna spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Nawet jeśli dochody rodziny nie są niskie, a obciążenia kredytowe znaczące, sąd może przyznać prawo pomocy w pełnym zakresie, aby zapewnić stronie dostęp do sądu i możliwość skorzystania z przysługujących jej uprawnień procesowych. W tym przypadku, mimo że dochody męża skarżącej były wystarczające do utrzymania rodziny, znaczne wydatki na spłatę kredytów i inne niezbędne opłaty uzasadniały przyznanie prawa pomocy w pełnym zakresie.
Stan faktyczny
Skarżąca R.S. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. W uzasadnieniu podała, że utrzymuje się z dochodów męża, który zarabia 1.326,64 zł netto miesięcznie, z czego część jest potrącana przez komornika. Skarżąca jest bezrobotna i nie posiada prawa do zasiłku. Rodzina ponosi znaczne wydatki na spłatę kredytów (622 zł miesięcznie) oraz inne opłaty. Mimo posiadania domu, skarżąca i jej mąż nie posiadają innych nieruchomości ani wartościowych przedmiotów.
Rozstrzygnięcie
Przyznano R.S. prawo pomocy w zakresie całkowitym w postaci zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie - Iwona Golec po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 14 maja 2008 r. wniosku R.S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z [...] znak [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych z tytułu sprzedaży w 2005 r. prawa własności lokalu mieszkalnego postanawia: przyznać R.S. prawo pomocy w zakresie całkowitym w postaci zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego Skarżąca zawarła w skardze wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, który to wniosek uzupełniła w dniu 10 kwietnia 2008 r. wnosząc o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. Z uzasadnienia wniosku, oświadczenia majątkowego, o stanie rodzinnym i dochodach oraz dodatkowych dokumentów przedłożonych na wezwanie z dnia 18 kwietnia 2008 r. wynika, co następuje. R. S. prowadzi gospodarstwo domowe razem z mężem A., źródłem utrzymania rodziny są dochody męża skarżącej z tytułu umowy o pracę oraz renty w łącznej wysokości 1.326,64 zł netto ( z uwzględnieniem potrącanej, w związku z prowadzoną egzekucją, kwoty 236,16 zł (zaświadczenie pracodawcy - k. 27 i decyzja o waloryzacji renty wojskowej – k. 28). Skarżąca od 3 marca 2003 r. jest osobą bezrobotną, a od 2 września 2004 r. nie posiada prawa do zasiłku (zaświadczenie Powiatowego Urzędu Pracy k. 26), ze względu na stan zdrowia ( schorzenie kręgosłupa ) ma problemy ze znalezieniem pracy ( oświadczenie z 27 kwietnia 2008 r.). Skarżąca dodała, że od 31 listopada 2007 r. renta męża zajęta jest przez komornika w wysokości 236,16 zł, a ponoszone wydatki stanowią: spłata kredytu w wysokości 294,39 zł, odsetki od kredytu odnawialnego 119,11 zł, oraz inne opłaty (opłata za gaz, prąd, wodę, itd.) w wysokości ok. 430 zł. Skarżąca dodała, że na wyżywienie pozostaje im kwota 280 zł miesięcznie. W odpowiedzi na wezwanie skarżąca przedłożyła wyciągi bankowe potwierdzające spłatę kredytów oraz dokonane wpłaty za wodę, gaz, energię elektryczną, Internet, telewizję cyfrową, podatek od nieruchomości oraz ubezpieczenie. Z oświadczenia skarżącej wynika, że syn P. nie prowadzi ze skarżącą od dwóch miesięcy wspólnego gospodarstwa domowego, mieszka aktualnie w O., a pracuje w S. otrzymując miesięczne wynagrodzenie w wysokości 900 zł. Odnośnie do posiadanego majątku skarżąca wskazała na dom o powierzchni 157 m², z oświadczenia skarżącej wynika, że zarówno ona, jak i jej mąż nie posiadają innych nieruchomości oraz przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270, ze zm.), prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 w/w ustawy). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 w/w ustawy). Mając na uwadze treść złożonych przez skarżącą oświadczeń i dokumentów o stanie majątkowym rodzinnym i dochodach należy stwierdzić, że spełnia ona tę przesłankę. Mimo, że obowiązek ponoszenia kosztów postępowania związanych ze swoim udziałem w sprawie dotyczy wszystkich stron posiadających jakiekolwiek środki majątkowe lub dochody ( do takich osób skarżąca niewątpliwie należy ), jej aktualną sytuację materialno – bytową należy uznać za szczególną i kwalifikującą ją do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, a więc obejmującym oprócz zwolnienia od kosztów sądowych także ustanowienie zastępcy prawnego w osobie radcy prawnego. Skarżąca oświadczyła, że pozostaje na utrzymaniu męża, a ze względów zdrowotnych ma problemy ze znalezieniem pracy. Wskazać w tym miejscu należy, że pobieranych przez męża skarżącej świadczeń (renta i wynagrodzenie za pracę) nie można uznać za niskie (kwota netto 1.326,63 zł), należy jednak uwzględnić wszystkie aktualnie obciążające rodzinę skarżącej wydatki, w tym przede wszystkim związane ze spłatą zaciągniętych kredytów. Jak wynika z przedłożonych dokumentów, pochłaniają one znaczną część dochodów (w miesiącu marcu b.r. skarżąca przekazała tytułem spłaty kredytu wraz z mężem kwotę 622 zł k.42 i 43), a po uiszczeniu innych koniecznych (udokumentowanych) wydatków (energia elektryczna, woda, gaz, podatek od nieruchomości) skarżąca oraz jej mąż mają do dyspozycji kwotę ok. 190 zł na osobę. Mając na uwadze powyższe oraz zapewnienie osobie wnioskującej szeroko rozumianego prawa do sądu i możliwości skorzystania przez nią z wszystkich przysługujących jej jako stronie postępowania uprawnień, wniosek R. S. należy zatem uznać za zasadny i mający odzwierciedlenie w przedłożonych dokumentach. Mając na uwadze powyższe, należało na podstawie art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zwolnić skarżącą od kosztów sądowych oraz ustanowić jej radcę prawnego.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło