I SA/Sz 16/17

PostanowienieWSA w Szczecinie2017-02-07

Skład orzekający: Aleksandra Jawoszek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżąca, która jest osobą samotną, utrzymuje się z niskiej renty, posiada zadłużenie i jest obciążona postępowaniami egzekucyjnymi, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego z urzędu?
Ratio decidendi
Skarżąca spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, ponieważ jej sytuacja materialna i osobista, w tym niski dochód z renty, zadłużenie, postępowania egzekucyjne oraz niedawne owdowienie, wskazują na niemożność poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego. W związku z tym należało zwolnić ją od kosztów sądowych i ustanowić radcę prawnego z urzędu.
Stan faktyczny
Skarżąca C. K. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego z urzędu, w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. o umorzeniu zaległości w podatku od nieruchomości. Skarżąca podała, że jest osobą samotną, utrzymuje się z niskiej renty po potrąceniu przez komornika, nie posiada oszczędności, a jej majątek podlega zajęciu komorniczemu. Wskazała na wysokie wydatki związane z utrzymaniem i leczeniem, a także na trudną sytuację osobistą i zdrowotną.
Rozstrzygnięcie
1. Zwolniono skarżącą od kosztów sądowych w całości. 2. Ustanowiono radcę prawnego z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie - Aleksandra Jawoszek po rozpoznaniu w dniu 7 lutego 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku C. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie umorzenia zaległości w podatku od nieruchomości II, III, i IV raty za 2015 r. wraz z odsetkami p o s t a n a w i a: 1. zwolnić skarżącą od kosztów sądowych w całości; 2. ustanowić radcę prawnego z urzędu. Skarżąca C. K., po otrzymaniu wezwania do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie [...] zł, w sprawie ze skargi na wyżej wskazaną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S., złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego z urzędu. W uzasadnieniu wniosku skarżąca podała, że jest osobą samotną, prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, mąż skarżącej zmarł 11 grudnia 2016 r. Strona nie pracuje, utrzymuje się z renty w kwocie [...] zł (wysokość renty po potrąceniu przez komornika). Ponadto podała, że nie posiada żadnych oszczędności, wierzytelności, akcji, ani obligacji oraz udziałów w spółkach. Wskazała na swoją trudną sytuację osobistą, zdrowotną, prowadzenie egzekucji do jej majątku od 15 lat, utratę majątku. W oświadczeniu o stanie majątkowym strona podała, że posiada dom o pow. [...] m kw., a także trzy działki o pow. [...] ha, [...] ha, [...] ha, które to składniki majątkowe podlegają zajęciu komorniczemu. Wydatki skarżącej to kwota ok. [...] zł miesięcznie, w tym opłaty za media, koszt zakupu lekarstw; na pozostałe potrzeby pozostaje skarżącej kwota [..] zł. Do wniosku skarżąca dołączyła: kopię odpisu skróconego aktu zgonu męża skarżącej; kopię protokołu z posiedzenia niejawnego przed Sądem Rejonowym w G. z dnia 2 czerwca 2014 r., sygn. akt I Co 506/12 w sprawie o wyjawienie majątku skarżącej; kopie przekazu pocztowego – potwierdzenia wypłaty świadczenia rentowego za styczeń 2017 r. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje. Zgodnie z zasadą obowiązującą w postępowaniu przed sądem administracyjnym - wyrażoną w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718, ze zm.), dalej: "p.p.s.a." - strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Prawo pomocy stanowi wyjątek od tej zasady i może zostać przyznane osobie fizycznej w zakresie całkowitym – o co ubiega się skarżący w niniejszej sprawie - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 245 § 2 p.p.s.a prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Należy w tym miejscy wyjaśnić także, iż instytucja przyznania prawa pomocy jest stosowana tylko w przypadkach osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Do osób tych zaliczyć można bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku lub osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone. Ubiegający się o taką pomoc winien więc w każdym przypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero, gdy poczynione w ten sposób oszczędności okazałyby się niewystarczające, a także gdy wnioskodawca ze względu na nadzwyczajne okoliczności np. takie jak stan zdrowia, sytuacja osobista, rodzinna, wiek, czy zawód nie ma realnych możliwości wykorzystania swej zdolności zarobkowej, albo nie korzysta z niej z przyczyn społecznie uzasadnionych – może zwrócić się o dofinansowanie udziału w postępowaniu sądowym przez Skarb Państwa. Mając powyższe na uwadze, należało stwierdzić, że przedstawione przez skarżącą w oświadczeniu, jak i wynikające z przedłożonych dokumentów okoliczności, uzasadniają uwzględnienie wniosku, wykazała bowiem, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Uzyskiwany przez skarżącą dochód jest niewielki (renta w kwocie ok. [...] zł miesięczna) i wystarcza jej jedynie na opłaty, leczenie (ok. [...] zł), zaś na pozostałe potrzeby życiowe pozostaje jej kwota [...] zł. Skarżąca jest zadłużona, obciążona postępowaniami egzekucyjnymi, jest osobą schorowaną. Ponadto, skarżąca owdowiała w grudniu 2016 r., prowadzi więc od tego czasu sama gospodarstwo domowe. W ocenie referendarza sądowego, skarżąca znajduje się w złej sytuacji finansowej i osobistej, nie jest zatem obiektywnie możliwe aby poniosła koszty sądowe (obecnie należne w kwocie [...] zł), czy też opłaciła profesjonalnego pełnomocnika. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a, orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło