I SA/Sz 157/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Zaremba (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Alicja Polańska, Asesor WSA Joanna Wojciechowska, Protokolant Edyta Wójtowicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 czerwca 2008 r. sprawy ze skargi Z. i S. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2004 r. I uchyla zaskarżoną decyzję, II stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, III zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej kwotę [...] tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] Nr [...] Burmistrz Gminy W. ustalił Z. i S. T. wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego za 2004 r. w kwocie [...] zł, w tym: podatek rolny w kwocie [...] zł; podatek od nieruchomości ogółem w kwocie [...] zł oraz podatek leśny w kwocie [...] zł. W uzasadnieniu decyzji podano m.in., że S. T. prowadzi działalność gospodarczą od dnia 6 lipca 1992 r. w zakresie transportu drogowego towarów pojazdami uniwersalnymi, sprzedaży hurtowej paliw stałych, ciekłych, gazowych oraz produktów pochodnych, sprzedaży hurtowej zboża, nasion i pasz dla zwierząt, sprzedaży hurtowej materiałów budowlanych i wyposażenia sanitarnego, doradztwa w zakresie prowadzenia działalności gospodarczej i zarządzania. Siedziba firmy i miejsce wykonywania działalności znajduje się w W., ul. B. [...]. Niezgodność zadeklarowanych przez podatników podstaw opodatkowania w podatku od nieruchomości i podatku rolnego za 2004r. dotyczy nieruchomości zabudowanej, nabytej przez Z. i S. T. w dniu 15 września 2000 r. od S.C.N. Spółki z o.o. z/s w S. przy ul. K.S.[...]. Jest to nieruchomość zabudowana położona w R.P., obręb P., gmina W., oznaczona w ewidencji gruntów nr [...], sklasyfikowana symbolem użytku "Ba", jako tereny przemysłowe. Przedmiotowe grunty na 2004 rok podatnicy zadeklarowali do podatku rolnego, a położone na tych gruntach budynki o powierzchni użytkowej [...]m2 nie wykazali do podatku od nieruchomości. Zdaniem organu grunty położone w obrębie P. o powierzchni [...] ha wraz z przechowalnią ziemniaków, suszarnię zbóż i magazynami zbożowymi winny być zadeklarowane jako grunty i budynki związane z działalnością gospodarczą. Zgromadzone w sprawie dowody, takie jak: przeprowadzona kontrola nieruchomości w dniu 29 sierpnia 2005 r., protokół przesłuchania strony z dnia 19 września 2006 r., wykaz środków trwałych (brak wpisu nieruchomości jako środka trwałego do prowadzonej działalność gospodarczej) oraz oświadczenie podatnika, według Burmistrza W. świadczą o tym, że właściciele nie prowadzą działalności gospodarczej na nieruchomości położonej na działce nr [...] w obrębie P., jednak wypisy z ewidencji gruntów, pismo oraz przepisy prawne w zakresie podatku od nieruchomości, tj. art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2002r. Nr 9, poz. 84 ze zm,), jednoznacznie świadczą o tym, że brak jest podstaw prawnych do opodatkowania przedmiotowej nieruchomości według stawek za grunty i budynki pozostałe lub grunty gospodarstw rolnych. W odwołaniu od tej decyzji podatnicy wnieśli o jej uchylenie i orzeczenie, że budynki magazyn zbożowy, przechowalnia ziemniaków, wiata nad suszarnią stanowiące współwłasność podatników, położone w R.P. ul. P.[...] gmina W. na działce geodezyjnej nr [...] nie podlegają opodatkowaniu stawką od budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. W uzasadnieniu odwołania podniesiono, że działkę [...] zabudowaną budynkami gospodarczymi nabyto z przeznaczeniem prowadzenia na niej działalności rolniczej. Organ podatkowy I instancji był od początku informowany o wykorzystywaniu przedmiotowej nieruchomości do celów rolnych. Po krótkim wykorzystywaniu nieruchomości na potrzeby gospodarstwa rolnego budynki na działce nr [...] nie nadawały się do wykorzystywania ze względu na zły stan techniczny. Na dowód powyższego do odwołania dołączono opinie o stanie technicznym obiektów. Ponadto działka nr [...] była oznaczona w ewidencji rejestru gruntów symbolem "Ba/RV" (tereny przemysłowe na gruntach rolnych). Wprawdzie w lutym 2004r. zmieniono oznaczenie ewidencyjne nieruchomości na "Ba" tereny przemysłowe, ale było to wynikiem błędu przy aktualizowaniu operatu ewidencyjnego i w 2005r. zostało przywrócone prawidłowe oznaczenie "RV" ze względu na sposób użytkowania nieruchomości położonych na tej działce. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] Nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu swojej decyzji organ II instancji stwierdził, iż przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest sposób opodatkowania działki nr [...] obrębu P. o powierzchni [...] m2, zabudowanej budynkami gospodarczymi o powierzchni [...] m2, nabytej przez Z. i S. T. na zasadach małżeńskiej wspólności ustawowej. S. T. prowadzi działalność gospodarczą od dnia 6 lipca 1992r., zaś Z. T. wg oświadczenia z dnia 8 lipca 2004r. prowadzi gospodarstwo rolne i płaci rolnicze ubezpieczenie społeczne. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984r. o podatku rolnym (Dz.U. z 2006r. nr 136,poz. 969) opodatkowaniem podatkiem rolnym podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne lub jako grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej inna niż rolnicza. Przedmiotowa działka do 14 listopada 2003r. sklasyfikowana była jako Ba-RV - tereny przemysłowe na gruntach rolnych. W wyniku aktualizacji operatu ewidencyjnego przeprowadzonej na podstawie § 44 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29.03.2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. z 2001r. Nr 38, poz. 454), uległa zmianie klasyfikacja przedmiotowej działki z "Ba-R" - tereny przemysłowe na gruntach rolnych na "Ba"- tereny przemysłowe. Z akt sprawy wynika, że zmiana klasyfikacji nastąpiła w dniu 14 listopada 2003r., zatem przed okresem podatkowym, którego dotyczy zaskarżona decyzja. Natomiast, stosownie do treści § 68 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków, symbolem takim oznaczone są grunty zabudowane i zurbanizowane - tereny przemysłowe. Zgodnie z art. 21 ust. 2 ustawy z dnia 17 maja 1989r. prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2005r. Nr 240, poz. 2027) określając zobowiązanie podatkowe, organ podatkowy jest związany informacjami zawartymi w ewidencji gruntów i budynków. Nie jest uprawniony, do dokonywania we własnym zakresie, zmian lub interpretacji tych informacji. Jeżeli natomiast strona nie zgadza się z treścią tych informacji, to powinna wystąpić z wnioskiem (zgodnie z art. 22 ust. 2 ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne) do właściwego organu administracji geodezyjno-kartograficznej o zmianę danych objętych ewidencją gruntów i budynków, a dopiero po wprowadzeniu tych zmian w w/w ewidencji domagać się od organów prowadzących postępowanie podatkowe zmiany sposobu opodatkowania określonych nieruchomości. Z zawartych w aktach przedmiotowej sprawy danych z ewidencji gruntów wynika, iż grunty wchodzące w skład działki nr [...] obrębu P. stanowiące współwłasność małżonków T., przez cały 2004 rok nie były sklasyfikowane jako użytki rolne, zatem prawidłowo organ I instancji uznał, iż w/w grunty nie podlegają opodatkowaniu podatkiem rolnym, lecz podatkiem od nieruchomości. Nie ma przy tym znaczenia z jakiego powodu przedmiotowe grunty zostały sklasyfikowane w w/w sposób w ewidencji gruntów jak również fakt, że drugim współwłaścicielem jest żona prowadząca gospodarstwo rolne. Dla określenia sposobu opodatkowania tych gruntów istotne znaczenie ma bowiem sama okoliczność ich sklasyfikowania jako gruntów nie będących użytkami rolnymi. Poza sporem jest, że S. T. prowadzi działalność gospodarczą od 1992 r., a zatem znajdujące się w jego posiadaniu nieruchomości powinny być na warunkach określonych w art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych opodatkowane stawkami podatku od nieruchomości przewidzianymi dla gruntów i budynków związanych z działalnością gospodarczą. O opodatkowaniu takimi stawkami nie decyduje okoliczność faktycznego wykorzystania danej nieruchomości do prowadzenia ww. działalności, istotne znaczenie ma bowiem sama możliwość jej wykorzystania w powyższym celu, wynikająca z faktu pozostawania tej nieruchomości w posiadaniu podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą. Skoro więc, działka nr [...] stanowi współwłasności podatnika i jego żony, na okoliczność pozostawania ww. działki w posiadaniu podatnika, jako osoby prowadzącej działalność gospodarczą, bez wpływu pozostaje fakt, że drugim współwłaścicielem jest żona strony, prowadząca gospodarstwo rolne. Twierdzenie o niemożliwości wykorzystania budynków posadowionych na omawianej działce do jakiejkolwiek działalności ze względów technicznych nie znajduje oparcia w treści art. 1a ust.1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, w którym określono jakie budynki uznawane są za związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Wyjątek dotyczy budynków mieszkalnych oraz sytuacji, w których budynek nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia działalności ze względów technicznych. W związku z tym, że przepisy prawa podatkowego (art. 1 ust.1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych), w zakresie definicji obiektów budowlanych odwołuje się bezpośrednio do prawa budowlanego, to do organów nadzoru budowlanego, zgodnie z art. 81 pkt. 1 lit. b ustawy Prawo budowlane (Dz. U z 2000r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.) należy wyłączanie z użytkowania całości lub części budynków ze względu na ich zły stan techniczny (art. 68 w/w ustawy). W przypadku budynków i budowli wyłączenie ich z kategorii przedmiotów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej następuje w sytuacji wydania przez organ nadzoru budowlanego decyzji na podstawie art. 66 ust.2 ustawy – Prawo budowlane. Skoro zatem ustawodawca wskazał, że do wykonania określonych zadań z zakresu prawa budowlanego zostały powołane organy administracji architektoniczno-budowlanej, to w ramach stosunku publiczno-prawnego wykluczył możliwość dokonania oceny stanu technicznego budynku (budynków) przez inny organ publiczny np. organ podatkowy. Niezależnie od powyższego, załączona do odwołania opinia biegłego dotycząca określenia aktualnego stanu technicznego nieruchomości sporządzona została w sierpniu 2007r. i nie może przez to stanowić podstawy ustaleń faktycznych na rok 2004. Na powyższą decyzję Z. i S. małż. T. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, domagając się jej uchylenia i orzeczenia, że budynki: magazyn zbożowy, przechowalnia ziemniaków, wiata nad suszarnią stanowiące współwłasność podatników, położone w R.P. ul. P. [...] gmina W. na działce geodezyjnej [...] nie podlegają opodatkowaniu stawką od budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej oraz rozstrzygnięcie o kosztach postępowania. W uzasadnieniu skargi skarżący podnieśli, iż przedmiotowe nieruchomości z uwagi na stan techniczny od chwili zakupu do chwili obecnej nie nadawały się do wykorzystania na działalność rolniczą a tym bardziej na działalność gospodarczą, na co przedłożono opinie o stanie technicznym obiektów. Na poparcie swojego stanowiska skarżący powołali się na wyrok NSA z dnia 17 listopada 2005 r. Ponadto, zdaniem skarżących, Z. T. nie powinna być obciążona jako podatnik solidarny podatkiem według stawek związanych z działalnością gospodarczą skoro nigdy nie była przedsiębiorcą. Nadto błędna zmiana oznaczenia ewidencyjnego gruntów w 2004r. nie może sankcjonować stanu prawnego niezgodnego ze stanem faktycznym. Zmiana ta była bezpodstawna, bowiem nieruchomość przez cały czas była wykorzystywana na potrzeby gospodarstwa rolnego prowadzonego przez żonę podatnika i nie była związana z działalnością gospodarczą prowadzoną przez S. T. W tych okolicznościach, uznać należy, że nieruchomości położone w R.P. na działce geodezyjnej nr [...] nie powinny być opodatkowane podatkiem od nieruchomości związanym z prowadzeniem działalności gospodarczej, lecz podatkiem rolnym. W odpowiedzi na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje: Na wstępie należy wyjaśnić, że przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), nie przewidują możliwości uchylenia przez Sąd decyzji i orzekania co do istoty sprawy. Sąd badając legalność zaskarżonego aktu może w razie uwzględnienia skargi, wydać jedynie decyzję kasacyjną. W rozpoznawanej sprawie, skarga jest zasadna ze względu na naruszenie przepisów postępowania podatkowego mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w/w ustawy. Sąd podziela stanowisko organów podatkowych, że podstawowym kryterium wynikającym z art. 2 ust.2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz. U z 2002 r. Nr 9, poz. 84 ze zm.) rozgraniczającym zaliczenie do przedmiotu opodatkowania podatkiem od nieruchomości, podatkiem rolnym czy też podatkiem leśnym – jest klasyfikacja w ewidencji gruntów i budynków. Dopóki zapis w przedmiocie klasyfikacji nie zostanie zmieniony, organy podatkowe muszą orzekać zgodnie z zapisem. W punkcie 3 art. 1a w/w ustawy zdefiniowane zostało pojęcie gruntów, budynków i budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. W myśl tej definicji, gruntem budynkiem, lub budowlą związaną z działalnością gospodarczą jest, co do zasady, każdy przedmiot podatku, o ile jest w posiadaniu podmiotu prowadzącego taką działalność. W przypadku współposiadania należy zatem przyjąć, że przedmiot jest związanyz działalnością gospodarczą, choćby tylko jeden ze współposiadaczy prowadził taką działalność. W takim przypadku wszyscy współposiadacze będą opłacać podatek według stawek właściwych dla przedmiotów związanych z działalnością gospodarczą. Organy podatkowe prawidłowo zatem uznały, że skoro nieruchomość stanowiąca działkę [...] w obrębie P. stanowi współwłasność skarżących małżonków – to obowiązek podatkowy w pełnej wysokości i w jednej kwocie obciąża ich solidarnie (art. 3 pkt 4 ustawy). Natomiast w ocenie Sądu nie znajduje uzasadnienia twierdzenie organu odwoławczego, że tylko decyzja organów nadzoru budowlanego stanowi podstawę do wykazania że względy techniczne uniemożliwiają wykorzystanie przedmiotu opodatkowania (budynków) do prowadzenia działalności gospodarczej. Takiego wymogu nie ma bowiem w przepisie art. 1a ust.1 pkt 3 ustawy. Zgodnie z brzmieniem przepisu art. 1a ust.1 pkt 3 omawianej ustawy o podatkach i opłatach lokalnych stawce podatkowej przewidzianej dla nieruchomości związanej z działalnością gospodarczą nie podlega ten przedmiot opodatkowania, który nie może być wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych. Pojęcie stanu technicznego nie zostało w ustawie zdefiniowane i w związku z tym należy, zdaniem Sądu przyjąć rozumienie wynikające z języka potocznego i pomocniczo z prawa budowlanego. W doktrynie podkreśla się, że ustawodawcy chodziło o przyczyny techniczne związane z przedmiotem opodatkowania, a zatem obiektywne okoliczności natury technicznej uniemożliwiające wykorzystanie go do celów konkretnej działalności prowadzonej przez dany podmiot. W postępowaniu odwoławczym skarżący podnieśli, że posadowione na działce nr [...] budynki znajdują się w takim stanie technicznym, który od początku wykluczał użycie tych obiektów do celów działalności gospodarczej i przedłożyli na udowodnienie tej okoliczności trzy opinie rzeczoznawcy o stanie technicznym magazynu zbożowego, przechowalni ziemniaków i wiaty nad suszarnią. Organ odwoławczy kwestionując te twierdzenia winien był, w celu prawidłowego ustalenia stanu faktycznego, zgodnie z przepisami Ordynacji podatkowej przeprowadzić zawnioskowane dowody i dokonać ich oceny. W razie wątpliwości należało przeprowadzić dowód z opinii biegłego, który stwierdziłby jaki jest stan budynków. Zgodnie bowiem z ar. 197 § 1 Ordynacji organ podatkowy może powołać biegłego w celu wydania opinii. Lakoniczne stwierdzenie w treści zaskarżonej decyzji, że zawnioskowane przez skarżących opinie sporządzone w sierpniu 2007r. nie mogą stanowić podstawy ustaleń faktycznych na 2004r. – narusza niewątpliwie przepis art. 122 Ordynacji podatkowej nakazujący organom podatkowym podjęcie wszelkich niezbędnych działań w celu wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Skoro zatem organ odwoławczy nie wywiązał się z obowiązku zebrania całego materiału dowodowego i w sposób wyczerpujący rozpatrzenia tego materiału - to na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c , art. 152 i art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.