I SA/Sz 16/15

Dnia 20 listopada 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Anna Sokołowska po rozpoznaniu w dniu 20 listopada 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokata K. C. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi W. R. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej w sprawie podatku od towarów i usług za lipiec i listopad 2008 r., po wznowieniu postępowania p o s t a n a w i a przyznać od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie adwokatowi K.C., tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, kwotę [...] zł ([...]) zawierającą podatek od towarów i usług w wysokości [...] zł (czterdzieści jeden złotych czterdzieści groszy). W. R., pismem złożonym 10 grudnia 2014 r., wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia [...] r. nr [...], którą utrzymano w mocy - wydaną po wznowieniu postępowania - decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia [...] r. nr [...], odmawiającą uchylenia dotychczasowej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia [...] r. nr [...], utrzymującą w mocy decyzje Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w S. z dnia [... r.: – nr [...], określającą w podatku od towarów i usług za lipiec 2008 r. zobowiązanie podatkowe w kwocie [...]zł, – nr [...], określającą w podatku od towarów i usług za listopad 2008 r. zobowiązanie podatkowe w kwocie [...] zł. Wyrokiem z dnia 13 maja 2015 r. o sygn. akt I SA/Sz 16/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę W.R. na opisaną powyżej decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia [...] r. Postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 16 grudnia 2015 r. w ww. sprawie zostało przyznane skarżącemu prawo pomocy, obejmujące ustanowienie adwokata z urzędu. Okręgowa Rada Adwokacka w S. na pełnomocnika skarżącego wyznaczyła adwokata K.C. Pełnomocnik skarżącego złożyła w dniu 12 sierpnia 2015 r. skargę kasacyjną od ww. wyroku wraz z wnioskiem o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu. Pełnomocnik oświadczyła jednocześnie, że koszty te nie zostały opłacone ani w całości, ani w części. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrokiem z dnia 29 czerwca 2017 r. sygn. akt I FSK 2007/15, uchylił zaskarżony wyrok w całości i uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji (tj. decyzje Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia [...] r. i z dnia [...] r.). Jak wynika ze sporządzonego protokołu rozprawy (vide: k. 217 akt sądowych), adwokat K.C. nie stawiła się na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Postanowieniem z dnia 17 października 2017 r., starszy referendarz sądowy przyznał adwokatowi K. C. od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu, kwotę [...] zł, w tym wynagrodzenie w kwocie [...] zł powiększone o podatek od towarów i usług w kwocie [...]zł. Odpis powyższego postanowienia z uzasadnieniem doręczono pełnomocnikowi w dniu 30 października 2017 r. W dniu 6 listopada 2017 r. adwokat K. C. wniosła sprzeciw od postanowienia starszego referendarza sądowego, zarzucając skarżonemu orzeczeniu naruszenie art. 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") oraz § 6 pkt 5 w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. a i lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. 2013 r., poz. 461 ze zm.; dalej: "rozporządzenie"), poprzez przyznanie pełnomocnikowi skarżącego tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w wysokości określonej w § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia, tj. opłaty dotyczącej innych spraw, pomimo iż sprawa dotyczyła podatku od towaru i usług, a więc należności pieniężnej, której wartość została określona przez organ administracji publicznej, a co za tym idzie, stawka wynagrodzenia adwokackiego winna być określona na podstawie § 6 rozporządzenia. Wobec tego, pełnomocnik skarżącego wniosła o zmianę postanowienia i przyznanie pełnomocnikowi tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwoty [...] zł, powiększonej o należny podatek od towarów i usług w kwocie [...] zł. W uzasadnieniu pełnomocnik podniosła, że nie ulega wątpliwości, iż sprawa dotyczyła, zdaniem skarżącego, błędnego naliczenia przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w S. zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za lipiec i listopad 2008 r. Decyzja ta została utrzymana w mocy następnymi decyzjami Dyrektora Izby Skarbowej w S., także po wznowieniu postępowania. Skarżący W.R. wystosował skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej w sprawie podatku od towaru i usług za lipiec i listopad 2008 r., po wznowieniu postępowania. Wyrokiem z dnia 13 maja 2015 r. o sygn. akt I SA/Sz 16/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę skarżącego, który następnie za pośrednictwem pełnomocnika wywiódł skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wyrokiem z dnia 29 czerwca 2017 r., sygn. akt I FSK 2007/15 Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił ww. wyrok oraz uchylił decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia [...] r. oraz, w ramach działania w celu usunięcia naruszeń prawa, uchylił poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia [...] r. Zdaniem pełnomocnika, w świetle powyższego niewątpliwe jest, że organ administracji, w ramach toczącego się postępowania, po uchyleniu decyzji, będzie na nowo ustalał wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za lipiec i listopad 2008 r. Niewątpliwie zatem sprawa, pomimo że po zastosowaniu trybu nadzwyczajnego (wznowienie postępowania), jest sprawą pieniężną i w związku z tym wynagrodzenie pełnomocnika winno wynikać z § 6 pkt 5 rozporządzenia jako adekwatnego dla spraw pieniężnych, nie zaś dla spraw innych. W pkt 5 § 6 rozporządzenia została wskazana kwota wynagrodzenia [...] zł jako należna dla spraw, których wartość kształtuje się w granicach powyżej [...] zł do [...] zł. Wobec tego, że zakwestionowana przez skarżącego wysokość podatku od towarów i usług za lipiec i listopad 2008 r. wynosiła ponad [...] zł, odpowiada to stawce wynikającej z przywołanego punktu rozporządzenia. Z uwagi na fakt, że zgodnie z postanowieniami rozporządzenia, stawka minimalna za koszty nieopłaconej pomocy prawnej adwokata w sprawie w drugiej instancji za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej, jeżeli nie prowadził sprawy ten sam adwokat w drugiej instancji, wynosi 75% stawki minimalnej określonej w § 18 pkt 1 rozporządzenia ([...] zł), co stanowi kwotę [...] zł. Pełnomocnik podniosła również, że Naczelny Sąd Administracyjny niejednokrotnie zajmował się kwestią wynagrodzeń pełnomocników i jego stanowisko w przedmiotowej sprawie jest konsekwentne i uznające, iż takie sprawy, jak przedmiotowa, należy traktować jako sprawy pieniężne nie zaś jako inne sprawy (vide: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 lipca 2014 r., sygn. akt II FZ 915/14). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Na wstępie należy zaznaczyć, że postępowanie sądowoadministracyjne w niniejszej sprawie zostało wszczęte w dniu 10 grudnia 2014 r. Zgodnie zatem z przepisem art. 2 zdanie drugie ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r., poz. 658), w sprawie tej zastosowanie ma art. 260 p.p.s.a. w brzmieniu obowiązującym przed dniem 15 sierpnia 2015 r. Przepis ten stanowi zaś, że wniesienie sprzeciwu na postanowienie referendarza sądowego w przedmiocie prawa pomocy ma ten skutek, że postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Sprzeciw pełnomocnika skarżącego z dnia 6 listopada 2017 r. został wniesiony skutecznie, tym samym należało rozpoznać wniosek adwokata o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Zgodnie z brzmieniem art. 250 § 1 p.p.s.a., wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności radców prawnych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. W przypadku adwokatów zagadnienie to normuje aktualnie, od dnia 2 listopada 2016 r., rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2016 r. poz. 1714). Mając na uwadze treść § 22 tego rozporządzenia, zgodnie z którym do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji, w niniejszej sprawie należało do rozpoznania wniosku adwokata o przyznanie wynagrodzenia za postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, zastosować przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. 2013 r., poz. 461 ze zm.; dalej "rozporządzenie"). Jak wynika z § 19 rozporządzenia, koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują opłatę w wysokości nie wyższej niż 150% stawek minimalnych, o których mowa w rozdziałach 3-5 oraz niezbędne, udokumentowane wydatki adwokata. Jak zaś stanowi § 20 rozporządzenia, wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej powinien zawierać oświadczenie, że opłaty nie zostały zapłacone w całości lub w części. Zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia, zasądzając opłatę za czynności adwokata z tytułu zastępstwa prawnego, sąd bierze pod uwagę niezbędny nakład pracy adwokata, a także charakter sprawy i wkład pracy adwokata w przyczynienie się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia. Ponadto, jak stanowi § 2 ust. 3 rozporządzenia, w sprawach, w których strona korzysta z pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu, opłaty, o których mowa w ust. 1, sąd podwyższa o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności w przepisach o podatku od towarów i usług, obowiązującą w dniu orzekania o tych opłatach, tj. o stawkę w wysokości 23% (vide: art. 41 ust. 1 w związku z art. 146a ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2017 r., poz. 1221 ze zm.)). Stosownie do brzmienia § 18 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia, stawka minimalna w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w drugiej instancji za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej wynosi 50% stawki minimalnej określonej w pkt 1, a jeżeli nie prowadził sprawy ten sam adwokat w drugiej instancji – 75% tej stawki, w obu przypadkach nie mniej niż 120 zł. Jak stanowi § 18 ust. 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia, w sprawie, w której przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna stawkę minimalną stanowi stawka obliczona na podstawie § 6 rozporządzenia. Natomiast, zgodnie z art. 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia, w innej sprawie stawka minimalna wynosi 240 zł. Z uwagi na powyższe, jak również argumentację przedstawioną w sprzeciwie, istotne w rozpoznawanej sprawie jest ustalenie, która z ww. stawek winna stanowić podstawę przyznania wynagrodzenia pełnomocnikowi skarżącego. W niniejszej sprawie przedmiotem skargi skarżącego z dnia 9 listopada 2014 r. była decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia [...] r. nr [...], którą utrzymano w mocy - wydaną po wznowieniu postępowania - decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia [...] r. nr [...], odmawiającą uchylenia dotychczasowej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia [...] r. nr [...] w sprawie podatku od towarów i usług za lipiec i listopad 2008 r. Zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja nie nakładły na skarżącego określonych zobowiązań mających wartość pieniężną ani ich nie ustalały, a jedynie odnosiły się do przesłanek wznowienia postępowania podatkowego, określonych w art. 240 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn.: Dz. U. z 2017 r., poz. 201 ze zm.). Wydanie tych decyzji nie nastąpiło zatem w wyniku kolejnego merytorycznego rozpoznania sprawy podatku od towarów i usług za lipiec i listopad 2008 r. Powyższe oznacza, że - wbrew podnoszonemu we wniosku twierdzeniu - przedmiotem skargi nie była należność pieniężna, co skutkowałoby koniecznością zastosowania w sprawie § 18 ust. 1 lit. a rozporządzenia i stawki wynagrodzenia zgodnej z § 6 pkt 5 rozporządzenia. Mamy natomiast do czynienia z tzw. inną sprawą, co determinuje zasądzenie wynagrodzenia pełnomocnika według stawki, o której mowa w § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia. W tym miejscu warto przywołać wskazane przez pełnomocnika postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 lipca 2014 r., sygn. akt II FZ 915/14 (opubl. CBOSA), w którym wyraźnie wskazano, iż (cyt.): "w pojęciu "innej sprawy", o której mowa w § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, mieszczą się te sprawy, w której organ administracyjny odmawia uruchomienia trybu nadzwyczajnego, bądź też po jego uruchomieniu wydaje stricte decyzję, w której nie kształtuje praw lub obowiązków pieniężnych. Jeżeli natomiast przedmiotem skargi do sądu administracyjnego jest decyzja wydana w wyniku przeprowadzenia postępowania nadzwyczajnego, w której organ określa lub ustala na nowo obowiązki lub uprawnienia o charakterze pieniężnym, to przedmiotem zaskarżenia w tej sprawie jest należność pieniężna w rozumieniu § 18 ust. 1 pkt 1 lit. a powołanego rozporządzenia". Wskazać również należy, że pozostałe wynikające z wniosku okoliczności, w tym skuteczność skargi kasacyjnej oraz - ewentualne - późniejsze wydanie przez organ podatkowy merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie podatku od towarów i usług za lipiec i listopad 2008 r., nie mogły mieć znaczenia w rozpoznawanej sprawie. Fakt, że Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok z dnia 13 maja 2015 r. o sygn. akt I SA/Sz 16/15 oraz uchylił decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia [...] r. i poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia [...] r., nie skutkuje bowiem zmianą przedmiotu zaskarżenia w niniejszej sprawie, ani też nie stanowi przesłanki przyznania wynagrodzenia pełnomocnikowi z urzędu. Mając powyższe na uwadze, stwierdzić należy, że w rozpoznawanej sprawie, ustanowiony z urzędu pełnomocnik udzieliła skarżącemu pomocy prawnej w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, sporządzając i wnosząc skargę kasacyjną. Występując zaś z wnioskiem o przyznanie wynagrodzenia pełnomocnik zaznaczyła, że koszty pomocy prawnej w tym zakresie nie zostały opłacone ani w całości, ani w części. W tej sytuacji uznać należy, że w sprawie zaistniały przesłanki uzasadniające uwzględnienie złożonego wniosku i przyznanie stosownego wynagrodzenia, obliczonego według stawek określonych w § 18 ust. 1 pkt 2 lit. b w związku z § 18 pkt 1 lit. c rozporządzenia (180 zł), podwyższonego - zgodnie z § 2 ust. 3 rozporządzenia - o stawkę podatku od towarów i usług obowiązującą w dniu orzekania (41,40 zł); co w konsekwencji dało kwotę [...] zł. Z tych względów, na podstawie art. 250 § 1 w związku z art. 260 p.p.s.a. w związku z § 18 ust. 1 pkt 2 lit. b w związku z § 18 pkt 1 lit. c i § 2 ust. 3 rozporządzenia, należało orzec jak w sentencji.